Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում վերաբացվեց ցեղասպանության հիմնանորոգված թանգարան ինստիտուտը: Թանգարան-ինստիտուտի հիմնանորոգման և նոր ցուցասրահների նախագծման աշխատանքները սկսվել են 2011 թ-ին: Աշխատանքների արդյունքում թանգարանի ցուցադրական տարածքն ընդարձակվել է 2.5 անգամ՝ կազմելով 2400 քառակուսի մետր: Իրականացվել են Հայաստանում առաջին անգամ կիրառվող նախագծային լուծումներ, կիրառվել են համաշխարհային թանգարանային պրակտիկայում լայն տարածում գտած նոր տեխնոլոգիաներ ու մոտեցումներ: Թանգարանային ցուցադրության բովանդակային լուծումները, տեքսային նյութերն ու բացատրագրերը հիմնված են ցեղասպանագիտության ոլորտում վերջին տարիների գիտական ու մեթոդական մշակումների վրա։ Թանգարանային մշտական ցուցադրության մեջ ամփոփվել են վերջին 7-8 տարիների հավաքչական աշխատանքի արդյունքում ձեռք բերված հազարավոր նորահայտ նյութեր: Ներկայացված են նաև բնօրինակ և եզակի լուսանկարներ, գրքեր, փաստաթղթեր և այլն: Թանգարանային նոր ցուցադրական տարածքն ունի 12 սրահ՝ նախկին 3-ի փոխարեն: Ցուցադրությունը բաղկացած է 52 հիմնական խորագրերից։ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում ստեղծվել են բացառիկ պայմաններ ֆոնդային միավորների պահպանության համար: Վերջին մի քանի տարվա ընթացում հնարավոր է դարձել թանգարանի հավաքածուն կրկնապատկել բնօրինակ նյութերով, որոնք հատել են 90 հազարի սահմանը: Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրը, թանգարանը և հարակից տարածքը հիմնավերանորոգվել են «Ծիծեռնակաբերդ» բարեգործական հիմնադրամի միջոցներով, որի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահն է ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը: Հիմնադրամը ֆինանսավորվում է իրավաբանական և ֆիզիկական անձանցից ստացված նվիրատվություններով: Ինչպես նշում է Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանը, թե՛ շենքի հիմնանորոգման, թե՛ ցուցադրության համար պետական բյուջեից գումար չի հատկացվել: «Ամբողջը բարերարների, նվիրատվությունների միջոցով է իրականացվել: Շինարարության համար ծախսվել է 4.5 մլն ԱՄՆ դոլար: Իմ որոշմամբ՝ որևէ լրացուցիչ գումար թանգարանի դիզայներական նախագիծը մշակելու, ցուցադրությունը պատրաստելու համար չի հատկացվել պետբյուջեից: Մենք հրաժարվել ենք՝ շատ պարզ հիմնավորմամբ՝ մենք չենք կարող մեր ժողովրդին վրա հասած պատուհասի հաշվին ստանալ գումարներ: Սա եղել է մեր բարոյական մոտեցումը և հարգանքի տուրքը զոհերի հիշատակին»: Թանգարանի ճարտարապետն է Սաշուր Քալաշյանը: Թանգարանի նոր ցուցադրության գիտական հայեցակարգը մշակվել և իրականացվել է Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի (ՀՑԹԻ) աշխատակազմի կողմից՝ Հայկ Դեմոյանի ղեկավարությամբ: Թանգարանի սրահների ներքին ձևավորումն ու դիզայներական հայեցակարգը մշակել ու իրականացրել են Լուսինե Մաթևոսյանը և Քրիստինե Աբրահամյանը: Թանգարանի դիզայներական հայեցակարգը նախագծվել և իրագործվել է առանց լրացուցիչ վճարի: Նշենք, որ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում ապրիլ ամսին ինչպես աշխարհի բազմաթիվ անկյուններում, այնպես էլ Հայաստանի մարզերում և մայրաքաղաքում բացվել են մի շարք հուշակոթողներ և տեղադրվել խաչքարեր: Մասնավորապես, խաչքարեր են տեղադրվել Վրաստանի Բաթում քաղաքում, Ջավախքի Խանդո գյուղում, Ֆրանսիայի Վալանս քաղաքում, Իտալիայի Նեապոլ քաղաքում, Ռուսաստանի 2 գլխավոր քաղաքներում՝ Սանկտ-Պետերբուրգում և Մոսկվայում, Էջմիածին և Մասիսի քաղաքներում, Հացառատ, Դդմաշեն գյուղերում, մայրաքաղաքի մի շարք վարչական շրջաններում և այլն:
Ֆրեզնոյում՝ Կալիֆորնիա նահանգի Համալսարանի տարածքում, հարյուրավոր մարդիկ մասնակցել են Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձանի հիմնարկեքի արարողությանը, որի շինարարությունը ավարտին կհասցնեն մյուս տարի՝ Ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին ընդառաջ: Ինչպես գրում է The Fresno Bee թերթը, արարողությանը ներկա են եղել ոչ միայն հայ համայնքի հոգևոր ու հասարակական առաջնորդներ համայնքի անդամների հետ միասին, այլ նաև տեղացի քաղաքական գործիչներ ու Ֆրեզնոյում Կալիֆորնիայի համալսարանի ղեկավարներ: Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձանը կանգնեցնելու են Ֆրեզնոյում Կալիֆորնիա նահանգի Համալսարանի տարածքում: Փոլ Խալաջյանի նախագծած կառույցը մարմնավորելու է խորհրդանիշերը, որոնք հայ ժողովրդի համար մշակութային նշանակություն ունեն: Հուշարձանը կկառուցեն բետոնից ու տուֆից, հիմնական մասերը կլինեն 9 սյուները, որոնք տեղադրվելու են հանդիպակաց՝ դեպի ներս թեքվածությամբ, ինչպես Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրը: 9 սյուները խորհրդանշում են պատմական Հայաստանի 6 նահանգները, Կիլիկիան, հայկական սփյուռքը և Հայաստանի Հանրապետությունը:
