Ադրբեջանական «Ավեստա» (Avesta) ընկերությունը հայտարարել է, որ 30 միլիոն քառակուսի մետր (3000 հեկտար) ընդհանուր մակերեսով «Կասպյան Կղզիներ» (Caspian Islands) նախագծի առաջին փուլը կավարտվի մայիսի 28-ին, հրապարակել է «Ազերթագ» (Azertag) լրատվական գործակալությունը: Նախագծի առաջին փուլը բաղկացած է մի քանի ծովափներից, ռեստորաններից, կամուրջներից, մոտավորապես 4 կիլոմետր երկարությամբ ճանապարհներից, ինչպես նաև երկու 50 հազար քառակուսի մետր մակերեսով զբոսայգիներից: Նախագիծը կիրականացվի 3 փուլով, որի ընդհանուր բյուջեն կկազմի 100 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Ընդհանուր առմամբ, «Կասպյան Կղզիներ» նախագիծը կազմված կլինի 50 արհեստական կղզիներից, որոնք կպարունակեն 19 բարձրահարկ թաղամասեր 150 դպրոցներով և բազմաթիվ այլ հիմնարկություններով, ինչպես նաև այստեղ կկառուցվի 20 կիլոմետր երկարությամբ զբոսուղի և 20 կամուրջ: Քաղաքը նախատեսված է 1 միլիոն բնակչի համար: «Կասպյան Կղզիներ» նախագծի երկրորդ փուլը նախատեսում է 1050 մետր բարձրությամբ «Ադրբեջան Աշտարակի» (Azerbaijan Tower) կառուցումը, որի նախնական բյուջեն գնահատվում է 2 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Եթե հայտարարություններն իրականություն դառնան, ապա շինարարության ավարտից հետո 2025 թ-ին այս աշտարակը հավակնում է դառնալ ամենաբարձրն աշխարհում և իր հետևում թողնել Սաուդյան Արաբիայում կառուցվող «Արքայական Աշտարակին» (Kingdom Tower): Վերջինս նախատեսվում է շահագործման հանձնել 2019 թ-ին: «Ավեստա» կոնցեռնի սեփականատերն է միլիարդատեր Իբրահիմ Իբրահիմովը: Նա ծնվել է 1955 թվ. մայիսի 28-ին Նախիջևանում: Հանդիսանում է նախագահական ընտանիքի մտերիմը և անվանում է Իլհամ Ալիևին «Բոսերի Բոս» (NYT): Իբրահիմովը երազում է բնակվել իր ստեղծած «Ադրբեջան Աշտարակի» պենտհաուսում՝ «աշխարհի գագաթին»: Սակայն արևմտյան ֆինանսական և անշարժ գույքի վերլուծաբանները կասկածանքով են նայում այս նախագծի իրականացմանը: Հիմնական պատճառը, նրանց կարծիքով, դա Իլհամ Ալիևի ստեղծած պետական համակարգն է, որը զուրկ է քաղաքական մրցունակությունից և տնտեսական ռեֆորմներից, որոնք և կարող են բերել երկրի երկարատև զարգացմանը և հիմք ծառայել նմանատիպ մեգա-նախագծերի կայուն իրականացմանը (NYT):

Ադրբեջանը կունենա այլ գազատար դեպի Եվրոպա, տեղեկացնում է «Независимая Газета» պարբերականը: Թուրքական Ստամբուլ քաղաքում երեկ Թուրքիայի ու Ադրբեջանի միջև ստորագրվեց Տրանսանատոլիական գազատարի (TANAP) կառուցման վերաբերյալ միջկառավարական համաձայնագիր: Գազատարով ադրբեջանական գազը կհասցվի Եվրոպա, ի դեպ, սեփական խողովակաշարով: Նոր գազային մագիստրալն իրական այլընտրանք կդառնա Nabucco նախագծին, որը ժամանակին ենթադրում էր Ադրբեջանի մասնակցություն: Ստորագրման արարողությանը մասնակցել են Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը: Ստորագրվել է երկու փաստաթուղթ՝ TANAP-ի կառուցման վերաբերյալ միջկառավարական համաձայնագիր և գազատարի կոնսորցիումի ստեղծման մասին առևտրային համաձայնագիր: Կոնսորցիումի հիմնադիրները կլինեն Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերությունը (80 տոկոս), թուրքական «Բոթաս» (Botas) պետական գազային և «Թուրքի Փեթրոլերրի» (Turkiye Petrolleri) նավթային ընկերությունները (20 տոկոս): Հետագայում կոնսորցիումին կարող են միանալ և այլ միջազգային նավթագազային ընկերություններ: «Մենք մտադիր ենք այս տարվա ընթացքում լուծել նախագծի հետ կապված բոլոր հարցերը, և, ժամանակ չկորցնելով, անցնել շինարարական աշխատանքներին, որպեսզի նոր խողովակաշարը պատրաստ լինի արդեն մինչև 2017-ը»,- ասել է Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության նախագահ Ռովնագ Աբդուլաևը: Գազատարի երկարությունը կլինի մոտ 2000 կմ: Ադրբեջանից սկիզբ առնող գազատարը Թուրքիայի տարածքով կձգվի մինչև Հունաստան կամ Բուլղարիա: Առաջին փուլում դրա թողունակությունը տարեկան կլինի 16 մլրդ խորանարդ մետր, երկրորդում` 20 մլրդ խորանարդ մետր, երրորդում, հնարավոր է, կավելանա` հասնելով մինչև 24 մլրդ խորանարդ մետրի: Շինարարության առաջին փուլի արժեքը գնահատվել է 7-8 մլրդ ԱՄՆ դոլար:

Ապրիլի 16-ին, նախատեսվածից 3 շաբաթ ուշացումով, ավարտվել է «Եվրոտեսիլ-2012» 57-րդ միջազգային երգի մրցույթի համար կառուցվող «Բաքու Քրիսթալ Հոլ» (Baku Crystal Hall) համալիրի շինարարությունը: 25 հազար հանդիսատեսի (աղբ. Ալիևի ֆոնդ) համար նախատեսված համալիրի շինարարությունը սկսվել էր անցած տարվա աշնանը, գերմանական Alpine Bau Deutschland AG-ի կողմից, համաձայն օգոստոսի 2-ին կնքված պայմանագրի: Կառույցի գլխավոր նախագծող է հանդիսացել գերմանական «ՋիԷմՓի Արքիթեքթս» (GMP Architects) ընկերությունը, որը նաև հանդիսանում է այս կառույցի Չինական նմանակի՝ «Ունիվերսիադայի Մարզական Կենտրոնի» (Universiade Sports Center) հեղինակը: Նախագծային աշխատանքներում նաև ներգրավվել է շվեյցարական Nussen ընկերությունը: Այս հսկայական կառույցի արագ իրականացումը հնարավոր է դարձել գործարանային պայմաններում նախապես կառուցված, հավաքովի կոնստրուկցիաների լայն օգտագործմամբ, և իհարկե, Չինաստանում նախկինում ձեռք բերված փորձով: Երկու կառույցների դիզայնի տարբերությունները չնչին են՝ ավելացված է տանիքը և փոխված է ճակատի երեսպատման նյութը: Որոշ աղբյուրների տեղեկությամբ, համալիրի շինարարության արժեքը կազմել է 105 մլն ԱՄՆ դոլար, և նույնքան էլ ծախսվել է համալիր տանող ճանապարհի կառուցման և բարեկարգման համար: Նշենք, որ համալիրը գտնվում է 2010 թվականի Գինեսի գրքի ռեկորդակիր, 162 մ բարձրությամբ, Բաքվի գլխավոր դրոշակաձողի անմիջապես դիմացը: Ադրբեջանական լրատվամիջոցների հաղորդմամբ, կառույցի իրականացմանը մեծ աջակցություն է ցուցաբերել «ազգի» և միաժամանակ գործող նախագահի հայր՝ «ադրբեջանական ազգի համազգային առաջնորդ» Հեյդար Ալիևի ֆոնդը: Ալիևի ֆոնդի նախագան է երկրի առաջին տիկին Մեհրիբան Ալիևան, իսկ փոխնախագահը՝ դուստրը՝ Լեյլա Ալիևան: Այս ֆոնդի ֆինանսավորման աղբյուրները չեն հրապարակվում, ինչ էլ իսկ ադրբեջանական ընդիմադիրների մշտական քննադատության է արժանանում: Դեպի համալիր տանող ճանապարհի իրականացման ընթացքում, ինչպես հաղորդում է Human Rights Watch կազմակերպությունը, բազմաթիվ բնակիչների իրավունքներ են գետնահարվել, որոնք ուժով վերաբնակեցվել են իրենց բնակարաններից: Հետաքրքիր է նաև այն, որ զուգահեռ այս համալիրի շինարարությանը, կառավարությունը համենայն դեպս, ընձեռնել էր նաև Թոֆիք Բահրամովի մարզադաշտի վերանորոգման աշխատանքները՝ 90 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ:

Ադրբեջանում իրականացվող «Կասպյան կղզի» (Caspian Island) նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է կառուցել 1050 մետր բարձրությամբ երկնաքեր: Ինչպես տեղեկացնում է ադրբեջանական APA լրատվական գործակալությունը, այս աշտարակը կարող է դառնալ ամենաբարձրն աշխարհում: Ըստ նախնական տվյալների՝ «Ադրբեջան աշտարակի» (Azerbaijan Tower) բարձրությունը պետք է լիներ 560 մետր, սակայն ծրագրի գլխավոր կառուցապատող «Ավեստա» (Avesta) ընկերությունը փոփոխել է նախկինում հայտարարված չափանիշները, մասնավորապես՝ բարձրությունը: 185 հարկանի աշտարակը նախատեսվում է շահագործման հանձնել 2018-2019 թթ-ին: Ինչպես ավելի վաղ հաղորդել էր մեկ այլ ադրբեջանական The First News լրատվական գործակալությունը, Ադրբեջանում արդեն սկսվել է նոր, «Կասպյան կղզի» քաղաքի շինարարությունը, որը կկառուցվի արհեստական կղզիների վրա: Նախատեսվում է, որ 25 տարի տևող շինարարությունից հետո, այս քաղաքում կապրի ավելի քան 1 մլն բնակիչ: Ըստ գործակալության տարածած տվյալների՝ արդեն 2016 թ-ին շահագործման կհանձնվի նախագծի 10 տոկոսը: Ի դեպ նշենք, որ այս նոր քաղաքն ամենևին էլ մատչելի չի լինի գնորդների համար՝ բնակարանների 1 քառակուսի մետրի գինը կկազմի ոչ պակաս, քան 4500 ԱՄՆ դոլար: Ջրի վրա կառուցված քաղաքի ընդհանուր մակերեսը կլինի 30 հազար քառակուսի մետր, որից 20 հազար քառակուսի մետրը կզբաղեցնեն բնակելի շենքերը, իսկ մնացած մասում կկառուցվեն առևտրային և ժամանցի կենտրոններ, մարզադահլիճներ, դպրոցներ, համալսարաններ և այլն: Ինչպես հայտարարել է կառուցապատողը՝ այս քաղաքում կլինի աշխարհի ամենաերկար՝ 150 կիլոմետր երկարությամբ զբոսուղին և ամենաբարձր՝ 1050 մետր բարձրությամբ երկնաքերը (մեկ այլ տվյալով մոտ 880մ), և այս քաղաքում չեն լինի լուսանշաններ, քանի որ այնտեղ փողոցները չեն հատվելու: Նախագծի բյուջեն կկազմի 125 մլրդ ԱՄՆ դոլար, և այն ամբողջությամբ կֆինանսավորվի մասնավոր հատվածի կողմից: Հոդվածագրի խոսքերով, այս նախագիծը չունի նմանատիպն ամբողջ աշխարհում, քանի որ վերջինիս շինարարությունն իրականացվում է արհեստական կառուցված կղզիների վրա: Սակայն նշենք, որ Բաքվի փորձն ամենևին էլ յուրօրինակ չէ: Ավելին` հոդվածագիրը մոռացել է, որ Դուբայում արդեն գոյություն ունի արհեստական «Արմավենու կղզի» (Palm Island) նախագիծը, որը բարձրությունից երևում է որպես տրոպիկական ծառ: Արաբական Միացյալ էմիրություններում գոյություն ունի նաև մեկ այլ հավակնոտ ծրագիր: Բանն այն է, որ այստեղ կառուցել են նաև արհեստական կղզիներ «Աշխարհի քարտեզի» (The world) տեսքով, որտեղ բնակելի տարածքը ամենաթանկարժեքն է աշխարհում: Օրինակ՝ փոքրիկ բնակարանն այստեղ արժե ոչ պակաս, քան 350 հազար ԱՄՆ դոլար: Ի դեպ՝ BBC-ի հաղորդմամբ, «Բարքլիս Քեփիթալ» (Barclays Capital) ընկերության վերլուծաբանները հայտարարել են, որ իրենք «ոչ առողջ կապ» են տեսնում երկնաքերերի կառուցման և դրան հաջորդող տնտեսական ճգնաժամի միջև: Նրանք մատնանշում են, որ շատ դեպքերում երկնաքերերի կառուցման համար հսկայական գումարներ ներդրած քաղաքները կամ պետությունները կանգնում են լուրջ ֆինանսական խնդիրների առաջ: Մասնավորապես՝ Նյու-Յորքում «Էմփայեր Սթեյթ Բիլդինգ» (Empire State building) երկնաքերի կառուցմանը հետևեց «Համաշխարհային ճգնաժամը» (Great Depression), իսկ Դուբայում էլ աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի՝ «Բուրջ Խալիֆաի» (Burj Khalifa) շինարարությունից հետո Արաբական միացյալ էմիրությունները գրեթե սնանկացան: Տեսնենք, ինչ՞ կլինի Ադրբեջանում: Սակայն կանխատեսումները տխուր են՝ այդ քանակի անշարժ գույքի վաճառք և Ադրբեջանի նման «ոչ ժողովրդական» երկրում՝ ուղղակի երազանք է: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը «Բուրջ Խալիֆան» (Burj Khalifa) գտնվում է Արաբական միացյալ էմիրություններում (828 մետր): Էմիրություններում նաև նախատեսում էր կառուցվել 1400 մետր բարձրությամբ «Նակհիլ Թաուեր» (Nakheel tower) աշտարակը, որի շինարարությունը դեռևս սառեցված է: Մոտ 1 կիլոմետր բարձրությամբ երկնաքեր էլ նախատեսվում է կառուցել Քուվեյթում իրականացվող «Մետաքսե քաղաք» (City of Silk) նախագծի շրջանակներում: Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Ջիդդայում էլ ծրագրել են կառուցել 1 կիլոմետրից ավել բարձրություն ունեցող «Քինգդոմ Թաուեր» (Kingdom tower) աշտարակը: Սակայն նշենք, որ այս բոլոր «նավթային» նախագծերը դեռ գոյություն ունեն միայն թղթի վրա, իսկ թե որը կիրականացվի և կվերցնի Դուբայի հսկայի «Չեմպիոնի» տիտղոսը, ցույց կտա ժամանակը:

Ինչպես հաղորդում է www.today.az գործակալությունը, շինանյութերի գները Բաքվում 2010/2009-ի արդյունքներով աճել են 36.6%-ով: Այս թիվը հրապարակել է Ադրբեջանի Անշարժ գույքի միությունը, որն ուսումնասիրել է 88 անվանում շինարարական նյութերի գները: Միության կողմից 2009/2008 –ի համար կատարված նույնատիպ ուսումնասիրությունը ցույց էր տվել շինանյութի գների 21.2% աճ: Փաստորեն վերջին 2 տարիների ընթացքում շինանյութի գները մեր հարևան հանրապետությունում բարձրացել են 57.8%-ով: Ինչպես հաղորդում է Անշարժ գույքի միությունը, շինանյութի 2010-ի շուկան բնութագրվել է որոշ նյութերի գների քաոսային և անկայուն թռիչքներով: Ինչպես նախկինում հաղորդել էր Ադրբեջանի վիճակագրական վարչությունը, 2010 թվականի 9 ամսվա արդյունքներով, շինարարական աշխատանքների ծավալների աճը կազմել էր 31.9%: Շատ վերլուծաբաններ այս ցուցանիշի բարձր լինելը ուղղակիորեն կապում են շինանյութերի գների կտրուկ բարձրացման հետ: Հիմնական շինանյութերի գների կտրուկ աճը կապալային պայմանագրեր կնքած շատ շինարարական կազմակերպություններին դրել է բավականին ծանր կացության մեջ, որոնք պատվիրատուների հետ համատեղ խնդրի լուծումներ են փնտրում: