Այս տարվա հունվարին «Բարքլիս Քեփիթալ» (Barclays Capital) ընկերության վերլուծաբանները հայտարարեցին, որ իրենք «ոչ առողջ կապ» են տեսնում երկնաքերերի կառուցման և դրան հաջորդող տնտեսական ճգնաժամի միջև: Նրանք մատնանշեցին, որ շատ դեպքերում երկնաքերերի կառուցման համար հսկայական գումարներ ներդրած քաղաքները կամ պետությունները կանգնում են լուրջ ֆինանսական խնդիրների առաջ: Մասնավորապես՝ Նյու-Յորքում «Էմփայեր Սթեյթ Բիլդինգ» (Empire State building) երկնաքերի կառուցմանը հետևեց «Համաշխարհային ճգնաժամը» (Great Depression), իսկ Դուբայում էլ աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի՝ «Բուրջ Խալիֆայի» (Burj Khalifa) շինարարությունից հետո Արաբական Միացյալ էմիրությունները գրեթե սնանկացան: Սակայն, հակառակ վերլուծաբանների ներկայացրած տվյալների՝ աշխարհի խոշորագույն ընկերությունները շարունակում են հսկայական գումարներ ներդնել բազմահարկ երկնաքերերի նախագծերի մեջ: Մասնավորապես՝ Ինդոնեզացի գործարարներ Թոմի Վայնաթան (Tomy Winata) և Ագունգ Փրաբայն (Agung Prabowo) համոզված են, որ Ինդոնեզիայի արագ զարգացող տնտեսության պարագայում արդարացված է երկնաքերի կառուցման մեջ հսկայական գումարներ ներդնելը: Նրանց կարծիքով երկնաքերի շինարարության ավարտի ժամանակ, երկրում գրասենյակների հսկայական պահանջարկ կլինի: Ինչպես ներկայացնում է The Finantial Times պարբերականը, ինդոնեզացի գործարար Թոմի Վայնաթայի «Արդա Գրահա» (Artha Graha) գրուփը, մասնավորապես նրա «Դանայասա Արդաթամա» (Danayasa Arthatama) ընկերությունը, որը մասնագիտացած է անշարժ գույքի շուկայում, նախատեսում է մայրաքաղաք Ջակարտայում կառուցել 111-հարկանի երկնաքեր, որն աշխարհում իր բարձրությամբ կդառնա հինգերորդը ավարտի տարվա ժամանակ: Ըստ նախնական տվյալների՝ «Սիգնիչը Աշտարակի» (Signature Tower) բարձրությունը կկազմի 534.5 մետր: 2 մլրդ ԱՄՆ դոլար բյուջեյով նախագիծը կիրականացվի քաղաքի կենտրոնական Սուդիրման գործարար թաղամասում (Sudirman Central Business District): Նախատեսվում է երկնաքերը կառուցել 5 տարում: Ինչպես տեղեկացնում է պարբերականը՝ բարձրահարկի տարածքների մեծամասնությունը կհատկացվեն որպես գրասենյակներ: Իսկ վերջին 20 հարկերում կտեղակայվեն էլիտար հյուրանոց և շքեղ բնակարաններ, որոնք կպատկանեն ամերիկյան «ԷմՋիԷմ Ռիզորթ Ինթերնեշնլ» (MGM Resort International) ընկերությանը: Նշենք, որ այսօր բազմաթիվ շքեղ երկնաքերերի նախագծեր, որոնք վաղուց պետք է կառուցված լինեին, դեռևս թղթի վրա են: Մասնավորապես՝ Արաբական Միացյալ Էմիրություններում պետք է կառուցվեր 1400 մետր բարձրությամբ «Նակհիլլ Աշտարակը» (Nakheel Tower): Անցած տարվա օգոստոսին Սաուդյան Արաբիայի արաքյազն Ալվալիդ իբն Թալալը (Alwaleed bin Talal) և երկրի խոշորագույն կառուցապատող Բեն Լադեն Գրուփը (Bin Laden Group) հայտարարեցին մայրաքաղաք Ջեդդայում կառուցվելիք 1010 մետր բարձրությամբ «Քինգդոմ Թաուեր» (Kingdom Tower) աշտարակի մասին: Այս տարվա հունվարին էլ Ադրբեջանի «Ավեստա» (Avesta) ընկերությունը հայտարարեց 1050 մետր բարձրությամբ «Ադրբեջան Աշտարակի» շինարարության նախագծի մասին:

Այսօր, ամբողջ աշխարհում, շատ ճարտարապետներ նախատեսում են կառուցել փայտե երկնաքերեր: Կարող՞ է, արդյոք, էկոլոգիապես մաքուր փայտանյութը փոխարինել ցեմենտին ու պողպատին, կարող՞ են, արդյոք, բետոնե ջունգլիները վերափոխվել փայտե երկնաքերերով քաղաքային անտառների: Ինչպես տեղեկացնում է CNN-ը, կանադական ճարտարապետական «ՄաքՖարլեյն Գրին Բիգգար Արքիթեքչր և Դիզայն» (McFarlane Green Biggar Architecture + Design) ընկերության տնօրեններից Մայքլ Գրինը (Micheal Green) հայտարարել է, որ պատրաստվում է Վանկուվեր քաղաքում կառուցել 30 հարկանի փայտյա երկնաքեր: Նշենք, որ այսօր Նորվեգիայում և Ավստրիայում ևս նախատեսում են կառուցել համապատասխանաբար 17 և 20 հարկանի փայտե երկնաքերեր: Ժամանակակից փայտե շինանյութը մեզ շրջապատում է վերջին 20 տարվա ընթացքում, սակայն մինչ վերջերս դրանք օգտագործվել են միայն ցածրահարկ շենքերի շինարարության համար: Բանն այն է, որ վերջերս շատ է խոսվում կլիմայական փոփոխությունների մասին, և ճարտարապետները սկսել են հնարավորություններ փնտրել՝ ինչպես օգտագործել փայտանյութը երկնաքերերի շինարարության համար: Ցեմենտն ու պողպատը շատ ամուր շինանյութեր են, սակայն էկոլոգիապես այնքան էլ մաքուր չեն՝ դրանց արտադրության տեսակետից: Ի դեպ, Միջազգային էներգետիկ գործակալությունը հաշվարկել է, որ 10 կիլոգրամ ցեմենտի արտադրության ընթացքում արտանետվում է 6-9 կիլոգրամ ածխաթթու գազ: Միևնույն ժամանակ անտառների հատումն էլ էկոլոգիապես անվնաս չի հնչում, բայց խոսքը վերաբերում է Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի «կառավարվող» անտառներին: Գրինի փայտե երկնաքերը, որը ստացել է «Թոլվուդ» (Tallwood) անվանումը, ամբողջությամբ բաղկացած կլինի անտառանյութից: Երկնաքերն ամբողջությամբ կառուցվի նոր տեխնոլոգիաներով իրար ամուր սոսնձված փայտաշերտերից պատրաստված վահանակներից և հեծաններից, որոնք այնքան ամուր են, որ կարող են օգտագործվել պատերի, հատակների ու կրող կառուցվածքների համար: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր փայտե երկնաքերը գտնվում է Լոնդոնում: 30 մետր բարձրությամբ «Սթադհաուս» (Stadthaus) փայտե շինությունը, որը նախագծել է ճարտարապետ Մյուրեյ Գրովը (Murray Grove), ունի 9 հարկ: Նշենք, որ անգամ սանդուխքները փայտից են: Շինության համար փայտանյութ մշակած «ԿէյԷլԷյջ» (KLH) ընկերության կոմերցիոն տնօրեն Քրեյգ Լիդդելի (Craig Liddell) խոսքերով, կառույցը հնարավոր կլիներ կառուցել մինչև 15 հարկանի, որից հետո միայն կարիք կլիներ այլ նյութերի, ինչպիսին է պողպատը, օգտագործումը: Նշենք, որ այս փայտե կառույցը համարվում է Լոնդոնի ամենաէներգախնայող կառույցներից մեկը: Բացի այդ, «հավաքովի» կառույցները համարվում են համեմատաբար էժան և շինարարության համար քիչ ժամանակ են պահանջում:

Մարտի 9-ին «Էրմիտաժ Գրուփ» (Hermitage Group) շինարարական ընկերության գլխավոր տնօրեն Էմին Իսկենդերովը The Wall Street Journal պարբերականին տրված հարցազրույցի ժամանակ հայտարարել է, որ ընկերությունը ստացել է Փարիզի Լա Դեֆանս (La Defense) գործարար թաղամասում «Էրմիտաժ Պլազա Թաուերս» (Hermitage Plaza Towers) նախագծի կառուցման շինթույլտվությունը: Ըստ պարբերականի տարածած տեղեկատվության՝ տարածքի նախապատրաստական աշխատանքները կսկսվեն այս ամիս, իսկ բուն շինարարությունը 2012 թ-ի վերջին կամ 2013 թ-ի սկզբին: 320 մետր բարձրությամբ երկվորյակ աշտարակները 2017 թ-ին՝ շինարարության ավարտից հետո, կդառնան ոչ միայն Ֆրանսիայի, այլև Եվրոպայի ամենաբարձր շինությունները, եթե իհարկե, մինչ այդ որևէ նոր նախագիծ չիրականացվի: Նախագծի ընդհանուր բյուջեն գնահատվում է 2.61 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Նշենք, որ այս գումարից 916 մլն. ԱՄՆ դոլարը կտրամադրեն 4 բանկեր՝ 6.5 տոկոս տարեկան տոկոսադրույքով, իսկ 394 մլն ԱՄՆ դոլարը կներդնի հենց կառուցապատող ընկերությունը՝ «Էրմիտաժ Գրուփ»-ը: Մնացած 1.3 մլն ԱՄՆ դոլար գումարը կհավաքվի նախագծի բնակարանների և գրասենյակային տարածքների վաճառքից: Բնակարանների վաճառքը կիրականացվի շինարարությունը սկսվելուց 1 տարի անց, իսկ նվազագույն գումարը կկազմի 15.7 հազար ԱՄՆ դոլար քառակուսի մետրի համար: «Էրմիտաժ Պլազա Թաուերս» երկվորյակ աշտարակների նախագիծն իրականացրել է հանրաճանաչ Նորման Ֆոսթերի «Ֆոսթեր ընդ Փարթներս» (Foster and Partners) ճարտարապետական բյուրոն: Այն կազմված է 280 հազար քառակուսի մետր բազմաֆունկցիոնալ ընդհանուր տարածքից, որտեղ կլինեն 5-աստղանի հյուրանոց, 543 շքեղ բնակարան, 35 հազար քառակուսի մետր գրասենյակային և 50 հազար քառակուսի մետր առևտրային տարածքներ, ռեստորաններ, ինչպես նաև 20 հազար քառակուսի մետր մակերեսով հանրային գոտի:

Ամեն տարի, սկսած 2006 թ-ից, eVolo ճարտարապետական ինտերնետային հրատարակչությունն անցկացնում է երկնաքերերի նախագծերի մրցույթ: Այս յուրօրինակ մրցույթին մասնակցում են այն նախագծերը, որոնց իրականացման համար օգտագործվում են ժամանակակից տեխնոլոգիաներ, շինանյութեր, ծրագրեր, ինչպես նաև վերջիններս պետք է առաջարկեն արդի խնդիրների՝ գլոբալիզացման, թվային հեղափոխության, հարմարվողականության և այլնի լուծման ճանապարհներ: Մրցույթի նպատակն է բացահայտել երիտասարդ տաղանդներ, ովքեր կօգնեն ավանդական ճարտարապետությունը վերափոխել ժամանակակիցի: Այս տարի մրցույթին մասնակցության հայտ են ներկայացրել մոտ 724 նախագծերի հեղինակներ աշխարհի ավելի քան 95 երկրներից: 2012 թ-ի մրցավարները, որոնց կազմում են եղել ճարտարապետության և նախագծման ոլորտի առաջատարներ, ընտրել են առաջին 3 տեղերը զբաղեցրած նախագծերը, ինչպես նաև 22 մասնակիցների էլ շնորհել են մասնակցության պատվոգրեր: «Երկնաքերերի մրցույթ 2012»-ի առաջին տեղն է զբաղեցրել «Հիմալայների ջրահավաք երկնաքեր» (Himalaya Water Tower) նախագիծը՝ ներկայացված չինացի ճարտարապետներ Ժենգ Ժիի (Zheng Zhi), Հունցյուան Չժաոյի (Hongchuan Zhao) և Դոնգբեյ Սոնգի (Dongbai Song) կողմից: Նախագծողների մտահաղացմամբ, այս ծրագիրը պետք է կարգավորի երկրագնդի ամենաթանկ բնական ռեսուրսի օգտագործումը: Այս երկնաքերերը հատուկ նախագծված են համաշխարհային տաքացման դեմ պայքարի համար՝ ջուրը հավաքելու և պահեստավորելու նպատակով: Երկնաքերերը պետք է կառուցվեն հատուկ ոլորուն սյուների վրա և կապահովեն նաև մոտակա գյուղերի ու քաղաքների բնակիչների ջրային պահանջները: Այս կառույցները նման կլինեն հսկա բույսերի, որոնց «գլխիկները» կանգնած կլինեն 6 ոտքերի վրա, որոնցով հավաքված ջուրը կիջնի ցած և կհասնի անհրաժեշտ վայր: Երկնաքերերը նախագծված են այնպես, որ անձրևոտ եղանակին հավաքեն անձրևաջրերը, մաքրեն այն և սառեցնեն հետագա օգտագործման նպատակով: Հավաքված ջուրը կարող է օգտագործվել երաշտների ժամանակ, կամ էլ երկար ժամանակ պահվել ապագա սերունդների համար: Երկրորդ տեղը զբաղեցրել է ևս չինացի ճարտարապետների (Yiting Shen, Nanjue Wang, Ji Xia, and Zihan Wang) կողմից ներկայացված «Վիրավորված լեռ» (Mountain Band-Aid) նախագիծը: Նախագծի նպատակն է վերականգնել Չինաստանի Յունան (Yunnan) լեռնային շրջանի էկոլոգիան, որը լուրջ վնասվել է լեռնաարդյունաբերության արդյունքում: Նախագիծը հույս է ներշնչում, որ Հմոնգ (Hmong) լեռան ստորոտում գտնվող գյուղերի բնակիչները կկարողանան կրկին վերադառնալ իրենց լքված տները: Երրորդ տեղում է Լին Յու-Թա (Lin Yu-Ta) թայվանացի ճարտարապետի «Ուղղահայաց աղբանոց» (Vertical Landfill) նախագիծը: Ներկայացված նախագծի համաձայն՝ այս կառույցը պետք տեղադրվի աշխարհի հսկա քաղաքներում և հավաքված աղբը վերամշակելով՝ արտադրի էլեկտրաէներգիա: Նշենք, որ պատվոգրեր ստացած նախագծերի շարքում են բջջային երկնաքերեր, ստորջրյա նախագծեր, լողացող քաղաքներ և մի շարք այլ յուրօրինակ նախագծեր:

Ինչպես տեղեկացնում է «Մարիոթ Ինթերնեշնլ» (Marriott International) ընկերության կայքը, աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոցային շենքը՝ «JW Մարիոթ Մարքուիսը» (JW Marriott Marquis), իր դռները կբացի 2012 թ-ի 4-րդ եռամսյակում Դուբայում: Ընկերության տարածած հաղորդագրության համաձայն՝ հյուրանոցը կբացվի 2 փուլով: Առաջին փուլում նախատեսվում է բացել հյուրանոցի մի մասը, որը կներառի 807 հյուրանոցային համարներ, բազմաթիվ սրահներ և ռեստորաններ: Երկրորդ փուլում շահագործման կհանձնվի հյուրանոցի մնացած հատվածը: Բացվելուց հետո Դուբայի 355 մետր բարձրությամբ «JW Մարիոթ Մարքուիս» հյուրանոցը կդառնա աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոցային շենքը, որը 26 մետրով կգերազանցի Նյու Յորքի «Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգ» (Empire State Building) աշտարակին: Նախատեսվում է նաև, որ հյուրանոցը կդառնա տարածաշրջանում գործարար միջավայրի զարգացման գրավականը: Այն կկարողանա սպասարկել գործարարների մեծ խմբերի, ինչպես նաև կդառնա այն վայրը, որտեղ անց կկացվեն հանդիպումներ, խորհրդակցություններ և ցուցահանդեսներ: Բազմաթիվ ռեստորանների և զվարճանքի կենտրոններին զուգահեռ, հյուրանոցում կլինեն նաև 2 պարադահլիճ և 24 դահլիճներ գործարար խորհրդակցությունների համար: Նշենք, որ այսօր աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոցային շենքը համարվում է Դուբայի «Ռոուզ Ռայհան»-ը (Rose Rayhaan): 72 հարկանի, 333 մետր բարձրությամբ աշտարակը, որը գրանցված է նաև «Գինեսի ռեկորդների գրքում» իր դռները բացել է 2010 թ-ին: Ավելի պարզ լինելու համար նշենք, որ «Ռոուզ Ռայհանը», հետագայում «Մարիոթ Մարքուիսը» աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոց են համարվում՝ որպես բացառապես հյուրանոցային շինություններ: Իսկ բարձրության մակարդակով աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոցը բացվել է 2011 թ-ի մարտին, Հոնկոնգում: «Ռիթց Քարլթոն» (Ritz-Carlton) հյուրանոցը գտնվում է 484 մետր բարձրությամբ «Միջազգային առևտրային կենտրոն» երկնաքերի 102-118-րդ հարկերում : «JW Մարիոթ»-ը հանդիսանում ե «Մարիոթ Ինտերնեյշնլ»-ի մի մասը և տիրապետում է բազմաթիվ բարձրակարգ հյուրանոցների աշխարհի խոշոր գործարար կենտրոններում և հանգստավայրերում: Այսօր 55 «JW Մարիոթ» բրենդային հյուրանոց կա աշխարհի 22 երկրներում, իսկ մինչև 2015 թ-ը նախատեսվում է դրանց քանակը հասցնել 80-ի, որոնք կտեղակայվեն 29 երկրներում: