Խորհրդային Միության տարիներին «Ձորագյուղ» ազգագրական թաղամաս ստեղծելու ծրագիր էր մեկնարկել: Այդ ծրագրի շրջանակում վերակառուցվեցին Սերգեյ Փարաջանովի տուն թանգարանը, ևս մի քանի շենքեր Հրազդան ձորի ձախ ափին՝ Հաղթանակի կամրջից դեպի վեր: Բայց ծրագիրը միության փլուզումից հետո կիսատ մնաց, շենքերը՝ մասնավորեցվեցին: Կիսով չափ վերակառուցված շենքերից մեկն անցավ Հայոց առաքելական եկեղեցուն: Հենց այդ շենքն էլ ստանձնեց վերակերտել «Երևան, իմ սեր» հիմնադրամը: Այսօր այստեղ գործում է Վերականգնողական կենտրոն, որի հարմարեցված լսարաններում վերականգնողական և ուսումնական տարբեր ծառայություններից անվճար կարող են օգտվել հաշմանդամություն ունեցող կամ սոցիալապես անապահով պայմաններում ապրող մոտ 200 երեխաներ: «Ի սկզբանե «Երևան, իմ սեր» հիմնադրամը երկու թիրախային նպատակ է ունեցել. առաջին՝ պահպանել և վերակերտել հին Երևանի ճարտարապետական նշանակություն ունեցող շենքերը, երկրորդ՝ դրանք օգտագործել բարեգործական նպատակներով: Այս կենտրոնը առաջին օրինակն է»,-ասում է հիմնադրամի տնօրեն Արշակ Կարապետյանը: 19-րդ Դարակեսի Երևանյան Կարմիր Գեղեցկուհիներից Մեկը 1987 թ. մշակվեց «Ձորագյուղ» ազգագրական թաղամասի թիվ 7 տան նախագիծն ու սկսվեց շինարարությունը: Այստեղ նախատեսվում էր տեղափոխել և վերակերտվել Մոլոկով 12-ի (այժմ Հանրապետության փողոց, 3-րդ նրբանցք) քանդված երկհարկանի հուշարձան-տունը: Նախատեսվում էր կառուցել նաև ներքին բակ և ձորահայաց շինություն՝ նկուղային հարկով: Ներքին բակը նաև կազմելու էր դեպի Սերգեյ Փարաջանովի թանգարան ձգվող հետիոտնի ճանապարհի մի հատվածը: Պատմական շենքի քարերով խորհրդային տարիներին Իսրայելյան փողոցի կողմից շարվեց ճակատային մասը, կանգնեցվեցին նաև ձորահայաց շենքի հիմնապատերը, կառուցվեց պարսպապատը մեծկտոր ծակոտկեն բազալտ քարի կիսասրբատաշ շարվածքով: Բայց Խորհրդային Միության փլուզումից հետո շինարարությունը ընդհատվեց: Մոտ 30 տարիների ընթացքում կիսակառույցը վերածվեց անօթևանների համար ապաստարանի, հարակից շենքերի բնակիչների համար՝ աղբանոցի: «Երևան, իմ սեր» հիմնադրամի տնօրեն Արշակ Կարապետյանը հիշում է, որ բազմաթիվ բեռնատարներով աղբ են հեռացրել տարածքից. «Այն աշխատանքները, որ իրականացվել էին խորհրդային տարիներին, կարելի է ասել, գրեթե զրոյացել էին: Ճարտարապետների հետ աշխատանքի արդյունքում հասկացանք, թե ինչպես է հնարավոր պահպանել ֆասադը, հետևում ամրացնել ու վերականգնել ամբողջ շենքը»: Վերակերտված շենքի ճարտարապետը Հայնախագծի գլխավոր ճարտարապետ, արվեստանոցի վարիչ Հայկ Այվազյանն է: Նա, ներկայացնելով կառուցման ընթացքը, շեշտում է, որ պահպանել են նախկին մտահղացման հիմնական գաղափարը, բայց ըստ էության, ելնելով շինության անմխիթար վիճակից, լրիվ նոր նախագիծ են կազմել: Պահպանել են տուն-հուշարձանի ճարտարապետական տեսքը: Հայկ Այվազյանը հիշում է, որ այս շենքի նախատիպը, որքան էլ զարմանալի թվա, տեսել է Ֆլորենցիայում. «…ճիշտ նույն շենքը, նույն ճակատով, պատշգամբով, նույն քիվերով: Ընդհանրապես նմանատիպ քիվերը շատ տարածված են Եվրոպայում: Թե ինչպես է շենքը նույն ճարտարապետությամբ կրկնվել Երևանում, չենք կարող ասել, բայց երևանյան ճարտարապետության վրա, հատկապես Թամանյանից սկսած Եվրոպայի ազդեցությունը մեծ է եղել»: Նոր նախագծով հին շենքի սեյսմիկ անվտանգությունը բարձրացնելու համար առաջին և երկրորդ հարկում գտնվող մեծ ու փոքր դահլիճները կամարակապ են արել: Մյուս մասնաշենքերի հետ կապելու համար էլ ներքին բակի կողմից ապակեպատ պատշգամբ ավելացրել: Սեյսմակայունության բարձրացման համար ձորահայաց շինությունը ձորի պռնկից հեռացրել են երկուսուկես մետրով: Ավելացրել են պարսպապատը նույն բազալտե կիսասրբատաշ շարվածքով: Պահպանել են նախկին նախագծի եզրային փոքր կախովի պատշգամբները, ավելացրել մեծ կախովի պատշգամբ, որը շենքի բաց տանիքի շարունակությունն է, և գեղեցիկ համահունչություն է ստեղծում հարակից շենքերի հետ: Բաց տանիքը (300 մ²) մետաղական կարկաս է՝ երեսպատված փայտով, և օգտագործվում է պաշտոնական ընդունելությունների, բացօթյա համերգների ու միջոցառումների անցկացման համար: Դեպի կենտրոն տանող մուտքը աստիճանավոր է, դա պարտադրված լուծում է եղել, պայմանավորված տեղանքի ռելիեֆով: Պահպանվել է նաև ներքին բակով ձգվող ճանապարհը՝ ելքի և մուտքի կամարներով: Ճարտարապետական արժեքների պահպանման ու վերականգնման մեջ հիմնադրամի խնամքոտ դիրքորոշումը հաշվի առնելով՝ Քաղաքաշինության կոմիտեն որոշել է համագործակցել հիմնադրամի հետ ճարտարապետական արժեք ներկայացնող, բայց անմխիթար վիճակում գտնվող որևէ կառույց վերականգնելու համար: Սակայն այս հարցում կան որոշ օբյեկտիվ խնդիրներ, որոնք մանրամասնում է հիմնադրամի տնօրենը. «Ճարտարապետական նշանակություն ունեցող շենքերի գերակշիռ մասը մասնավորեցված է, իսկ քաղաքի կենտրոնում այդպիսի մի շենք հետ գնելը ամբողջ նոր բարեգործական ծրագրի բյուջե կարժենա: Պետք է գտնել այնպիսի հնակառույց, որը պետությանն է պատկանում և վերակերտումից հետո, համաձայն մեր սկզբունքի, պետք է ծառայի հանրությանը՝ սոցիալական, կրթական, բարեգործական ծրագրերի իրականացմամբ: Մեր վերակերտած շենքերում շահույթ հետապնդող գործունեություն չի կարող վարվել»: Նոր Կենտրոն Էջմիածնում «Երևան, իմ սեր» հիմնադրամի գործունեությունը Հայաստանի մայրաքաղաքով չի սահմանափակվում: Այն առաջիկա տարում կսկսի ծավալվել երկրի հոգևոր կենտրոնում՝ Էջմիածնում: Այստեղ հիմնադրամը նախատեսում է վերականգնել Էջմիածնի Մայր տաճարի հարակից այգին և այնտեղ կառուցել մանկական կենտրոն: Կենտրոնում կուսուցանվեն այգեգործություն, խոհարարություն, լանդշաֆտ դիզայն: «Մայր աթոռի տարածքում հիմա որոշակի շինարարական աշխատանքներ են ընթանում: Դրանց ավարտից հետո կսկսենք այգու վերանորոգումը և շենքի կառուցումը: Նպատակը Էջմիածնում ապրող երեխաներին այնպիսի հմտություններ սովորեցնելն է, որը կարող է նրանց համար ապագայում դառնալ մասնագիտություն և ապրուստի միջոց»,-ասում է Արշակ Կարապետյանը: Կոնդի Չլուծվող Թնջուկը Մեկ այլ շենք էլ հիմնադրամը պետք է վերակերտի Կոնդ թաղամասում՝ Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցուն հարակից տարածքում, որը 2013 թ. կառավարության որոշմամբ նվիրաբերվել էր «Երևան, իմ սեր» հիմանդրամին: Հիմնադրամն այստեղ պետք է կառուցեր 500 մ ² մակերեսով համայնքային կենտրոն: Կարմիր տուֆե շենքը՝ փայտե փոքրիկ կախովի պատշգամբով, Պարոնյան փողոցի կողմից երկհարկանի է լինելու, իսկ եկեղեցու կողմից միահարկ՝ պայմանավորված տեղանքի ռելիեֆով: «Նախագիծը պատրաստ է, բյուջեն առկա է, բայց շինարարությունը չենք սկսում՝ ընդառաջելով հենց կոնդեցիների խնդրանքին: Այդտեղ ապրող բնակիչների տները քանդվել են՝ տարածքում կառուցվող նոր բազմաբնակարան շենքում տուն ստանալու պայմանով: Բայց բնակիչները խոստացված բնակարանները չեն ստացել: Կոնդեցիները երկու անգամ դիմել են «Երևան, իմ սեր» հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդին, կենտրոնի շինարարությունը հետաձգելու խնդրանքով: Կոնկրետ հիմնադրամի հետ կապված նրանք որևէ խնդիր չունեն, պարզապես սկզբունքայնորեն դեմ են այդ տարածքում ցանկացած շինարարական աշխատանքի մեկնարկին, քանի դեռ իրենց բնակարանները չեն հատկացվել: Մարդիկ հուսահատ են, և համայնքային կենտրոնի շինարարության ձգձգմամբ փորձում են ուշադրություն գրավել իրենց խնդրի վրա»,- պարզաբանում է հիմնադրամի տնօրեն Արշակ Կարապետյանը:
Վան բնակելի թաղամասը կառուցվում է Երևանի Դավթաշեն վարչական շրջանում՝ Եղվարդի խճուղի N 22 հասցեում: Թաղամասը գտնվելով քաղաքային աղմուկից հեռու վայրում՝ ապահովում է հանգիստ բնակություն և քաղաքից դուրս գտնվելու զգացողություն է հաղորդում: Բայց միևնույն ժամանակ գտնվելով Դավթաշեն թաղամասին և կամրջին բավական մոտ (800 մ.)՝ ունի հարմար հասանելիություն և արագ տեղաշարժի հնարավորություն դեպի Երևանի կենտրոն: Այդպես կառուցապատող «ՄոնԱրխ» ՍՊԸ-ն ըստ էության լուծել է իր առջև դրած «քաղաքից դուրս, բայց քաղաքի ներսում» խնդիրը: Թաղամասը կազմված է լինելու երեք շարքով ձգվող 2 և 3 հարկանի 80 տներից: Դրանք երկաթբետոնե կարկասով քարե շինություններ են կառուցված կողք-կողքի, այսինքն՝ հարևանի հետ մեկ ընդհանուր պատ ունեն: Տները հանձնվում են առանց ներքին հարդարման՝ զրոյական վիճակում, և սեփականատերերը սենյակների բաշխումն ու ինտերիերը կարող են որոշել իրենց հայեցողությամբ ու ճաշակով: Արտաքին հարդարումը բոլոր տներինը միանման է՝ ընդհանուր կոլորիտ ապահովելու համար: Բոլորն ունեն մեկ ավտոմեքենայի համար նախատեսված ավտոտնակ՝ հեռակառավարվող հոլովակավոր փակոցափեղկերով դարպասով: Տները կառուցված են 3 տարբեր մեծություններով, բոլորի մակերեսներին գումարվում է 70 քմ բաց, օգտագործվող տանիք (տեռաս): Տների չափսերը, ներառյալ ավտոտնակը, հետևյալն են՝ 145 քմ + 70 քմ, 154 քմ + 70 քմ, 201 քմ + 70 քմ: Արդեն պատրաստ են ու վաճառվում են 30-ը: Վան թաղամասի տները վաճառվում են 99.000$-ից մինչև 133.000 $-ի սահմաններում: Թաղամասն ունի կոմունիկացիոն բոլոր հարմարությունները և ամեն գնորդ՝ բաժանորդ դառնալուց հետո իր տանը կունենա ջուր, լույս, գազ: Տանիքում նաև նախատեսվել է հարմարություն արևային տաքացուցիչի տեղադրման համար: Հողամասի ընդհանուր մակերեսը, որի վրա նախագծված է թաղամասը կազմում է 25 577քմ։ Վան թաղամասը կունենա ընդարձակ այգի, որը ձգվելու է տների շարքերի միջև ընկած հատվածում: Կլինի նաև հեծանիվների համար նախատեսված արահետ: Կառուցման ընթացքի մեջ են մնացած 50 տները և մեծերի ու փոքրերի ունիվերսալ 1500քմ մակերեսով խաղահրապարակը, թենիսի և բադմինտոնի համար նախատեսված կորտերը: Նախատեսվում է նաև տարածք խանութի և ավտոլվացման կետի համար: Ինչպես նաև առկա է վեցհարկանի, այժմ դեռ կիսակառույց, բնակելի-հասարակական համալիր: Թաղամասը կունենա նաև փողոցային լուսավորության ցանց: Նոր թաղամասը գտնվելու է հսկվող, պարսպապատ տարածքում: Այն ունենալու է առանձնացված մուտք ու ելք, երկուսն էլ անընդհատ հսկվելու են անվտանգության աշխատակիցների կողմից: Անվտանգության ապահովումը, կանաչապատման և մաքրության աշխատանքները կազմակերպելու է «ՄոնԱրխ» ընկերությունը՝ տան յուրաքանչյուր 1ք² համար 310 դրամ սակագնով: «Վան» բնակելի թաղամասն ամբողջությամբ պատրաստ կլինի 2018 թ. նոյեմբերին:
Ֆիրդուսի փողոցում գործող շուկան, ինչպես նաև հարակից տարածքները, գտնվելով Երևանի սրտում՝ Հանրապետության հրապարակին հարող տարածքում, ստեղծում են մայրաքաղաքի կենտրոնին անհարիր միջավայր: Այդ տարածքում մայրաքաղաքային համապատասխան միջավայր ստեղծելու համար ՀՀ կառավարությանն առընթեր քաղաքաշինության պետական կոմիտեն մշակել է 33-րդ թաղամասի կառուցապատման ներդրումային ծրագիրը: Այս օրերին Ֆիրդուսու շուկայում լռել է առևտրականների ու գնորդների աշխույժ, միալար աղմուկը: Շուտով այն կփոխարինվի շինարարական եռուզեռով. այստեղ՝ Հանրապետության հրապարակի հարևանությամբ՝ Տիգրան Մեծի պողոտայի և Հանրապետության, Փ. Բուզանդի ու Խանջյան փողոցների միջակայքում նոր թաղամաս է կառուցվելու՝ բնակելի, հասարակական և սպասարկման օբյեկտներով, բիզնես կենտրոններով, հյուրանոցներով, ինչպես նաև տրանսպորտային հաղորդակցության նոր ուղիներով: Նոր թաղամասը պետք է նոր շունչ հաղորդի Հանրապետության հրապարակին հարող տարածքին՝ դարձնելով այն ավելի բարեկարգ ու գրավիչ: Ծրագրով նախատեսված տարածքը կազմում է ավելի քան 5 հա: Ինչպես գիտենք Ֆիրդուսու փողոցը երթեկելի չէր և չուներ հատվող փողոցներ: Ծրագրով նախատեսված է Տիգրան Մեծի պողոտայից, Խանջյան և Փ. Բուզանդի փողոցներից դեպի նոր թաղամասի կենտրոն ուղղել երեք ճառագայթաձև փողոցներ, որոնք հատման հատվածում կկազմեն մոտ 85մ տրամագիծով շրջան: Թաղամասի կենտրոնում կառուցվելու է Երևանի համար եզակի, շրջանաձև հրապարակ` ստորգետնյա երկհարկանի ավտոկայանատեղիով: Այն կլինի Երևանում առաջին կլոր հրապարակը: Այն ծառայելու է որպես հետիոտն հանգստի գոտի, որտեղ երևանցիները և քաղաքի հյուրերը կկարողանան վայելել իրենց երեկոյան հանգիստ զբոսանքը: Թաղամասի տարածքում կստեղծվեն կանաչ գոտիներ, խաղահրապարակներ, ջրային մակերեսներ, կտեղադրվեն ճարտարապետական փոքր ձևեր և այլն: Կառուցապատման մակերեսը կազմելու է մոտ 200 000 քմ, խտությունը` 33%: Շենքերի թույլատրելի բարձրությունը ըստ դիրքի տատանվելու է 27-ից մինչև 50 մ, միայն տարածքի 3 հատվածներում (Խանջյան փողոցի հարևանությամբ) է թույլատրվելու իրականացնել մինչև 60 մ բարձրությամբ կառուցապատում: Կենտրոնական հրապարակը կունենա մինչև 30-36 մետր բարձրություն: Բնակելի շենքերի կառուցման իրավունք կստանան այն կառուցապատողները, որոնք իրենց նախագծերում կնախատեսեն բակային տարածքներ: Թաղամասը նաև կկահավորվի տեղաշարժման խնդիր ունեցողների համար նախատեսված համապատասխան թեքահարթակներով և անհրաժեշտ այլ պարագաներով: Քաղաքաշինության պետական կոմիտեն իր այս ծրագրի իրականացմամբ ձգտում է ստեղծել Հանրապետության հրապարակին կից հատվածի համար հարիր միջավայր: Ընդ որում, կոմիտեն վստահեցնում է, որ կառուցապատման գոտին չի ներառում տարածքում առկա հուշարձան շենքերը: Ապագա նոր թաղամասը գտնվում է Ալ. Թամանյանի կողմից 1924 թվականին մշակված Երևանի գլխավոր հատակագծով նախանշված Հարավային (ներկայիս Տիգրան Մեծի) պողոտային հարող հատվածում: Այդ նախագծի համաձայն պողոտան պիտի կառուցապատվեր բնակելի և հասարակական նշանակության շենքերով: Ինչ վերաբերում է 33-րդ թաղամաս անվանմանը, այն մնացել է 1972 թվականից, երբ գլխավոր հատակագծով Երևանի թաղամասերը պարզապես համարակալված էին: Ծրագիրը նախատեսվում է իրականացնել 3-4 տարում: Ներկայումս ընթանում են տարածքի իրացման աշխատանքները:
Ամեն մարդ իր կյանքի ընթացքում կուտակում է իր սրտին հարազատ իրեր, որոնք կապված են ամենաանմոռանալի պահերի հետ: Այդ ամենը, փոխանցվելով սերնդե սերունդ, պատմում է ընտանիքի ծագման, սովորույթների, ակունքների և կենսակերպի մասին: Նույնը վերաբերվում է քաղաքներին: Հաճախ լսում ենք նորը լավ է, բայց ինչպես գինու, այդպես էլ քաղաքի հինն է «համեղ»: Երևանում առկա ամեն մի պատմական շենք՝ դարերի ընթացքում կուտակված հարստություն է, որը պատմում է իրողությունների, բնակիչների մտածողության մասին և ի վերջո մեր հայ ճարտարապետների և շինարարների աշխատանքի, քրտնքի արդյունք է: Բնական է, տարիների ընթացքում փոխվում են քաղաքաշինության և ճարտարապետության տենդեցները, ինչի արդյունքում, ցավոք, քաղաքը կարող է զրկվել մշակութային արժեք ունեցող շինություններից: Այդ տեսակետից Երևանը բացառություն չէ և դրա ապացույցներից են վերջին տարիներին իրականացված շինարարական ծրագրերը, որի հետևանքով քանդվեցին մի շարք նշանակալի շինություններ: Սակայն մայրաքաղաքը չպետք է կորցնի իր պատմական դեմքը: Եվ բոլոր այդ փոփոխություները պետք է արվեն ներդաշնակ արդեն իսկ գոյություն ունեցող միջավայրին: «Հին Երևան» նախագիծը հանդիսանում է ելք արդեն իսկ ստեղծված իրավիճակից և այս տեսանկյունից կարևորվում է անցյալի վերականգնելու ցանկությունը, որը կոչված է մեզ բացահայտել Երևանի 19-րդ դարից - 20-րդ դարի սկզբի կորցրած քաղաքային միջավայրը: Նախագիծը նախատեսված է իրականացնել Աբովյան-Բյուզանդ-Արամի -Կողբացի փողոցների միջև ընկած հատվածում. իրենց տեղում պահպանվում են կանգուն 14 հուշարձան շենք և դրանց են ավելացվում ևս 16-ը, որոնք կորցրել ենք վերջին տարիներին: Կառավարության որոշմամբ շենքերը պետք է ունենան վերգետնյա 3 և մեկ լրացուցիչ մանսարդային հարկ: Քանի որ Երևանի բոլոր շենքերը մեկ կամ հիմնականում երկու հարկանի էին, ճարտարապետ Լևոն Վարդանյանը աշխատում է այնպիսի լուծում տալ, որպեսզի ավելացվող հարկերը չխանգարեն հուշարձանների վիզուալ ընկալմանը: Նախագծի հեղինակի խոսքով «Հին Երևան»-ը կունենա 150 հազար քմ օգտակար մակերես: Ճարտարապետը միտում ունի վերակառուցել հին Երևանին բնորոշ միջավայր իր բակերով, փայտե պատշգամբներով, մառաններով: Թաղամասի ամբողջ երկայնքով ձգվելու են ստորգետնյա երեք հարկեր: Առաջին հարկում տեղակայվելու են շենքերի մառանները, նկուղները, իսկ ներքևի երկու հարկերը լինելու են ստորգետնյա ավտոկայանատեղի՝ նախատեսված 1400 մեքենայի համար, ինչը միաժամանակ լուծում է հարակից փողոցների ավտոկայանման խնդիրը էապես բեռնաթափելով քաղաքի այդ հատվածը: Նկատենք, որ հեղինակը այս նախագծով նպատակ ունի պահպանել գոյություն ունեցող պատմամշակույթային շերտը: Իհարկե նախագիծը չէր կարող չառաջացնել տարակարծություն և դա բնական է: Այսօր շատ է խոսվում այն մասին, որ վերակառուցվող շենքերը հուշարձան չեն կարող կոչվել: Եթե նկատենք, որ «Հուշարձանների պահպանման մասին» օրենքում ասվում է. «Պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձաններ են պետական հաշվառման վերցված պատմական, գիտական, գեղարվեստական կամ մշակութային այլ արժեք ունեցող կառույցները, դրանց համակառույցներն ու համալիրները՝ իրենց գրաված կամ պատմականորեն իրենց հետ կապված տարածքով ..... անկախ պահպանվածության աստիճանից», ապա վերը նշված տեսակետի հետ դժվար է չհամաձայնել: Իհարկե, տեղափոխելով հուշարձանը մենք զրկում ենք իրեն հուշարձան լինելուց, հատկապես, որ վերականգման համար մեծ մասամբ օգտագործվում են նոր քարեր: Թե՛ քաղաքաշինության և թե՛ ճարտարապետության տեսակետից այդ քայլը արդարացված չի կարող լինել: Նկատենք, որ նախագծով 17մ-ի վրա նախատեսված ծածկը՝ թեև լուծում է մասշտաբի հարցը և ճարտարապետի խոսքով կտրում է ներքին տարածքը իրեն խորթ միջավայրից, այնուհանդերձ կառաջացնի տեսարանի խնդիր, որը կբացվի հարակից բարձրահարկ շենքերից: Կարծում եմ այս լուծումը կարող է նաև ընդհատել բուլվարի ամբողջականությունը, ինչին կնպաստի նաև միայն վերտիկալ կանաչապատման օգտագործումը, որն առաջանում է շենքերի տեղակայման պատճառով: Այնուհանդերձ պետք է նշենք, որ կորցրածը վերակառուցելը ևս կարևոր նշանակություն ունի սերունդների պատկերացման ձևավորման և հինը վերականգնելու տեսանկյունից և ի վերջո, այս նախագիծը կարող է դառնալ ճարտարապետական լավագուն «դպրոց» ներդրողների համար: Ի դեպ, նախագծի իրականացումը անուղղակիորեն կարող է նպաստել արվեստի մեկ այլ ճյուղի՝ կինոինդուստրիայի զարգացմանը: Գաղտնիք չէ, որ այսօր հին Երևանի միջավայր նկարահանելու համար դեկորատորները ծավալուն աշխատանք պետք է իրականացնեն: Նախագծի բոլոր դրական գործոնները նկատի ունենալով, մյուս կողմից պետք է նկատենք, որ Երևանի քաղաքաշինությունը և ճարտարապետությունը չպետք է զարգանան զուտ այս ուղղությամբ և այսպիսի մոտեցումը վերածվի քաղաքականության (դոգմայի), քանի որ քաղաքում սփռված հուշարձանները մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում ՝ վիզուալ աշխուժացնելով քաղաքային միջավայրը: Լավ կլիներ նաև, որ նախապես «Հին Երևան» նախագծի ներդրողների հետ կառավարությունը հստակեցներ շենքերի ֆունկցիոնալ նշանակությունը, որպեսզի այդ հատվածը չվերածվի զուտ առևտրի կենտրոնի, ինչի պակասը մայրաքաղաքն այսօր չունի: Ի դեպ, նախագծի հեղինակի առաջարկը այդ հատվածը դարձնել մշակութային կենտրոն շատ ավելի ինքնատիպ է, որը կարող է հետաքրքրել և մեր բնակչությանը և զբոսաշրջիկներին: Հոդվածը Հասմիկ Թերզյանի
