Ապրիլի 26-ին Պեկինում կայացած Չինաստան-Ավստրալիա գործարար համաժողովի ժամանակ Չինաստանի Պետխորհրդի փոխվարչապետ Լի Կեցյանը հայտարարել է, որ իրենք ցանկանում են մեծ դեր խաղալ Ավստրալիայի տնտեսության մեջ: Նա նաև ավելացրել է, որ Չինաստանը, մասնավորապես, ցանկանում է էական մասնակցություն ունենալ Ավստրալիայի ենթակառուցվածքների շինարարության աշխատանքներում: Ըստ Չինաստանի փոխվարչապետի՝ Ավստրալիայի նավահանգստային և երկաթուղային շինարարական ոլորտն այն դաշտն է, որտեղ երկիրը կարող է մեծ ներդրումներ կատարել: Ավստրալիայի ղեկավարությունը նաև նախատեսում է ընդլայնել Ազգային լայնաշերտ ինտերնետային ցանցը, և Կեցյանը վստահ է, որ չինական շինարարական ընկերությունները կարող են մասնակցել նաև այս ծրագրի իրականացմանը: Ավստրալիան նաև հիմանական տրասպորտային ենթակառուցվածքների ցանցի ընդլայնման անհրաժեշտություն ունի, քանի որ գոյություն ունեցող ցանցը չի բավարարում երկրում արագորեն զարգացող հանքային ռեսուրսների արտահանման պահանջարկը: «Մենք կխրախուսենք չինական շինարարական կազմակերպություններին ներդրումներ կատարել Ավստրալիայի շինարարական ոլորտում»,-ասել է պրն Կեցյանը: Չինական շինարարական ընկերությունները հնարավորություն ունեն ամբողջ աշխարհում, հիմնականում զարգացող երկրներում, լայնածավալ շինարարական աշխատանքներ իրականացնել շնորհիվ չինական բանկերի կողմից տրամադրված ցածր տոկոսդրույքով վարկերի: Չնայած, որ Ավստրալիան ներքին ենթակառուցվածքների շինարարության մեծ պահանջարկ ունի, Չինական վարկավորմամբ իրականացվող աշխատանքները հիմնականում իրականացնում են Չինական կազմակերպությունները իրենց աշխատուժով, որը որոշ լարվածություն է առաջացնում տեղական հասարակության մեջ: Աշխարհի շատ երկրներ են այսօր դիմում Չինաստանին, որը տիրապետում է ահռելի արտարժույթի պահուստների (3,05 տրիլլիոն – 2011թվ. I –եռ.) և բավականին պատրաստակամությամբ ներդրումներ է կատարում տարբեր երկրներում: Սակայն շատերը գնահատում են այս տնտեսական էքսպանսիան ոչ միայն որպես փոխշահավետ համագործակցություն, այլ Չինաստանի քաղաքական ազդեցության կտրուկ աճ ոչ միայն այդ երկրներում, այլ ամբողջ աշխարհում:
Հոնկոնգը համարվում է աշխարհի ամենաթանկ անշարժ գույք ունեցող տարածքը: Ինչպես հաղորդում է Bloomberg լրատվական գործակալությունը՝ համաձայն Salvills PLc բրոքերային ընկերության կատարած հետազոտությունների՝ 2010թ-ին Հոնկոնգում բնակարանները 55 % ավելի թանկ են եղել քան Լոնդոնում: Հիմք ընդունելով լոնդոնյան բնակարանների գները՝ առաջին տեղը զբաղեցրել է Հոնկոնգը իր 55%-ով, Մոսկվան՝ 7.4%-ով է բարձր, իսկ Նյու Յորքում բնակարանների գները 15% ավելի ցածր են եղել բրիտանական մայրաքաղաքից: Ինչպես նշվում է Salvills-ի կատարած ուսումնասիրության մեջ՝ հոնկոնգյան անշարժ գույքի շուկայի նման ցուցանիշների գլխավոր պատճառները, թերևս, երեքն են: Բնակարանների գների աճին նպաստում են հիփոթեքային վարկերի չափազանց ցածր տոկոսադրույքները, բնակարանների պակասը, ինչպես նաև Չինաստանից հարուստ գնորդների անհավանական հոսքը: Ընդ որում, մեկ այլ Centaline Property Agency Ltd. ընկերության կատարած հետազոտությունների համաձայն, նման իրավիճակը Հոնկոնգում կշարունակվի, և առաջիկա 1-1.5 տարվա ընթացքում գներն անշարժ գույքի շուկայում կշարունակեն աճել: Անշարժ գույքի շուկայում դրությունը քիչ շտկելու նպատակով, 2010 թ-ի նոյեմբերին, Հոնկոնգի կառավարությունը քայլեր է ձեռնարկել, ըստ որի տարեկան կկառուցվի մոտ 20 հազար նոր բնակարան և կավելացվի գույքահարկը: Նշենք նաև, որ ըստ m-2.ru լրատվական կայքում տեղադրված տվյալների՝ այսօր Հոնկոնգում առաջարկվող 130-200 քառակուսի մետր մակերեսով բնակարանի 1 քառակուսի մետրի միջին արժեքն է մոտ 21,000 ԱՄՆ դոլլար:
Ապրիլին բրիտանական Chesterton խորհրդատվական ընկերությունը հրապարակել է իր ուսումնասիրությունների արդյունքները նվիրված էլիտար անշարժ գույքի ձեռք բերմանը: Ընկերությունը ուսումնասիրելով անշարժ գույքի համաշխարհային շուկաները, հաշվարկել է՝ քանի տարի է անհրաժեշտ սոցիալական միջին դիրք գրավող ընտանիքին գումար հավաքել սեփական երկրում էլիտար բնակարան գնելու համար: Ուսումնասիրության արդյունքում առաջին տեղը գրավել է Հոնգ Կոնգը: Այստեղ էլիտար բնակարանի միջին արժեքը կազմում է $3.6 մլն և միջին խավին պատկանող ընտանիքին, իր տարեկան $17.5 հազար եկամուտով, առնվազն 205 տարի է պետք էլիտար բանկարան գնելու համար: Երկրորդ տեղը զբաղեցրել է Մոսկվան: Ըստ ընկերության հաշվարկների՝ մոսկվաբնակների տարեկան միջին եկամուտը կազմում է $35.2 հազար, իսկ էլիտար բնակարանի միջին արժեքն է $3.9 մլն: Հետևաբար բնակարան գնելու համար միջին սոցիալական դիրք գրավող ընտանիքը պետք է առնվազն 113 տարի գումար կուտակի: Համեմատաբար դժվար է նաև էլիտար բնակարան գնել Լոնդոնում և Նյու Յորքում: Այստեղ հասանելիության ցուցանիշները համապատասխանաբար կազմում են 65 և 55 տարի: Կիևում բնակարան գնելու ցուցանիշը 39 տարի է, տարեկան $23 հազար միջին եկամուտի պարագայում: Բնակարանների արժեքն է $900 հազար: Փարիզում և Ժնևում էլիտար բնակարան գնելու համար ընտանիքը պարտավոր է սպասել մոտ 32 տարի: Ամենացածր ցուցանիշներից մեկը գրանցվել է Արաբական Միացյալ Էմիրություններում՝ Աբու Դաբիում, 11 տարի: Փորձագետները նման ցուցանիշը բացատրում են ոչ միայն այս քաղաքի սոցիալական միջին դիրք գրավող ընտանիքների բարձր եկամուտներով (մոտ $144 հազար), այլ ընտանիքների անդամների ավելի մեծ քանակով (միջինը 10, իսկ Եվրոպայում 2-3): Եթե մենք բերենք նմանատիպ մոտավոր հաշվարկ Երևանի համար, ապա պատկերը կլինի այսպիսին. եթե միջին եկամուտներով ընտանիքը վաստակում է տարեկան մոտ $7-8 հազար և էլիտար բնակարանի գինն է $250-300 հազար, ապա կարիք կլինի մոտ 35-40 տարի դրա ձեռքբերման համար: Սակայն, ինչպես մենք տեսնում ենք, Chesterton-ի և մեր հաշվարկներում հաշվի չեն առնվել ընտանիքի այլ ծախսերը, ինչպիսիք են սննդի, կոմունալ, կրթական, առողջապահական և այլ ծախսեր: Ընտանիքների բոլոր ծախսերը հաշվի առնելուց հետո, էլիտար բնակարանների գնման համար պահանջվող տարիները զգալիորեն կավելանան, իսկ միջին խավի երևանցիների համար այս հաճույքը գործնականորեն անհասանելի է:
Նախորդ տարի Չինաստանում հաստատվեց օրենք, որի հիման վրա իշխանություններին հնարավորություն է տրվել ափամերձ տարածքներում գտնվող կղզիները վարձակալության հանձնել: Եվ ահա, ապրիլի 14-ին, ներկայացվել է 176 անմարդաբնակ կղզիների ցուցակ, որոնց մի մասը կարող է տրվել վարձով: Այս կղզիները ձգվում երկրի ծովափնյա հատվածով և կարող են բավարարել յուրաքանչյուրի քմահաճույքները: Կան կղզիներ, ինչպես հյուսիս-արևելյան Լյաոնին արվարձանի մոտակայքում, այնպես էլ արևադարձային Խայնան կզղու շրջակայքում: Պետությունը հայտարարել է՝ 50 տարով վարձակալության կարող են հանձնվել այն կղզիները, որոնց տարածքը գերազանցում է 500 քառակուսի մետրը և որոնք չեն համարվում հատուկ ազգային տարածք: Կղզու վարձակալության դիմում կարող են ներկայացնել ինչպես տեղական, այնպես էլ արտերկրից անհատներ և կազմակերպություններ: Կղզիների վարձակալման արժեքները դեռ որոշված չեն և ամենայն հավանականությամբ գները կորոշվեն անհատական տարբերակով և եթե մեկ կղզու համար մի քանի դիմումներ լինեն, ապա սեփականատերը կորոշվի աճուրդի միջոցով: Նրանք, ովքեր ցանկություն կհայտնեն վարձակալել կղզի, պարտավոր են մանրամասն նախագիծ ներկայացնել հետագա օգտագործման վերաբերյալ: Իշխանություններին նաև հետաքրքրում են, թե ինչպես է ապագա սեփականատերը պատրաստվում լուծել թափոնների և կղզու կանաչապատման խնդիրները: 1998 թ-ի տվյալներով Չինաստանը տիրապետում է մոտ 7000 կղզիների, որոնցից յուրաքանչյուրն ավելի քան 500 քառակուսի մետր տարածք ունի: Իսկ անցած տարվա վերջին ծովափնյա պարեկային ծառայությունները բացահայտել են մոտ 30 անօրինական զավթում: Հետևաբար ավելի նպատակահարմար է տալ վարձակալության, քան կորցնել: Չինաստանի կառավարության ցանկությունը առավել նպատակահարմար օգտագործել ափամերձ անմարդաբնակ կղզիները հասկանալի է և տնտեսապես հիմնավորված: Սակայն բավականին լուրջ խնդիրներ կան կղզիների կառուցապատման հարցում, քանի որ նրանց վրա բավականին թանկ կլինի շինարարական աշխատանքների իրականացումը կախված նյութերի մատակարարման հետ, ինչպես նաև խմելու ջրով կամ էլեկտրականությամբ ապահովումը:
ՀՀ ԱԺ-ի կողմից 2010 թվականի վերջին ընդունված «Պետական տուրքի մասին» օրենքի փոփոխությունները, որոնցով չորս անգամ բարձրացվել է (100000 դրամից մինչև 400000 դրամ) քաղաքաշինության բնագավառում շինարարության իրականացման համար պետական տուրքի գանձվող տարեկան գումարը, արդեն բերել է բազմաթիվ շինարարական ընկերությունների դժգոհությունների: Վերջերս ԶԼՄ-ների կողմից լայնորեն լուսաբանված գյումրեցի շինարարների բողոքները, այս դժգոհությունների լողացող սառցալեռի միայն փոքր՝ երևացող մասն են կազմում: Պետք է համաձայնվենք գյումրեցիների հետ, որ այս փոփոխությունների ժամանակը բոլորովին էլ հարմար չի ընտրվել: Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը, որը առաջնահերթ հուժկու հարվածեց հանրապետության շինարարական ոլորտին, կանգնեցրեց շատ շինարարական կազմակերպությունների սնանկացման վտանգի առաջ: Ստեղծված իրավիճակում իշխանությունների կողմից ճիշտ կլիներ ամեն կերպ օգնել այս կազմակերպություններին ոտքի կանգնել և ոչ թե ավելի սրել ստեղծված իրավիճակը: Նշենք, որ այս փոփոխությունները առավել աղետալի հետևանքներ կունենան փոքր և միջին շինարարական կազմակերպությունների համար, որոնք այսօր արդեն իսկ անմխիթարելի վիճակում են գտնվում: Չէ որ «շինարարության իրականացում» հասկացողությունը վերաբերում է անգամ շատ փոքրածավալ աշխատանքներին, ինչպիսիք են բնակարնների ծածկերի ամրացումը, որմնաանցքերի բացումը կամ ամենափոքր տան կամ շինության կառուցումը, այսինքն այն բոլոր աշխատանքները, որոնք պահանջում են շինթույլտվություն: Նշենք, որ այս կազմակերպությունները անգամ մինչև ճգնաժամը ոչ մի զարգացման հնարավորություն չունեին, քանի որ տիրապետելով շինարարական լիցենզիայի, նրանք մեխանիկորեն դառնում են ԱԱՀ-ի վճարող և հայտնվում «հարկային անհավասար մրցակցային դաշտում» (կարդալ հոդվածը): Իշխանությունների կողմից իրականացվող բյուջետային մուտքերի ավելացման ձգտումը միանգամայն հասկանալի է, բայց ձեռնարկված քայլերը, տնտեսության ( ոլորտի) և գործարար հասարակության տրամադրությունների այսօրվա տիրող իրականության մեջ , վերջնականապես սպանում են առանց այդ էլ ահռելի արագությամբ մարող ձեռնարկատիրական ձգտումները: Ցավալի է, որ այսօր շատ հայ գործարարներ մտածում են իրենց գործնեության տեղափոխման կամ կասեցման մասին, իսկ մեր երեխաները ավելի դժվարությամբ են պատկերացնում իրենց ապագա տեղը մեր հայրենիքում: Կարդալ օրենքի փոփոխությունները այստեղ P.S. Հայաստանի երրորդ ազգային մրցունակության զեկույցի շնորհանդեսի ողջույնի խոսքում նորանշանակ ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Տիգրան Դավթյանը ասաց,- «Ամենակարևորն այն է, որ պետք է տնտեսական գործունեությունն իրականացնենք պրակտիկ գործունեությամբ և ռեալ արդյունքներով, ինչի համար պետք է գնահատենք իրական իրավիճակը»:
