Լիցենզավորում.  Շինարարության օրինականացում, թե՞  անօրինականության խթանում

Լիցենզավորում. Շինարարության օրինականացում, թե՞ անօրինականության խթանում

Հարցը դնենք այսպես, ում՞ պետք է դիմել եթե դուք ցանկանում եք օրինական ճանապարհով «կապիտալ» կամ «կիսակապիտալ» վերանորոգել Ձեր բնակարանը: Կամ այսպես, ինչ՞ մասնագիտական կազմ պետք է ունենա կամ ինչ լիցենզիաների պիտի տիրապետի շինարարական կազմակերպությունը, որը ցանկանում է, կամ իրավունք ունի իրականացնել այս վերանորոգման աշխատանքները:

Ըստ ՀՀ քաղաքաշինության նախարարության լիցենզավորման վարչության պարզաբանումների և լիցենզավորման մասին օրենքի վերջին փոփոխությունների, այս աշխատանքները սեփական ուժերով կարող են իրականացնել այն կազմակերպությունը, որոնք իրենց աշխատակազմում ունեն մինիմում երեք տարվա մասնագիտական ստաժ ունեցող ինժեներ-շինարար (ընդհանուր շինարարական աշխատանքների համար), մինիմում երեք տարվա մասնագիտական ստաժ ունեցող ինժեներ հիդրոշինարար (ջրամատակարարման և կոյուղու աշխատանքների համար), մինիմում երեք տարվա մասնագիտական ստաժ ունեցող ինժեներ-էլեկտրիկ (հոսանքների լարերի անցկացման համար), մինիմում երեք տարվա մասնագիտական ստաժ ունեցող կապի ինժեներ (հեռախոսի և հեռուստատեսության գծերի համար), մինիմում երեք տարվա մասնագիտական ստաժ ունեցող մեկ ինժեներ ջերմաէներգետիկ(ջեռուցման և տաք ջրի համար) և մեկ ստաժավոր ինժեներ էլ ցանկալի է օդափոխության և ջերմագազամատակարարման համար: Այսինքն, կազմակերպությունը անգամ շատ փոքր բնակարան սեփական ուժերով կիսակապիտալ վերանորոգելու իրավունք (լիցենզիա) ստանալու համար, պետք է աշխատանքի ընդունի 6 «ստաժավոր» մասնագետի և համաձայն լիցենզավորման մասին օրենքի վերջին փոփոխությունների մուծի պետական տուրք տարեկան 400 000 հազար դրամի չափով: Հիշեցնենք, որ այս դեպքում կազմակերպությունը հանդիսանում է 20% ԱԱՀ վճարող, որը նույնպես կգումարվի կազմակերպության վերադիր ծախսերին և ավելի կավելացնի աշխատանքների ինքնարժեքը «փոքր և միջին» գործարարների համար:

Սակայն նշենք, որ մի շատ հետաքրքիր նրբություն կա լիցենզավորման օրենսդրության նոր մոտեցման մեջ: Եթե դուք ընտրում եք շինարարական լիցենզավորման համար նախատեսված հինգ ճյուղերից մեկը, ապա դուք մուծում եք ընդամենը 80 000 դրամ (1/5), որը համաձայն հարկային օրենսդրության (100 000հազար կամ ցածր) ձեզ ազատում է ԱԱՀ վճարող համարվելուց, իհարկե մինչ օրենքով սահմանված շրջանառության գումարային շեմը՝ 58,35 մլն. դրամը: Այս տեսակետից օրենքը ունի որոշակի դրական առաջնթաց, և մասնակիորեն կօգնի փոքր, բայց նեղ մասնագիտացված գործարարության զարգացմանը:

Բայց նորից վերադառնանք մեր բնակարանի կիսակապիտալ վերանորոգման խնդրին և այս ոլորտում հանրապետությունում տիրող իրականությանը: Ներկա օրենսդրությամբ այս աշխատանքները կարող են իրականացվել կամ՝ մեկ կազմակերպության ուժերով, որը պետք է ունենա համապատասխան 6 ստաժավոր մասնագետների թիմ, որը ֆինանսապես հնարավոր կլինի միայն խոշոր կազմակերպությունների համար կամ երկրորդ տարբերակը՝ դա աշխատանքների իրականացնումն է 5 առանձին՝ նեղ մասնագիտացված կազմակերպությունների միջոցով՝ գլխավոր կապալառուի կամ պատվիրատուի ղեկավարությամբ: Երկու տարբերակների անհեթեթությունը ակնհայտ է, հատկապես այս ոլորտում տիրող այսօրվա համատարած անօրինականության իրավիճակում:

Մենք փորձում ենք հնարել «հեծանիվ» , որը վաղուց հնարված և փորձարկված է առաջատար պետությունների կողմից: Մենք նորից հետաձգում ենք բնակարանային վերանորոգումների շուկայի օրինականացումը և այս ոլորտի փոքր, օրինական գործարարության զարգացումը: Իսկ աշխարհի փորձը հուշում է, որ ոլորտի օրինականացման և հավասար մրցակցային դաշտի ստեղծման գաղտնիքը դա արհեստավորների մասնագիտական որակավորումը և նրանց օրինական դաշտ բերելն է: ԱՄՆ ում օրինակ, գլխավոր կապալառու կարող է լինել ցանկացած մասնագիտության անձ, սակայն նա պետք է հանձնի համապատասխան՝ շատ հասարակ քննություն, շինարարության կազմակերպման համար անհրաժեշտ գիտելիքների գծով: Աշխատանքների իրականացման տեխնիկական վերահսկողությունը իրականացնում է նախագծի հեղինակը, իսկ առանձին աշխատանքները իրականացնում են լիցենզավորված արհեստավորները: Ամեն ինչ պարզ է, բոլորն իրականացնում են իրենց պարտավորությունները, բոլորն անցնում են համապատասխան որակավորման լիցենզավորվում և ամեն ինչ անհատի մասնագիտական մակարդակով է կազմակերպված: Հարկային և իրավական պարտավորությունների տեսակետից, նույն անհատը կարող է աշխատել անհատական, կամ ցանկացած կազմակերպության կազմում, և նշենք ամենակարևոր հանգամանքը, հավասար մրցակցային դաշտի ապահովման համար 2 դեպքում էլ անհատը անցնում է նույն հարկային և սոցիալական բեռի ճանապարհը:

Իսկ ինչ՞ է կատարվում մեզ մոտ: Հարկա-տուրքային ահռելի բեռակիր՝ լիցենզավորված կազմակերպությունները, պետք է մրցակեն անօրինական՝ ստվերում գործող մի ահռելի արհեստավորական բանակի հետ, որոնք ոչ մի հարկային կան որակային պատասխանատվություն իրականում չեն կրում: Խնդրի լուծումը մնում է բաց, օրինականացվում են տնտեսության շատ ոլորտներ, բայց ամենամեծ ստվերային ոլորտներից մեկը՝ վերանորոգումների շուկան, տարիներ շարունակ դուրս է մնում օրինականացման գործընթացից: Թե ինչքան դեռ ճանապարհ պիտի անցնենք այս անհեթեթության վերացման համար դեռ հայտնի չէ, որն ավելի է հիասթափեցնում փոքր և միջին շինարարական գործարարներության մասնակիցներին:

Վերջում ավելացնենք, որ մեր բնակարանի կապիտալ կամ կիսակապիտալ վերանորոգմանը կարող գրագետ է հետևել ամեն մի ինժեներ շինարար (մեկ այլ տարբերակ), քանի որ մեր շինարարների ուսուցման ծրագրերում այս բոլոր 5 առարկաների ուսումնասիրությունը ընդգրկված է բավականին պատշաճ մակարդակով: Պետք չե որպեսզի խողովակների տեղադրմանը հետևի հիդրոշինարար, որը կարող է ջրամբարի շինարարության տասնամյա փորձ ունենա, սակայն անգամ պատկերացում չունենա մետաղապլաստե խողովակների միացումների կամ զուգարանակոնքի տեղադրման մասին: Խոշոր հիդրոշինարարը շատ ավելի գնահատելի կլինի համապատասխան խոշոր շինարարություններում, իսկ խողովակը և զուգարանակոնքը թող տեղադրի «լիցենզավորված վարպետը», որը կանցնի համապասխան որակավորման քննություն:

Սա է այսօրվա մեզ ամենաշատ հուզող խնդիրներից մեկը և շատ ցանկալի կլիներ մեր մեկնաբանությունների մասում (ներքևում) կարդալ հայ փորձառու շինարարների և հարկային բարեփոխողների կարծիքները այս խնդրի վերաբերյալ:

ԳՈՎԱԶԴ