Հռոմեական Կոլիզեյում կվերականգնվեն թատերաբեմը և վերջինիս տակ գտնվող կառույցները, տեղեկացնում է Italian Insider պարբերականը՝ հղում կատարելով Իտալիայի մշակույթի նախարար Դարիո Ֆրանչեսկինիի հայտարարությանը: Ըստ տարածված տեղեկատվության՝ իտալական կառավարությունը որոշել է մոտ 20 մլն ԱՄՆ դոլար գումար հատկացնել Կոլիզեյի վերականգնողական աշխատանքերի իրականացման համար: Ինչպես մանրամասնում է Business Insider պարբերականը, վերականգնողական աշխատանքներից հետո Կոլիզեյի թատերաբեմն ի վիճակի կլինի հյուրընկալել մասշտաբային միջոցառումներ: Ստորգետնյա կառույցներն էլ, որտեղ հռոմեական կայսրության օրոք պահվում էին կենդանիները և մենամարտերի համար նախատեսված դեկորացիաները ենթադրվում է դարձնել թանգարան: Նշենք, որ նախատեսված վերականգնողական ծրագրի ընթացքում չեն վերակառուցվի Կոլիզեյի 48 մետր բարձրությամբ պատերը, որոնք այսօր էլ շարունակում են քանդվել: Կոլիզեյը կառուցվել է մեր թվարկության 80-ական թվականներին: Գլադիատորական մենամարտերի համար նախատեսված շինարարությունը սկսվել է Վեսպասիանուս կայսեր օրոք և ավարտվել կայսեր Տիտուսի գահակալության տարիներին: Ի սկզբանե, Կոլիզեյն օգտագործվել է գլադիատորական մենամարտերի համար և կարողացել է տեղավորել ավելի քան 80 հազար հանդիսատեսի: Հռոմեական կայսրության խորտակումից հետո Կոլիզեյը ծառայել է որպես ամրոց, այնուհետև որպես հանրային տարածք: Սակայն տարիներն իրենց անողոք հետքն են թողել Կոլիզեյի վրա: Այսօր պատմական թատերաբեմի ավերակները, որոնք տարեկան 6 մլն զբոսաշրջիկ է այցելում, շարունակում են քանդվել: Նշենք, որ իտալական կառավարությունից բացի բարերարներն էլ են փորձում ավերումից փրկել Կոլիզեյը: 2013 թվականին միլիարդատեր Դիեգո Դելլա Վալլեն ավելի քան 27,8 մլն ԱՄՆ դոլար գումար է հատկացրել Կոլիզեյի պատերի բնական սպիտակ երանգը վերականգնելու, ինչպես նաև վերջինիս հարևանությամբ զբոսաշրջային կենտրոնի շինարարության համար: Այս վերականգնողական ծրագիրը նախատեսված է ավարտել 2016 թվականին: Նշենք, որ Կոլիզեյի վերականգնողական նախագիծը Իտալիայի կառավարության կողմից հաստատված 89 մլն ԱՄՆ դոլար ընդհանուր բյուջեով իտալական պատմամշակութային կոթողների վերակառուցման ծրագրի մի մասն է կազմում: Այդ ծրագիրը նախատեսում է նաև վերականգնել Ֆլորենցիայում գտնվող «Ուֆֆիցի պատկերասրահը» (20 մլն ԱՄՆ դոլար), Պիզայում գտնվող նավերին նվիրված թանգարանը (5.5 մլն ԱՄՆ դոլար), «Պալացցո Ռեալ» թագավորական պալատը Թուրինում (7.7 մլն ԱՄՆ դոլար) և այլն:

Աշխարհի 7-րդ հրաշալիքներից մեկը՝ «Ալեքսանդրիայի Փարոսը» (Lighthouse of Alexandria), մտադիր են վերականգնել Եգիպտոսում: Այն կկառուցվի Փարոս կղզու վրա իր նախկին տեղակայման վայրից քիչ հեռու, քանի որ այսօր վերջինիս տեղում «Քեյթբեյ Միջնաբերդն» (Qaitbay Citadel) է: Եգիպտական ԶԼՄ-ների փոխանցմամբ, «Ալեքսանդրիայի Փարոսի» վերականգնման նախագիծը արդեն հաստատվել է Եգիպտոսի հնագիտական հարցերով զբաղվող մշտական խորհրդի կողմից: Ինչպես պնդում է խորհրդի գլխավոր քարտուղար Մուստաֆա Ամինը (Mostafa Amin), նախագիծն ուղարկվել է Ալեքսանդրիայի քաղաքապետարան վերջնական հաստատման նպատակով: «Ալեքսանդրիայի Փարոսը» համարվել է հնագույն աշխարհի ամենահայտնի ճարտարապետական գլուխգործոցներից մեկը: Ըստ տարածված տվյալների` այն կառուցվել է մ.թ.ա. 3-րդ դարում, իսկ բարձրությունը կազմել է մոտ 130 մետր: Հնագետների հավաստմամբ, այս յուրօրինակ փարոսը բաղկացած է եղել 3 մակարդակներից: Առաջին և ամենացածր հատվածը եղել է ութանկյուն կտրվածքով, մեջտեղի հատվածն եթել է ութանկյուն և ունեցել է պարուրաձև կառամատույց, իսկ ահա ամենավերին գլանաձև հատվածում էլ վառվել է կրակը: Փարոսը բազմաթիվ երկրաշարժերի հետևանքով էականորեն վնասվել է և, համաձայն տարածված կարծիքի, ամբողջությամբ ավերվել է 14-րդ դարի սկզբի երկրաշարժի ժամանակ:

Ցանկացած ոք, ով երբևէ եղել է Իտալիայում չի կարող չհամաձայնել, որ հռոմեացիները մեծագույն ճարտարագետներ են եղել: Նրանց կողմից կառուցված ճանապարհները, ջրատարները և տաճարները կարողացել են դիմակայել ոչ միայն ժամանակի մարտահրավերներին, այլև երկրաշարժերին, ավազակների հրոսակախմբերին և զբոսաշրջիկների ամբոխներին: Պետք է նշել, որ նրանք որոշ հավելյալ գիտելիքներ են ունեցել նաև բետոնի մասին: Բանն այն է, որ ամբողջ աշխարհում 1960-ական թթ-ին կառուցված շենքերի բետոնե կառուցվածքները հետզհետե սկսում են քայքայվել, մինչդեռ հռոմեական այնպիսի պատմամշակութային արժեքներ, իչպիսիքն են՝ Պանթեոնն ու Կոլիզեյը դեռ կանգուն են: Վերջերս գիտնականները պարզել են, որ հռոմեական բետոնի երկարակեցության հիմքում ընկած է հիմնական բաղադրիչը հրաբխային մոխիրն է: Կալիֆորնիայի Բերքլիի համալսարանի գիտնականները բազմաթիվ փորձերի արդյունքում պարզել են, որ հռոմեական բետոնը կոռոզիայի չի ենթարկվում և երկարաժամկետ կայունություն է ցուցաբերում: Ժամանակակից բետոնը պատրաստվում է կրաքարից և կավից՝ 1,450 C աստիճան ջերմաստիճանի պայմաններում: Մինչդեռ հռոմեացիները նույն բետոնը ստանալու համար օգտագործում էին 85 տոկոս հրաբխային մոխիր, ջուր և կիր, որոնք միաձուլում էին շատ ավելի ցածր ջերմաստիճանի պայմաններում: Այս հանգամանքը իր հերթին նվազեցնում է բետոնի պատրաստման ընթացքում մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի քանակը: Այսօր գիտնականները ցանկանում են հռոմեական հնագույն մեթոդները ներդնել արդի շինարարական տեխնոլոգիաներում՝ հեղաշրջելով ժամանակակից շինարական ոլորտը: Փորձերի և ուսումնասիրությունների մասնակից, գիտնական Մարի Ջեքսոնը պնդում է, եթե հնարավոր լինի արդի պայմաններում բետոնի պատրաստման ժամանակ օգտագործել հրաբխային բաղադրիչը, ապա արդյունքում կկրճատվի ինչպես մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի քանակը, այնպես էլ կբարձրացվի բետոնի կայունությունը և երկարակեցությունը: