Մետրոյի Զարգացման Նոր Մեկնարկ
Մայրաքաղաքում տրանսպորտային հոսքերի բեռնաթափման և մետրոպոլիտենի զարգացման երկար սպասված «գնացքը» տեղից շարժվեց։ Դեռ խորհրդային տարիներից թղթի վրա մնացած Աջափնյակի մետրոպոլիտենի հեռանկարային այս նախագիծը վերջապես կյանքի կկոչվի։ Քաղաքային իշխանությունները նախաձեռնել են համալիր մի ծրագիր։
«Թումոյին հարակից տարածքում նախատեսված է կառուցել մեծ առևտրի կենտրոն, ինչն արդեն իսկ իր կարողություններով, քանի որ մետրոյի վրա է կառուցված լինելու, վաճառքի առումով շատ բարձր գործակից կունենա, սա արդեն հետաքրքիր ծրագիր է, որպեսզի գործարարները հետաքրքրվեն և կառուցեն կայարանը», - օրերս նշել էր Երևանի գլխավոր ճարտարապետ Արթուր Մեսչյանը։ Իր խոսքում նա նաև ընդգծել էր․ «Սա պետք է լինի հարյուր տոկոսանոց բիզնես ծրագիր և բիզնես ծրագրի ներդրումով մենք պետք է կարողանանք իրագործել և կամուրջի կառույցը և նոր կայարանի կառույցը»։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նախագիծը լիովին հանդիսանում է բիզնես ծրագիր, այն չէր կարող մտահոգության առիթ չստեղծել հանրության շրջանակներում, և խոսակցություններ կան, որ կառուցվող կայարանը կարող է դառնալ մասնավոր սեփականություն։ Սակայն քաղաքապետարանից մեզ վստահեցրեցին, որ չնայած այն հանգամանքին, որ նոր կայարանը կառուցվելու է մասնավոր ներդրումներով, այնուամենայնիվ այն լինելու է պետական։ Իհարկե, սա տրամաբանական է, քանի որ մետրոպոլիտենը ռազմավարական նշանակության օբյեկտ է և չի կարող լինել մասնավոր։ Ըստ ծրագրի, նախագծի իրականացումը սկսվելու է հենց նոր կայարանի կառուցումից։ Այդ մասին իր խոսքում նշել էր քաղաքապետի տեղակալ Հայկ Սարգսյանը․ «Մեր բոլոր պրոյեկտներում մեր գլխավոր նպատակն է պետական պարտքի ավելացման կամ բյուջեի վրա ծանրաբեռնվածություն չավելացնելով՝ ստեղծել նոր արժեքներ քաղաքում և նոր ենթակառուցվածքներ։ Նախագծի իրականացումը պետք է սկսվի մետրոյի շինարարությունից և ավարտվի բիզնես մոդելով։ Սա որպես սկզբունք է դրված և հստակ ներկայացվում է բոլոր պոտենցիալ ներդրողներին»։ Այո, այս մոտեցումը պետք է արժանավորինս գնահատել, քանի որ ներկայացված մոդելը բավականին կշռադատված է։
Քաղաքապետարանի կողմից դիտարկվող բիզնես նախագիծը իր մեջ ներառում է երկու բաղադրիչ՝ մետրոյի նոր կայարանի հարևանությամբ առևտրի կենտրոնի կառուցում և տարածքում բնակարանային ֆոնդի թարմացում։ Բարեկամությունից -Աջափնյակ մետրոպոլիտենի նոր կայարանի կառուցման ծրագիրը դիտարկում է նախագծի երկու տարբերակ ․ «Առաջին տարբերակն այն է, որ մետրոյի կայարանը անմիջապես կառուցվում է կամրջի վերջնամասում և նոր միացվում առևտրի կենտրոնին։ Մյուս տարբերակում մետրոյի կայարանը գտնվում է առևտրի կենտրոնի նկուղային հարկում, և կապը կայարանի հետ կազմակերպվում է վերևի նիշերից», - ներկայացնելով նախագիծ - առաջարկը նշել էր Արթուր Մեսչյանը։
Ինչպես և նշվեց, նախագիծն իր մեջ է ներառում նաև հնացած բնակֆոնդի վերակառուցումը։ «Երբ հասանք գնահատականների փուլին, հասկացանք, որ անմիջապես մետրոյի հարևանությամբ մենք ունենք հնացող ֆոնդով թաղամաս։ Դա նախքին Չերյոմուշկա կոչվող հատվածն է: Այստեղ մենք ունենք վթարային շենքեր, և վթարային շենքերից յուրաքանչյուրը դիտարկվում է որպես առանձին վերականգնման բիզնես-ծրագիր։ Ցածր հարկայնությունը փոխարինվելու է բարձր հարկայնությամբ, և այստեղ՝ բիզնես հետաքրքրություն առաջացնելով, կունենանք առանց բյուջեի վրա ծանրաբեռնվածության նոր բնակարանային ֆոնդեր, մարդկանց վերաբնակեցման հնարավորությամբ»,- նշել էր քաղաքապետի տեղակալ Հայկ Սարգսյանը։
Ինչ խոսք, ծրագրի իրականացումը իրոք արդիական և անհրաժեշտ քայլ է, սակայն կան հարցեր, որոնք կարևոր է հաշվի առնել նոր բնակ ֆոնդի կառուցման ժամանակ։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերակառուցվող տարածքը գտնվում է անմիջապես մարզահամերգային համալիրի դիմաց, հնացած բնակ ֆոնդի փոխարինումը նորակառույց բարձրահարկ շենքերով կարող է զրկել մարզահամերգային համալիրը իր դոմինանտային դերից, ինչպես դա եղավ օպերայի և բալետի թատրոնի շենքի դեպքում: Հուսանք, որ նախատեսվող կառուցապատումը հաշվի կառնի նմանատիպ խնդիրները:
Կարևորն այն է, որ համայնք - մասնավոր համագործակցության այս օրինակներն արդեն իսկ սկսել են հետաքրքրել ներդրողներին, որոնք ցանկություն են հայտնում մասնակցել մետրոյի կայարանի կառուցման ծրագրին։ Մետրոյի աշխատակիցների և մետրոշինարարների հետ ապագա կայարանի տարածքին ծանոթացել է նաև գործարար Արսեն Իսկանդարյանը։
«Հասել ենք այն փուլին, երբ կարող ենք ընտրություն անել արդեն իսկ մետրոյի շինարարության ներդրման ծավալների, դրանց որակի, էֆեկտիվության և ժամկետների հարցում»,-ասել է Հայկ Սարգսյանը։ Իսկ Երևանի գլխավոր ճարտարապետն իր հերթին վստահեցրել է․ «Կլինենք շատ զգույշ, կլինենք բավականին խիստ, որովհետև ծրագիրը շատ լուրջ է և կարևոր երևանցիների համար»։
«Թումոյին հարակից տարածքում նախատեսված է կառուցել մեծ առևտրի կենտրոն, ինչն արդեն իսկ իր կարողություններով, քանի որ մետրոյի վրա է կառուցված լինելու, վաճառքի առումով շատ բարձր գործակից կունենա, սա արդեն հետաքրքիր ծրագիր է, որպեսզի գործարարները հետաքրքրվեն և կառուցեն կայարանը», - օրերս նշել էր Երևանի գլխավոր ճարտարապետ Արթուր Մեսչյանը։ Իր խոսքում նա նաև ընդգծել էր․ «Սա պետք է լինի հարյուր տոկոսանոց բիզնես ծրագիր և բիզնես ծրագրի ներդրումով մենք պետք է կարողանանք իրագործել և կամուրջի կառույցը և նոր կայարանի կառույցը»։
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նախագիծը լիովին հանդիսանում է բիզնես ծրագիր, այն չէր կարող մտահոգության առիթ չստեղծել հանրության շրջանակներում, և խոսակցություններ կան, որ կառուցվող կայարանը կարող է դառնալ մասնավոր սեփականություն։ Սակայն քաղաքապետարանից մեզ վստահեցրեցին, որ չնայած այն հանգամանքին, որ նոր կայարանը կառուցվելու է մասնավոր ներդրումներով, այնուամենայնիվ այն լինելու է պետական։ Իհարկե, սա տրամաբանական է, քանի որ մետրոպոլիտենը ռազմավարական նշանակության օբյեկտ է և չի կարող լինել մասնավոր։ Ըստ ծրագրի, նախագծի իրականացումը սկսվելու է հենց նոր կայարանի կառուցումից։ Այդ մասին իր խոսքում նշել էր քաղաքապետի տեղակալ Հայկ Սարգսյանը․ «Մեր բոլոր պրոյեկտներում մեր գլխավոր նպատակն է պետական պարտքի ավելացման կամ բյուջեի վրա ծանրաբեռնվածություն չավելացնելով՝ ստեղծել նոր արժեքներ քաղաքում և նոր ենթակառուցվածքներ։ Նախագծի իրականացումը պետք է սկսվի մետրոյի շինարարությունից և ավարտվի բիզնես մոդելով։ Սա որպես սկզբունք է դրված և հստակ ներկայացվում է բոլոր պոտենցիալ ներդրողներին»։ Այո, այս մոտեցումը պետք է արժանավորինս գնահատել, քանի որ ներկայացված մոդելը բավականին կշռադատված է։
Քաղաքապետարանի կողմից դիտարկվող բիզնես նախագիծը իր մեջ ներառում է երկու բաղադրիչ՝ մետրոյի նոր կայարանի հարևանությամբ առևտրի կենտրոնի կառուցում և տարածքում բնակարանային ֆոնդի թարմացում։ Բարեկամությունից -Աջափնյակ մետրոպոլիտենի նոր կայարանի կառուցման ծրագիրը դիտարկում է նախագծի երկու տարբերակ ․ «Առաջին տարբերակն այն է, որ մետրոյի կայարանը անմիջապես կառուցվում է կամրջի վերջնամասում և նոր միացվում առևտրի կենտրոնին։ Մյուս տարբերակում մետրոյի կայարանը գտնվում է առևտրի կենտրոնի նկուղային հարկում, և կապը կայարանի հետ կազմակերպվում է վերևի նիշերից», - ներկայացնելով նախագիծ - առաջարկը նշել էր Արթուր Մեսչյանը։
Ինչպես և նշվեց, նախագիծն իր մեջ է ներառում նաև հնացած բնակֆոնդի վերակառուցումը։ «Երբ հասանք գնահատականների փուլին, հասկացանք, որ անմիջապես մետրոյի հարևանությամբ մենք ունենք հնացող ֆոնդով թաղամաս։ Դա նախքին Չերյոմուշկա կոչվող հատվածն է: Այստեղ մենք ունենք վթարային շենքեր, և վթարային շենքերից յուրաքանչյուրը դիտարկվում է որպես առանձին վերականգնման բիզնես-ծրագիր։ Ցածր հարկայնությունը փոխարինվելու է բարձր հարկայնությամբ, և այստեղ՝ բիզնես հետաքրքրություն առաջացնելով, կունենանք առանց բյուջեի վրա ծանրաբեռնվածության նոր բնակարանային ֆոնդեր, մարդկանց վերաբնակեցման հնարավորությամբ»,- նշել էր քաղաքապետի տեղակալ Հայկ Սարգսյանը։
Ինչ խոսք, ծրագրի իրականացումը իրոք արդիական և անհրաժեշտ քայլ է, սակայն կան հարցեր, որոնք կարևոր է հաշվի առնել նոր բնակ ֆոնդի կառուցման ժամանակ։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերակառուցվող տարածքը գտնվում է անմիջապես մարզահամերգային համալիրի դիմաց, հնացած բնակ ֆոնդի փոխարինումը նորակառույց բարձրահարկ շենքերով կարող է զրկել մարզահամերգային համալիրը իր դոմինանտային դերից, ինչպես դա եղավ օպերայի և բալետի թատրոնի շենքի դեպքում: Հուսանք, որ նախատեսվող կառուցապատումը հաշվի կառնի նմանատիպ խնդիրները:
Կարևորն այն է, որ համայնք - մասնավոր համագործակցության այս օրինակներն արդեն իսկ սկսել են հետաքրքրել ներդրողներին, որոնք ցանկություն են հայտնում մասնակցել մետրոյի կայարանի կառուցման ծրագրին։ Մետրոյի աշխատակիցների և մետրոշինարարների հետ ապագա կայարանի տարածքին ծանոթացել է նաև գործարար Արսեն Իսկանդարյանը։
«Հասել ենք այն փուլին, երբ կարող ենք ընտրություն անել արդեն իսկ մետրոյի շինարարության ներդրման ծավալների, դրանց որակի, էֆեկտիվության և ժամկետների հարցում»,-ասել է Հայկ Սարգսյանը։ Իսկ Երևանի գլխավոր ճարտարապետն իր հերթին վստահեցրել է․ «Կլինենք շատ զգույշ, կլինենք բավականին խիստ, որովհետև ծրագիրը շատ լուրջ է և կարևոր երևանցիների համար»։
