Թումո ստեղծարար տեխնոլոգիաների առաջին կենտրոնը բացվեց Երևանում 2011 թ.: Թումո անունն էլ վերցրին կենտրոնի հարակից այգու անունից՝ Թումանյան՝ կրճատ Թումո: Երկու տարի անց Թումո կենտրոն բացվեց Դիլիջան քաղաքում, հետո Գյումրիում ու Ստեփանակերտում: Բայց «թումոյակենտրոնացումը» այդքանով չավարտվեց. նախատեսվում է նոր կենտրոնների կառուցում նոր բնակավայրերում: Ավելի մոտ Թումո Թումոն ստեղծարար տեխնոլոգիաների ուսուցումը փորձում է հասանելի դարձնել հնարավորինս մեծ թվով հայ պատանիների համար, որ յուրաքանչյուրը, ով սիրում է սովորել, կարողանա հաճախել ավելի մոտ Թումո կենտրոն: Թումոն գործընկերներ է գտնում տարբեր բնակավայրերում և միշտ բաց է քննարկումների և նոր համագործակցությունների համար: «Սիմոնյան» կրթական հիմնադրամի նախաձեռնության առաջին համագործակցությամբ բացվեց կենտրոն Երևանում, հետո Կենտրոնական բանկի հետ համագործակցության արդյունքում հիմնվեց Թումո Դիլիջանը, Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության (ՀԲԸՄ) օժանդակությամբ՝ Գյումրու և Ստեփանակերտի կենտրոնները, շուտով նոր կենտրոններ կբացվեն նաև Կողբում՝ «Կողբ» հիմնադրամի և Մասիսում՝ Մասիսի զարգացման հիմնադրամի հետ համագործակցությամբ: Թումոյի կրթական մոդելը հետաքրքրել է նաև արտասահմանցիներին: Այսօր արդեն բացվել է Թումո Փարիզը քաղաքի գլխավոր կայարանում՝ Forum des Images կենտրոնում՝ Les Halles շրջանի գլխավոր հատվածում, ինչպես նաև արդեն գործում է Թումո Բեյրութը, որը գտնվում է Լիբանանի մայրաքաղաքի թվային կենտրոնում (Beirut Digital District): Երեք նոր շենք, մեկ ճարտարապետ Թումոյի հաղորդակցման բաժնի ղեկավար Լիլիթ Թովմասյանը ներկայացնում է այն հիմնական պահանջները, որոնք Թումոն ներկայացնում են իր հետ համագործակցող ճարտարապետներին. «Մեզ համար կարևոր է, որ տարածքը արտացոլի Թումոյի կրթական մոդելի բոլոր 4 բաղադրիչները, որոնք մեզ համար կարևոր են. թափանցիկություն, ընտրություն, ճկունություն, հասանելիություն: Կարևոր է, որ շենքը լինի հնարավորինս ընդարձակ միջանցքներով ու սրահներով, բարձր առաստաղներով: Թումո կենտրոնների սենյակները հիմնականում ապակեպատ են այնպես, որ պատանիները սովորելիս տեսնեն, թե ինչ են անում իրենց ընկերները մեկ այլ սենյակում: Ու եթե ինքնուսուցմամբ են զբաղվում, տեսնեն, որ մյուս պատանիները դասընթացների են մասնակցում, հաջողություններ ունենում, մոտիվացվեն»: Թումոյի պահանջներն ու առաքելությունը շատ լավ է հասկացել լիբանանցի ճարտարապետ Բեռնար Խուրին: Նա հայտնի լիբանանցի ճարտարապետ է՝ թե՛մոդեռնիստական նախագծերի իրականացման, թե՛ պատմական շենքերի վերակառուցման հարուստ փորձով: Հենց նրա նախագծով է կառուցվել Թումոյի առաջին շենքի ինտերիերը 2011թ.: Հիմա էլ կառուցվում են Կողբի, Մասիսի և Գյումրու կենտրոնները: Իր հարցազրույցներից մեկում Բեռնար Խուրին ասել է. «Մենք չենք հետևում ճանաչելի էսթետիկային: Թումոն, առաջին հերթին, գաղափար է, ոգի, որ պիտի պահպանվի, ուր էլ գնանք՝ անկախ շինությունից կամ տեղանքից»: Թումոյի պահանջներին համապատասխան կառուցվող կենտրոնները նաև համապատասխանում են իրենց շրջակա միջավայրին, ձուլվում են դրան՝ դառնալով դրա հարազատ մասնիկը: Տավուշի մարզի սահմանամերձ Կողբ գյուղում Թումո կենտրոնը նախատեսված է 600-1000 պատանու համար: Այստեղ կարող են պատանիներ հաճախել ինչպես Կողբից, այնպես էլ Նոյեմբերյանից, Բերդավանից և այլ մերձակա բնակավայրերից։ Կենտրոնը կներառի նորագույն տեխնոլոգիաներով դասասենյակներ, ինքնուսուցման կայաններ, ձայնագրման ստուդիա, կինոսրահ և մեծ մարզադաշտ: Մասիս քաղաքի Թումո կենտրոնը, նախատեսված մինչև 1000 ուսանողի համար, կկառուցվի Հյուսիս-հարավ ավտոմայրուղուն հարակից հատվածում՝ մերձակա համայնքներից, նաև Արմավիրից Թումո հաճախող պատանիների հարմարավետության համար: Թումո Մասիսը մյուս կենտրոններից առանձնանալու է ֆրանկոֆոն կողմնորոշմամբ՝ կենտրոնում ֆրանսերենը կավելացվի որպես Թումոյի ծրագրի դասավանդման լեզուներից մեկը: Երրորդ նոր շենքը, որը կառուցվում, ավելի ճիշտ վերակառուցվում է Բեռնար Խուրիի նախագծով, Գյումրիի առաջին թատրոնի շենքն է: «Կումայրի» պատմամշակութային արգելոցում ընդգրկված այս բացառիկ շենք-հուշարձանը վթարային է և լուրջ վերակառուցման կարիք ունի: Գյումրու Թումոն այժմ գործում է Տեխնոպարկում, և շենքը պատրաստ լինելուն պես կտեղափոխվի այնտեղ: Թումոն համագործակցում է նաև հայկական ճարտարապետական արվեստանոցների հետ: Թումոյին հատուկ ճկունությամբ, թափանցիկությամբ ու տեխնոլոգիական ստեղծարարությամբ են աչքի ընկնում «դ՛Արվեստանոցն» ստուդիայի իրականացրած ներքին հարդարանքը Թումո Դիլիջանի համար, ինչպես նաև «Ստորակետ» ստուդիայի ինտերիերի նախագիծը Թումո Ստեփանակերտում: Հուշարձան շենքերի հանդեպ հոգածություն սերմանող Թումոն Թումոն առանձնահատուկ վերաբերմունք ունի հին, պատմական արժեք ներկայացնող շենքերի հանդեպ, հետաքրքրվում է հատկապես այն կառույցներով, որոնք այս կամ այն բաղադրիչներով համապատասխանում են իրենց գաղափարին: «Ճարտարապետական նշանակություն ունեցող շենքերը, եթե չեն գործածվում զրկվում են իրենց պոտենցիալից ու նշանակությունից: Մենք ուզում ենք դրանց մեջ նոր կյանք դնել, երիտասարդ ու ստեղծագործական կյանք: Մյուս կողմից դա նաև ճիշտ վերաբերմունք ու մոտեցում է կրթում այդ շենք մտնող պատանիների մեջ: Նրանք տեսնում են հին, գեղեցիկ շենք, որի վրա մեծ ջանքեր են ներդրվել, այդ արժեքները նրանց մեջ էլ են սերմանվում»,- ասում է Թումոյի հաղորդակցման բաժնի ղեկավար Լիլիթ Թովմասյանը: Եվ այսպես. Թումո Ստեփանակերտը գտնվում է քաղաքի հին շենքերից մեկում, որը նախկինում եղել է Պետական անվտանգության կոմիտեի (КГБ) շենքը: Երևանի Թումո ստուդիաները գտնվում են Պուշկին 38 հասցեի երկրորդ հարկում, որտեղ պահպանվել է հին երևանյան շենքի կոլորիտը՝ նախշազարդ առաստաղներ, բուխարիներ, կլոր աստիճանավանդակ: Իսկ Գյումրու կենտրոնը հավակնում է դառնալ Թումոյի հուշարձանապահպան առաքելության գլուխգործոցը: Շենքը մինչև տարվա վերջ կհառնի ամբողջովին վերականգնված, պահպանված որմնաքանդակներով, գյումրեցիների աչքին սովոր սպիտակ արտաքին պատերով, որոնց հակառակ կողմում մոդեռնիստ Բեռնար Խուրին ստեղծել է լրիվ արդիական, Թումոյի կրթական պահանջներին համապատասխան նորարարական միջավայր: ԵՄ Թումո Պատահական չէ, որ Թումոն անցյալ տարի ՏՏ համաշխարհային համաժողովում հատուկ մրցանակ ստացավ «Թվային դարի խորհուրդը իրագործելու» համար: Նրա գործունեությունը գնալով ավելի մեծ մասշտաբներ է ընդգրկում և դրա ապացույցը Եվրոպական միության և Թումոյի համագործակցությամբ ինժեներական և կիրառական գիտությունների համալիրի կառուցումն է: Համալիրի համար Երևանում` Թումոյին կից հատկացվել է 15.000 քմ տարածք, որտեղ կկառուցվի 25,000 քմ տարածք գրավող համալիր: Կառույցն իր մեջ կներառի կրթական ծրագրավորման ենթակառուցվածք STEM հետազոտությունների լաբորատորիա, կոնֆերանսների կենտրոն և կոմերցիոն տարածք` կենտրոնի երկարաժամկետ ֆինանսական կայունությունն ապահովելու համար: Հայտարարվել էր ապագա համալիրի նախագծի միջազգային ճարտարապետական մրցույթ, որին հայտ էին ներկայացրել 67 անհատ ճարտարապետ և կազմակերպություն 24 երկրից: Մրցույթի ժյուրին գլխավորում է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ճարտարապետության և նախագծման բաժնի դեկան և 2020 թվականի Վենետիկի բիենալեի համադրող Հաշիմ Սարկիսը: Արդեն ընտրվել են ու մրցույթի եզրափակիչ փուլում կմրցեն ճարտարապետության աշխարհի երեք հսկաներ`RCR Arquitectes-ը, BIG-ը և MVRDV-ն: Եզրափակչի մասնակիցները ժյուրիի և ԵՄ Թումո համալիրի թիմի հետ Երևանում երկօրյա ինտենսիվ աշխատանքներ կանցկացնեն, ինչին կհաջորդի հաղթողի ընտրությունը: Նրանցից մեկը սեպտեմբերին հաղթող կճանաչվի և կնախագծի ԵՄ Թումո համալիրը: Շինարարությունը կմեկնարկի 2020 թվականի գարնանը և ավարտին կհասցվի հաջորդող 2-ից 3 տարվա ընթացքում:

Այսօր գիտնականների և հետազոտողների կարծիքով գրեթե անխուսափելի է դարձել ծովերի և օվկիանոսների մակարդակի բարձրացումը: Ճարտարապետները ևս եկել են նույն համոզմունքին և սկսել են նոր կոնցեպտներ մշակել: Ինչպես տեղեկացնում է inhabitat.com կայքը, իտալացի ճարտարապետ Լուկա Կուրչին հանրությանն է ներկայացրել իր նոր աշտարակի դիզայնը: «Ուղղահայաց քաղաք» աշտարակը, որը նախատեսվում է կառուցել օվկիանոսի հատակին, ինքնաբավարարվելու է սեփական ռեսուրսներով: Ըստ նախնական տվյալների՝ 750 մետր բարձրությամբ, 180 հարկանի աշտարակի ճակատային հատվածը երեսապատված է լինելու ֆոտովոլտաիկ ապակուց, որի շնորհիվ աշտարակն արտադրելու է բավարար քանակի էներգիա սեփական կարիքների համար: Աշտարակի ընդհանուր մակերեսը կկազմի է 17650 քառակուսի մետր, որտեղ կտեղակայվեն բնակարաններ, գրասենյակային, առևտրային և զվարճանքի տարածքներ: Ստորջրյա հարկերում կլինեն ավտոկայանատեղի, մարզասրահ, հանգստի սենյակ և այլն: Նախագծի հիմնական նպատակներից մեկը մարդուն բնության հետ կապելն է: Այդ իսկ պատճառով աշտարակում ամեն ինչ նախագծված է պարզ և բնությանը մոտ: Աշտարակի դիմային հատվածի վրա տեղակայված բազմաթիվ բացվածքների շնորհիվ մաքուր օդը և բնական լույսը մշտապես ներթափանցելու են ներս: Բացի այդ աշտարակում մոտ 20000 քառակուսի մետր տարածքում կտնկվեն բույսեր և ծառերը: Նախատեսվում է նաև յուրօրինակ այգի ստեղծել աշտարակի տանիքին:

Լոնդոնում պատրատվում են կառուցել թափանցիկ լողավազան, որը կտեղակայվի գետնից 35 մետր բարձրության վրա, տեղեկացնում է The Inhabitat կայքը: Ըստ նախնական տվյալների՝ բաց լողավազանն ամբողջությամբ կկախվի օդում և իրար կմիացնի 2 նորակառույց բարձրահարկերի «Նայն Էլմս» (Nine Elms) թաղամասում: Լողավազանի երկարությունը կկազմի 25 մետր, լայնությունը 5 մետր, իսկ խորությունը 3 մետր: Լողավազանի պատերն ու հատակը կկառուցվի 20 սանտիմետր հաստությամբ ապակուց: Իր տեսակի մեջ առաջին լողավազանը կդառնա Լոնդոնում կառուցվելիք 2000 բնակարան պարունակող «Դեսպանական այգիներ» (Embassy Gardens) բնակելի համալիրի մի մասը: Էլիտար բնակելի համալիրը կկառուցվի Լոնդոնի հարավում գտնվող «Բաթթերսի» թաղամասում, իսկ անմիջապես լողավազանից և համալիրի տանիքից յուրօրինակ տեսարան կբացվի դեպի «Վեսթմինսթերյան պալատ»: Ըստ նախնական տվյալների՝ նախագծի կառուցապատող ընկերությունն է «Բելլիմոր» (Ballymore) անգլիական ընկերությունը, լողավազանի կոնստրուկցիան նախագծել են «Արուփ» (Arup ), «Իքերսլի Օ՛Քալլագան» (Eckerseley O’Callaghan) և «Ռեյնոլդս» (Reynolds) ընկերությունները համատեղ: Բացի լողավազանից այս 2 բնակելի երկնաքերերը իրար կմիանան լողավազանին զուգահեռ քայլուղով: Նշենք, որ այս յուրօրինակ լողավազանի այցելուները կարող են դառնալ միայն «Դեսպանական այգիներ» համալիրի բնակիչները, իսկ այդ համալիրում անշարժ գույք հնարավոր կլինի ձեռք բերել նվազագույնը 944 հազար ԱՄՆ դոլարով: Լողավազանի և բնակելի համալիրի շինարարության ավարտը նախատեսված է 2017 թվականին: