Ամբողջ աշխարհում արագ տեմպերով զարգանում և էկոլոգիապես մաքուր շինարարության ոլորտում իր ուրույն տեղն է գրավում «փայտյա» շինարարությունը: Օրերս Սիդնեյում շահագործման է հանձնվել Ավստրալիայի ամենաընդարձակ ամբողջովին փայտյա շինությունը: «Միջազգային տունը» (International House), որը 7 հարկանի և 7920 քառակուսի մետր մակերեսով շինություն է՝ կառուցված բացառապես խաչաձև սոսնձված փայտանյութից, նախագծել է «Տզաննես Արքիթեքթ» ( Tzannes Architects) ընկերությունը: Ինչպես գրում է Archdaily պարբերականը, «Միջազգային տան» շինարարության իրականացման համար օգտագործվել է մոտ 3500 խորանարդ մետր փայտանյութ: Շատ գեղեցիկ փայտյա «Միջազգային տունը» գտնվում է քաղաքի պատմական կենտրոնի հարևանությամբ: Առևտրային գործունեության համար նախատեսված առաջին ստորգետնյա հարկը բետոնյա է, իսկ մնացած բոլոր հարկերը, սյուները, պատերը, տանիքը, անգամ վերելակի համար նախատեսված հորանցքերը կառուցված են բացառապես խաչաձև սոսնձված փայտանյութից: Ինպես նշված է «Տզաննես Արքիթեքթ» ընկերության կայքում, շինությունը կառուցելու համար ընտրվել է փայտյա հումք վերջինիս էկոլոգիապես մաքուր լինելու հատկանիշներից ելնելով, սակայն զուգահեռաբար նաև նախագծվել է այնպիսի շինություն, որը ուղենշային դառնա Սիդնեյի համար: Ըստ ճարտարապետական խմբի՝ այս յուրօրինակ նախագիծը շատ ուսանելի փորձ է և ապացուցում է, որ առևտրային շինարարության ոլորտում կարելի է ավանդական շինանյութի փոխարեն օգտագործել փայտյա հումք, որը զգալիորեն կրճատում է մթնոլորտ արտանետվող վնասակար գազերի քանակը: Դեռևս 2012 թվականին կանադական ճարտարապետական «ՄաքՖարլեյն Գրին Բիգգար Արքիթեքչր և Դիզայն» (McFarlane Green Biggar Architecture + Design) ընկերության տնօրեններից Մայքլ Գրինը (Micheal Green) հայտարարել էր, որ պատրաստվում է Վանկուվեր քաղաքում կառուցել 30 հարկանի փայտյա երկնաքեր: Նա կանխատեսել էր, որ մոտ ապագայում քաղաքի բետոնե ջունգլիները կամաց-կամաց կվերածվեն անտառների: Գրինը ճիշտ էր: Այդ մասին են վկայում անընդհատ հանրությանը ներկայացվող փայտյա նախագծերը: Մոտ մեկ ամիս առաջ կրկին Ավստրալիայում՝ Բրիսբեյն քաղաքում, տեղի է ունեցել աշխարհի ամենաբարձր փայտյա գրասենյակային բարձրահարկի հիմնարկեքի արարողությունը: Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարությունը կավարտվի 2018 թվականին, 10 հարկանի երկնաքերը կունենա 52 մետր բարձրություն: Շինարարության ժամանակ կօգտագործվի նույն մեթոդը, որը կիրառել են «Միջազգային տան» շինարարության ժամանակ՝ բացառել պողպատն ու բետոնը, օգտագործել միայն սոսինձ և փայտանյութ:

Ավստրալիական “Էլենբերգ Ֆրազեր” (Elenberg Fraser) ճարտարապետական ընկերությունը նախագծել է 226 մետր բարձրությամբ յուրօրինակ կորաձև երկնաքեր: Ինչպես պնդում են նախագծի հեղինակները, երկնաքերի ստեղծման ժամանակ նրանք ոգեշնչվել են հանրահայտ երգչուհի Բեյոնսեի «Ուրվական» (Ghost) երգի տեսահոլովակով: Երկնաքերի նախագծման ընթացքում վերջինիս ձևը նրանք ստացել են տեսահոլովակում երգչուհու շարժումների մոտիվներից: «Պրեմիեր Թաուեր» (Premier Tower) անվանումը ստացած երկնաքերը կկառուցվի Ավստրալիայի Մելբուրն քաղաքի Սպենսերի փողոցում: Այս յուրօրինակ նախագծի պատվիրատուն սինգապուրյան «Ֆրագրենս Գրուփ» (Fragrance Group) կառուցապատող ընկերությունն է: Ըստ նախնական տվյալների՝ 68 հարկանի երկնաքերում կտեղակայվեն 660 բնակարններ, հյուրանոց 160 համարներով և առևտրային կենտրոններ: Ինչպես պնդում են հեղինակները՝ երկնաքերի բոլոր բնակարաններից յուրօրինակ գեղեցիկ տեսարան կբացվի դեպի քաղաքային բնապատկերը երկնաքերի բարձրության և բարակության շնորհիվ: Ըստ հեղինակների տարածած հաղորդագրության՝ երկնաքերի արտաքին տեսքը այն զուտ յուրօրինակ դարձնելուն չէ միտված: Բանն այն է, որ կորաձև դիզայնը հնարավորություն է տալիս հավասարակշռել երկնաքերի կշիռը, պաշտպանել այն քամու ազդեցությունից և կանխարգելել տատանումները: Բացի այդ, բարձրահարկի նախագծման ընթացքում ճարտարապետները ջանացել են նվազագույնի հասցնել արտաքին միջավայրի վրա երկնաքերի ազդեցությունը: Նախագծի մանրամասները դեռևս չեն հայտարարվում, անհայտ են երկնաքերի ընդհանուր մակերեսը, ինչպես նաև շինարարության ժամկետները:

Աշխարհի ամենաբարձր ուղղահայաց այգին, որն ունի բնակելի բարձրահարկի տեսք պատված խիտ բուսականությամբ, այժմ զարդարում է Սիդնեյի համայնապատկերը: Երկար սպասված «Ուան Սենթրալ Փարք» (One Central Park) նախագծի շինարարությունն ավարտված է: Յուրօրինակ երկնաքերը նախագծել է աշխարհահռչակ ճարտարապետ Ժան Նուվելը (Jean Nouvel), իսկ վերջինիս ապրելու և շնչելու հնարավորություն է ընձեռել հանրահայտ ֆրանսիացի նկարիչ և բուսաբան Պատրիկ Բլանկը (Patrick Blanc): Ամբողջ շինարարության ընթացքում որպես գլխավոր կառուցապատողներ հանդես են եկել ամբողջ աշխարհում կայուն կառուցապատման ոլորտում իրենց գործունեությամբ հայտնի 2 ընկերություն՝ «Ֆրեյզերզ Փրոփերթի Օսթրեյլիա» (Frasers Property Australia) և «Սեկիսու Հաուս Օսթրեյլիա» (Sekisui House Australia): Այս նախագծի դիմային հատվածում տնկված են ավելի քան 250 տեսակի ավստրալական ծաղիկներ և բույսեր: Նախագծի յուրաքանչյուր մասնիկը մանրակրկտորեն մշակված է և ծառայում է իր նպատակին: Նշենք, որ այս յուրօրինակ կանաչ համալիրը կազմված է 2 շինություններից համապատասխանաբար 116 և 64.5 մետր բարձրություններով: Ի դեպ, համալիրի բարձր երկնաքերում կա հատուկ հատված, որտեղ գտնվում են 38 շքեղ փենթհաուսներ: Բազմաֆունկցիոնալ համալիրի առանձնահատկությունների շարքում կարելի է նշել կրիչ հայելիներից կազմված մի ուղղանկյուն հսկա վահանակ, որն ամրացված է բարձրահարկ երկնաքերին: Վերջինիս նպատակն է կլանել արևի ճառագայթները և արտացոլել դրանք ավելի ցածր գտնվող հարկերում՝ բնակարաններում բնական լույս ապահովելու, ինչպես նաև բույսերին անհրաժեշտ արևի լույս մատակարարելու նպատակով: Իսկ արևի մայր մտնելուց հետո այս վահանակը վերածվում է փայլող լուսադիոդային էկրանի, ոը նախագծել է լուսավորման ոլորտում հայտնի դիզայներ Յան Կերսալը: «Ուան Սենթրալ Փարք» երկնաքերը Սիդնեյի կենտրոնում կառուցվող «քաղաքային գյուղի» մի հատվածն է: Այնտեղ տեղակայված են ինչպես բնակարաններ, այնպես էլ առևտրային տարածքներ, ինչպես նաև հանրային գոտիներ՝ նախատեսված նկարիչների և ճարտարապետների համար: Երկնաքերի շուրջը կառուցվել է 64 հազար քառակուսի մետր մակերեսով այգի, որը նախատեսված է խաղաղ հանգստի, ինչպես նաև բաց երկնքի տակ անցկացվող որոշակի միջոցառումների համար: Նշենք, որ 2014 թվականին Ասիա և Ավստրալիա մայրացամաքից «Ուան Սենթրալ Փարք» երկնաքերը «Բարձրահարկ շենքերի և քաղաքային միջավայրի խորհրդի» (CTBUH) կողմից ճանաչվել է լավագույնը:

Այսօր, ամբողջ աշխարհում, շատ ճարտարապետներ նախատեսում են կառուցել փայտե երկնաքերեր: Կարող՞ է, արդյոք, էկոլոգիապես մաքուր փայտանյութը փոխարինել ցեմենտին ու պողպատին, կարող՞ են, արդյոք, բետոնե ջունգլիները վերափոխվել փայտե երկնաքերերով քաղաքային անտառների: Նորվեգիայում «Բերգեն և Օմեգա Բիլդինգ Սըսայըթի» (Bergen and Omegn Building Society) ընկերությունները նախատեսում են այս ամիս սկսել աշխարհի ամենաբարձր փայտե շենքի շինարարական աշխատանքները: Ինչպես գրում է The Local պարբերականը, 14 հարկանի շենքի բարձրությունը կկազմի 49 մետր: «Թրիթ» (Treet) կամ «Դը Թրի» (The Tree) անվանումը կրող շենքը կկառուցվի Բերգեն (Bergen) քաղաքի կենտրոնում: Շինության կոնստրուկցիոն շրջանակը կկառուցվի 1 մետր հաստությամբ շերտավոր լամինացված փայտանյութից, իսկ ապակի, բետոն և այլ շինանյութեր կօգտագործվեն բացառապես ֆասադային աշխատանքների իրականացման փուլում: Նախագծի կառուցապատող ընկերության պնդմամբ, սա անհրաժեշտ է, որպեսզի փայտանյութը պաշտպանվի արտաքին խոնավ միջավայրի ազդեցությունից: Բարձրահարկի կոնստրուկցիաների կառուցումը նախատեսվում է ավարտել 2015 թ-ի սկզբին, այնինչ 62 բնակարանների կեսն արդեն վաճառված է: Նշենք, որ «Թրիթ» նախագծի մասին հայտարարվել է 1 տարի առաջ, իսկ վերջինիս նպատակն է ցուցադրել, որ հնարավոր է փայտանյութից կառուցել բարձրահարկ էկոլոգիապես մաքուր շինություններ: Ի դեպ, վերջերս Յելի համալսարանի (Yale University) գիտնականները հաստատել են, որ շինարարության մեջ փայտանյութի օգտագործումը կբերի մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի ծավալների գլոբալ կրճատման անգամ անտառահատության ավելացման և անտառանյութի ավելի մեծ քանակությամբ սպառման պարագայում: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր փայտե շենքը գտնվում է ավստրալիական Մելբուրն քաղաքում: 32 մետր բարձրությամբ «Ֆորտե» (Forte) անվանումը կրող շենքը շահագործման է հանձնվել 2012 թ-ի վերջին: Նշենք նաև, որ դեռևս 2012 թ-ին ճարտարապետ Մայքլ Գրինը հայտարարել էր Վանկուվերում 30 հարկանի փայտյա երկնաքերի կառուցման նախագծի մասին:

Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգի պլանավորման նախարար Մեթյու Գայը (Matthew Guy) հաստատել է 388 մետր բարձրությամբ «Ավստրալիա 108» (Australia 108) բնակելի աշտարակի շինարարության նախագիծը Մելբուրնում, որը կառուցվելուց հետո կդառնա հարավային կիսագնդի ամենաբարձր աշտարակը: Մեթյու Գայը հաստատել է նախագիծը, ի հեճուկս Մելբուրնի քաղաքային խորհրդի հակադրումներին, ովքեր վախենում են, որ նոր աշտարակի շինարարությունը ստվեր կգցի քաղաքի խոշորագույն հուշահամալիրներից մեկի՝ «Հիշատակի սրբավայրի» (Shrine of Remembrance) վրա: «Ավստրալիա 108»-ը կներառի 600 բնակարան, քաղաքի ամենաբարձր հյուրանոցը և ռեստորաններ 84-րդ հարկում, որը տեսականորեն կլողա օդի մեջ: 108 հարկանի շենքը կդառնա աշխարհի 18-րդ ամենաբարձր աշտարակը: Նորագույն երկնաքերը նախագծել է հունական ծագումով ավստրալիացի ճարտարապետ Նոնդա Կաթսալիդիսը (Nonda Katsalidis): Նա բացատրել է, որ աշտարակը հնարավոր կլինի կառուցել արագ, ընդամենը 4 տարում, քանի որ շինարարության ժամանակ կօգտագործվի «հավաքովի կառուցվածքներ»: Այսօր հարավային կիսագնդի ամենաբարձր աշտարակը համարվում է «Քյու 1 Աշտարակ»-ը (Q1 Tower), որը նույնպես գտնվում է Ավստրալիայում: 323 մետր բարձրությամբ աշտարակը շահագործման է հանձնվել 2005 թ-ին: Իսկ ահա Մելբուրնում ռեկորդակիրը համարվում է 297 մետր բարձրությամբ «Էվրիկա Աշտարակը» (Eureka Tower):