Առաջին անգամ Հայաստանում՝ REAL ESTATE AND CONSTRUCTION FORUM: Փակ միջոցառում, մուտքը՝ միայն հրավիրատոմսով: Անշարժ գույք և կառուցապատում ոլորտն մեկ հարկի տակ. Կառուցապատող ընկերություններ Ճարտարապետական գրասենյակներ Շինարարական նյութերի մատակարարներ Շինարարական տեխնիկայի մատակարարներ Բանկային համակարգ Քաղաքապետարանի համապատասխան ենթակառույցներ 12 ելույթ, 150 հյուրեր, 80 ընկերություններ Մանրամասների համար՝ 094650006, 094650096:

Հարգելի գործընկեր Պրոմ Էքսպո ընկերությունը հրավիրում է Ձեզ այցելել տարածաշրջանի ամենախոշոր ՇԻՆԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԻՆՏԵՐԻԵՐ 2021 13-րդ միջազգային մասնագիտացված ցուցահանդեսը, որը տեղի կունենա 2021թ-ի մայիսի 14-16 -ը YerevanExpo ցուցահանդեսային համալիրում (Հ.Հակոբյան 3): ՇԻՆԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԻՆՏԵՐԻԵՐ 2021 ցուցահանդեսին մասնակցում են բնագավառը ներկայացնող տեղական և արտասահմանյան ավելի քան 120 կազմակերպություններ Հայաստանից, Ռուսաստանից, Իրանից, Գերմանիայից, Իտալյայից և այլ երկրներից, որոնք սպառողին կներկայացնեն տվյալ ոլորտի նորամուծություններն ու նոր տեխնոլոգիաները: Ցուցահանդեսի գլխավոր հովանավոր` ԱԷՍ ԹՐԵՅԴ ՍՊԸ Ցուցահանդեսի պլատինե հովանավոր` ՆԱՐԵԿ ՍՊԸ

Չնայած այն հանգամանքին, որ մեր երկիրը հայտնվել է այս ծանր իրավիճակում, գործարար և գիտնական Կարո Արմենի հիմնած «Հայաստանի մանուկներ» բարեգործական հիմնադրամը (ՔՈԱՖ) ձգտում է շենացնել մեր հայրենիքը և նոր ծրագրեր է իրականացնում։ Շուտով Դեբետ գյուղը կվերածվի սմարթ գյուղի, և այն լինելու է առաջինը Հայաստանում։ Ըստ ՔՈԱՖ-ի Ենթակառուցվածքային ծրագրերի համակարգող Արթուր Տեր-Սիմոնյանի, շուտով Դեբետում կտեղադրվի նոր խաղահրապարակ, որը ՔՈԱՖ-ի` երբևիցե տեղադրած խաղահրապարակներից ամենալավն է լինելու: Ծրագրի շրջանակներում կառուցվելու է յուրահատուկ իր ձևավորմամբ առաջին սմարթ կանգառն ավտոբուսի համար։ Կանգառի ձևավորման նախագիծն արդեն ավարտվել է, և այժմ այն գտնվում է հաստատման փուլում։ Մեր այն հարցին թե արդյոք՞ նման կանգառների շինարարությունը շարունակական է լինելու, Դեբետի համայնաքապետարանի ֆեյսբուքյան էջից մեզ պատասխանեցին, որ նախագիծը դեռևս միայն այս ծրագրի շրջանակներում է իրականացվելու, և որ կանգառի շինարարական աշխատանքները դեռևս չեն սկսվել։ Ծրագիրը կարող է նոր հետաքրքիր շունչ մտցնել Դեբետ գյուղի բնակչության կուլտուր-կենցաղային կյանքում։ Ի դեպ, ծրագրի հիմքում նշված է, որ այն նպատակ ունի գյուղի բնակիչների համար ստեղծել առավել հարմարավետ, ժամանակակից միջավայր և հնարավորինս նպաստել արտագաղթի կրճատումը։ ՔՈԱՖ-ի գաղափարախոսությունն է. «Ամեն հարմարավետը, ժամանակակիցը, կարևորն ու խելացին գալիս են փոխելու գյուղի կյանքը նախ բնակիչների համար, որոնք կուզենան մնալ, զարգացնել ու մասնակիցը լինել համայնքի նորովի կառուցմանը, ապա նաև դարձնելու գրավիչ ինչպես հարակից համայնքների, այնպես էլ և՛ ներգնա և՛ արտագնա զբոսաշրջության համար»։ Կարծում ենք, Դեբետ գյուղի այս նոր ծրագիրը գրավիչ է ոչ միայն սմարթ լինելով, այլ նաև նրանով, որ նախատեսվում է վերանորոգել ճանապարհները, բարեկարգել հանրային երթևեկությունը, լուծել փողոցների լուսավորման հարցը, ունենալ հիմնովին կառուցված կղմինդրե տանիքներ, որակյալ ենթակառուցվածքներ, զարգացող տնտեսություն, հաղորդակցության ժամանակակից գործիքներ և իհարկե, ակտիվ ու ներգրավված բնակիչներ։ Ինչ խոսք, նման համալիր մոտեցման դեպքում գյուղը լիովին կարող է լուծել իր խնդիրները։ ՔՈԱՖ-ի կայքից մենք տեղակացանք նաև, որ ՍՄԱՐԹ Դեբետ ծրագրի շրջանակներում գյուղում կառուցվելու են նաև մոդուլյար տներ Արցախից տեղահանված ընտանիքների համար։

Գորիսի պատմական կենտրոնը վերականգնվում է Տեղական տնտեսության և ենթակառուցվածքների զարգացման ծրագրի շրջանակում՝ Համաշխարհային բանկի վարկային միջոցներով և ՀՀ կառավարության համաֆինանսավորմամբ: Ծրագրով առանձնացրել են XIX-XX դարերի 36 համայնքային նշանակության հուշարձան-շենքեր, որոնք գորիսյան ինքնատիպ ճարտարապետության պահպանված նմուշներ են: Անմշակ բազալտ քար, բաց պատշգամբներ ու կարմիր տանիքներ. լեռնային վայրի գեղեցկություն պարփակված պարզ ճարտարապետական ձևերի մեջ Գորիսի պատմական-ճարտարապետական արժեք ներկայացնող շենքերը հիմնականում երկհարկանի, երբեմն միահարկ են՝ նկուղով, կառուցված կարմիր գծերի վրա, իսկ բակերն ու տնամերձ հողամասերը գտնվում են շինությունների հետնամասում: Դրանք կառուցվել են տեղական կոպտատաշ բազալտ քարից, հարդարվել Գորիսին բնորոշ գեղարվեստական սվաղով, որը նաև «բարքաշ» են անվանում, ունեն փայտե բաց պաշտգամբներ՝ փայտյա կամ մետաղյա ճաղերով, երկփեղկ դռների ու պատուհանների կիսակամար բացվածքներ՝ մշակված սրբատաշ քարով, փայտե դարպասներ, կարմիր թիթեղածածկ լանջավոր տանիքներ: Գորիսի հին տների արտաքին ճակատները աչքի են ընկնում մշակման միջոցների պարզությամբ, համահունչ են իրար ու ներդաշնակ բնությանը: Հենց դրանում է նրանց ճարտարապետա-գեղարվեստական արժեքն ու հմայքը: Գորիսին առանձնահատուկ հմայք է հաղորդում նաև գծային կառուցապատումը: Քաղաքի հատակագիծը կազմված է քառակուսի կամ ուղղանկյուն առանձնացված թաղամասերից, որոնք երբեմն համեմատում են շախմատի համաչափ դաշտերի հետ: Այս հատակագիծը ձևավորվել է 1850-ականներին Ելիզավետպոլում և կյանքի կոչվել 1870-ականներին: Գորիսը կառուցապատվել է որպես ցարական Ելիզավետպոլ նահանգի Զանգեզուր գավառի կենտրոն: Գորիսի ճարտարապետ Գարեգին Փարսյանը հենց դրանով է պայմանավորում իր հարազատ քաղաքի ու Շուշիի նմանությունը: Միևնույն ժամանակ նման նախագծեր են իրականացվել թե՛ Գորիսում ու Շուշիում, և թե՛ Մեղրիում ու Գավառում, բայց նախնական ճարտարապետական ձևերը պահպանվել են առավելապես Շուշիում ու Գորիսում: Գ. Փարսյանի խոսքով յուղաթղթի վրա արված հին նախագծերը դեռ պահպանվել են, իսկ վերականգնման աշխատանքներն իրականացվում են դրանց հետ համեմատելով և համապատասխանեցնելով: Գորիսը հնուց ի վեր եղել է վարչական, առևտրական ու արհեստագործական կենտրոն: Այդ պատճառով էլ շենքերը կառուցվել են, ինչպես Գորիսի գլխավոր ճարտարապետն է ասում, որպես «եկամտաբեր տներ». առաջին հարկերը եղել են առևտրային, արհեստագործական, սպասարկման մակերեսներ, երկրորդ հարկերը՝ բնակելի տարածքներ ու հյուրատներ: Այսօր էլ այդ վերականգնվող շենքերի մեծ մասի երկրորդ հարկերը բնակելի նշանակության են, իսկ առաջին հարկերը հիմնականում առևտրային կամ այլ սպասարկման կետեր են: Շենքերից մեկի առաջին հարկում գործում է մանկապարտեզ: Վերականգնման ծրագրով շենքերի օգտագործման նպատակային նշանակության փոփոխություն չի նախատեսվում: Գորիսը՝ հայկական «Լուգանո» Ներկայումս Գորիսի պատմական նշանակության շենքերը հիմնականում անմխիթար վիճակում են: Ծրագրով արդեն սկսել են այդ շենքերի տանիքների, դռների և պատուհանների փոխարինման, շենքերի ամրացման, ճակատների պատմական տեսքի, պատշգամբների ու փայտե դարպասների վերականգնման աշխատանքները: Գորիսի գլխավոր ճարտարապետ Գարեգին Փարսյանը ներկայացնում է կատարվող աշխատանքները. «Ուշադրություն ենք դարձնում ու պահպանում ճարտարապետական բոլոր այն դետալներին, որոնք կրկնվում են Գորիսյան տներում: Տանիքների ծածկերը փոխարինում ենք պրոֆիլավոր կարմիր թիթեղով, որը նման է հին նախնական ծածկերին, անգամ տանիքների օդափոխության պատուհանները իրականացնում ենք հնի նմանությամբ, ինչպես որ պահպանվել է որոշ տներում ու կա հին նախագծերում, նույնիսկ տանիքի բարձրությունն ենք պահպանում՝ ըստ նախագծային հին ծավալների: Արդեն փոխվել է շուրջ 6000 քմ տանիք: Տեղադրվում են կաղնու փայտի մշակվածքով մետաղապլաստե պատուհաններ, բարեկարգվում են պատշգամբները հին ձևի մեջ, շտկվում մոււտքերն ու քարե արգելապատերը, երկաթե դարպասները երեսապատվում են փայտով»: Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունից տեղեկացնում են, որ ամեն ինչ արվել ու արվելու է Գորիսի պատմական միջուկի անաղարտությունը պահպանելու համար. «Գորիսի պատմական միջուկի վերականգնման նախագիծը մշակվել է «Մաստարա» արտադրական կոոպերատիվի կողմից, քննարկվել ու հավանաության է արժանացել ՀՀ մշակույթի, սպորտի և երիտասարդության հարցերի գիտամեթոդական խորհրդի և Քաղաքաշինության պետական կոմիտեի կողմից: Գորիսում կազմակերպվել են նաև հանրային քննարկումներ: Միանշանակ է, որ պատմական միջավայրը չի խաթարվելու, որովհետև այս ամենն արվում է գլխավորապես այդ նույն պատմական միջավայրը վերականգնելու և պահպանելու համար: Հին քաղաքը այս աշխատանքներից հետո նոր շունչ կստանա և իր առանձնահատուկ դիմագծով կներկայանա հազարավոր զբոսաշրջիկների»: Այս պահին Գորիսի գլխավոր ճարտարապետի խոսքով իրականացվել է աշխատանքների 30 %-ը, բայց արդյունքն արդեն տպավորիչ է ու ակնառու: Ծրագրով նախատեսվում է նաև վերակառուցել պատմական կենտրոնին հարակից հիմնական փողոցները: Մայթերի քայքայված եզրաքարերը կփոխարինվեն բազալտե նոր քարերով, կենտրոնական փողոցների երթևեկելի մասերը կսալապատվեն բազալտե քարերով՝ վերականգնելով նախկին տեսքը, քարերի գունային տարբեր երանգներ օգտագործելով կգծանշվեն առանձնացված հեծանվային ուղիները, կփոխվեն փողոցային լուսավորության սյուները, իսկ ամբողջ ինժեներական ցանցերը կմոնտաժվեն ստորգետնյա, քաղաքի այդ հատվածը ազատելով աչք չշոյող բազմապիսի լարանցումներից ու խողովակաշարերից: Կնորացվեն ջրահեռացման ու ջրամատակարարման վերգետնյա համակարգերը, դրենաժային բաց առուները կմաքրվեն, կվերականգնվեն ու կդառնան ավելի ակնառու: Այս բաց առվակներն էլ են ըստ էության գորիսյան կոլորիտի առանձնահատկությունը, «համն ու հոտը» կազմում. «Առվակները ստեղծվել են քաղաքի պահանջից, դարեր շարունակ ծառայել որպես ոռոգման ու ջրահեռացման ցանց: Խորհրդային տարիներին մի քանի հատվածներում այս առուները փակեցին, ու դա հանգեցրեց ճգնաժամի. քաղաքը գոգավորության մեջ է, և քաղաքի բարձրադիր կետերից հոսող անձրևաջրերը գալիս, կուտակվում են քաղաքի կենտրոնական համեմատաբար հարթ հատվածում: Այնպես որ առվակները կպահպանվեն ու կբարեկարգվեն, որովհետև ժամանակի փորձությունն անցած ինժեներական անհրաժեշտ ենթակառուցվածքներ են»: Ըստ աշխատանքների կատարման ժամանակացույցի 2021 թ-ի ամռանը քաղաքի պատմական միջուկի վերակառուցումը արդեն ավարտված կլինի: Բայց Գորիսի վերափոխման աշխատանքներն այդքանով չեն ավարտվի. նախատեսվում է Երիտասարդական այգու բարեկարգումը, ընթացիկ ուսումնասիրության փուլում են Հին Գորիս քարանձավային քաղաքի զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների բարելավման և արդիականացման աշխատանքները: Աշխարհագրական հարմար դիրքը, բնակլիմայական բարենպաստ պայմանները՝ մեղմ ձմեռներով ու զով ամառներով, բազմաթիվ բնական հուշարձանների առկայությունը ու ճարտարապետական կոլորիտային վառ միջավայրը Գորիսը զբոսաշրջային հայտնի կենտրոն դարձնելու նշանակալի ներուժ են: Գարեգին Փարսյանը համոզված է՝ մի քանի տարի անց իր հարազատ քաղաքը ոչնչով չի զիջելու Շվեյցարիայի Լուգանոյին. Գորիսը մտերմիկ քաղաք է հարմար ապրելու, հանգստանալու, արարելու և ներշնչվելու համար:

Ոչ ոք չի հերքի, որ սպորտում լավ արդյունքներ ունենալու համար, անհրաժեշտ են ոչ միայն լավ մարզիչներ, այլև լավ շենքային պայմաններ ու հագեցվածություն։ Միջավայրը, որտեղ երեխան սկսում է հաճախել ու հետաքրքրվել այս կամ այն մարզաձևով պետք է լինի գրավիչ ու ոգևորող։ Նախագիծը, որի համաձայն նախատեսվում է վերակառուցել ԿԳՍՄ նախարարության ենթակայության տակ գտնվող Հեծանվային սպորտի և Հրանտ Շահինյանի անվան սպորտային, գեղարվեստական մարմնամարզության և ակրոբատիկայի մանկապատանեկան մարզադպրոցները, խոստանում է դառնալ հենց այդպիսի միջավայր մարզիկների ու ապագա չեմպիոնների համար։ Ստորև ներկայացնում ենք նախագծի մանրամասները։ Հեծանվային սպորտի և Հրանտ Շահինյանի անվան սպորտային, գեղարվեստական մարմնամարզության և ակրոբատիկայի մանկապատանեկան մարզադպրոցները գտնվում են տարբեր հասցեներում. առաջինը՝ Բագրատունյաց 48, երկրորդը՝ Հ. Շահինյան 2: Ի սկզբանե նախատեսվում էր Հրանտ Շահինյանի անվան սպորտային, գեղարվեստական մարմնամարզության և ակրոբատիկայի օլիմպիական մանկապատանեկան մարզադպրոցի շենքի բակային տարածքում մետաղասարքավորումներով դահլիճ կառուցել, և վերակառուցել Հեծանվային սպորտի օլիմպիական մանկապատանեկան մարզադպրոցը։ Սակայն հետազոտությունների արդյունքում պարզվեց, որ հեծանվային մարզադպրոցը ֆիզիկապես մաշված է և գտնվում է IV-րդ կարգի վթարային վիճակում և անվտանգության նկատառումներից ելնելով պետք է քանդվի, իսկ Հրանտ Շահինյանի անվան մարզադպրոցի բակային տարածքում մարզադահլիճի կառուցումը տեխնիկապես հնարավոր չէ: Հաշվի առնելով հետազոտությունների արդյունքները՝ որոշվել է միավորել նախագծերը և կառուցել մեկ մարզական համալիր։ Նոր մարզահամալիրը կլինի Բագրատունյաց 48 հասցեում և կազմված կլինի երկու մասնաշենքից։ Մեկում կտեղակայվի գեղարվեստական մարմնամարզության և ակրոբատիկայի 1076.0 մ2 մակերեսով դահլիճը և 348 մ2 մակերեսով օժանդակ կառույցները։ Մյուսը կլինի հեծանվային մարզադպրոցի՝ երկու հարկանի, հարթ տանիքով և ներքին բակով մասնաշենքը ընդհանուր 1280մ2 մակերեսով : Երկու մասնաշենքերի պարագծով նախատեսված է հեծանվաուղի ասֆալտաբետոնե ծածկույթով՝ 220մ երկարությամբ և 2մ լայնությամբ։ Մասնաշենքերը կապված են իրար հետ, և հեծանվային մարզադպրոցի աշխատողներն ու մարզիկները կարող են օգտվել ընդհանուր բուֆետից։ Դեպի բուֆետ մոտեցում է նախատեսված նաև էվակուացիոն աստիճանների կողմից՝ այգում հանգստացողների համար։ Աստիճանավանդակով կարելի է բարձրանալ բաց հարթակի վրա գտնվող դահլիճ, որտեղ կարելի է կազմակերպել Հայաստանի գեղարվեստական մարմնամարզության և ակրոբատիկայի թանգարան, իսկ մրցումների ժամանակ օգտագործել կարևոր հյուրերի համար (20-30 մարդ) որպես դիտահարթակ։ Տանիքին նաև հարթակ է նախատեսված ուշուի կամ ֆենշուի պարապմունքների համար։ Գեղարվեստական մարմնամարզության և ակրոբատիկայի դահլիճում կարող է տեղավորվել 250 դիտող։ Տրիբունան երեսապատված է OSB սալերով, որոնք համապատասխանում են ինտերիերի հետ և կարելի է չտեղադրել պլաստիկ նստարաններ։ Մարզադահլիճի կախովի առաստաղը լուծված է գիպսաստվարաթղթով՝ ալիքների տեսքով, մետաղական ֆերմաների արանքներում, որը հնարավորություն է տալիս պարապունքների ժամանակ մինչև 12մ բարձրությամբ նետել գնդակը: Հեծանիվային մարզադպրոցի երկհարկանի շենքի հարթ տանիքի վրա նախատեսվում է մոնտաժել արևային ֆոտովոլտային 200-240 պանելներ։ Առաջին հարկում կլինի նախասրահ, ֆիզիկական պատրաստության երկու դահլիճներ իրենց հանդերձարաններով, և 9 խմբասենյակ։ Խմբակային սենյակները կունենան ելք ու մուտք հեծանվաուղու կողմից։ Սենյակների շարքի վերջում գտնվում է հեծանիվ վերանորոգողների և բժշկի սենյակները։ Մասնաշենքը օդափոխվում է բնական ձևով՝ ներքին բակի միջոցով, որում կպահպանվեն տարածքում եղած ծառերը (դեղծ, ծիրան, թութ)։ Երկրորդ հարկում կգործի դպրոցի ադմինիստրացիան, մարզիչների սենյակը, պահեստները, հավաքարարի սենյակը, ժողովների սենյակը և ելքի հնարավորություն դեպի պատշգամբ։ Նաև նախատեսվում է Հայաստանի հեծանվային սպորտի թանգարան, որտեղ կարելի է կազմակերպել դասախոսություններ և վիդեո ցուցադրումներ։ Հարկերի բարձրությունը 3,30մ է հատակից - առաստաղ։ Երկու մասնաշենքերի արտաքին պատերը կմոնտաժվեն երեք գույնի ֆիբրոցեմենտե սալերով։ Մարզահամալիրում միաժամանակ կարող է գտնվել մինչև 500 մարդ։ Տարածքը հարմարեցված է հենաշարժողական խնդիրներ ունեցող անձանց համար։ Նոր մարզահամալիրը կունենա բարեկարգ կանաչապատ տարածք՝ 1727 մ2 մակերեսով, որտեղ կվերատնկվեն բոլոր դեկորատիվ ծառերը, եղևնիները և թփերը։ Երկու մասնաշենքերի մուտքը կլինի Բագրատունյանց փողոցից և «Գործարանային» մետրոյի կողմից։ Ավտոմեքենաների մուտք դպրոցի տարածք չի նախատեսվում։ Երկու մասնաշենքերն էլ արտակարգ իրավիճակների համար կունենան տարհանման ելքեր Արշակունյանց պողոտայի կողմից։ Հեծանվային սպորտի և Հրանտ Շահինյանի անվան սպորտային, գեղարվեստական մարմնամարզության և ակրոբատիկայի մանկապատանեկան մարզադպրոցների նախագիծն իրականացվում է ՀՀ քաղաքաշինության կոմիտեի պատվիրատվությամբ «ՀԳՇՆ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության կողմից: Նախագծի գլխավոր ճարտարապետն է Գագիկ Հարությունյանը: