Ապրիլի 29-ից մայիսի 1-ը Երևանի Կ. Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրում տեղի կունենա 4-րդ տարածաշրջանային մասնագիտացված «Շինարարություն և ինտերիեր 2011» խորագրով ցուցահանդեսը, որը կազմակերպել է «Պրոմ Էքսպո» ընկերությունը: Ինչպես ներկայացնում են ցուցահանդեսի կազմակերպիչները, վերջինս հետաքրքրություն է առաջացնում ոչ միայն տեղական, այլև արտասահմանյան ընկերությունների շրջանում: Հրավիրված են կազմակերպություններ Ռուսասատանից, Գերմանիայից, Անգլիայից, Իրանից, Իտալիայից և այլն: «Արմենպրես»-ին տրված հարցազրույցում ընկերության կոմերցիոն տնօրեն Վահագն Միրիջանյանն ասել է, - «Ընդհանուր առմամբ ցուցահանդեսին կմասնակցի շուրջ 160 գործարար: Նրանց շարքում են միջազգային կազմակերպություններ, որոնք նոր են սկսել գործել Հայաստանում կամ հետաքրքրված են հայաստանյան շուկայով: Այնուամենայնիվ, հիմնական շեշտը դնում ենք հայրենական արտադրողի գործունեությունը խթանելու և նրա պոտենցիալը ներկայացնելու վրա»: Նշեն նաև, որ վերջերս տեղի ունեցած «Կովկաս. Շինարարություն և վերանորոգում EXPO 2011» ցուցահանդեսը ցույց տվեց նմանատիպ միջոցառումների նկատմամբ հետաքրքրության բավականին անկում, սակայն, հույս ունենանք, որ գալիք ցուցահանդեսը առավել հետաքրքրություն կառաջացնի բոլոր շահագրգիռ կողմերի մոտ և կբերի նրանց ավելի ակտիվ մասնակցություն: Ցուցահանդեսը Բացվեց Այսօր տեղի ունեցավ «Շինարարություն և ինտերիեր 2011» ցուցահանդեսի բացումը: Ցուցահանդեսին մասնակցում է ավելի քան հարյուր կազմակերպություն, որի թիվը գերազանցում է նախորդ՝ «Կովկաս. Շինարարություն և վերանորոգում EXPO 2011» շինարարական ցուցահանդեսի մասնակիցների քանակը: Սակայն մասնակիցների քանակը տարեցտարի նվազում է ինչը թույլ է տալիս ենթադրել, որ կազմակերպություններն իրենց նոր արտադրանքի կամ ծառայութունների ներկայացման համար այլընտրանքային ուղիներ են փնտրում:

Ապրիլի 13-ին Երևանում` Armenia Marriott հյուրանոցի Տիգրան Մեծ սրահում տեղի ունեցավ գերմանական հայտնի OBO Bettermann ընկերության սեմինարը: OBO Bettermann-ը այս տարի նշում է իր հիմնադրման 100-ամյակը և հանդիսանում է Եվրոպայի ինֆորմացիոն և էլեկտրական ցանցային համակարգեր առաջարկող առաջատար ընկերություններից մեկը: Սեմինարը կազմակերպել էր Root ITSP ընկերությունը, որը հանդիսանում է OBO Bettermann-ի պաշտոնական ներկայացուցիչը Հայաստանում: Միջոցառմանը հրավիրված էին Հայաստանի խոշորագույն շինարարական ընկերությունների ներկայացուցիչները: Root ITSP-ի գլխավոր տնօրեն Գեղամ Սարգսյանի ողջույնի խոսքից հետո ելույթ ունեցան հատուկ հրավերով Հայաստան ժամանած OBO Bettermann ընկերության ներկայացուցիչներ Վալդեմար Մադերը և Տարմո Ռիիտը: Սեմինարի ընթացքում Ռիիտը մանրամասնորեն ներկայացրեց OBO Bettermann-ի արտադրանքը և հույս հայտնեց, որ ներկայացված ապրանքատեսակների իրացումը Հայաստանյան շուկայում կպսակվի հաջողությամբ: Հարկ ենք համարում նշել, որ ի տարբերություն եվրոպական երկրների, որտեղ OBO Bettermann-ի առաջարկած արտադրանքը և ծառայությունները շինարարության մեջ համարվում են առաջնային անհրաժեշտություն, Հայաստանում, շինարարական աշխատանքների իրականացման ներկա տեխնոլոգիաները և յուրահատկությունները, դեռևս հնարավորություններ չեն տալիս լայնորեն օգտագործել և ներդնել առաջարկվող որոշ ցանցային համակարգեր: Հաշվի առնելով OBO Bettermann-ի առաջատար դիրքը ցանցային համակարգերի համաշխարային շուկայում, բոլոր շահագրգիռ կազմակերպություններին խորհուրդ ենք տալիս ծանոթանալ այս կազմակերպության կողմից առաջարկվող համակարգերին և ապրանքատեսականուն Հայաստանի ներկայացչությունում, կամ այցելել OBO Bettermann-ի ինտերնետային կայքը:

Ապրիլի 8-10-ը Երևանում՝ Կարեն Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրում, տեղի ունեցավ «Կովկաս. Շինարարություն և վերանորոգում EXPO 2011» 8-րդ միջազգային մասնագիտացված ցուցահանդեսը: Ցուցահանդեսին իրենց ողջույնի խոսքով հանդես եկան ՀՀ վարչապես Տիգրան Սարգսյանը , ՀՀ Քաղաքաշինության նախարար Վարդան Վարդանյանը և այլք: Ըստ Տիգրան Սարգսյանի՝ այս ցուցահանդեսն անպայման իր լուման պետք է ներդնի ոլորտի զարգացման գործում: Իհարկե, բոլորիս ցանկությունն է, որ նման միջոցառումները ծառայեն կազմակերպությունների գործնական կապերի ամրապնդման, հեղինակության բարձրացման, բիզնեսի զարգացման, ինչպես նաև շինարարական շուկայի վերաբերյալ տեղեկատվության հարստացման գործում: : Չնայած ցուցահանդեսի աշխարհագրությունը լայն էր և ներկայացված էին ընկերություններ ոչ միայն Հայաստանից, այլև Թուրքիայից, Վրաստանից, Բելառուսից, Ուկրաինայից, Իրանից, այնուամենայնիվ, պետք է ռեալ նայենք ստեղծված իրականությանը և փաստենք, որ մի տեսակ նվազել է հետաքրքրվածությունը ցուցահանդեսների նկատմամբ: : Ըստ «Լոգոս Էքսպո» ընկերության տվյալների՝ նախորդ տարվա մոտ 100 կազմակերպությունների փոխարեն, այս տարի մասնակցում էին 60-ից քիչ ավելի: Այս ցուցանիշի նվազման պատճառը հնարավոր է Հայաստանի շինարարական ոլորտի ճգնաժամային իրավիճակն է, կամ, միգուցե, ընդհանրապես ցուցահանդեսների նկատմամբ հետաքրքրության անկումն է՝ կախված ինտերնետի լայնածավալ տարածմամբ: Չէ՞ որ այսպիսի ցուցահանդեսներին մասնակցելը զգալի ծախսեր է պահանջում, իսկ ինտերնետային «շուկան» գրեթե անվճար է և ունի անսահման հնարավորություններ ապրանքների և ծառայությունների լավագույն ներկայացման:

ՀՀ ԱԺ-ի կողմից 2010 թվականի վերջին ընդունված «Պետական տուրքի մասին» օրենքի փոփոխությունները, որոնցով չորս անգամ բարձրացվել է (100000 դրամից մինչև 400000 դրամ) քաղաքաշինության բնագավառում շինարարության իրականացման համար պետական տուրքի գանձվող տարեկան գումարը, արդեն բերել է բազմաթիվ շինարարական ընկերությունների դժգոհությունների: Վերջերս ԶԼՄ-ների կողմից լայնորեն լուսաբանված գյումրեցի շինարարների բողոքները, այս դժգոհությունների լողացող սառցալեռի միայն փոքր՝ երևացող մասն են կազմում: Պետք է համաձայնվենք գյումրեցիների հետ, որ այս փոփոխությունների ժամանակը բոլորովին էլ հարմար չի ընտրվել: Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը, որը առաջնահերթ հուժկու հարվածեց հանրապետության շինարարական ոլորտին, կանգնեցրեց շատ շինարարական կազմակերպությունների սնանկացման վտանգի առաջ: Ստեղծված իրավիճակում իշխանությունների կողմից ճիշտ կլիներ ամեն կերպ օգնել այս կազմակերպություններին ոտքի կանգնել և ոչ թե ավելի սրել ստեղծված իրավիճակը: Նշենք, որ այս փոփոխությունները առավել աղետալի հետևանքներ կունենան փոքր և միջին շինարարական կազմակերպությունների համար, որոնք այսօր արդեն իսկ անմխիթարելի վիճակում են գտնվում: Չէ որ «շինարարության իրականացում» հասկացողությունը վերաբերում է անգամ շատ փոքրածավալ աշխատանքներին, ինչպիսիք են բնակարնների ծածկերի ամրացումը, որմնաանցքերի բացումը կամ ամենափոքր տան կամ շինության կառուցումը, այսինքն այն բոլոր աշխատանքները, որոնք պահանջում են շինթույլտվություն: Նշենք, որ այս կազմակերպությունները անգամ մինչև ճգնաժամը ոչ մի զարգացման հնարավորություն չունեին, քանի որ տիրապետելով շինարարական լիցենզիայի, նրանք մեխանիկորեն դառնում են ԱԱՀ-ի վճարող և հայտնվում «հարկային անհավասար մրցակցային դաշտում» (կարդալ հոդվածը): Իշխանությունների կողմից իրականացվող բյուջետային մուտքերի ավելացման ձգտումը միանգամայն հասկանալի է, բայց ձեռնարկված քայլերը, տնտեսության ( ոլորտի) և գործարար հասարակության տրամադրությունների այսօրվա տիրող իրականության մեջ , վերջնականապես սպանում են առանց այդ էլ ահռելի արագությամբ մարող ձեռնարկատիրական ձգտումները: Ցավալի է, որ այսօր շատ հայ գործարարներ մտածում են իրենց գործնեության տեղափոխման կամ կասեցման մասին, իսկ մեր երեխաները ավելի դժվարությամբ են պատկերացնում իրենց ապագա տեղը մեր հայրենիքում: Կարդալ օրենքի փոփոխությունները այստեղ P.S. Հայաստանի երրորդ ազգային մրցունակության զեկույցի շնորհանդեսի ողջույնի խոսքում նորանշանակ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Տիգրան Դավթյանը ասաց,- «Ամենակարևորն այն է, որ պետք է տնտեսական գործունեությունն իրականացնենք պրակտիկ գործունեությամբ և ռեալ արդյունքներով, ինչի համար պետք է գնահատենք իրական իրավիճակը»:

Ինչպես հաղորդում է Բրիտանական The Telegraph-ը, Անշարժ գույքի արտոնագրված գնահատողների Թագավորական ինստիտուտը (Royal Institution of Chartered Surveyors -RICS) առաջարկել է կրճատել 2011թվականի համար նախատեսված ԱԱՀ-ի (ավելացած արժեքի հարկ) 2,5% աճը՝ 17,5%-ից մինչև 20%, տների վերանորոգման ծառայությունների համար: Անշարժ գույքի ոլորտի ամենահեղինակավոր կազմակերպության հաշվարկները ցույց են տվել, որ ԱԱՀ-ի այս չնչին բարձրացումը մինչև 2019 թվականը կբերի ավելի քան 34000 աշխատատեղի կորստի, զգալիորեն կավելացնի ստվերային տնտեսության մասնաբաժինը և կբերի շուկայում անպարտաճանաչ կապալառուների քանակի ավելացմանը: Բրիտանիայում գործում է «Կրճատել ԱԱՀ-ն» կոալիցիան, որն իր մեջ արդեն ներգրավել է քսանից ավելի մասնագիտական ինստիտուտներ և հասարակական կազմակերպություններ: Կոալիցիան պահանջում է կրճատել ԱԱՀ-ն տների վերանորոգման աշխատանքների համար 17,5%-ից մինչև 5%, ինչպես և առաջարկված է Եվրոմիության համապատասխան դիրեկտիվներով (1999/85/EC; 2006/112/EC), բայց դեռ հաջողության է հասել միայն որոշ կարգավիճակի քաղաքացիների համար: Չնայած այս պայքարին, Բրիտանիայի կառավարությունը, ելնելով բյուջեի ահռելի պակասորդից, 2011թվականին նախատեսեց ավելացնել այս ծառայությունների ԱԱՀ-ն 2,5%-ով, սակայն RICS –ի հաշվարկները և ոլորտի տխուր իրավիճակը ստիպում են Բրիտանիայի կառավարությանը արդեն իսկ մեկ ամսից իջեցնել հարկի տոկոսադրույքը հին ցուցանիշին: Ի լրումն Բրիտանիայի տնտեսության դժվարություններին, ինչպես հաղորդում է կառավարությունը, 2010 թվականին գրանցվեց Անգլիայում նոր տների կառուցման 88 տարվա ամենացածր ցուցանիշը՝ 102,570 նոր տուն: Այս ցուցանիշի կտրուկ իջեցումը կախված չէ ԱԱՀ-ի հետ, քանի որ նոր տների կառուցումը, ինչպես նաև նոր տների հարդարումը Բրիտանիայում չի հարկվում ԱԱՀ-ով (զրոյական դրույքաչափ): Հայաստանում, ինչպես արդեն նշել ենք մեր հոդվածներում, տվյալ շուկայի ԱԱՀ-ն կազմում է 20%, եթե աշխատանքները իրականացվում են լիցենզավորված շինարարական կազմակերպությունների միջոցով՝ անկախ նրանից դա վերանորոգում է, հարդարում, թե նոր շինարարություն: Այս հանգամանքը լիցենզավորված կազմակերպություններին դարձնում է միանգամյան անմրցունակ շուկայում գործող չլիցենզավորված կազմակերպությունների կամ մասնավոր արհեստավորների նկատմամբ: Եվ արդյունքը ակնհայտ է՝ անհատական բնակելի տների կառուցման և հատկապես վերանորոգման շուկան գտնվում է գրեթե ամբողջությամբ ստվերում, այս շուկային ծառայություններ մատուցող փոքր և միջին կազմակերպությունները վերածվել են տնտեսական հանցագործների, ամենուրեք իրականացվում են անորակ աշխատանքներ, իսկ լուծումներ մինչ այժմ չկան: Կառավարության անգործնեությունը տվյալ հարցում անհասկանալի է...