Կալիֆորնիայի գիտնականները փորձեցին ավերել հինգհարկանի, նորակառույց, լրիվ համալրված ժամանակակից սարքավորանքով հիվանդանոցը, հաղորդում է BBC-ն: «Կեղծ» հիվանդանոցը կառուցված է մի մեծ փորձարկային հարթակի վրա, որը կարող է իմիտացնել երկրաշարժի ժամանակ առաջացող երկրակեղևի շարժումները: Կառույցի երկաթբետոնե հիմքերի տակ տեղադրվել են հատուկ ռետինե տակդիրներ, որոնց նպատակն է մեղմել տատանումերի ալիքները: Փորձարկումների ժամանակ գիտնականները «ստեղծեցին» երկրաշարժի ցնցումներ, որոնք կրկնօրինակում էին 1994 թվականի 6,7 մագնիտուդով Լոս Անջելեսի և 2010 թվականի 8,8 մագնիտուդով Չիլիի երկրաշարժերը: Կալիֆորնիայի համալսարանի պրոֆեսոր Հատչինսոնի խոսքերով, փորձարկումներից հետո շենքը միայն թեթև կոսմետիկ վնասվածքներ ունեցավ, իսկ սարքավորանքները բոլորը մնացել են աշխատանքային վիճակում, որը փորձարկման հիմնական պահանջներից էր: Մյուս փորձարկումը արդեն կիրականացվի առանց ռետինե տակդիրների՝ համեմատելու համար փափուկ տակդիրների արդյունավետությունը: Ճապոնիայում արդեն վաղուց է օգտագործվում այս եղանակը: Կալիֆորնիայում նույնպես կան կառուցված որոշ ադմինիստրատիվ շենքեր, սակայն դրանք «իրական երկրաշարժով» փորձարկում չեն անցել: Ամերիկացիները պատրաստվում են լայնորեն օգտագործել այս եղանակը հիվանդանոցների, տեղեկատվական կենտրոնների և այլ ստրատեգիկ նշանակության կառույցների շինարարության ժամանակ: Հայաստանում նույնպես կիրառվում է նմանատիպ մեթոդ, և մասնավոր կառուցապատողների կողմից անգամ մի քանի նորակառույցներ կան կանգնեցված ռետինե տակդիրների վրա: Նորարարության իրականացման հեղինակն է հանդիսացել տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, ՀԱՀ-ի պրոֆեսոր Մ.Մելքոնյանը: Սակայն շենքերի սեյսմիկ անվտանգության ծրագրերը պետք է ունենան պետական մոտեցում և, անվտանգության առաջնահերթությունը պետք է տրվի նոր՝ սեյսմակայուն հիվանդանոցներին, պետական կառավարման կառույցներին, կրթական հաստատություններին և այլ ստրատեգիկ և կենսական նշանակության կառույցներին: Ըստ Սեյսմիկ պաշտպանության ազգային ծառայության տվյալների, երկրակեղևում հավաքված լարվածությունը արդեն կարող է գեներացնել 5,5 մագնիտուդից ավել ցնցումներ Հայաստանում, իսկ հաշվի առնելով, որ Երևանը սեյսմիկ խոցելիությամբ զբաղեցնում է աշխարհում առաջին հորիզոնականները, ապա ինչին՞ ենք մենք դեռ սպասում, լրիվ անհասկանալի է...
Կարլսրուհի Տեխնոլոգիական ինստիտուտի և Բայեր ընկերության գիտնականները ստեղծել են այնպիսի սեյսմակայուն պաստառներ, որոնք կարող են պաշտպանել շինության պատերը փլուզումից ուժեղ երկրաշարժի ժամանակ, տեղեկացնում է The Inhabitat կայքը: EQ-Top անվանմամբ սեյսմակայուն պաստառները հնարավորություն են տալիս պատերին մնալ կայուն երկրակեղևի տատանումների ժամանակ: Նշենք, որ գիտնականները հաջողության են հասել 2 տարի տևած հետազոտությունների և փորձարկումների արդյունքում, և շուտով շինանյութը կհայտնվի շուկայում: Արդեն երկար տարիներ Կարլսրուհի Տեխնոլոգիական ինստիտուտի գիտնականները փորձում էին ստեղծել այնպիսի շինանյութ, որը կկարողանար պաշտպանել կառույցի պատերը այս բնական աղետից: Սկզբում նրանք օգտագործում էին ածխածնային մանրաթելային հիմքով նյութեր, սակայն փորձարկումները ցույց տվեցին, որ այդ շինանյութերն ավելի անկայուն են՝ քան ավանդականները: Այնուհետև, արդեն 2010 թ-ից ի վեր, նրանք սկսեցին օգտագործել ապակյա մանրաթելը և արդյունքում մեծ հաջողությունների հասան: Իսկ ինչպես են աշխատում EQ-Top պաստառները: Դրանք պինդ և էլաստիկ վահանակներ են, որոնք ստանում են ամուր ապակյա մանրաթելերը միահյուսելով: Մանրաթելերը հյուսվում են տարբեր ուղղություններով, որպեսզի վահանակները միաժամանակ լինեն և ամուր, և ճկուն: Արդյունքում, երկրակեղևի տատանումների ժամանակ, էներգիան հավասարաչափ է բաշխվում ողջ մակերեսով՝ ամուր պահելով պատերը: Սակայն նշենք, որ սովորական պաստառների համար նախատեսված սոսինձը ամենևին էլ չի համապատասխանում այս նոր պաստաներին: Ուստի Կարլսրուհի Տեխնոլոգիական ինստիտուտի գիտնականները դիմում են Բայերի գիտնականներին նոր սոսինձի բաղադրատոմս մշակելու նպատակով: Արդյունքում ստեղծվում է ճկուն, և միևնույն ժամանակ փափուկ սոսինձ՝ բաղկացած ջրից ու պոլիուրեթանային հավելանյութերից: Ամբողջական մշակումից հետո գիտնականները փորձարկել են շինանյութը տան փորձնական մոդելի վրա առաջացնելով արհեստական երկրաշարժ. տունը մնացել է կանգուն, իսկ տան պատերը գրեթե չեն տուժել: Բայեր ընկերությունը շուտով նախատեսում է սկսել այս պաստառների արտադրությունը և ինչպես սպասվում է, նոր տեսակի պաստառները բավականին թանկ կլինեն ավանդականների համեմատ: Սակայն այն բնակիչները, ովքեր ապրում են սեյսմավտանգ գոտիներում, և այն կառուցապատողները, ովքեր նման վայրերում շինարարություն են իրականացնում, անշուշտ, կօգտվեն նորահայտ շինանյութից՝ կյանքի և շինությունների անվտանգությունն ապահովելու նպատակով:
