Թումո ստեղծարար տեխնոլոգիաների առաջին կենտրոնը բացվեց Երևանում 2011 թ.: Թումո անունն էլ վերցրին կենտրոնի հարակից այգու անունից՝ Թումանյան՝ կրճատ Թումո: Երկու տարի անց Թումո կենտրոն բացվեց Դիլիջան քաղաքում, հետո Գյումրիում ու Ստեփանակերտում: Բայց «թումոյակենտրոնացումը» այդքանով չավարտվեց. նախատեսվում է նոր կենտրոնների կառուցում նոր բնակավայրերում: Ավելի մոտ Թումո Թումոն ստեղծարար տեխնոլոգիաների ուսուցումը փորձում է հասանելի դարձնել հնարավորինս մեծ թվով հայ պատանիների համար, որ յուրաքանչյուրը, ով սիրում է սովորել, կարողանա հաճախել ավելի մոտ Թումո կենտրոն: Թումոն գործընկերներ է գտնում տարբեր բնակավայրերում և միշտ բաց է քննարկումների և նոր համագործակցությունների համար: «Սիմոնյան» կրթական հիմնադրամի նախաձեռնության առաջին համագործակցությամբ բացվեց կենտրոն Երևանում, հետո Կենտրոնական բանկի հետ համագործակցության արդյունքում հիմնվեց Թումո Դիլիջանը, Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության (ՀԲԸՄ) օժանդակությամբ՝ Գյումրու և Ստեփանակերտի կենտրոնները, շուտով նոր կենտրոններ կբացվեն նաև Կողբում՝ «Կողբ» հիմնադրամի և Մասիսում՝ Մասիսի զարգացման հիմնադրամի հետ համագործակցությամբ: Թումոյի կրթական մոդելը հետաքրքրել է նաև արտասահմանցիներին: Այսօր արդեն բացվել է Թումո Փարիզը քաղաքի գլխավոր կայարանում՝ Forum des Images կենտրոնում՝ Les Halles շրջանի գլխավոր հատվածում, ինչպես նաև արդեն գործում է Թումո Բեյրութը, որը գտնվում է Լիբանանի մայրաքաղաքի թվային կենտրոնում (Beirut Digital District): Երեք նոր շենք, մեկ ճարտարապետ Թումոյի հաղորդակցման բաժնի ղեկավար Լիլիթ Թովմասյանը ներկայացնում է այն հիմնական պահանջները, որոնք Թումոն ներկայացնում են իր հետ համագործակցող ճարտարապետներին. «Մեզ համար կարևոր է, որ տարածքը արտացոլի Թումոյի կրթական մոդելի բոլոր 4 բաղադրիչները, որոնք մեզ համար կարևոր են. թափանցիկություն, ընտրություն, ճկունություն, հասանելիություն: Կարևոր է, որ շենքը լինի հնարավորինս ընդարձակ միջանցքներով ու սրահներով, բարձր առաստաղներով: Թումո կենտրոնների սենյակները հիմնականում ապակեպատ են այնպես, որ պատանիները սովորելիս տեսնեն, թե ինչ են անում իրենց ընկերները մեկ այլ սենյակում: Ու եթե ինքնուսուցմամբ են զբաղվում, տեսնեն, որ մյուս պատանիները դասընթացների են մասնակցում, հաջողություններ ունենում, մոտիվացվեն»: Թումոյի պահանջներն ու առաքելությունը շատ լավ է հասկացել լիբանանցի ճարտարապետ Բեռնար Խուրին: Նա հայտնի լիբանանցի ճարտարապետ է՝ թե՛մոդեռնիստական նախագծերի իրականացման, թե՛ պատմական շենքերի վերակառուցման հարուստ փորձով: Հենց նրա նախագծով է կառուցվել Թումոյի առաջին շենքի ինտերիերը 2011թ.: Հիմա էլ կառուցվում են Կողբի, Մասիսի և Գյումրու կենտրոնները: Իր հարցազրույցներից մեկում Բեռնար Խուրին ասել է. «Մենք չենք հետևում ճանաչելի էսթետիկային: Թումոն, առաջին հերթին, գաղափար է, ոգի, որ պիտի պահպանվի, ուր էլ գնանք՝ անկախ շինությունից կամ տեղանքից»: Թումոյի պահանջներին համապատասխան կառուցվող կենտրոնները նաև համապատասխանում են իրենց շրջակա միջավայրին, ձուլվում են դրան՝ դառնալով դրա հարազատ մասնիկը: Տավուշի մարզի սահմանամերձ Կողբ գյուղում Թումո կենտրոնը նախատեսված է 600-1000 պատանու համար: Այստեղ կարող են պատանիներ հաճախել ինչպես Կողբից, այնպես էլ Նոյեմբերյանից, Բերդավանից և այլ մերձակա բնակավայրերից։ Կենտրոնը կներառի նորագույն տեխնոլոգիաներով դասասենյակներ, ինքնուսուցման կայաններ, ձայնագրման ստուդիա, կինոսրահ և մեծ մարզադաշտ: Մասիս քաղաքի Թումո կենտրոնը, նախատեսված մինչև 1000 ուսանողի համար, կկառուցվի Հյուսիս-հարավ ավտոմայրուղուն հարակից հատվածում՝ մերձակա համայնքներից, նաև Արմավիրից Թումո հաճախող պատանիների հարմարավետության համար: Թումո Մասիսը մյուս կենտրոններից առանձնանալու է ֆրանկոֆոն կողմնորոշմամբ՝ կենտրոնում ֆրանսերենը կավելացվի որպես Թումոյի ծրագրի դասավանդման լեզուներից մեկը: Երրորդ նոր շենքը, որը կառուցվում, ավելի ճիշտ վերակառուցվում է Բեռնար Խուրիի նախագծով, Գյումրիի առաջին թատրոնի շենքն է: «Կումայրի» պատմամշակութային արգելոցում ընդգրկված այս բացառիկ շենք-հուշարձանը վթարային է և լուրջ վերակառուցման կարիք ունի: Գյումրու Թումոն այժմ գործում է Տեխնոպարկում, և շենքը պատրաստ լինելուն պես կտեղափոխվի այնտեղ: Թումոն համագործակցում է նաև հայկական ճարտարապետական արվեստանոցների հետ: Թումոյին հատուկ ճկունությամբ, թափանցիկությամբ ու տեխնոլոգիական ստեղծարարությամբ են աչքի ընկնում «դ՛Արվեստանոցն» ստուդիայի իրականացրած ներքին հարդարանքը Թումո Դիլիջանի համար, ինչպես նաև «Ստորակետ» ստուդիայի ինտերիերի նախագիծը Թումո Ստեփանակերտում: Հուշարձան շենքերի հանդեպ հոգածություն սերմանող Թումոն Թումոն առանձնահատուկ վերաբերմունք ունի հին, պատմական արժեք ներկայացնող շենքերի հանդեպ, հետաքրքրվում է հատկապես այն կառույցներով, որոնք այս կամ այն բաղադրիչներով համապատասխանում են իրենց գաղափարին: «Ճարտարապետական նշանակություն ունեցող շենքերը, եթե չեն գործածվում զրկվում են իրենց պոտենցիալից ու նշանակությունից: Մենք ուզում ենք դրանց մեջ նոր կյանք դնել, երիտասարդ ու ստեղծագործական կյանք: Մյուս կողմից դա նաև ճիշտ վերաբերմունք ու մոտեցում է կրթում այդ շենք մտնող պատանիների մեջ: Նրանք տեսնում են հին, գեղեցիկ շենք, որի վրա մեծ ջանքեր են ներդրվել, այդ արժեքները նրանց մեջ էլ են սերմանվում»,- ասում է Թումոյի հաղորդակցման բաժնի ղեկավար Լիլիթ Թովմասյանը: Եվ այսպես. Թումո Ստեփանակերտը գտնվում է քաղաքի հին շենքերից մեկում, որը նախկինում եղել է Պետական անվտանգության կոմիտեի (КГБ) շենքը: Երևանի Թումո ստուդիաները գտնվում են Պուշկին 38 հասցեի երկրորդ հարկում, որտեղ պահպանվել է հին երևանյան շենքի կոլորիտը՝ նախշազարդ առաստաղներ, բուխարիներ, կլոր աստիճանավանդակ: Իսկ Գյումրու կենտրոնը հավակնում է դառնալ Թումոյի հուշարձանապահպան առաքելության գլուխգործոցը: Շենքը մինչև տարվա վերջ կհառնի ամբողջովին վերականգնված, պահպանված որմնաքանդակներով, գյումրեցիների աչքին սովոր սպիտակ արտաքին պատերով, որոնց հակառակ կողմում մոդեռնիստ Բեռնար Խուրին ստեղծել է լրիվ արդիական, Թումոյի կրթական պահանջներին համապատասխան նորարարական միջավայր: ԵՄ Թումո Պատահական չէ, որ Թումոն անցյալ տարի ՏՏ համաշխարհային համաժողովում հատուկ մրցանակ ստացավ «Թվային դարի խորհուրդը իրագործելու» համար: Նրա գործունեությունը գնալով ավելի մեծ մասշտաբներ է ընդգրկում և դրա ապացույցը Եվրոպական միության և Թումոյի համագործակցությամբ ինժեներական և կիրառական գիտությունների համալիրի կառուցումն է: Համալիրի համար Երևանում` Թումոյին կից հատկացվել է 15.000 քմ տարածք, որտեղ կկառուցվի 25,000 քմ տարածք գրավող համալիր: Կառույցն իր մեջ կներառի կրթական ծրագրավորման ենթակառուցվածք STEM հետազոտությունների լաբորատորիա, կոնֆերանսների կենտրոն և կոմերցիոն տարածք` կենտրոնի երկարաժամկետ ֆինանսական կայունությունն ապահովելու համար: Հայտարարվել էր ապագա համալիրի նախագծի միջազգային ճարտարապետական մրցույթ, որին հայտ էին ներկայացրել 67 անհատ ճարտարապետ և կազմակերպություն 24 երկրից: Մրցույթի ժյուրին գլխավորում է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ճարտարապետության և նախագծման բաժնի դեկան և 2020 թվականի Վենետիկի բիենալեի համադրող Հաշիմ Սարկիսը: Արդեն ընտրվել են ու մրցույթի եզրափակիչ փուլում կմրցեն ճարտարապետության աշխարհի երեք հսկաներ`RCR Arquitectes-ը, BIG-ը և MVRDV-ն: Եզրափակչի մասնակիցները ժյուրիի և ԵՄ Թումո համալիրի թիմի հետ Երևանում երկօրյա ինտենսիվ աշխատանքներ կանցկացնեն, ինչին կհաջորդի հաղթողի ընտրությունը: Նրանցից մեկը սեպտեմբերին հաղթող կճանաչվի և կնախագծի ԵՄ Թումո համալիրը: Շինարարությունը կմեկնարկի 2020 թվականի գարնանը և ավարտին կհասցվի հաջորդող 2-ից 3 տարվա ընթացքում:
«Սնոհետտա» (Snøhetta) նորվեգական ճարտարապետական ընկերությունը հանրությանն է ներկայացրել իր նոր հյուրանոցի նախագիծը, որը կարտադրի ավելի շատ էներգիա քան կծախսի, տեղեկացնում ArchDaily պարբերականը: Մոտակայքում գտնվող Սվարթիսեն սառցադաշտի պատվին «Սվարթ» (Svart) անվանումը ստացած հյուրանոցն առաջինը կլինի աշխարհում, որ կարտադրի իր սպառումից շատ էներգիա: Հյուրանոցի ողջ տանիքը պատված կլինի արևային վահանակներով: Ինչպես մանրամասնում է կայքը, հյուրանոցը սեփական կարիքները հոգալու համար կօգտագործի նմանատիպ նախագծերից 85 տոկոսով ավելի քիչ: Ի դեպ, 60 տարվա մեջ արտադրած հավելյալ էներգիայի գումարով նախագիծը կփակի իր բոլոր ծախսերը: «Սվարթ» հյուրանոցի շինարարությունը կիրականացվի առավելագույնս կանաչ տեխնոլոգիաներով: Կոնստրուկցիաների մեծ մասը կիրականացվի փայտից, իսկ պողպատի և բետոնի օգտագործումը կհասցվի նվազագույնի: Հյուրանոցը ջերմացնող համակարգի կարիք չի ունենա, քանի որ հյուրանոցի ամբողջ տարածքում կգերակշռեն հսկայական ապակյա պատուհանները և կօգտագործվեն երկրի ընդերքի տաք ջրերը: Ինչպես նշվում է հայտարարության մեջ, հյուրանոցը կկառուցվի Holandsfjorden կոչվող ֆյորդի վերջնամասում՝ Սվարթիսեն սառցադաշտի հիմնային մասում և կունենա օղակի տեսք: Հյուրանոցի հիմնասյուները կկառուցվեն նորվեգական ոճով՝ A տառի տեսքով: Նմանատիպ հիմնասյուներ օգտագործում են հյուսիսիում ապրող ձկնորսները իրենց խրճիթները կառուցելու համար:
Սիեթլում բացվել է ինտերնետային առևտրային հսկա Amazon ընկերության նոր գրասենյակը: Ինչպես տեղեկացնում է Bloomberg լրատվական գործակալությունը, այս գրասենյակն իր յուրօրինակությամբ տարբերվում է նմանատիպ բոլոր շինություններից: «Գնդեր» անվանումը գրասենյակային համալիրը ստացել է իր արտաքին տեսքի համար: Բանն այն է, որ Սիեթլի գործարար թաղամասում հայտնվել են 3 ապակյա գնդեր, որոնցից ամենաբարձրն ունի 27 մետր բարձրություն: Գործակալության տվյալներով «ԷնԲիԲիՋեյ» (NBBJ) ճարտարապետական ընկերության հեղինակած նախագծի բյուջեն կազմել է 4 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Նորագույն գրասենյակում աշխատողները կարող են վայելել հսկայական արևադարձային անտառը: Ըստ նախնական տվյալների՝ այստեղ տնկված է 400 տեսակի մոտ 40 հազար բույս աշխարհի 30 երկրներից: Գնդերից մեկում ճարտարապետները նախագծել և կառուցել են 5 հարկանի ուղղահայաց այգի, որն ամրացված է հատուկ ցանցի վրա: Գրասենյակի ներսում ստեղծված է հատուկ միկրոկլիմա, որը ապահովում է 20-22 աստիճան ջերմություն և 60 տոկոս խոնավություն: Բացի այդ օդափոխության համակարգը անընդհատ ջուր է ցողում բույսերի վրա: Կառույցների տաքացման համար կօգտագործվի մոտակայքում գտնվող տվյալների կենտրոնի վերամշակված ջերմությունը: Գնդերի ներսում գրասենյակները բաղկացած են 4 հարկից: Ամենավերին հարկերում տեղակայված են աշխատակիցների համար նախատեսված հանգստի գոտիները: Սակայն այս անհավատալի արևադարձային անտառի գլխավոր զարդը Ռուբի անունը ստացած ֆիկուսի ծառն է: Այն տնկված է գրասենյակի կենտրոնում ունի 17 մետր բարձրություն և 16.300 կիլոգրամ քաշ: Նախագիծը գտնվում է կանաչ շինությունների համար նախատեսված LEED Ոսկե հավաստագրման ստացման ճանապարհին:
Չինաստանի կենտրոնական Շանսի նահանգի մայրաքաղաք Սիանում կառուցվել է 100 մետր բարձրությամբ օդը մաքրող աշտարակ, տեղեկացնում է The Inhabitat կայքը: Չինաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի երկրային միջավայրի ինստիտուտի մասնագետների փորձարկումները ցույց են տվել, որ աշտարակի փորձարկումից հետո 10 քառակուսի կիլոմետր մակերեսով տարածքի օդը զգալիորեն մաքրվել է: Ի դեպ, նշենք, որ այս աշտարակը համարվում է իր տեսակի մեջ աշխարհում ամենաբարձրը: Աշտարակը կլանում է աղտոտված օդը հիմնային հատվածում տեղակայված ջերմոցների մասում, որտեղ օդը տաքանում է, իսկ հետագայում ֆիլտրվում աշտարակի մեջ մի քանի մակարդակներում և կրկին արտանետվում մթնոլորտ: Ի դեպ, արտանետված օդը պարունակում է 15 տոկոսով ավելի քիչ վնասակար նյութեր, քան մինչև մաքրվելը; Աշտարակի հիմնային մասում տեղադրված ջերմոցներն աշխատում են արևային էներգիայով տարվա ցանկացած եղանակի: Քանի որ առաջին նախագծի փորձարկումները դրական արդյունքներ են գրանցել, նախագծի հեղինակները նախատեսում են ևս 2 աշտարակ կառուցել 500 և 200 մետր բարձրությամբ, որոնք կկարողանան մաքրել մոտ 30 քառակուսի կիլոմետր տարածք, ինչը բավարար կլինի փոքր քաղաքների աղտոտված մթնոլորտի մաքրման նամար:
Հոլանդական «Aectual» ընկերությունը մշակել է նորագույն ռոբոտացված 3D տպիչներ, որոնք հնարավորություն են տալիս տպագրել ցանկացած չափսի և ոճի հատակներ: Ըստ ընկերության տարածած տվյալների՝ այս սարքերը կարող են տպել ցանկացած չափսի, ձևի և ոճի հատակներ: Եռաչափ հատակների տպագրության գործընթացն ընթանում է հետևյալ կերպ: Նախ՝ հսկա 3D տպիչները տպագրում են հատակի հիմքը, այնուհետև ռոբոտ-մեքենան, որն ունի 6 ուղղություններով աշխատանքի ռեժիմ, սկսում է տպագրել նախօրոք ընտրված հատակի նկարը: Ի դեպ, տպագրության ընթացքում օգտագործվում է բիոպլաստիկ, որը ստացվում է բույսերից: Այնուհետև տպագրության ավարտից հետո հատակի հինքը տեղադրվում է համապատասխան տեղում և լցոնվում է նախօրոք գրանիտից և մարմարից պատրաստված խառնուրդով: Այս ամենից հետո եզրափակիչ փուլը հատակի հարթեցումն ու փայլեցումն է: Ինչպես պնդում է «Aectual» ընկերությունը, տպագրված հատակները ունեն բարձր որակ և դիմացկունություն:
