Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում վերաբացվեց ցեղասպանության հիմնանորոգված թանգարան ինստիտուտը:

Թանգարան-ինստիտուտի հիմնանորոգման և նոր ցուցասրահների նախագծման աշխատանքները սկսվել են 2011 թ-ին: Աշխատանքների արդյունքում թանգարանի ցուցադրական տարածքն ընդարձակվել է 2.5 անգամ՝ կազմելով 2400 քառակուսի մետր: Իրականացվել են Հայաստանում առաջին անգամ կիրառվող նախագծային լուծումներ, կիրառվել են համաշխարհային թանգարանային պրակտիկայում լայն տարածում գտած նոր տեխնոլոգիաներ ու մոտեցումներ: Թանգարանային ցուցադրության բովանդակային լուծումները, տեքսային նյութերն ու բացատրագրերը հիմնված են ցեղասպանագիտության ոլորտում վերջին տարիների գիտական ու մեթոդական մշակումների վրա։

Թանգարանային մշտական ցուցադրության մեջ ամփոփվել են վերջին 7-8 տարիների հավաքչական աշխատանքի արդյունքում ձեռք բերված հազարավոր նորահայտ նյութեր: Ներկայացված են նաև բնօրինակ և եզակի լուսանկարներ, գրքեր, փաստաթղթեր և այլն:

Թանգարանային նոր ցուցադրական տարածքն ունի 12 սրահ՝ նախկին 3-ի փոխարեն: Ցուցադրությունը բաղկացած է 52 հիմնական խորագրերից։

Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում ստեղծվել են բացառիկ պայմաններ ֆոնդային միավորների պահպանության համար: Վերջին մի քանի տարվա ընթացում հնարավոր է դարձել թանգարանի հավաքածուն կրկնապատկել բնօրինակ նյութերով, որոնք հատել են 90 հազարի սահմանը:

Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրը, թանգարանը և հարակից տարածքը հիմնավերանորոգվել են «Ծիծեռնակաբերդ» բարեգործական հիմնադրամի միջոցներով, որի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահն է ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը: Հիմնադրամը ֆինանսավորվում է իրավաբանական և ֆիզիկական անձանցից ստացված նվիրատվություններով:

Ինչպես նշում է Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանը, թե՛ շենքի հիմնանորոգման, թե՛ ցուցադրության համար պետական բյուջեից գումար չի հատկացվել:

«Ամբողջը բարերարների, նվիրատվությունների միջոցով է իրականացվել: Շինարարության համար ծախսվել է 4.5 մլն ԱՄՆ դոլար: Իմ որոշմամբ՝ որևէ լրացուցիչ գումար թանգարանի դիզայներական նախագիծը մշակելու, ցուցադրությունը պատրաստելու համար չի հատկացվել պետբյուջեից: Մենք հրաժարվել ենք՝ շատ պարզ հիմնավորմամբ՝ մենք չենք կարող մեր ժողովրդին վրա հասած պատուհասի հաշվին ստանալ գումարներ: Սա եղել է մեր բարոյական մոտեցումը և հարգանքի տուրքը զոհերի հիշատակին»:

Թանգարանի ճարտարապետն է Սաշուր Քալաշյանը: Թանգարանի նոր ցուցադրության գիտական հայեցակարգը մշակվել և իրականացվել է Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի (ՀՑԹԻ) աշխատակազմի կողմից՝ Հայկ Դեմոյանի ղեկավարությամբ: Թանգարանի սրահների ներքին ձևավորումն ու դիզայներական հայեցակարգը մշակել ու իրականացրել են Լուսինե Մաթևոսյանը և Քրիստինե Աբրահամյանը: Թանգարանի դիզայներական հայեցակարգը նախագծվել և իրագործվել է առանց լրացուցիչ վճարի:

Նշենք, որ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում ապրիլ ամսին ինչպես աշխարհի բազմաթիվ անկյուններում, այնպես էլ Հայաստանի մարզերում և մայրաքաղաքում բացվել են մի շարք հուշակոթողներ և տեղադրվել խաչքարեր: Մասնավորապես, խաչքարեր են տեղադրվել Վրաստանի Բաթում քաղաքում, Ջավախքի Խանդո գյուղում, Ֆրանսիայի Վալանս քաղաքում, Իտալիայի Նեապոլ քաղաքում, Ռուսաստանի 2 գլխավոր քաղաքներում՝ Սանկտ-Պետերբուրգում և Մոսկվայում, Էջմիածին և Մասիսի քաղաքներում, Հացառատ, Դդմաշեն գյուղերում, մայրաքաղաքի մի շարք վարչական շրջաններում և այլն: