Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանը հոկտեմբեր ամսից կունենա իր մարզաառողջարանային համալիրը: Այն կոչվում է «Ինսպորտ» և կառուցվել է Պարույր Սևակի 8/3 հասցեում՝ «ԵՊՀ շրջանավարտների միավորում» ՀԿ-ի «Մատչելի բնակարան երիտասարդ գիտնականներին և ստեղծագործական միությունների անդամներին» սոցիալական ծրագրի շրջանակում կառուցված բազմաբնակարան համալիրների հարևանությամբ: Ավելի ու ավելի շատ մարդիկ են այսօր մարզասրահներ հաճախում, զբաղվում լողով առողջությունը պահպանելու կամ վերականգնելու նպատակով: Եվ այսօրվա պահանջն է, որ յուրաքանչյուր քաղաքային համայնք հագեցած լինի նաև մարզական դպրոցներով ու համալիրներով: «Զեյթունում մարզաառողջարանային համալիր չի եղել: Նման կենտրոններ գործում են հարակից վարչական շրջաններում՝ Արաբկիր, Նոր Նորք, Փոքր Ավան, որտեղ էլ հաճախում են Զեյթունի բնակիչները: «Ինսպորտի» բացումից հետո նրանք կկարողանան լողով ու մարզումներով զբաղվել հենց իրենց համայնքում: Իսկ կոնկրետ այս տարածքն ընտրվեց, որովհետև նորակառույց համալիրը պետք է որոշակի հագեցվածություն ունենա, հասարակական նշանակության օբյեկտներ լինեն, այդ թվում նաև ազատ ժամանակը ճիշտ ու առողջ ձևով կազմակերպելու համար նախատեսված մի վայր»,- ասում է «Ինսպորտ» մարզաառողջարանային համալիրի տնօրեն Դավիթ Հայրապետյանը: «Ինսպորտ» մարզաառողջարանային համալիրի կառուցապատման ընդհանուր մակերեսը կազմում է 6400 մ²: Շենքը ունի երկու մասնաշենք: Առաջին մասնաշենքում կտեղակայվեն վարչական մասը, խմբային պարապմունքների մարզասրահները, հանդերձարաններ, մյուս մասնաշենքը նույն բարձրության միահարկ ամբողջական շինություն է, որտեղ լինելու է լողավազանը: Համալիրում գործելու է օլիմպիական չափորոշիչներին համապատասխան՝ 25 մետր երկարությամբ և 16 մ լայնությամբ լողավազան, որը կունենա գերժամանակակից ֆիլտրման քառաստիճան համակարգ, բացառվելու է ջրի ամբողջական քլորացումը: Համալիրի առաջին մասնաշենքը չորս հարկանի է: Զրոյական հարկում գործելու են երկու մարզադահլիճներ՝ նախատեսված ուժային պարապմունքների համար: Դրանք հագեցած են լինելու MBH ֆիթնես ֆիրմայի Թեխնոջիմ շարքի լավագույն մարզասարքերով՝ կարդիո և տարբեր մկանային համակարգերի համար: Նախատեսվում է ստեղծել նաև բռնցքամարտի պարապմունքների դահլիճ: Զրոյական հարկում է տեղակայված նաև ֆիննական և արևելյան սաունաների համակարգը: Կարդիո պարապմունքների սրահը լինելու է երկրորդ հարկում: Նույն հարկում կգործի սպա գոտի՝ մերսման և վերականգնողական, սպա և աղային վերականգնման սենյակներով: Երրորդ հարկում տեղակայված են լինելու յոգայի պարապմունքների սենյակը (որտեղ գործելու է նաև աերո յոգայի (առաստաղից կախված պարաններով) խմբակ), մանկական խաղասենյակը և թիմային պարապմունքների սրահը: Մարզասրահները հագեցած են լինելու նորագույն մարզագույքով ու սարքավորումներով: Կլինեն սփինինգ հեծանիվներ, վազքուղիները կունենան ինտերնետ հասանելիություն և վազելու ընթացքում մարզվողը կկարողանա հեռուստացույց դիտել: Մարզասրահները վերազինված կլինեն նորագույն աուդիոհամակարգով, որի շնորհիվ մարզիչը բարձրախոսով կկարողանա հրահանգավորել պարապողներին: Առաջին հարկում կգործի նաև խանութ, որտեղ կվաճառվեն «Ինսպորտ» ապրանքանշանով մարզահագուստ և սպորտային պարագաներ: Կլինի նաև սրճարան, որտեղ մարզվողներին կմատուցվի առողջ սնունդ: Տանիքում տեղակայվելու է 150 KW հզորությամբ էներգախնայող արևային ջրատաքացման համակարգ, որը ամբողջապես կապահովի լողասենյակների տաք ջրամատակարարումը: Կենտրոնը կունենա վերգետնյա և ստորգետնյա ավտոկայանատեղիներ՝ նախատեսված մինչև 30 ավտոմեքենա կայանելու համար: «Ինսպորտի» շենքն ունի 9 բալ սեյսմակայունություն: Շինարարությունն իրականացրել է «Էյ դի էյ թեք» ընկերությունը: Նախասրահի ինտերիերում գերակշռող է լինելու փայտը: Համալիրը մեկ ժամում 120 հաճախորդի սպասարկելու հնարավորություն է ունենալու: Մարզահամալիրում կստեղծվի 45 աշխատատեղ: Մարզահամալիրի կառուցապատման ընդհանուր արժեքը կազմում է 1.72 մլրդ ՀՀ դրամ: Այժմ ընթանում են ներքին հարդարման աշխատանքները:

Օգոստոսի 20-ին մեր հանրապետությունում նշում են շինարարների տոնը: Յուրաքանչյուր նոր կառուցում, որ նախաձեռնում ենք նրանք, լինի դա փոքր մի տուն թե արտադրական կամ հասարակական նշանակության կառույց, նոր կյանքի ու վերածննդի սկիզբ է դառնում: Որպեսզի այդ նոր կյանքը ունենա ամուր և հուսալի հիմքեր յուրաքանչյուր շինարար պետք է ունենա պատասխանատվության բարձր զգացում, պատասխանատվություն, որ ներկայիս շինարարը պետք է ունենա ապագա սերնդի հանդեպ: «Եկել է ժամանակը, որ մենք պետք է նորովի նայենք խնդիրներին, -ասում է ՀՀ քաղաքաշինության պետական կոմիտեի նախագահ Ավետիք Էլոյանը՝ գործընկերներին շնորհավորելուց հետո:- Այլևս անցել է դղյակ ու եկեղեցի կառուցելու ժամանակը. հիմա պուրակներ, այգիներ և համալսարաններ կառուցելու ժամանակն է: Բարենպաստ, կանաչով լի քաղաքն է ապագա սերնդի առողջության գրավականը, նոր համալսարանն է վաղը մեր պետությանը մրցակցային առավելություն տալու հարևանների հանդեպ և աշխարհում ընդհանրապես: Մեզ իրավունք է վերապահված կերտել կառույցներ և պարտականություն, դրանք կառուցել ամուր և հուսալի: Այսօր առաջարկում եմ այդ երկու գաղափարներին ավելացնել նորը. իրավունք պարտականություն և արտոնություն, կերտել ամուր և հուսալի շենքեր. դա մեր արտոնությունն է: Մաղթում եմ, որ ոչ միայն շինարարները, այլ յուրաքանչյուրն իր ոլորտում գիտակցի իր արտոնությունը, դա պետություն կառուցելու միակ ձևն է»: Ալ. Թամանյանի անվան ճարտարապետության թանգարան-ինստիտուտի «Թամանյան» սրահում շինարարներին իրենց մասնագիտական տոնի առիթով շնորհավորելու եկած ՀՀ փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը շինարարի դերը պետության կյանքում անվանում է նաև հեղափոխական. «Շինարարությունը ամեն ինչից զատ նաև մշակույթ է, քաղաքային ապրելակերպի մշակույթ, հանրային տարածքի հանդեպ պատասխանատվության մշակույթ, ընդհանուրը անձնական շահերից ելնելով չյուրացնելու մշակույթ: Նոր ժամանակներում Ձեր դերը հեղափոխական է: Իհարկե շուկան և պատվիրատուն կարող են ունենալ տարբեր պահանջներ, որոնք կարող են հակոտնյա լինել հանրության շահերին, սակայն հենց այստեղ է որ Քաղաքաշինության պետական կոմիտեն պետք է հանդես գա որպես հանրության ներկայացուցիչ և ի կատար ածի մշակութային և մտքի հեղափոխության իր առաքելությունը»: Շինարարների միության նախագահ, Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի ռեկտոր Գագիկ Գալստյանը առանձնացնում է շինոլորտի հիմնախնդիրները. քաղաքաշինության պետական նորմեր, գնագոյացման շուկայական մեթոդաբանության մշակում, լիցենզիաների տրամադրման կարգ, վերահսկման բարելավում, շինարարական մրցույթների կանոնակարգում, որակյալ կադրերի պատրաստում: Խնդիրների հիմնավոր լուծման համար Գագիկ Գալստյանը նոր կառավարությանն առաջարկում է վերակազմավորել ՀՀ քաղաքաշինության կոմիտեն. «Կոմիտեն այս հիմնախնդիրների լուծման համար իր տնօրինության տակ շատ ավելի սահմանափակ կադրեր ու հարավորություններ ունի: Պետք է Քաղաքաշինության կոմիտեին վերադարձվեն իր նախկին բոլոր այն գործառույթները, որոնք այսօր կցվել են այլ նախարարությունների»: Շոշափելի արդյունքներ ունենալու համար պետք է փոխվեն շատ ընթացակարգեր, որոնք իրականացվում են հին, իրենց դարն ապրած, «սովետաբույր» մեխանիզմներով, շինարարության զարգացմանը զուգահեռ պետք է փոխվեն շինանյութերի և շինարարական աշխատանքների գնագոյացման չափորոշիչները, հավաստագրեր ստացած նորաթուխ շինարարական ընկերությունները հավասար իրավունքներ չունենան ոլորտի հին ու փորձառու ընկերությունների հետ. օրինակ՝ սկսեն ավելի ցածր հարկայնության շենքերի կառուցումից, մշակվեն քաղաքաշինության նոր նորմեր՝ համապատասխան մեր երկրի առանձնահատկություններին, այլ ոչ թե պատճենվեն օտար երկրներինը, կադրերի որակը բարձրացնելու համար անցկացնել պարբերական վերապատրաստումներ, ուժեղացնել շինարար-բանվորներ պատրաստող միջին մասնագիտական օղակը: Համալսարանը պետք է կապի մեջ լինի արտադրության հետ, արտադրության պահանջով պատրաստի մասնագետների համապատասխան քանակ համապատասխան մասնագիտացումներով: Խնդիրները շատ են, ոլորտի պատասխանատուներն էլ արտոնված դրանք լու

Մեր երկրում ինժեներական և բարձր տեխնոլոգիաների զարգացմանը նոր թափ հաղորդելու, հայկական ինժեներական միտքը մեկտեղելու և նրա աշխատանքն ավելի արդյունավետ ու նշանակալի դարձնելու համար ՀՀ կառավարության որոշմամբ նախաձեռնվել է «Ինժեներական քաղաքի» ստեղծման ծրագիրը: Այսպիսով Հայաստանը կվերահաստատի իր՝ Կովկասի «Սիլիկոնային հովիտ» անվանումը՝ գլոբալ շուկաներ արտահանելով ինժեներական և բարձր տեխնոլոգիական արտադրանք ու ծառայություններ: Ինժեներների ապագա «քաղաքը» զբաղեցնելու է Բագրևանդ փողոցում գտնվող 3.0 հա մակերեսով տարածք: Այստեղ «բնակություն» կհաստատեն մոտ 40 ինժեներական ընկերություններ՝ մի վայրում մեկտեղելով հայկական ինժեներական մտքի հիմնական ներուժը: Ինժեներներն իրենց «քաղաքում» առավել արդյունավետ աշխատելու լայն հնարավորություններ կստանան. այստեղ կհիմնվեն համատեղ օգտագործման լաբորատորիաներ, փոքր չափաքանակներով նմուշային արտադրության արտադրամասեր: ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարի առաջին տեղակալ Հակոբ Արշակյանը մեծապես կարևորում է այդպիսով համապատասխան աշխատանքային միջավայր ստեղծելու հանգամանքը. «Ինժեներության մեջ պրոդուկտի թեստավորման, պրոտոտիպից արտադրական նմուշի ստեղծման, դրա ջերմաստիճանային փորձարկման համար անհրաժեշտ են համապատասխան լաբորատոր և արտադրական սարքավորումներ, որոնք իրենց կարող են թույլ տալ շատ քիչ ընկերություններ (անհրաժեշտության դեպքում էլ կամ վարձակալում են սարքավորումը կամ աշխատում պատվիրատու կազմակերպության սարքավորումներով): «Ինժեներական քաղաքում» նախատեսվող կենտրոնացված լաբորատորիաների առկայությունը զգալիորեն կհեշտացնի ընկերությունների աշխատանքը: Այդ լաբորատորիաները բաց կլինեն բոլորի համար»: Ընդհանուր առմամբ կստեղծվի բարձր տեխնոլոգիական մի միջավայր, որտեղ համատեղ օգտագործման լաբորատորիաներից բացի յուրաքանչյուր ընկերության համար կկառուցվի առանձին շենք, կստեղծվի համատեղ աշխատանքային տարածք՝ աքսելերացիոն և ինկուբացիոն գործունեության համար նախատեսված սարքավորումներով, թիմերի համար համատեղ աշխատանքային տարածք, վարչական տարածք` ղեկավար կազմի և տեխնիկական անձնակազմի համար, հանդիպումների սրահներ, համագումարների դահլիճ, դասընթացների սենյակներ: Առայժմ չի կազմվել «Ինժեներական քաղաքի» ճարտարապետական նախագիծը: Դեռ 2016 թ. անցկացվել էր «Ինժեներական քաղաքի» ճարտարապետական հայեցակարգերի մրցույթ, որտեղ հաղթող նախագիծ չէր ընտրվել: Հողատարածքը, որի վրա պիտի հառնի հայկական ինժեներական մտքի դարբնոցը, պետական է և համապատասխան կառույցին կփոխանցվի միայն Երևան քաղաքի ավագանու որոշումից հետո, որը դեռ չի կայացել: Ներկայումս «Ինժեներական քաղաքի» համար նախատեսված 3.0 հա տարածքի դիմաց՝ Բագրևանդ 21/1 հասցեում, գործում են Ինժեներական կենտրոնը, որտեղ արդեն աշխատում են տասնյակից ավելի ինժեներական ընկերություններ, Ինժեներական գրադարանը, Տիեզերքի ու Գիտության թանգարանները և կառուցվում է մանկապատանեկան ուսումնական տեխնոպարկի շենքը: Այս տարածքը (մոտ 5000մ²) կմիանա Ինժեներական քաղաքին, և կստեղծվի բարձրտեխնոլոգիական կենտրոնացված մի միջավայր՝ հայկական ինժեներական միտքը դարձնելով ավելի ներկայանալի: Հակոբ Արշակյանը նշում է, որ «Ինժեներական քաղաք» ունենալուց հետո արտասահմանցի պատվիրատուները վիզուալ կտեսնեն մեր ինժեներական պոտենցիալը՝ մեկ վայրում հավաքված 40 ընկերությունների տեսքով: Կտեսնեն համապատասխան միջավայր, որտեղ հստակ կպատկերացնեն իրենց խնդրի լուծումը: Բացի այդ «քաղաքը» տարբեր ընկերություններ կբերի իրար կողքի, նրանք ակամայից կփոխանակվեն իրենց գիտելիքներով ու հմտություններով, կլինի ցանցային համագործակցություն, կկազմակերպվեն էքսպոներ, կլինեն թրեյնինգներ ու վերապատրաստումներ: Այստեղ ինժեներական ընկերություններն արդիական ենթակառուցվածքների կիրառմամբ կմշակեն և կիրագործեն նորարարական գաղափարներ` տեղական ու միջազգային շուկաներում առաջարկելով բարդ տեխնոլոգիական լուծումներ: «Հայաստանը որպես տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կենտրոն ճանաչում են այն արտասահմանյան կազմակերպությունները, որոնք աշխատում են հայկական ընկերությունների հետ, իսկ ովքեր աշխատում են մեկ անգամ, ուզում են աշխատել կրկին, դա շատ կարևոր է,- նշում է Հակոբ Արշակյանը:- Բայց հայ ինժեներների հաջողությունների պատմությունը մնում է անհայտ, որովհետև նրանց աշխատանքը հիմնականում արտասահմանի հետ է և հաճախ ստրատեգիական նշանակության գաղտնի պահվող ծրագրերում»: Նախարարի առաջին տեղակալը նաև ուշադրություն է հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ ՀՀ համախառն ներքին արտադրանքի 6 %-ն ապահովում են բարձր տեխնոլոգիաները, իսկ այդ 6 %_ը գեներացնում է ոլորտի աշխատողների ընդամենը 1.4 %-ը. դա նշանակում է որ այդ աշխատողների գեներացված արդյունքը մեծ է, դա արդյունք ստեղծող խումբ է: Հենց այդ արդյունքի շնորհիվ է ոլորտի ֆինանսական շրջանառությունը վերջին 7 տարիների ընթացքում ավելացել հինգ անգամ: Բայց պետք է ավելացնել աճի տեմպերը, նշում է Հակոբ Արշակյանը: «Ինժեներական քաղաքի» ստեղծումը կնպաստի Հայաստանի տնտեսության մրցունակության և արտադրողականության մակարդակի բարձրացմանը: «Ինժեներական քաղաք»-ի ստեղծման ծրագրի իրականացման համար նախատեսվում է կառավարության կողմից Համաշխարհային բանկի միջոցով, և մասնավոր հատվածի կողմից մոտ 17 մլն ԱՄՆ դոլարի չափով ներդրում:

Քաղաքների կանաչապատումը ոչ միայն ավարտական տեսք է հաղորդում քաղաքին այլև լուծում է մի շարք կարևոր խնդիրներ: Կանաչապատ տարածքների ստեղծումը բարելավում է քաղաքի միկրոկլիման և սանիտարահիգիենիկ պայմանները՝ նվազեցնում է օդի աղտոտվածությունը, քամու արագությունը, խոչընդոտում է փոշու տարածմանը, պաշտպանում և կլանում է արտանետվող գազերը ինչը և ստեղծում է մարդկանց կենսագործունեության համար հարմարավետ միջավայր: Քաղաքի կանաչապատումը իրականացվում է հաշվի առնելով տեղանքի դիրքը, բնակլիմայական պայմանները, քաղաքի հատակագծային կառուցվածքը, իսկ փոքր եղևնիների և միայն «գազոնի» օգտագործումը չեն լուծում վերը նշված խնդիրները: Այսպիսի մոտեցումը գործածվել է դեռ մ.թ ա, դեռևս մեր պատմական էջերում կան բազում օրինակներ, երբ իշխանությունների կողմից տնկվել են անտառներ, կառուցվել են արգելոցներ, ներքաղաքային այգիներ, որոնցից շատերը գոյություն ունեն մինչ օրս: Նման մոտեցմամբ է հատակագծվել նաև մեր մայրաքաղաքը: Հաշվի անելով այն հանգամանքը, որ Երևանի կլիման կիսաանապատային է, գլխավոր հատակագծի մշակման ընթացքում մեծ նշանակություն է տրվել կանաչապատմանը: Ժամանակին ունենալով այդպիսի կանաչապատ մայրաքաղաք այժմ կանգնած ենք այն փաստի առջև, երբ հանրությունը կռիվ է տալիս նույնիսկ ամենափոքր կանաչ տարածքի համար: Անկախությունից ի վեր Երևանը զրկվում է իր կանաչ գոտիներից: Միգուցե 90-ական թվականներին այդ քայլը անխուսափելի էր և արդարացված, սակայն տվյալ մոտեցումը ոչ միայն կանգ չառավ այլև սկսեց մեծ թափ հավաքել վերածվելով բիզնեսի: Տարիներ շարունակ ծառահատվեցին բազմաթիվ հանրային տարածքներ և բազմաթիվ ճարտարապետական համալիրներ էսթետիկական մեծ վնաս կրեցին կորցնելով իրենց շրջակա միջավայրը համալրվելով սրճարաններով, հյուրանոցներով և այլ նշանակության շինություններով: Բիզնեսի այս ալիքը չխնայեց նաև Վանի թագավորությունից մեզ հասած պատմամշակութային համալիր՝ Դալմայի այգիները: Ինչևէ: Բայց ինչպես ասում են սխալի կեսից ետ դառնալը ևս հաղթանակ է: Այս առումով կարևորում ենք Մյասնիկյանի արձանի ետնամասում նոր այգու կառուցումը, որին ձեռնամուխ է եղել «Վարդանյան ընտանիք» բարեգործական հիմնադրամը: Հիշեցնենք, որ 2017թ-ի դեկտեմբերի 26 –ին Երևանի ավագանի նիստում «Վարդանյան ընտանիք» բարեգործական հիմնադրամը ներկայացրեց այգու բարեկարգման նախագիծ – առաջարկ, նվիրված Երևան քաղաքի 2800 ամյակին, որը և միաձայն ընդունվեց: Ի դեպ փորձագետների գնահատմամբ ներկայացրած առաջարկը առաջի դեպքն է, որ ավագանին ընդունել է միաձայն: Սակայն շինաշխատանքների ընթացքում այգին ծառահատվեց, ինչը և բողոքի ալիք բարձրացրեց հասարակության շրջանում: Ինչպես ասում են աչքը տեսածից է վախենում, քանի որ ժողովուրդն իր աչքի առաջ ունի դառը փորձ: Բոլոր դեպքերում, ի պատասխան այդ ակցիայի, քաղաքապետարանը տեղեկացրեց. « Հիշեցնենք, որ այս տարվա փետրվարին արդեն իսկ առիթ ենք ունեցել սույնի հետ կապված տեղեկացնել, որ մայրաքաղաքի Իտալիայի և Բեյրութի փողոցների միջնամասում գտնվող այգում իրականացվող հիմնանորոգման աշխատանքների շրջանակում, մասնագիտական համապատասխան եզրակացությամբ, հատվել են չոր և ծերացած ծառեր: Միևնույն ժամանակ տեղեկացրել ենք, որ բարեկարգման աշխատանքների շրջանակում նախատեսված է այգին համալրել քառապատիկ ավել քանակությամբ նոր ու բարձրարժեք ծառերով, որոնք համահունչ են լինելու բարեկարգվող այգուն»: Ժողովրդի կողմից բարձրացրած խնդիրը անպատասխան չմնաց նաև «Վարդանյան ընտանիք» բարեգործական հիմնադրամի կողմից և պարզաբանվեց, որ առկա առողջ թվով 48 ծառ վերատնկվել և վերատնկվելու է այգու եզրային հատվածում: Եվ այսպես իչպիսի՞ նոր այգի է ունենալու մայրաքաղաքը իր 2800 ամյակին: Ըստ նախագծի հատված ծառերի փոխարեն տնկվելու են քառապատիկ ավելի ծառ, որոնց բարձրությունը հասնելու է 5-6 մ-ի:Կանաչապատումը իրականացվելու այլ երկրերից ներկրված 60-ից ավել ծառատեսակներով և դրանք ամբողջովին համապատասխանելու են մեր բնակլիմայական պայմաններին: Այգին ամբողջովին սալիկապատվելու է 7 գույնի գրանիտե սալերով, որոնց նկարվածքը հատակագծում համալրված է լինելու հայկական գորգերին յուրահատուկ զարդանախշերով: Այգին կահավորվելու է նոր ժամանակակից նստարաններով, լուսավորության համակարգով, տեղադրվելու են ուրարտական թեմատիկայով բրոնզե արձաններ, իսկ այգու չորս անկյուններում տեղադրվելու են բրոնզե շատրվանային արձաններ «ջուր վաճառող տղա»-ի ոճով: Այդ ամենից զատ կառուցվելու է նոր շատրվանային համակարգ: Շատրվանների հատվածի կենտրոնական մասում տեղադրվելու են Երևանի 12 վարչական շրջանների խորհրդանիշները, որոնք պատրաստված են լինելու օնիքս քարերից, բացի այդ կառուցվելու է գրանիտե սալահատակով շատրվանային հրապարակ, որի վրա փորագրված է լինելու Երևանի քարտեզը: Շատրվանային համակարգը կառուցելու է ռուսական VODALUX ընկերությունը: Միայն գեղեցկատեսիլ հանրային հանգստյան գոտու կառուցումով չէ սահմանափակվելու «Վարդանյան ընտանիք» հիմնադրամը, այն նաև պատրաստակամություն է հայտնել հետագա տարիներին իր միջոցների հաշվին իրականացնել այգու շատրվանների ինժեներական և տեխնիկական սպասարկումը, սարքավորումների խոտանման դեպքում՝ դրանց վերականգնումը, փոխարինումը նորով, վնասված սալերի փոխարինումը և վերանորոգումը, ինչպես նաև կանաչ գոտիների խնամքն ու սպասարկումը: Հաջորդ կարևոր, երկար սպասված և մեր օրերում խիստ հազվադեպ երևույթը այն է, որ հիմնադրամը տարածքը բառից բուն իմաստով իրենով չի արել, այն վարձակալված չէ, այլ շարունակում է մնալ համայնքային սեփականություն: Եվ որպեսզի այգին ամբողջությամբ ծառայի ժողովրդին և ժողովուրդը լիարժեք վայելի իր հանգիստը, հիմնադրամը ներկայացրել է մեկ պայման՝ այգու տարածքում 99 տարով պետք է արգելվի որևէ տեսակի ձեռնարկատիրական գործունեություն և այն պետք է ծառայի միայն որպես հանգստի գոտի երևանցիների համար: Այդպիսով իսկ հիմնադրամը փորձ է արել կանխել այգին գործարար կենտրոնի վերածելու գործարարների «ախորժակը»: Ավելին, այգու սպասարկումն ու խնամքը մշտապես իրականացնելու է «Վարդանյան ընտանիք» բարեգործական հիմնադրամը: Ուսումնասիրելով նախագիծը ու հետևելով հիմնադրամի պարզաբանումներին և խոստումներին, երևանցիները հույսով լի և անհամբեր սպասում են նոր այգու բացմանը: Գուցե Լինչի խոսքը մեր քաղաքի մասին կրկին իրականություն դառնա. «Հյուսիսից՝ ավելի բարձր մակարդակից լանդշաֆտը, որտեղից մոտենում եք Էրիվանին, այնպիսի տպավորություն է ստեղծում, որ երբեք չեք մոռանա: Ամբողջ Արարատի զանգվածը վերևից ներքև երևում է, բայց բարդիններն այնքան բարձր են և այնքան պտղատու ծառեր կան, որ մզկիթի գմբեթը, եկեղեցիները և ձեր ոտքերի շուրջ սփռված քաղաքը ամբողջությամբ թաղված է կանաչի մեջ»:

Երկու ամսից ավել է ինչ Ճարտարապետների միությունը վերակազմավորվեց որպես ՀՀ Ճարտարապետների պալատ: Ին՞չ աշխատանք է այս ժամանակահատվածում իրականացվել: «Առաջիկա օրերին ճարտարապետների պալատը, որպես կառույց պետք է հաստատվի Պետ. ռեգիստրում և այդ ուղղությամբ մենք աշխատանքներ ենք իրականացրել: Բացի այդ, մինչև այս տարվա հոկտեմբերը, պետք է մշակենք և ներկայացնենք տարբեր օրինակարգեր, որոնցով պետք է աշխատենք», - մեզ հետ հեռախոսազրույցում պարզաբանեց ճարտարապետների պալատի նորընտիր նախագահ Մկրտիչ Մինասյանը: Գաղտնիք չէ, որ ճարտարապետների պալատի ստեղծման գաղափարը անցել է երկար քննարկումների, բանավեճերի ճանապարհ: Բայց և այնպես պարզվում է, որ մինչ օրս այն հանրությանը լիարժեքորեն բացահայված չէ: Շատերի ընկալմամբ ընդհամենը բառախաղ է իրականացվել՝ ճարտարապետների միությունը պալատի վերակազմամբ: Ավելին, տեսակետ կա, որ որևէ հստակ փոփոխություն ճարտարապետների պալատից չպետք է ակնկալել: Արդյո՞ք դա այդպես է: Մասնագետների համոզմամբ պալատը նոր հնարավորություններ կբացի ճարտարապետների համար: Մասնավորապես նշվում է, որ այս պալատին տրվում է լայն լիազորություններ, որոնք մինչ այդ իրականցնում էին տարբեր կազմակերպություններ կամ մասնագետներ: Նկատենք, որ ճարտարապետների պալատին է վերապահվում տրամադրել արտոնագրեր և միայն լիցենզավորված ճարտարապետները իրավունք կունենան զբաղվելու մասնագիտական գործունեությամբ, իսկ մյուսները ոչ միայն պետք է ունենան աշխատանքային փորձ, այլև պետք է հանձնեն քննություն: Արտոնագիր ստանալու համար պետք է հանձնեն քննություն, իսկ պալատին անդամակցելու համար պետք է ներկայացնեն աշխատանքային ստաժ, իրականացված աշխատանքների ցանկը: Ինչ խոսք, պալատի կողմից արտոնագրի տրամադրումը կբարձրացնի կառույցի դերն ու նշանակությունը, սակայն միևնույն ժամանակ պետք է բարձրացնի նաև պատասխանատվությունը: Գուցե սրանով է պայմանավորված այն, որ պալատը իրավունք ունի կիրառել տուգանքներ խախտումների դեպքում, այդ թվում նաև էսթետիկական նշանակության: Բոլոր դեպքերում ամենագլխավոր փոփոխությունը կարծում ենք այն է, որ ճարտարապետների աշխատանքը չեն կանոնակարգելու քաղաքապետարանն ու պատվիրատուները: Ճիշտ է այս փոփոխությամբ վերջիններիս աշխատանքը չեն կանոնակարգելու նաև քաղաքաշինության կոմիտեն, սակայն կարծում ենք, որ կոմիտեին ամբողջությամբ զրկելով այդ գործառույթից քաղաքաշինությունը կարող է տուժել, քանի որ քաղաքը և քաղաքաշինությունը դա մեկ ընդհանուր օրգանիզմ է: Համենայն դեպս այս փոփոխությունները ենթադրում են, որ ճարտարապետները իրենք են կարգավորելու իրենց աշխատանքները, որոնց կարծիքով «Ճարտարապետների գործունեույնության մասին օրենքը» պետք է դառնա ճարտարապետների պալատի ստեղծման անբաժանելի մասը, որի նպատակն է կարգավորել նախագծման շուկան և քաղաքաշինության իրավիճակը: Այլ կերպ ասած եթե մինչ այս որևէ կառույցի կամ քաղաքաշինական նորմերի խախտման համար պատասխանատու էր քաղաքապետարանը, ապա ճարտարապետների պալատի ձևավորումից հետո այդ պատասխանատվությունը տեղափոխվում է ճարտարապետների դաշտ: Հաջորդ առանցքային փոփոխությունը ըստ մեզ այն է, որ սրանով կարգավորվում է նաև պատվիրատու - ճարտարապետ ստեղծագործական հարաբերությունները: Գաղտնիք չէ, որ հաճախ պատվիրատուն կոպտորեն խախտում է նախագծի պահանջները: Իհարկե, պատվիրատուն իրավունք ունի ներկայացնել իր պահանջները, քանի որ այն ինչ նախագծվում է իր համար է, բայց այն չպետք է տրամաբանությունից, քաղաքաշինական և էսթետիկական նորմերից դուրս լինի: Այս խնդրի լուծումը աշխարհը վաղուց ունի և ճարտարապետների պալատը պետք է հետամուտ լինի այդ օրինակին: