Քաղաքների կանաչապատումը ոչ միայն ավարտական տեսք է հաղորդում քաղաքին այլև լուծում է մի շարք կարևոր խնդիրներ: Կանաչապատ տարածքների ստեղծումը բարելավում է քաղաքի միկրոկլիման և սանիտարահիգիենիկ պայմանները՝ նվազեցնում է օդի աղտոտվածությունը, քամու արագությունը, խոչընդոտում է փոշու տարածմանը, պաշտպանում և կլանում է արտանետվող գազերը ինչը և ստեղծում է մարդկանց կենսագործունեության համար հարմարավետ միջավայր: Քաղաքի կանաչապատումը իրականացվում է հաշվի առնելով տեղանքի դիրքը, բնակլիմայական պայմանները, քաղաքի հատակագծային կառուցվածքը, իսկ փոքր եղևնիների և միայն «գազոնի» օգտագործումը չեն լուծում վերը նշված խնդիրները: Այսպիսի մոտեցումը գործածվել է դեռ մ.թ ա, դեռևս մեր պատմական էջերում կան բազում օրինակներ, երբ իշխանությունների կողմից տնկվել են անտառներ, կառուցվել են արգելոցներ, ներքաղաքային այգիներ, որոնցից շատերը գոյություն ունեն մինչ օրս: Նման մոտեցմամբ է հատակագծվել նաև մեր մայրաքաղաքը: Հաշվի անելով այն հանգամանքը, որ Երևանի կլիման կիսաանապատային է, գլխավոր հատակագծի մշակման ընթացքում մեծ նշանակություն է տրվել կանաչապատմանը:

Ժամանակին ունենալով այդպիսի կանաչապատ մայրաքաղաք այժմ կանգնած ենք այն փաստի առջև, երբ հանրությունը կռիվ է տալիս նույնիսկ ամենափոքր կանաչ տարածքի համար: Անկախությունից ի վեր Երևանը զրկվում է իր կանաչ գոտիներից: Միգուցե 90-ական թվականներին այդ քայլը անխուսափելի էր և արդարացված, սակայն տվյալ մոտեցումը ոչ միայն կանգ չառավ այլև սկսեց մեծ թափ հավաքել վերածվելով բիզնեսի: Տարիներ շարունակ ծառահատվեցին բազմաթիվ հանրային տարածքներ և բազմաթիվ ճարտարապետական համալիրներ էսթետիկական մեծ վնաս կրեցին կորցնելով իրենց շրջակա միջավայրը համալրվելով սրճարաններով, հյուրանոցներով և այլ նշանակության շինություններով: Բիզնեսի այս ալիքը չխնայեց նաև Վանի թագավորությունից մեզ հասած պատմամշակութային համալիր՝ Դալմայի այգիները: Ինչևէ:

Բայց ինչպես ասում են սխալի կեսից ետ դառնալը ևս հաղթանակ է: Այս առումով կարևորում ենք Մյասնիկյանի արձանի ետնամասում նոր այգու կառուցումը, որին ձեռնամուխ է եղել «Վարդանյան ընտանիք» բարեգործական հիմնադրամը: Հիշեցնենք, որ 2017թ-ի դեկտեմբերի 26 –ին Երևանի ավագանի նիստում «Վարդանյան ընտանիք» բարեգործական հիմնադրամը ներկայացրեց այգու բարեկարգման նախագիծ – առաջարկ, նվիրված Երևան քաղաքի 2800 ամյակին, որը և միաձայն ընդունվեց: Ի դեպ փորձագետների գնահատմամբ ներկայացրած առաջարկը առաջի դեպքն է, որ ավագանին ընդունել է միաձայն: Սակայն շինաշխատանքների ընթացքում այգին ծառահատվեց, ինչը և բողոքի ալիք բարձրացրեց հասարակության շրջանում: Ինչպես ասում են աչքը տեսածից է վախենում, քանի որ ժողովուրդն իր աչքի առաջ ունի դառը փորձ: Բոլոր դեպքերում, ի պատասխան այդ ակցիայի, քաղաքապետարանը տեղեկացրեց. « Հիշեցնենք, որ այս տարվա փետրվարին արդեն իսկ առիթ ենք ունեցել սույնի հետ կապված տեղեկացնել, որ մայրաքաղաքի Իտալիայի և Բեյրութի փողոցների միջնամասում գտնվող այգում իրականացվող հիմնանորոգման աշխատանքների շրջանակում, մասնագիտական համապատասխան եզրակացությամբ, հատվել են չոր և ծերացած ծառեր: Միևնույն ժամանակ տեղեկացրել ենք, որ բարեկարգման աշխատանքների շրջանակում նախատեսված է այգին համալրել քառապատիկ ավել քանակությամբ նոր ու բարձրարժեք ծառերով, որոնք համահունչ են լինելու բարեկարգվող այգուն»: Ժողովրդի կողմից բարձրացրած խնդիրը անպատասխան չմնաց նաև «Վարդանյան ընտանիք» բարեգործական հիմնադրամի կողմից և պարզաբանվեց, որ առկա առողջ թվով 48 ծառ վերատնկվել և վերատնկվելու է այգու եզրային հատվածում:

Եվ այսպես իչպիսի՞ նոր այգի է ունենալու մայրաքաղաքը իր 2800 ամյակին: Ըստ նախագծի հատված ծառերի փոխարեն տնկվելու են քառապատիկ ավելի ծառ, որոնց բարձրությունը հասնելու է 5-6 մ-ի:Կանաչապատումը իրականացվելու այլ երկրերից ներկրված 60-ից ավել ծառատեսակներով և դրանք ամբողջովին համապատասխանելու են մեր բնակլիմայական պայմաններին:

Այգին ամբողջովին սալիկապատվելու է 7 գույնի գրանիտե սալերով, որոնց նկարվածքը հատակագծում համալրված է լինելու հայկական գորգերին յուրահատուկ զարդանախշերով: Այգին կահավորվելու է նոր ժամանակակից նստարաններով, լուսավորության համակարգով, տեղադրվելու են ուրարտական թեմատիկայով բրոնզե արձաններ, իսկ այգու չորս անկյուններում տեղադրվելու են բրոնզե շատրվանային արձաններ «ջուր վաճառող տղա»-ի ոճով: Այդ ամենից զատ կառուցվելու է նոր շատրվանային համակարգ: Շատրվանների հատվածի կենտրոնական մասում տեղադրվելու են Երևանի 12 վարչական շրջանների խորհրդանիշները, որոնք պատրաստված են լինելու օնիքս քարերից, բացի այդ կառուցվելու է գրանիտե սալահատակով շատրվանային հրապարակ, որի վրա փորագրված է լինելու Երևանի քարտեզը: Շատրվանային համակարգը կառուցելու է ռուսական VODALUX ընկերությունը:

Միայն գեղեցկատեսիլ հանրային հանգստյան գոտու կառուցումով չէ սահմանափակվելու «Վարդանյան ընտանիք» հիմնադրամը, այն նաև պատրաստակամություն է հայտնել հետագա տարիներին իր միջոցների հաշվին իրականացնել այգու շատրվանների ինժեներական և տեխնիկական սպասարկումը, սարքավորումների խոտանման դեպքում՝ դրանց վերականգնումը, փոխարինումը նորով, վնասված սալերի փոխարինումը և վերանորոգումը, ինչպես նաև կանաչ գոտիների խնամքն ու սպասարկումը: Հաջորդ կարևոր, երկար սպասված և մեր օրերում խիստ հազվադեպ երևույթը այն է, որ հիմնադրամը տարածքը բառից բուն իմաստով իրենով չի արել, այն վարձակալված չէ, այլ շարունակում է մնալ համայնքային սեփականություն: Եվ որպեսզի այգին ամբողջությամբ ծառայի ժողովրդին և ժողովուրդը լիարժեք վայելի իր հանգիստը, հիմնադրամը ներկայացրել է մեկ պայման՝ այգու տարածքում 99 տարով պետք է արգելվի որևէ տեսակի ձեռնարկատիրական գործունեություն և այն պետք է ծառայի միայն որպես հանգստի գոտի երևանցիների համար: Այդպիսով իսկ հիմնադրամը փորձ է արել կանխել այգին գործարար կենտրոնի վերածելու գործարարների «ախորժակը»: Ավելին, այգու սպասարկումն ու խնամքը մշտապես իրականացնելու է «Վարդանյան ընտանիք» բարեգործական հիմնադրամը: Ուսումնասիրելով նախագիծը ու հետևելով հիմնադրամի պարզաբանումներին և խոստումներին, երևանցիները հույսով լի և անհամբեր սպասում են նոր այգու բացմանը: Գուցե Լինչի խոսքը մեր քաղաքի մասին կրկին իրականություն դառնա.

«Հյուսիսից՝ ավելի բարձր մակարդակից լանդշաֆտը, որտեղից մոտենում եք Էրիվանին, այնպիսի տպավորություն է ստեղծում, որ երբեք չեք մոռանա: Ամբողջ Արարատի զանգվածը վերևից ներքև երևում է, բայց բարդիններն այնքան բարձր են և այնքան պտղատու ծառեր կան, որ մզկիթի գմբեթը, եկեղեցիները և ձեր ոտքերի շուրջ սփռված քաղաքը ամբողջությամբ թաղված է կանաչի մեջ»: