Դուբայն Անշարժ Գույքի Շուկայում Նոր Բում Է Նախատեսում
Աղբյուր՝ http://online.wsj.com
Դուբայը, փորձելով Մերձավոր Արևելքում պահպանել իր դիրքերը որպես զբոսաշրջության և տրանսպորտային առաջատար կենտրոն, վերջերս հանրությանն է ներկայացրել մի շարք ցնցող շինարարական նախագծեր, որոնք, ինչպես գրում է Wall Street Journal հրատարակչությունը, կարող են անշարժ գույքի շուկայում ճգնաժամի երկրորդ փուլի պատճառ դառնալ:
Անցած ամիս Դուբայի կառավարիչ շեյխ Մուհամեդ Բին Ռաշիդ Ալ-Մակթումը (Sheikh Mohammad Bin Rashid Al Maktoum) հայտարարել է «Մուհամեդ Բին Ռաշիդ Քաղաք» (Mohammad Bin Rashid City) նախագծի իրականացման մասին, որն, ըստ նախնական հաշվարկների, կարժենա 10 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Նոր քաղաքում նախատեսված է 100 հյուրանոց, աշխարհի խոշորագույն առևտրային համալիրը, հսկայական զբոսայգի, պատկերասրահներ և ցուցասրահներ: Անմիջապես դրանից հետո, հայտարարվեց նոր նախագծի մասին, որն իրենից ներկայացնում է 5 թեմատիկ այգիներից կազմված զվարճանքների համալիր 2.7 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ: Բացի այդ Դուբայը նաև հայտ է ներկայացրել «Համաշխարհային ցուցահանդես 2020»-ի (World Expo in 2020) անցկացման համար, որը նոր ցուցասրահների կառուցում է ենթադրում:
Ինչպես նշում է պարբերականը, չնայած առևտրային, զբոսաշրջության և տրանսպորտի ոլորտներում գրանցված աճին, Դուբայի կառավարությունն այսօր դեռևս պետք է վճարի նախորդ շինարարական բումի արդյունքում հավաքված 100 մլրդ ԱՄՆ դոլար պարտքը: Սակայն քաղաքի կառավարության վերոնշյալ քայլերը նոր հարցեր են առաջացնում, կարող են արդյոք այս նոր նախագծերը ոտքի հանել անշարժ գույքի շուկան, թե առաջարկի նոր ավելցուկի կբերեն առանց այն էլ փխրուն ոլորտում:
Մերձավոր Արևելքում «Դելիոթ» (Deloitte) ընկերության կորպորատիվ ֆինանսների բաժնի տնօրեն Ռիզվան Շահի (Rizwan Shah) խոսքերով, անշարժ գույքի շուկայում նոր հայտարարված բումի ընթացքում կառավարություն այլ կերպ կվարվի: Նախագծերի ֆինանսավորման համար կընտրվեն բոլորովին այլ աղբյուրներ, իսկ շինարարական տենդերները կհայտարարվեն միջազգային շուկայում, ինչն էլ կնվազեցնի վարկատուների ախորժակը և կներգրավի փորձառու ներդրողների:
Բանն այն է, որ 2004-2007 թթ-ների ընթացքում գրացված բումից հետո 2008 թ-ի ճգնաժամը բերեց անշարժ գույքի գների 60 տոկոս անկնման, ինչի արդյունքում շատ բանկեր կանգնեցին սնանկացման խնդրի առաջ: Իսկ 2009 թ-ին, երբ երկրի խոշորագույն կառուցապատող «Նակհիլ» (Nakheel) ընկերությունը չկարողացավ վճարել 4.1 մլրդ ԱՄՆ դոլար պարտքը, Դուբայի կառավարությունը ստիպված եղավ 10 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ վարկի համար դիմել իր նավթով հարուստ հարևան Աբու-Դաբիին:
Բնականաբար այս բոլոր իրադարձություններից հետո, շատերն անհանգստանում են, որ անշարժ գույքի շուկայում նոր բում վառելով, Դուբայը կրկնում է անցյալի սխալները: Իսկ վերջերս կայացած ֆինանսական խորհրդակցության ժամանակ, երկրի ամենահարուստ հիմնադրամներից մեկի, Էմիրություններում ներդրումային կազմակերպության (Emirates Investment Authority) ֆինանսական տնօրեն Փիթեր Ժոլդովսկիի (Peter Jodlowski) խոսքերով, այսօր բոլորը կրկնում են, որ շատ բան են սովորել անցյալի սխալներից, սակայն շարունակում են անել այն, ինչ 3-4 տարի առաջ: Նա համոզված է, որ հաջորդ 5 տարիների ընթացքում, քաղաքի իշխանությունները կշարունակեն իրենց տալ այն նույն հարցը, ինչ 2008 թ-ին՝ «ինչպես այս ամենը կատարվեց»:
Անցած ամիս Դուբայի կառավարիչ շեյխ Մուհամեդ Բին Ռաշիդ Ալ-Մակթումը (Sheikh Mohammad Bin Rashid Al Maktoum) հայտարարել է «Մուհամեդ Բին Ռաշիդ Քաղաք» (Mohammad Bin Rashid City) նախագծի իրականացման մասին, որն, ըստ նախնական հաշվարկների, կարժենա 10 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Նոր քաղաքում նախատեսված է 100 հյուրանոց, աշխարհի խոշորագույն առևտրային համալիրը, հսկայական զբոսայգի, պատկերասրահներ և ցուցասրահներ: Անմիջապես դրանից հետո, հայտարարվեց նոր նախագծի մասին, որն իրենից ներկայացնում է 5 թեմատիկ այգիներից կազմված զվարճանքների համալիր 2.7 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ: Բացի այդ Դուբայը նաև հայտ է ներկայացրել «Համաշխարհային ցուցահանդես 2020»-ի (World Expo in 2020) անցկացման համար, որը նոր ցուցասրահների կառուցում է ենթադրում:
Ինչպես նշում է պարբերականը, չնայած առևտրային, զբոսաշրջության և տրանսպորտի ոլորտներում գրանցված աճին, Դուբայի կառավարությունն այսօր դեռևս պետք է վճարի նախորդ շինարարական բումի արդյունքում հավաքված 100 մլրդ ԱՄՆ դոլար պարտքը: Սակայն քաղաքի կառավարության վերոնշյալ քայլերը նոր հարցեր են առաջացնում, կարող են արդյոք այս նոր նախագծերը ոտքի հանել անշարժ գույքի շուկան, թե առաջարկի նոր ավելցուկի կբերեն առանց այն էլ փխրուն ոլորտում:
Մերձավոր Արևելքում «Դելիոթ» (Deloitte) ընկերության կորպորատիվ ֆինանսների բաժնի տնօրեն Ռիզվան Շահի (Rizwan Shah) խոսքերով, անշարժ գույքի շուկայում նոր հայտարարված բումի ընթացքում կառավարություն այլ կերպ կվարվի: Նախագծերի ֆինանսավորման համար կընտրվեն բոլորովին այլ աղբյուրներ, իսկ շինարարական տենդերները կհայտարարվեն միջազգային շուկայում, ինչն էլ կնվազեցնի վարկատուների ախորժակը և կներգրավի փորձառու ներդրողների:
Բանն այն է, որ 2004-2007 թթ-ների ընթացքում գրացված բումից հետո 2008 թ-ի ճգնաժամը բերեց անշարժ գույքի գների 60 տոկոս անկնման, ինչի արդյունքում շատ բանկեր կանգնեցին սնանկացման խնդրի առաջ: Իսկ 2009 թ-ին, երբ երկրի խոշորագույն կառուցապատող «Նակհիլ» (Nakheel) ընկերությունը չկարողացավ վճարել 4.1 մլրդ ԱՄՆ դոլար պարտքը, Դուբայի կառավարությունը ստիպված եղավ 10 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ վարկի համար դիմել իր նավթով հարուստ հարևան Աբու-Դաբիին:
Բնականաբար այս բոլոր իրադարձություններից հետո, շատերն անհանգստանում են, որ անշարժ գույքի շուկայում նոր բում վառելով, Դուբայը կրկնում է անցյալի սխալները: Իսկ վերջերս կայացած ֆինանսական խորհրդակցության ժամանակ, երկրի ամենահարուստ հիմնադրամներից մեկի, Էմիրություններում ներդրումային կազմակերպության (Emirates Investment Authority) ֆինանսական տնօրեն Փիթեր Ժոլդովսկիի (Peter Jodlowski) խոսքերով, այսօր բոլորը կրկնում են, որ շատ բան են սովորել անցյալի սխալներից, սակայն շարունակում են անել այն, ինչ 3-4 տարի առաջ: Նա համոզված է, որ հաջորդ 5 տարիների ընթացքում, քաղաքի իշխանությունները կշարունակեն իրենց տալ այն նույն հարցը, ինչ 2008 թ-ին՝ «ինչպես այս ամենը կատարվեց»:
