Վրաստանը պատրաստ է իրականացնել «ԷյՋիԱրԱյ» (AGRI, Azerbaijan-Georgia-Romania Interconnector) գազատարի շինարարությունը, որը ենթադրում է Կասպյան տարածաշրջանի գազի արտահանում առանց Ռուսաստանի սահմաններն օգտագործելու: Ինչպես տեղեկացնում են վրացական ԶԼՄ-ները, Թբիլիսիում համոզված են, որ վերոնշյալ նախագիծն ավելի էժան է, քան «Նաբուկոն» (Nabucco): Այն բանից հետո, երբ Ստամբուլում հունիսի 26-ին Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև ստորագրվեց միջկառավարական համաձայնագիր Տրանսանատոլիական գազատարի (TANAP) կառուցման վերաբերյալ , Վրաստանում ևս սկսեցին կրկին բարձրաձայնել «Նաբուկոյի» մեկ այլ մրցակից նախագծի մասին: Վրաստանի արտաքին գործերի նախարար Գրիգոլ Վաշաձեն հայտարարեց, որ Վրաստանը պատրաստ է իրականացնել «ԷյՋիԱրԱյ» նախագիծը: Նա նաև նշեց, որ «Նաբուկոն» սկզբունքորեն կարևոր է, սակայն հայտնի չէ այն կիրականան, թե՝ ոչ: Չէ որ վերջինս տարի առ տարի հետաձգվում է: Միևնույն ժամանակ վրացական կողմի ներկայացրած նախագիծն ավելի մատչելի է և արագ կառուցվող: «ԷյՋիԱրԱյ» նախագիծը ենթադրում է Կասպյան գազի արտահանում Եվրոպա՝ Ռուսաստանը շրջանցելով: Վերջինիս ստեղծման վերաբերյալ քաղաքական հռչակագիրը ստորագրվել է դեռևս 2010 թ-ին Ադրբեջանի, Վրաստանի, Ռումինիայի նախագահների և Հունգարիայի վարչապետի կողմից: Ծրագրի նպատակն է ռուսական գազատարի այլընտրանքային տարբերակի կառուցումը: Ենթադրվում է, որ գազը Ադրբեջանից կհասնի Վրաստանի Սևծովյան ափ, այնտեղից էլ խտացվելուց հետո տանկերներով կհասնի ռումինական Կոնստանտա նավահանգիստ: Այնուհետև վառելիքը կրկին կվերածվի իր սկզբնական վիճակին և կհասնի Հունգարիա, այնտեղից էլ Արևմտյան Եվրոպա: Ինչպես տեղեկացնում է «Взгляд» գործարար պարբերականը, «Նաբուկոյի» հեռանկարները մշուշոտ են, քանի որ այն շատ թանկ է: Բանն այն է, որ մասնագետների վերջնական հաշվարկներից հետո ծրագրի հավանական բյուջեն կազմել է 19 մլրդ ԱՄՆ դոլար նախատեսված 10 մլրդի փոխարեն: Բացի այդ գազատարն ամբողջությամբ չի աշխատի: Ըստ նախնական հաշվարկների՝ «Նաբուկոյի» կառուցումից հետո ենթադրվում է գազը Ադրբեջանի «Շահ-Դենիզ-2» հանքավայրից հասցնել Եվրոպա: Այդ գազատարի պարունակությունը տարեկան կկազմի 10 մլրդ խորանարդ մետր, որը ընդհանուր գազատարի հզորության միայն մեկ երրորդ մասն է կազմում: Ընդ որում, Իրաքից և Թուրքմենստանից գազի արտահանման հնարավորություններ տեսականորեն չկան: Այդ իսկ պատճառով նախագծի ղեկավարները որոշեցին, իրականացնել ծրագրի ավելի մատչելի տարբերակը՝ գազատարի երկարությունը կրճատելով մոտ 3 անգամ: Կրճատված տարբերակը ենթադրում է 1300 կիլոմետր երկարությամբ գազատար, որը կանցնի 4 երկրների տարածքով՝ սկսվելով թուրք-բուլղարական սահմանից մինչև ավստրիական Բաումգարտեն քաղաք: Այնուամենայնիվ, Ռուսաստանի փորձագետների կարծիքով «Նաբուկոյի» առավել մատչելի «ԷյՋիԱրԱյ» մրցակից նախագծի իրականացման հնարավորությունները էականորեն ցածր են: Վերլուծաբան Գրիգորիյ Բիրգի խոսքերով, ներկայումս քննարկվող տարբերակներից ամենաէժանը «ԷյՋիԱրԱյ»-ն է, որի բյուջեն կկազմի 2-5 մլրդ ԱՄՆ դոլար տարեկան 2-8 մլրդ խորանարդ մետր գազի տեղափոխման հզորության պարագայում: Միևնույն ժամանակ «Հարավային հոսքի» բյուջեն կարող է հասնել 20-25 մլրդ ԱՄՆ դոլար, իսկ «Նաբուկոյինը» մի քիչ ավելի ցածր: Բայց պետք չէ մոռանալ, որ այդ նախագծերի տարեկան հզորությունները էականորեն բարձր է՝ տարեկան համապատասխանաբար կազմելով 63 և 31 մլրդ խորանարդ մետր:

Ադրբեջանը կունենա այլ գազատար դեպի Եվրոպա, տեղեկացնում է «Независимая Газета» պարբերականը: Թուրքական Ստամբուլ քաղաքում երեկ Թուրքիայի ու Ադրբեջանի միջև ստորագրվեց Տրանսանատոլիական գազատարի (TANAP) կառուցման վերաբերյալ միջկառավարական համաձայնագիր: Գազատարով ադրբեջանական գազը կհասցվի Եվրոպա, ի դեպ, սեփական խողովակաշարով: Նոր գազային մագիստրալն իրական այլընտրանք կդառնա Nabucco նախագծին, որը ժամանակին ենթադրում էր Ադրբեջանի մասնակցություն: Ստորագրման արարողությանը մասնակցել են Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը: Ստորագրվել է երկու փաստաթուղթ՝ TANAP-ի կառուցման վերաբերյալ միջկառավարական համաձայնագիր և գազատարի կոնսորցիումի ստեղծման մասին առևտրային համաձայնագիր: Կոնսորցիումի հիմնադիրները կլինեն Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերությունը (80 տոկոս), թուրքական «Բոթաս» (Botas) պետական գազային և «Թուրքի Փեթրոլերրի» (Turkiye Petrolleri) նավթային ընկերությունները (20 տոկոս): Հետագայում կոնսորցիումին կարող են միանալ և այլ միջազգային նավթագազային ընկերություններ: «Մենք մտադիր ենք այս տարվա ընթացքում լուծել նախագծի հետ կապված բոլոր հարցերը, և, ժամանակ չկորցնելով, անցնել շինարարական աշխատանքներին, որպեսզի նոր խողովակաշարը պատրաստ լինի արդեն մինչև 2017-ը»,- ասել է Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության նախագահ Ռովնագ Աբդուլաևը: Գազատարի երկարությունը կլինի մոտ 2000 կմ: Ադրբեջանից սկիզբ առնող գազատարը Թուրքիայի տարածքով կձգվի մինչև Հունաստան կամ Բուլղարիա: Առաջին փուլում դրա թողունակությունը տարեկան կլինի 16 մլրդ խորանարդ մետր, երկրորդում` 20 մլրդ խորանարդ մետր, երրորդում, հնարավոր է, կավելանա` հասնելով մինչև 24 մլրդ խորանարդ մետրի: Շինարարության առաջին փուլի արժեքը գնահատվել է 7-8 մլրդ ԱՄՆ դոլար:

Ապրիլի 21-ին միլիարդատեր Դոնալդ Թրամփը երկօրյա այցով կլինի Վրաստանում, տեղեկացնում է News-Georgia ինտերնետային պարբերականը՝ հղում կատարելով «Սիլք Ռոուդ Գրուփ» (Silk Road Group) ընկերության ներկայացուցչի հայտարարությանը: Նրա այցի ժամանակ Բաթում քաղաքում տեղի կունենա «Թրամփ Թաուեր» (Trump Tower) նախագծի շնորհանդեսը: Աշտարակի նախագծման աշխատանքներն արդեն ավարտված են, իսկ շինարարության համար անհրաժեշտ գումարը կսկսվի հավաքագրվել արդեն շնորհանդեսից հետո: Ինչպես ավելի վաղ տեղեկացրել էինք , 2 աշտարակների նախագծման և կառուցման համաձայնագիրը ստորագրվել էր անցյալ տարվա մարտ ամսին, Վրաստանի նախագահի Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ կատարած այցի ժամանակ, երբ Միխաիլ Սահակաշվիլին և միլիարդատեր Դոնալդ Թրամփը հանդիպել էին Մանհեթենի «Թրամփ Թաուեր»-ում տեղի ունեցած ընթրիքի ժամանակ: Ըստ նախնական տվյալների՝ աշտարակի շինարարության սկիզբը նախատեսվում է 2013 թ-ին, իսկ այդ աշխատանքները կվերահսկի «Սիլք Ռոուդ Գրուփ»-ի նախագահ Գեորգի Ռամիշվիլին: Թբիլիսիում և Բաթումում կառուցվելիք աշտարակների ընդհանուր բյուջեն գնահատվում է 250-300 մլն ԱՄՆ դոլար: Նշենք, որ «Թրամփ Թաուեր»-ը պետք է դառնա Սև ծովի ափին գտնվող ծովափնյա Բաթում քաղաքում կառուցվող «Սիլք Ռոուդ» համալիրի բաղկացուցիչ մասը: Աշտարակը կունենա 40 հարկ և 100 բնակարան: Ի դեպ, եթե 40 հարկ բարձրությունը Նյու Յորքի համար միջին չափանիշ է, ապա Բաթումի համար այն կրկնակի բարձր է, քան քաղաքի ամենաբարձր շինությունները: