Նորակառույցեր - Բնակարանների Գներ, Տուն Էքսպո 2026 Աշուն, Խցանումներ
Այս հոդվածի գլխավոր նպատակն է ներկայացնել հայաստանյան անշարժ գույքի շուկայի վերջին տարիների զարգացումները, հիմնականում կապված նորակառույց բազմաբնակարան շենքերում կառուցապատողների կողմից վաճառքներին: Բերված տվյալները չոր փաստեր են, հիմնված Կադաստի կոմիտեի հրապարակած վիճակագրությունների և վերլուծությունների վրա, ինչն այսօրվա դրությամբ նման տեղեկատվության ամենահավաստի աղբյուրն է հանդիսանում:
Քանի որ Կադաստրի կոմիտեն միայն 2024 թվականից է սկսել նորակառույցների մասով առանձնացված տարեկան ամփոփ (վերջնական և գնման իրավունքով վաճառքների) տվյալներ հրապարակել, ապա կարող ենք միայն համեմատել 2024 և 2025 թվականների տվյալները, 2026-ի մասով դեռ հրապարակված են միայն վերջնական վաճառքները, իսկ գնման իրավունքով գործարքների պատկերը հասանելի կլինի տարեկան հաշվետվությունում հաջորդ տարի:
Բազմաբնակարան Նորակառույցներում Կառուցապատողների Կողմից Վաճառքների Քանակային Պատկերը
Երևանում 2024 թվականին բազմաբնակարան նորակառույցներում կառուցապատողների կողմից վաճառքների ամփոփ քանակը, ինչը ներառում է վերջնական գնված և գնման իրավունքով գրանցված գործարքները, կազմել է 18,201 (համապատասխանաբար 5365+12836) , իսկ 2025-ին՝ 15,295 (7942+7352): Այսպես, 2024-2025թթ. Երևանում կառուցապատողներից նորակառույց բազմաբնակարան շենքերում ընդհանուր վաճառքները նվազել են 2907-ով, այսինքն 16%-ով: Ի տարբերություն այդ տարիներին գնման իրավունքով վաճառքների կտրուկ նվազման (12836→7352), Երևանում վերջնական գրանցված վաճառքներն աճել են՝ 2024թ. - 5365, 2025թ. - 7942, իսկ 2026-ի 9 ամիսների ընթացքում արդեն գրանցվել է 7684 վաճառք: Այսինքն, տարվա կտվածքով ռեկորդային աճ կգրանցվի այս ցուցանիշով, իսկ գնման իրավունքով գործարքների քանակն ամենայն հավանականությամբ Երևանում ավելի կիջնի, կախված կառուցման ընթացքում գտնվող շենքերի քանակի նվազման հետ:
Մարզերում (հատկապես Երևանամերձ) այս տարի կառուցապատողներից վաճառքների կտրուկ աճ է արձանագրվել և արդեն 2026-ի 9 ամիսների ընթացքում գրանցվել է 1482 վաճառք, անբողջ 2025-ի 1212-ի դիմաց: Առավել աճը նկատվում է վերջին ամիսներին և մինչ տարվա վերջ ամենայն հավանականությամբ վաճառքներն ավելի կինտենսիվանան, քանի որ 2026-ը հանդիսանում է Երևանամերձ մարզերի համար եկամտահարկի վերադարձի հնարավորությամբ գնման վերջին տարին:
2026-ին Երևանում և Մարզերում Բնակարանների Գներն Աճել են
Ըստ Կադաստրի կոմիտեի տվյալների, եթե 2025-թվականին 2024-ի համեմատ Երևանում բազմաբնակարան շենքերում բնակարանների միջինացված գները 1մ²-ի հաշվարկով աճել է ընդամենը 0,3%, ապա ընթացիկ՝ 2026-ին այդ ցուցանիշը 9 ամսվա կտրվածքով կտրուկ աճել է և հասել է ռեկորդային 24 % (!): Կրկին նշենք, որ այս թվերն արտացոլում են Երևան քաղաքի բոլոր բազմաբնակարան շենքերից վաճառքների գները, այսինքն ընդհանուր շուկայական պատկերն է, իսկ նորակառույցներից գնվածների գնային պատկերը պարզ կլինի տարեկան վերլուծության ժամանակ 2027-ի սկզբին:
Եթե ամփոփենք Երևանում բազմաբնակարան շենքերում բնակարանների վաճառքների քանակի և գների պատկերը, ապա 2026 թվականի 9 ամիսների տվյաներով և վեջնական վաճառքները և գները կտրուկ աճել են: Վաճառքների քանակային ավելի բնությագրող ամփոփ պատկեր կլինի մյուս տարվա սկզբին, երբ հրապարակվեն գնման իրավունքով ձեռք բերված բնակարանների քանակը:
Իսկ 2018-ից ի վեր մշտական աճի (բացի 2021-ի կովիդի տարուց) պատճառները բազմազան են՝ հեղափոխությունը, եկամտահարկի վերադարձի օրենքը (հիանալի բան է, սակայն վտանգավոր և բերում է գների աճի), ներդրումային նպատակներով գնված շատ բնակարաններ, կառուցապատողների ծախսերի կտրուկ աճը (շինթույլտվությունների տրամադրման, կոմունիկացիաների միացումների, շինանյութի, աշխատուժի և հողի արժեքների գների աճը), Ղարաբաղից փախստականները, գնաճը, զբոսաշրջության աճը և ինչու ոչ՝ «Տուն Էքսպո» ցուցահանդեսների գովազդային ազդեցությունը...
2026 թվականի գների գրանցված ռեկորդային աճը հնարավոր է կապված լինի նաև հարկային վարչարարության խստացման հետ: Գաղտնիք չէ, որ ՊԵԿ-ի կողմից կառուցապատողների բազմաթիվ ստուգումների արդյունքում բացահայտվում են վաճառքների օրինական գրանցված ավելի ցածր թվեր, քան գույքի իրական վաճառված արժեքն է և գնալով ավելի շատ կառուցապատողներ են ստվերից դուրս գալիս և հաշվապահորեն ավելի ստույգ ձևակերպում իրական վաճառքների գները:
Ստորև պատկերներում երևում է բազմաբնակարան շենքերում վաճառքների գների տարեկան տոկոսային փոփոխությունները: 2018-ից ի վեր գներն աճել են գումարային մոտ 220%-ով, իսկ ԱՄՆ դոլարով, եթե հաշվի առնենք դրա արժեզրկումը 2018-2026 թթ դրամի համեմատ (483-360), ապա բնակարանների վաճառքների փաստացի գրանցված գների աճը դոլարային արժեքով եղել է 3 անգամ: 2026-ի սեպտեմբերի տվյաներով գների աճի նույն պատկերն է նաև մարզերում՝ մոտ 220% (ԱՄՆ $-ով 3 անգամ):
Տուն Էքսպոն և Դրա Ազդեցությունը Վաճառքների Վրա
Այս ցուցահանդեսին այցելուների քանակի պակաս նույնպես չկար, ավելացել էր ցուցադրական ստորին հարկը և հայտնվել էին նոր կառուցապատողներ:
Ինչպես նշել էինք մեր նախկին հոդվածում, մեր կարծիքով ցուցահանդեսի անցկացումը ինքնին չի կարող ավելացնել ընդհանուր վաճառքները, կամ ավելացնել գնորդների քանակը, բայց որոշակիորեն ազդում է որոշում կայացնելու գործում, մեկ վայրում համեմատելով տարբեր կառուցապատողների առաջարկների գրավչությունը և հնարավորություն ունենալ անձնական շփվել կառուցապատողների հետ ծանոթանալով ամենաթարմ առաջարկներին: Սակայն գովազդային արշավները կարող են որոշ հոգեբանական ազդեցություն ունենալ և անգամ գնումներում ներգրավել նոր ներդրողների, որոնք անգամ չեն էլ մտածել գումար ներդնել անշարժ գույքի մեջ:
Ցավոք Կադաստրի կոմիտեն չի հրապաակում կառուցապատողների կողմից նորակառույցներում գնման իրավունքով վաճառների ամսական կտրվածքը, որպեսզի ավելի հստակ լինի այս ցուցահանդեսի ազդեցության իրական ամփոփ պատկերը, բայց ներկայացնում է միայն վերջնական վաճառքի ամսական տվյալները, որով և մենք կարող են որոշակի եզրակացության գալ:
Այսպես, օրինակ 2025-ի աշնանը (սեպտեմբերի 5-7) անցկացված ցուցահանդեսի արդյունքներն էականորեն ազդել են վերջնական վաճառքների ցուցանիշների վրա: Այս ցուցահանդեսին հաջորդող ամսվա (սեպտեմբեր և հոկտեմբեր) վերջնական վաճառքների քանակը եղել 1740, գրեթե 2 անգամ գերազանցել է դրան նախորդող 2 ամսվա գումարային քանակը (934): Իսկ արդեն 2026-ի մարտի 27-29 ցուցահանդեսին հաջորդող և նախորդող 2 ամիսներին նորակառույցներում բնակարանների գնման այս տվյալները մի քիչ տարակուսելի են՝ փետրվար-մարտ՝ 2031 (1050+981), իսկ ապրիլ-մայիս՝ 1596 (1099+497), այսինքն վաճառքները նվազել են մոտ 22%-ով: Հատկապես ցածր է եղել ցուցահանդեսից մեկ ամիս անց՝ մայիս ամսվա վաճառքների քանակը - 497, ինչը մնում է մինչ այժմ 2026թ-ի ամսական կտրվածքով վերջնական վաճառքների ամենացածր ցուցանիշը:
Այս վերջին ցուցահանդեսում ավելի ակտիվացան բանկերը առավել գրավիչ իրենց առաջարկներով: Այսպես, ցուցահանդեսի օրերին որոշ բանկեր անգամ առաջարկում էին բնակարան ձեռք բերել առանց որևէ կանխավճարի, ինչն իսկապես գրավել է բազմաթիվ պոտենցիալ, բայց կանխավճարային գումար չունեցող գնորդների: Ավելի ռիսկային է, բայց շատ գրավիչ:
Օտարերկրյա Գնորդների Պատկերը
Իհարկը շատերին է հետաքրքրում այս շատ բարձր գներով բնակարանների գնորդներն ովքե՞ր են հանդիսանում, երևի օտարերկրացինե՞րը: Պետք է հիասթափեցնենք, ոչ': Օտարերկրացիներն ավելի շատ վաճառել են, քան գնել...
Այսպես, ըստ Կադաստրի կոմիտեի, 2024-ին օտարերկրացիները գնել են 1586 անշարժ գույք, վաճառել՝ 2452, իսկ 2025-ին համապատասխանաբար՝ 2014 և 2524: Թվերը քիչ հավասարվել են 2026-ի 9 ամիսների տվյալներով՝ 1930 և 2058, սակայն բացասական ցուցանիշը կրկին պահպանվում է: Թե գնորդների և թե վաճառողների գերակշռելի մասը ՌԴ քաղաքացիներ են:
Այսինքն, անշարժ գույքի հիմնական գնորդները Հայաստանի քաղաքացիներ են: Քանի որ բնակարանների գները բավականին բարձր են, շատ հետաքրքիր կլիներ իմանալ այս գնորդների պատկերը՝ մասնագիտությունները, զբաղվածությունը, գումարների աղբյուրը, կամ գնումերի քանակը 1 անձի կողմից և այլն... Սակայն Կադաստրի կոմիտեն նման տեղեկատվություն չի տրամադրում, չնայած տիրապետում է, ուստի ուղղակի ուրախանանք, որ ՀՀ քաղաքացիների որոշ շերտերի բարեկեցությունը կտրուկ աճել է:
Երևանի Կենտրոնի Բնակարանների Գնային Պատկերը Համեմատած Որոշ այլ Քաղաքների Հետ
2025-2026-ին Երևանի կենտրոնում գրանցվել են նորակառույց բնակարանների վաճառքի 1 մ² մակերեսի հետևյալ գները 400 000 - 2 900 000 ՀՀ դրամ, իսկ ԱՄՆ դոլարով $1100 (Արշակունյաց պող.) -$8800 (փոքր կենտրոն): Սակայն ցուցահանդեսում շատ ավելի բարձր գներով առաջարկներ նույնպես կային, լավ տեսարաններով ՝ 11000 ԱՄՆ դոլար և ավելին: Բայց փաստացի այդ գնով 2026-ին դեռ ոչ մի գործարք Կադաստրում չի գրանցվել:
Հետաքրքիրը նաև այն է, որ նորակառույցների գներին չեն ցանկանում զիջել հին տների սեփականատերերը, չնայած այդ անշարժ գույքի ծայրահեղ մաշվածությանը:
Եթե համեմատենք Եվրոպական որոշ մայրաքաղաքների պատմական՝ փոքր կենտրոնների գների հետ, ապա Երևանի փոքր կենտրոնի գները մոտավորապես մոտեցել են Մադրիդի, Բարսելոնայի, Հռոմի, Բեռլինի կամ Պրահայի գներին, իսկ համեմատած տարածաշրջանի քաղաքաների՝ Թբիլիսիի և Բաքվի փոքր կենտրոնների հետ, Երևանի փոքր կենտրոնի բնակարանները այսօր միջինում մոտ 1,5-2 անգամ ավելի թանկ են գնահատված:
Եվրոպական քաղաքների փոքր կենտրոններում գների բարձր լինելը հիմնականում պայմանավորված է նրանով, որ դրանք պատմական նշանակության տարածքներ են և նորակառույց կառուցելը կարող է միայն ծայրահեղ որոշում լինել, ինչը և բերում է գույքի քանակի խիստ սահմանափակման և որպես հետևանք բարձր գների, իսկ Երևանի կենտրոնում փաստացի կառուցապատման որևէ սահմանափակումներ չկան:
Գների այս բարձր պատկերը պետք է որ լուրջ մտահոգություն առաջացնի: Այն, ինչի հետևանք է այսօր Եվրոպայի փողոցներում կատարվածը, բնակարանների, վարձավճարների և ընդհանրապես կյանքի անախադեպ թանկությունն է իրենց կենսական գործունեության վայրերում:
Անդրադարձ պ-ն Ավինյանի Երևանի Ճանապարհային Խցանումների Պատճառի Վերջին Հայտարարություններին
Այո, պ-ն Ավինյան, դուք միանշանակ ճիշտ եք, պատճառը ավտոմեքենաների քանակի կտրուկ աճն է, դա պարզից էլ պարզ է: Բայց միանշանակ սխալ եք այն բանում, որ այդ քանակի ավելացումը և խցանումները կախված չեն նորակառույցների ավելացումից: Ինչպես դուք եք բացատրում, ուղղակի շարունակենք ձեր միտքը. երբ մարդը հին բնակարանը վաճառում է և գնում է նորը նորակառույցում (անգամ ընդունելով նույն տարածքում), ապա բնակարանների քանակն այդ տարածքում ավելանում է, քանի որ նրա հին բնակարանը չի վերանում, այլ գնվում է մեկ այլ անձի կողմից: Եթե ավելի մասնագիտորեն, ավելանում է այդ տարածքի շենքերի և բնակարանների քանակը, բնակիչների և աշխատատեղերի քանակը՝ այսինքն բնակչության խտությունը, ինչը քաղաքաշինական պլանավորման ամենակարևոր ցուցանիշններից է: Իրականում հենց սա է հանդիսանում Երևանի խցանումների հիմնական պատճառը, քաղաքի և մասնավորապես կենտրոնի փողոցները հաշվարկված չեն բնակիչների նման խտության և ավտոմեքենաների կտրուկ հոսքերի այդքան ավելացմանը:
Ավելացնենք նաև շատ կարևոր հանգամանք նորակառույցների մասով. շինարարության ընթացքում կտրուկ ավելանում են բեռնատարների և ծանր տեխնիկայի հոսքը դեպի կառուցապատվող տարածքներ: Շուտով հնարավոր է սկսվի Սարյան փողոցում գտնվող Համաշխարհային Առևտրի կենտրոնի մեգաշինարարությունը: Ուղղակի դիտենք թե ի՞նչ կոլապսի կենթարկվի կենտրոնի երթևեկությունը այդ ժամանակահատվածում, եթե, իհարկե, հարցը չլուծեք էլի Երևանցիների հաշվին, այժմ արդեն համատարած երթևեկության արգելքներով:
Բայց ճանապարհները սառցաբեկորի միայն վերին մասն են, այս «երևանյան հիվանդության» պատմության մեջ: Քաղաքում ավելի աղետալի է խմելու ջրի և կոյուղու խողովակների վիճակը: Դրանք հաշվարկված են բնակչության շատ ավելի քիչ քանակի համար, գտնվում են լրիվ անմխիթար վիճակում, ջրերի արտահոսքերը ողողում են քաղաքի շենքերի հիմքերը, վնասելով կառուցվածքները, լվանալով գրունտերը և պրակտիկ անհնար է դրանց փոխարինումը, թե' գնային բարձր արժեքի և թե' արդեն խցանված ճանապարհներին աշխատանքերի իրականացման տեսանկյունից: Սա, երևի թե Երևանի ամենաբարդ լուծվող խնդիրներից է հանդիսանում:
Խցանումների Հարցի Լուծումը
Լավ, ջրի հարցը մի կողմ դրած, արդեն արված սխալները չես ուղղի, ուղղակի պետք է ընդունել դրանց իրական պատճառը, այլ ոչ անիմաստ պաշտպանվել: Նորակառույցները պետք են Երևանին, անգամ շատ են պետք, հաշվի առնելով ներկա բնակֆոնդի մաշվածությունը և դրանց վտանգավոր սեյսմիկ կարգավիճակը: Իդեալական կլիներ կառուցելով նորերը փոխարինել հին շենքերը, այսինքն չավելացնելով տարածքի բնակիչների քանակը և նման պիլոտային ծրագրեր եղան Աջափնյակ համայնքում: Բայց եթե ավելացնում եք, ուրեմն պետք է նախապես նախապատրաստվել երթևեկության հոսքի ավելացմանը, խցանումներին և նախապես լուծումներ տանք: Լուծումները շատ են, և իհարկե դեռ ոչ սահմանափակումների միջոցով և ոչ Երևանցիների և քաղաքացիների հաշվին: Այդ մեղավորությունն իրենցը չէ, այլ հիմնականում քաղաքապետարանինը:
Մեկ օրինակ բերենք խցանումների մասով քաղաքապետարանի այս վերջին «լուծումներից» և այն էլ ոչ Երևանի կենտրոնում: Հոկտեմբերի վերջին խիստ սահմանափակումներ մտցվեցին Աճառյան 1-ն փակուղում. արգելվեց կանգառը այդ փողոցի զգալի մասերում, հարակից փողոցում, տեղադրվեցին տեսախցիկներ այդ ամենը վերահսկելու համար: Դա փողոց էր, որտեղ ժամանակին մեքենաները կարելի էր մատների վրա հաշվել: Իսկ ի՞նչ պատահեց այստեղ, ի՞նչը դարձավ այս անտանելի խցանումների պատճառը:
Վերջին տարիներին մասնավոր դպրոցի՝ Օհանյան կրթահամալիրի բացումն այդտեղ արդեն որոշակի խնդիր առաջացրեց, բայց խցանումները շատ կարճ ժամանակահատված էին տևում: Իսկ անտանելի խցանումներ սկվեցին երբ կառուցվեց Յուվենտուսի ֆուտբոլային ակադեմիան և երբ կարիք եղավ մեքենաների ավելի երկար կայանման, քանի որ ծնողները մեքենաներով պարապմունքի էին բերում իրենց զավակներին և կայանում ավտոմեքենաները սպասելով պարապունքների ավարտին: Եվ դրանից հետո այդ փողոցով երթևեկելը գրեթթե անհնար դարձավ: Այո, խնդիրը կար, լուրջ էր և լուծում էր պահանջում, սակայն ոչ քաղաքապետարանի նախկինում թույլ տված սխալը բարդելով քաղաքացիների վրա: Ի՞նչու քաղաքապետարանի, որովհետև չի կարելի նման նեղ փողոցի վրա թույլ տալ հսկայական սպորտհամալիրի շինարարություն առանց կայանատեղիների ապահովման:
Դրանք պետք է լինեին նախագծված, միգուցե ստորգետնյա, դաշտերի տակ, եթե այլ՝ վերգետնյա տարբերակ չկար, բայց պարտադիր պետք է լինեին:
Այո, ծախսատար է, բայց այդպես են լուծում նմանատիպ խնդիրներն ամբողջ քաղաքակիրթ աշխարհում, որտեղ կան կայանատեղիների ապահովման քաղաքաշինական խիստ նորմեր, իսկ «մենք» խնդիրները ստեղծում ենք մեկը մյուսի հետևից, հետո ասում ենք մեքենաների քանակն է ավելացել... Սա մի պարզ օրինակ է, երբ անգամ մեքենաների քանակը չավելանալով տրված շինթույլտվությունը բերել է նման խցանումային աղետի, իսկ չգիտես ինչու պատասխան են տալու հասարակ քաղաքացիները, քանի որ այս մեքենաները վերջապես պետք է մի տեղ կայանվեն սպասելով իրենց զավակներին, իսկ կայանման համար թողնված տարածքները չեն բավականացնում: Օրինակ, պատկերացնում ենք ի՞նչ կլիներ, եթե քաղաքի առևտրային մոլերը չկառուցեին իրենց կայանատեղիները...
Այսինքն, երբ շինթույլտվություն եք տալիս, պետք է նաև հաշվի առնել ճանապարհների լայնությունը և կայանատեղիների ապահովումը: Սա քաղաքաշինության առաջնային նորմերից է և մարդկանց սպասարկման մշակույթի ամենապարզ պահանջներից և խցանումներից ազատվելու ամենալավ տարբերակը:
Լուծումը Սկսեք Հենց Քաղաքապետարանի Աշխատանքից և Միգուցե Առանց Նոր և Շատ Ծախսատար Կառույց Ստեղծելով
Սկսեք, օրինակ, լուծել խցանումների խնդիրը հենց քաղաքապետարանի ենթակա կառույցների աշխատանքի օպտիմալացումից: Ամենաարագ, հասարակ և անվճար լուծումներից կլինեն եթե, օրինակ
-Առաջին՝ կարգավորեք աղբատար մեքենաների աշխատանքի ժամերը: Դրանք չպետք է աշխատեն աշխատանքային ժամերին, այլ՝ վաղ առավոտյան, կամ ուշ երեկոյան, կամ որտեղ հնարավոր է, իհարկե գիշերները: Նայեք, երբ աղբատար ավտոմեքենան կանգնում է Խանջյան փողոցում ցերեկային որևէ ժամի, իսկ դա այդպես էլ լինում է, օրինակ Վերնիսաժի հարևանության աղբամանները դատարկելու, ապա մի քանի րոպեում խցանումը հասնում է մինչև Հերացու փողոց, իսկ եթե մի քիչ էլ դանդաղ շարջվեն աշխատողները, իսկ դա կրկին այդպես էլ լինում է, ապա Մյասնիկյանը նույնպես կսկսի խցանվել, իսկ այդ խցանումը կմնա դեռ շատ երկար ժամանակ:
-Երկրորդ՝ պետական դպրոցների հաճախումը լինի աշակերտների բնակության տարածքներում, ինչպես խորհրդային տարիներին էր պահանջվում: Ծնողները, թող ներեն մեզ նրանք, «գժի» նման իրենց զավակներին մեքենաներով քաղաքի այս ծայրից մյուսն են տեղափոխում, և հիմնականում դեպի կենտրոնի որոշ դպրոցներ, «որակյալ ուսման» հետևից ընկնելով: Միգուցե կրթման մակարդակները իսկապես տարբերվում են պետական դպրոցներում, բայց այդ ժամանակ խնդիր նաև պետք դնել ԿԳՄՆ-ի առջև:
-Երրորդ՝ ճանապարհաշինարարական աշխատանքների կազմակերպումը բարելավվի: Օրինակ, օրերս Խանջյան փողոցը կրկին ասֆալտապատվում էր, քերվում էր արտաքին շերտը որ նորով ասֆալտապատվի: Այլ հարց է դրա կարիքը կա՞ր թե՞ ոչ, բայց նման աշխատանքների կազմակերպումը պետք է լինի միայն գիշերային ժամերին և ինչը շատ կարևոր է շատ արագ կազմակերպված: Քաղաքի տարբեր մասերում տեսնում էս կտոր-կտոր քերած և անգամ շաբաթներով այդպես թողնված փոսեր... միայն Զովունի տանող ճանապարհի վերանորոգման երկար պատմությունը կարող է լինել անկազմակերպվածության վառ օրինակ: Այսինքն երրորդը՝ ճանապարհաշինարարական աշխատանքերը պետք է իրականացվեն հնարավորինս գիշերները, շատ արագ և լավ կազմակերպված, ժամանակային խիստ սահմանափակումներով և ամենակարևորը որակով, որպեսզի տարին մեկ նույն փողոցը կրկին չասֆալտապատեն:
-Չորրորդ՝ քաղաքապետարանը շատ կօգնի խնդրի լուծմանը եթե չտրամադրի շինթույլտվութուններ այն նախագծերի համար, որոնք աշխատանքների կազմակերպման համար հատում են փողոցի և մայթերի սահմանները, իսկ նման դեպքեր բազմաթիվ են: Դա պետք է պահանջ լինի և հաշվի առնվի հենց նախագծման փուլում, ճարտարապետների կողմից:
-Հինգերորդ՝ սա վերաբերում է ամբողջ կառավարությանը, պետք է կրճատել ծառայողական մեքենաների քանակը, հատկապես հաշվի առնելով որ դրանք ավելի շատ ծառայում են ընտանիքի անդամներին: Եթե պետական ծառայողը աշխատանքի գալուց օգտվի հանրային տրանսպորտից հիանալի կլինի, բայց եթե անգամ իր սեփական մեքենայով գա, արդեն դա կոգնի գործին: Նա ուղղակի չի կարողանա աշխատանքը լքել ընտանիքի կարիքների համար, ինչպես այժմ իրենց վարորդներն են անում:
-Վեցերորդ՝ կարող է վերաբերել աշխատանքային ժամերին: Սկսեք աշխատել առավոտյան 8-ից մինչև 17-ը և եթե դպրոցականները սկսեն ոտքով գնալ դպրոց, առավոտյան խցանումները ուղղակի կվերանան: Տարբերակ է նաև ուսանողներին ուշ ուղարկել դասերի, թող մի քիչ շատ քնեն, ուղղակի ընտրության հարց է ամբողջ իշխանության համար: Այսինքն, ճիշտ կառավարեք հոսքերը:
Սրանք այն անվճար հնարավորություներից մի քանիսն են, որոնք լլրացուցիչ գումարների կարիք չունեն ու հենց քաղաքապետարանի և որոշները կառավարության ուղիղ պատասխանատվության գոտում են, ուղղակի պետք է իրականացվեն և խցանումներն «անվճար», առանց լրացուցիչ սահմանափակումների կվերանան, կամ կտրուկ կնվազեն:
Հարցի լուծման ավելի հիմնավոր և ծախսատար մասերով, իհարկե հետևեք Աննա Հակոբյանի խորհրդին, պարզ և զարմանալիորեն բարձր մասնագիտական բնույթ կրող, բայց միանշնակ ճիշտ: Խորը ուսումնասիրեք առաջատարների փորձը, փնտրեք լուծումներ այնտեղից:
Իհարկե, այս օրերին ծախսատար խորհուրդներ շատ են հնչում, բայց երևի ամենաաշխատողը և պահանջվածը մոտ ապագայում կլինի քաղաքի ծանրաբեռնված բոլոր փողոցների «լայնացումը» արգելելով կայանումն այդ փողոցներում: Այստեղ ուղղակի մի կարևոր ճշտում անենք, սա կարելի է իրականացնել միայն ավտոմեքեների կայանման հարցը լուծելուց հետո, կարմիր գծերի գումարային սահմաններում:
Տարիներ առաջ Օպերայի հարակից փողոցներում արգելվեց կայանելը կամ կանգառը, բայց դա իրականացվեց եռհարկյա ստորգետնյա կայանատեղիի կառուցումից հետո: Հնարավոր է նպատակը և քաղաքական էր, բայց միանշանակ ճիշտ և օգտակար: Արդարացի կլինի եթե այդ ավտոկայանատեղիներում գործեն գիշերային ավելի ցածր սակագներ, իսկ հարակից բնակիչներին պետք է տրամադրվեն մեծ գնային արտոնություներ:
Այլ Քաղաքների Բերված Օրինակները
Քաղաքապետը բերեց Լոնդոնի օրինակը, որտեղ ինչքան տեղյակ ենք նա 2 տարի սովորել է: Պ-ն Ավինյան, երևի կհիշեք, որ այդ քաղաքի բանուկ փողոցներում, մայթերի մոտ, ընդհանրապես անտոմեքենաներ չկան կայանված, հանրային տրանսպորտի համար առանձնացված գոտիները շատ չեն և գործում են հիմնականում ժամային գրաֆիկներով, ինչը նույնպես կաևոր է, կա հեծանվային ուղիների շատ զարգացած ցանց... Շատ Լոնդոնցիներ, և ընդհանրապես եվրոպացիներ, կամովին ընտրում են հեծանվային տեղափոխության ձևը, դրանով իսկ պակասացնելով ավտոմեքենաների քանակը, օգտվելով լավ կահավորված ուղիներով, իսկ որտեղ դրանք չկան, երթևեկելու առավելություններով կամ հանրային տրանսպորտի համար առանձնացված գոտիներով: Իսկ ո՞րտեղ են կայանում իրենց ավտոմեքենաները հենց Լոնդոնի աշխատողները և բնակիչները` հիմնականում ամբողջ քաղաքով մեկ տարածված վճարովի, սեփական կամ աշխատավայրերին պատկանող ստորգետնյա կամ վերգետնյա ավտոկայանատեղիներում, միանշանակ ոչ բանուկ փողոցներում: Դրանով բրիտանացիք «լայնացրեցին» իրենց փողոցները, ավելացրեցին թողունակությունը և գրեթթե լրիվ ազատվեցին խցանումներից: Բայց սրան նրանք հասել են հետզետե, կառուցել կայանատեղիներ, այսինքն տվել են կայանման հնարավորություն և հետո արգելել փողոցների բանուկ մասերի կայանումները: Կասեք Լոնդոնի մուտքը վճարովի՞ է, այո, դա էլ կարող եք օգտագործել Երևանի պարագայում, բայց միայն երբ մենք հասնենք Լոնդոնցիների ապրելու կենսամակարդակին:
Չմոռանանք նաև Լոնդոնի մետրոպոլիտենի մասին, որը, գիտեք, հասանելիություն ունի մինչև օդանավակայաններ և բազմաթիվ մերձակա քաղաքներ, կայարաները բավականին մոտ են իրար և հիմնականում հնարավորություն են տալիս միայն մետրոպոլիտենի օգնությամբ հասնել ուզածդ վայրը: Իսկ մեր մետրոյի անգամ 1 կայարանի ավելացման գործը խոսակցություններից և տարեկան գումարների ապարդյուն վատնումից այն կողմ չի գնում: Սա այն ծախսն է, որը հնարավոր է լրիվ լուծեր քաղաքի խցանումների խնդիրը տասնամյակներ առաջ: Այսինքն, ամենածախսատար բայց հեռանկարային լուծումներից մեկը կարող է լինել մետրոպոլիտենի ընդարձակ ցանցի կառուցումը, որպես ամենահիմնական տեղաշարժման միջոց, ինպես բոլոր առաջար քաղաքներում, որոնց համեմատական օրինակը այլ հարցերում վերջերս շատ է բերվում:
Հավատացեք, շատ և շատ մեքենա ունեցողներ ուղղակի երազում են նման տրանսպորտային հնարավորության մասին, իսկ եթե երևանցիներն ունենային լոնդոնյան տրանսպորտային հասանելիությունը և բազմազանությունը, շատ-շատերը կհրաժարվեին մեքենա վարելուց, ինչը նույնպես կլիներ հարցի լուծման լավագույն տարբերակներից:
Այո, սարսափելի թանկ հաճույք է մետրոպոլիտենի շինարարությունը, այդքան գումար չկա և չի էլ լինի: Միգուցե դիմենք չինացիների՞ն հանձնարարելով թե նախագծումը, թե կառուցումը, թե շահագործումը և թե հետագա շահույթի ստացման հնարավորությունը: Շատ կարճ ժամանակատվածում նրանք կառուցել են իրենց ահռելի մեգապոլիսների համար աշխարհի ամենամեծ մետրոպոլիտենների ցանցերը, Երևանը նրանց համար մի «գյուղական» գործ կլինի: Ահռերի փորձառություն այս հարցում, որը չունի այսօր ոչ մի առաջատար պետություն: Միգուցե կիսակատակ է, բայց պետք է փորձել տարբեր հնարավորություններ, շատ հավանական է որ նրանց այդ փորձառու շինարարները և միգուցե հենց ֆինանսավորող պետությունը նման հնարավորություն են փնտրում հենց այս պահին...
Որակյալ կադրերը որոշում ամեն ինչ, գտեք տաղանդավոր և հանճարեղ բանակցողի և նա միցուցե լուծի մետրոպոլիտենի արագ իրականացման խնդիրը:
