Հայկական կինոն 95 տարեկան է: Այն ստեղծվեց 1923 թ. ապրիլին, երբ որոշում ընդունվեց կինոկազմակերպություն ստեղծելու մասին և այդ գործի համար տրամադրվեց 60 ռուբլի` 6 չերվոնեց: Մեր կինոն ծնվեց, ապրեց խորհրդային ու անկախ կյանք, կուտակեց ֆիլմերի և մեծ անունների՝ կադրում ու կադրից դուրս մի պատմություն, որը՝ ժամանակակից տեխնոլոգիական լուծումներով պատմելու և լսելու տեղ պիտի դառնա հայկական կինոյի թանգարանը՝ Ազգային Սինեմաթեքը:

Մեր կինոն կունենա իր ազգային թանգարանը և այն կտեղակայվի Կինոյի տան նախկին շենքի տեղում. կբացվի Խանջյան փողոցից 30 տարի փակված դուռը, և մեր կինոն կապրի նոր կյանք՝ միախառնված համաշխարհային կինոաշխարհի հետ:

Թանգարան, Որտեղ Կհամադրվեն Արվեստը, Մշակույթն ու Արդի Տեխնոլոգիաները

Նախկին Կինոյի տան վաճառքներից փրկված բազմահարկ բնակելիի առաջին երեք հարկերում պահպանված տարածքն այժմ անբարեկարգ է ու չի օգտագործվում, բայց մոտ ապագայում այն հավակնում է դառնալ մշակութային խոշոր ու ակտիվ մի կենտրոն, հայկական կինոյի սիրտը Երևանում. այստեղ կկառուցվի Հայաստանի ազգային կինոթանգարանը՝ Սինեմաթեքը:

Ապագա թանգարանը, ինչպես պլանավորում է Կինեմատոգրաֆիստների միությունը և ցույց տալիս արդեն արված նախագիծը, ոչ մի կերպ չի տեղավորվելու թանգարան երևույթի ավանդական ձևի մեջ: Շուրջ 3118.7 քմ. եռահարկ մակերեսի վրա իհարկե կլինեն հայկական կինոյի և կինոգործիչների մասին թանգարանային մշտական և ժամանակավոր ցուցադրություններ, բայց թանգարանի հիմնական տարածքը կգրավեն վիրտուալ տարածքները՝ սմարթ էկրաններով, այլ տեխնոլոգիական լուծումներով: Դրանք հայ և համաշխարհային կինոյի ու կինոգործիչների պատմությունը կպատմեն ավելի տպավորիչ ու հանգամանալից:

Թանգարանային գործառույթից զատ Ազգային Սինեմաթեքը կունենա նաև կրթական կարևոր գործառույթ: Այստեղ նախատեսվում են ստեղծարար կինոկրթության դասասենյակներ, որտեղ պատանիները հնարավորություն կունենան ստեղծել սեփական ֆիլմը՝ սցենար գրելուց, դերասանների ընտրությունից մինչև նկարահանում, մոնտաժ և ցուցադրություն: Այսինքն՝ հայկական Ազգային Սինեմաթեքը կլինի նաև տեխնոլոգիական կենտրոն՝ հագեցած արդիական կինոտեխնիկայով, և կինոյով հետաքրքրվող երեխաները հնարավորություն կունենան շփվել կինոյի աշխարհի հետ, ձեռք բերել կինո նկարահանելու հմտություններ և, ինչու չէ՝ մասնագիտական կողմնորոշում: Ըստ էության, այն դառնալու է կինոյի «Թումոն» Երևանում: Հայկական կինոթանգարանի կարևոր այցեքարտերից կլինեն նաև նրա արդիական վերափոխվող մի քանի կինոդահլիճները, որոնք Կինոյի տան մեծ դահլիճի ու մյուս ենթակառուցվածքների հետ, նոր որակի կինոմիջավայր ու կինոմշակույթ կստեղծեն Երևանում: Ապագա կինոթանգարանի հնարավորություններն, այսպիսով, կօգնեն ստեղծելու կինո, կրթվելու կինոյով, կարդալ կինոյի մասին ու պարզապես հրաշալի ժամանակ անցկացնել կինոմիջավայրում:

Երևանի Լեգենդար Ռետրո Կինոդահլիճը

Ազգային Սինեմաթեքը` Կինեմատոգրաֆիստների միության մեծ՝ 510 տեղանոց կինոդահլիճի, լեգենդար Բուխարու սրահի և մյուս ենթակառուցվածքների հետ կազմելու է մի կուռ ամբողջություն: Կինոյի տան հանրահայտ կինոդահլիճը, որն ամենամեծ գործող կինոդահլիճն է Երևանում և գրեթե 30 տարի անգործության էր մատնվել ու չէր վերանորոգվել կառուցումից հետո (1975թ.), 43 տարի անց վերանորոգվել է և իր դռները հանդիսատեսի առջև բացել այս տարվա հունիսից: Ի դեպ, դահլիճը վերանորոգվել է իր սկզբնական ճարտարապետական գաղափարի պահպանմամբ: Դահլիճի եզակի ակուստիկ միջավայրը պահպանելու համար վերականգնվել և հատուկ մշակման է ենթարկվել երեսպատման փայտը: Անգամ աթոռները չեն փոխվել՝ թարմացվել են ու նորոգվել: Լիարժեք պահպանվել է նրա ռետրո ոճը: Այդպիսով՝ այն նաև Եվրոպայում պահպանված այն քիչ դահլիճներից մեկն է, որը կառուցված է յուրահատուկ ինժեներիայով, երեսպատված հատուկ փայտով: Այդ են փաստում նաև եվրոպացի մասնագետները, որոնք ժամանել, ուսումնասիրել են դահլիճն ու նրա հնարավորությունները: Նրանք խնդրել են երբեք չփոփոխել դահլիճը: Սա փոփ-քորն ուտելու դահլիճ չէ, այլ իսկական, մեծ կինո դիտելու վայր: Այս դահլիճն իր բացումից հետո արդեն հյուրընկալել է 6 փառատոն, այնպես որ իսկական կինոսերներն արդեն կարողացել են զգալ նման դահլիճում կինո դիտելու հաճույքը:

Համաշխարհային Սինեմաթեքների Շղթայում

Հայկական Ազգային Սինեմաթեքի լայն հնարավորություններն ու արդիական ենթակառուցվածքները թույլ են տալու միանալ համաշխարհային Սինեմաթեքների ցանցին: Կինեմատոգրաֆիստների միության ղեկավար Հարություն Խաչատրյանը նախնական բանակցություններ է վարել մի շարք Սինեմաթեքների, այդ թվում և Ամստերդամի հսկայածավալ Սինեմաթեքի հետ: Նրա եվրոպացի գործընկերները, որոնք հաճախ են լինում Հայաստանում «Ոսկե ծիրան» փառատոնի շրջանակներում, մեծ ոգևորությամբ են ընդունել Հայաստանի նախաձեռնությունը՝ խոստանալով աջակցել թե՛ մեթոդոլոգիաների, թե՛ նյութի մատուցման առումով: Նման խոշոր Սինեմաթեքների հետ անմիջական կապը հայ կինոսերներին հնարավորություն կտա Երևանում նստած դիտել Ամստերդամի կամ Փարիզի կինոթանգարանների ֆոնդում առկա ֆիլմերը: Օրինակ՝ Փարիզի Սինեմաթեքը ֆիլմերի խոշորագույն շտեմարանն է աշխարհում. Նրա ֆոնդում առկա է մոտ 40.000 ֆիլմ, որոնց ամեն տարի ավելանում են նորերը: Եվ հայ կինոսերը կարող է Երևանում նստած ուղղակի «քչփորել» այդ ֆոնդն ու գտնել ու դիտել իր ուզած ֆիլմը:

Երազանքից Իրականություն

Կինոթանգարանը լինելու է եռահարկ՝ նկուղային հարկով, բազմաֆունկցիոնալ տարածքներով շինություն, որի տարբեր հարկերում նախատեսվում են ցուցասրահներ, դահլիճներ, կինոպահոցներ, զգեստապահոցներ, կինոխանութ-սրճարաններ, դասասրահներ, փոքր տեսադահլիճներ, կոնֆերանսների աշխատարաններ և այլն՝ բոլորը ներառականության սկզբունքներով: Հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար կգործեն հատուկ վերելակներ, կլինեն հարմարեցված մուտքեր դեպի կինոդահլիճներ ու մյուս ենթակառուցվածքներ:

Ազգային Սինեմաթեքի նախագծին իրենց հավանությունն ու աջակցությունն են հայտնել ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը, Քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահ Ավետիք Էլոյանը, շատերը: Նրանք նույնիսկ այցելել են Ազգային Սինեմաթեքի տարածք, խոստացել աջակցել հնարավոր ամեն ինչով: Կինեմատոգրաֆիստների միությունը Ազգային Սինեմաթեքի ստեղծման խնդրով դիմել է նաև ՀՀ մշակույթի նախարարություն, ՀՀ վարչապետին և պատասխան նամակ ստացել, որ խնդիրը կքննարկվի 2019 թ. արտաբյուժետային միջոցների հատկացման ժամանակ: Նախագծի իրականացման համար պահանջվում է 485 մլն դրամի ներդրում: Ազգային Սինեմաթեքի ստեղծումով ոչ միայն կպահպանվի հայկական 95-ամյա կինոժառանգությունը, այլև տեխնոլոգիաների ու արվեստի համադրությամբ կինոզբոսաշրջության զարգացման և ստեղծարար կինոմիջավայրի ձևավորման նոր հեռանկարներ կբացվեն: