Հանցագործ Շինարարներ
Աղբյուր՝ https://www.construction.am
Կանադայի Քվեբեկի անվտանգության ծառայությունը համատեղ եկամուտների հետաքննության վարչության հետ, 2008 թվականից հետախուզություն են վարում՝ ստվերային շինարարության դեպքերի բացահայտման համար: Մինչև չորեքշաբթի արդեն ձեռք են բերվել 14 մարդու ձերբակալման հրամանագրեր: Ոստիկանությունը պատրաստվում է ռեյդեր անցկացնել Մոնրեալի և Լավալի տասնյակ տներում և կազմակերպություններում, որոնք կասկածվում են շինարարության վարման ստվերային մեթոդների կիրառման մեջ:
Ձերբակալման հրամանագրերը տրված են հարկերից խուսափելու կամ որպես հարկերից խուսափելու վճարման սխեմաների օգտագործման մեղադրանքով: Շինարարները օգտագործում էին կեղծ (չձևակերպված) հաշիվ-ապրանքագրեր, աշխատողներին վճարում կանխիկ՝ առանց ձևակերպման և, բնականաբար, չմուծելով տեղական հարկերը:
Ի տարբերություն Կանադայի, որտեղ ստվերային շինարարությունը և վերանորոգումը կարծես սպիտակ ագռավ լինի, Հայաստանում ստվերային է գրեթե ողջ սեփական տների շինարարությունն ու վերանորոգումը, որոնք հիմնականում իրականացվում են առանց որևէ ձևակերպման և հարկերից խուսափման բարդ սխեմաների: Հատկապես կարծես «տրամաբանական և բնական» է, երբ շինարարական աշխատանքները իրականացնում են ոչ թե կազմակերպությունները, այլ արհեստավորական խմբերը կամ առանձին արհեստավորները: Նշենք, որ Հայաստանում, լիցենզավորված շինարարական կազմակերպությունների հետ օրինական պայմանագրեր կնքելու ժամանակ աշխատանքների արժեքը կտրուկ աճում է մոտ 50%-ով՝ հաշվի առնելով ԱԱՀ-ն, այլ հարկերը և վճարները: Ահա և ստացվում է մի ահռելի տարբերություն՝ ստվերային և օրինական շուկաների միջև, և արդյունքում բարգավաճում է ստվերը, իսկ «օրինական կազմակերպությունները» չեն կարողանում գոյատևել: Մենք ունենք խորը կիրճերով անհավասար մրցակցային դաշտ, որը շտկելու համար կառավարությունը պետք է երկար և քրտնաջան աշխատանք կատարի, որպեսզի ինչ-որ կերպ մոտեցնի հարկային բեռը շինարարական շուկայի բոլոր մասնակիցների համար և ստեղծի «օրինական աշխատանքի» և կազմակերպությունների օրինական զարգացման համար իրական և գործող պայմաններ: Այս հավասար պայմանները ստեղծելուց հետո միայն միգուցե կարելի կլինի գործել ինչպես Կանադայում...
Ձերբակալման հրամանագրերը տրված են հարկերից խուսափելու կամ որպես հարկերից խուսափելու վճարման սխեմաների օգտագործման մեղադրանքով: Շինարարները օգտագործում էին կեղծ (չձևակերպված) հաշիվ-ապրանքագրեր, աշխատողներին վճարում կանխիկ՝ առանց ձևակերպման և, բնականաբար, չմուծելով տեղական հարկերը:
Ի տարբերություն Կանադայի, որտեղ ստվերային շինարարությունը և վերանորոգումը կարծես սպիտակ ագռավ լինի, Հայաստանում ստվերային է գրեթե ողջ սեփական տների շինարարությունն ու վերանորոգումը, որոնք հիմնականում իրականացվում են առանց որևէ ձևակերպման և հարկերից խուսափման բարդ սխեմաների: Հատկապես կարծես «տրամաբանական և բնական» է, երբ շինարարական աշխատանքները իրականացնում են ոչ թե կազմակերպությունները, այլ արհեստավորական խմբերը կամ առանձին արհեստավորները: Նշենք, որ Հայաստանում, լիցենզավորված շինարարական կազմակերպությունների հետ օրինական պայմանագրեր կնքելու ժամանակ աշխատանքների արժեքը կտրուկ աճում է մոտ 50%-ով՝ հաշվի առնելով ԱԱՀ-ն, այլ հարկերը և վճարները: Ահա և ստացվում է մի ահռելի տարբերություն՝ ստվերային և օրինական շուկաների միջև, և արդյունքում բարգավաճում է ստվերը, իսկ «օրինական կազմակերպությունները» չեն կարողանում գոյատևել: Մենք ունենք խորը կիրճերով անհավասար մրցակցային դաշտ, որը շտկելու համար կառավարությունը պետք է երկար և քրտնաջան աշխատանք կատարի, որպեսզի ինչ-որ կերպ մոտեցնի հարկային բեռը շինարարական շուկայի բոլոր մասնակիցների համար և ստեղծի «օրինական աշխատանքի» և կազմակերպությունների օրինական զարգացման համար իրական և գործող պայմաններ: Այս հավասար պայմանները ստեղծելուց հետո միայն միգուցե կարելի կլինի գործել ինչպես Կանադայում...
