Ավստրալիական “Էլենբերգ Ֆրազեր” (Elenberg Fraser) ճարտարապետական ընկերությունը նախագծել է 226 մետր բարձրությամբ յուրօրինակ կորաձև երկնաքեր: Ինչպես պնդում են նախագծի հեղինակները, երկնաքերի ստեղծման ժամանակ նրանք ոգեշնչվել են հանրահայտ երգչուհի Բեյոնսեի «Ուրվական» (Ghost) երգի տեսահոլովակով: Երկնաքերի նախագծման ընթացքում վերջինիս ձևը նրանք ստացել են տեսահոլովակում երգչուհու շարժումների մոտիվներից: «Պրեմիեր Թաուեր» (Premier Tower) անվանումը ստացած երկնաքերը կկառուցվի Ավստրալիայի Մելբուրն քաղաքի Սպենսերի փողոցում: Այս յուրօրինակ նախագծի պատվիրատուն սինգապուրյան «Ֆրագրենս Գրուփ» (Fragrance Group) կառուցապատող ընկերությունն է: Ըստ նախնական տվյալների՝ 68 հարկանի երկնաքերում կտեղակայվեն 660 բնակարններ, հյուրանոց 160 համարներով և առևտրային կենտրոններ: Ինչպես պնդում են հեղինակները՝ երկնաքերի բոլոր բնակարաններից յուրօրինակ գեղեցիկ տեսարան կբացվի դեպի քաղաքային բնապատկերը երկնաքերի բարձրության և բարակության շնորհիվ: Ըստ հեղինակների տարածած հաղորդագրության՝ երկնաքերի արտաքին տեսքը այն զուտ յուրօրինակ դարձնելուն չէ միտված: Բանն այն է, որ կորաձև դիզայնը հնարավորություն է տալիս հավասարակշռել երկնաքերի կշիռը, պաշտպանել այն քամու ազդեցությունից և կանխարգելել տատանումները: Բացի այդ, բարձրահարկի նախագծման ընթացքում ճարտարապետները ջանացել են նվազագույնի հասցնել արտաքին միջավայրի վրա երկնաքերի ազդեցությունը: Նախագծի մանրամասները դեռևս չեն հայտարարվում, անհայտ են երկնաքերի ընդհանուր մակերեսը, ինչպես նաև շինարարության ժամկետները:

Այսօր, ամբողջ աշխարհում, շատ ճարտարապետներ նախատեսում են կառուցել փայտե երկնաքերեր: Կարող՞ է, արդյոք, էկոլոգիապես մաքուր փայտանյութը փոխարինել ցեմենտին ու պողպատին, կարող՞ են, արդյոք, բետոնե ջունգլիները վերափոխվել փայտե երկնաքերերով քաղաքային անտառների: Նորվեգիայում «Բերգեն և Օմեգա Բիլդինգ Սըսայըթի» (Bergen and Omegn Building Society) ընկերությունները նախատեսում են այս ամիս սկսել աշխարհի ամենաբարձր փայտե շենքի շինարարական աշխատանքները: Ինչպես գրում է The Local պարբերականը, 14 հարկանի շենքի բարձրությունը կկազմի 49 մետր: «Թրիթ» (Treet) կամ «Դը Թրի» (The Tree) անվանումը կրող շենքը կկառուցվի Բերգեն (Bergen) քաղաքի կենտրոնում: Շինության կոնստրուկցիոն շրջանակը կկառուցվի 1 մետր հաստությամբ շերտավոր լամինացված փայտանյութից, իսկ ապակի, բետոն և այլ շինանյութեր կօգտագործվեն բացառապես ֆասադային աշխատանքների իրականացման փուլում: Նախագծի կառուցապատող ընկերության պնդմամբ, սա անհրաժեշտ է, որպեսզի փայտանյութը պաշտպանվի արտաքին խոնավ միջավայրի ազդեցությունից: Բարձրահարկի կոնստրուկցիաների կառուցումը նախատեսվում է ավարտել 2015 թ-ի սկզբին, այնինչ 62 բնակարանների կեսն արդեն վաճառված է: Նշենք, որ «Թրիթ» նախագծի մասին հայտարարվել է 1 տարի առաջ, իսկ վերջինիս նպատակն է ցուցադրել, որ հնարավոր է փայտանյութից կառուցել բարձրահարկ էկոլոգիապես մաքուր շինություններ: Ի դեպ, վերջերս Յելի համալսարանի (Yale University) գիտնականները հաստատել են, որ շինարարության մեջ փայտանյութի օգտագործումը կբերի մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի ծավալների գլոբալ կրճատման անգամ անտառահատության ավելացման և անտառանյութի ավելի մեծ քանակությամբ սպառման պարագայում: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր փայտե շենքը գտնվում է ավստրալիական Մելբուրն քաղաքում: 32 մետր բարձրությամբ «Ֆորտե» (Forte) անվանումը կրող շենքը շահագործման է հանձնվել 2012 թ-ի վերջին: Նշենք նաև, որ դեռևս 2012 թ-ին ճարտարապետ Մայքլ Գրինը հայտարարել էր Վանկուվերում 30 հարկանի փայտյա երկնաքերի կառուցման նախագծի մասին:

Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգի պլանավորման նախարար Մեթյու Գայը (Matthew Guy) հաստատել է 388 մետր բարձրությամբ «Ավստրալիա 108» (Australia 108) բնակելի աշտարակի շինարարության նախագիծը Մելբուրնում, որը կառուցվելուց հետո կդառնա հարավային կիսագնդի ամենաբարձր աշտարակը: Մեթյու Գայը հաստատել է նախագիծը, ի հեճուկս Մելբուրնի քաղաքային խորհրդի հակադրումներին, ովքեր վախենում են, որ նոր աշտարակի շինարարությունը ստվեր կգցի քաղաքի խոշորագույն հուշահամալիրներից մեկի՝ «Հիշատակի սրբավայրի» (Shrine of Remembrance) վրա: «Ավստրալիա 108»-ը կներառի 600 բնակարան, քաղաքի ամենաբարձր հյուրանոցը և ռեստորաններ 84-րդ հարկում, որը տեսականորեն կլողա օդի մեջ: 108 հարկանի շենքը կդառնա աշխարհի 18-րդ ամենաբարձր աշտարակը: Նորագույն երկնաքերը նախագծել է հունական ծագումով ավստրալիացի ճարտարապետ Նոնդա Կաթսալիդիսը (Nonda Katsalidis): Նա բացատրել է, որ աշտարակը հնարավոր կլինի կառուցել արագ, ընդամենը 4 տարում, քանի որ շինարարության ժամանակ կօգտագործվի «հավաքովի կառուցվածքներ»: Այսօր հարավային կիսագնդի ամենաբարձր աշտարակը համարվում է «Քյու 1 Աշտարակ»-ը (Q1 Tower), որը նույնպես գտնվում է Ավստրալիայում: 323 մետր բարձրությամբ աշտարակը շահագործման է հանձնվել 2005 թ-ին: Իսկ ահա Մելբուրնում ռեկորդակիրը համարվում է 297 մետր բարձրությամբ «Էվրիկա Աշտարակը» (Eureka Tower):

«Փայտյա բարձրահարկ» արտահայտությունը շինարարության ոլորտում նոր իմաստ է ստանում այն բանից հետո, երբ ավստրալիական Մելբուրն քաղաքում ավարտին է մոտենում աշխարհի ամենաբարձր փայտյա աշտարակի շինարարությունը: Այս ամսվա սկզբին «Լենդ Լիզ» (Lend Lease) ընկերությունը ավստրալիական Մելբուրն քաղաքի Վիկտորիա նավահանգստում կառուցվող 10 հարկանի «Ֆորտե» (Forte) փայտյա աշտարակի վերջին խաչաձև սոսնձված փայտանյութե (CLT) կառուցվածքն է տեղադրել: Նշենք, որ 10 հարկանի փայտե շինություն կառուցելու նախագծի մասին ընկերությունը հայտարարել էր դեռևս 4 ամիս առաջ, իսկ այսօր շինարարությունն արդեն ավարտվում է: Շինարարության ավարտից հետո «Ֆորտե» փայտյա աշտարակը կդառնա առաջինն իր տեսակի մեջ Ավստրալիայում և ամենաբարձրն աշխարհում: 11 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ 32 մետր բարձրությամբ շինությունում կտեղակայվեն 23 բնակարան և 4 թաունհաուս, որոնց գինը կտատանվի 430-795 հազար ԱՄՆ դոլարի սահմաններում: Նշենք, որ շինարարության համար օգտագործվել է խաչաձև սոսնձված փայտանյութ, որն այնքան ամուր է, որքան բետոնն ու պողպատը: Ինչպես հայտարարել է ընկերության գործարքների կառավարման բաժնի տնօրեն Դերիլ Փեթթերսոնը (Daryl Patterson), ընկերությունը չի պատրաստվում ոչ մի բնակարան վաճառել, քանի դեռ չի ավարտվել շինարարությունը: Քանի որ այս շենքը նորություն է տեղաբնակների համար, ապա շատ կարևոր հանգամանք է, որ նրանք, նախքան գնելը, հնարավորություն ունենան մտնել բնակարաններ , շոշափել, զգալ կառույցի ամրությունը և հետո միայն գնման որոշում կայացնեն: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր փայտե երկնաքերը գտնվում է Լոնդոնում: 30 մետր բարձրությամբ «Սթադհաուս» (Stadthaus) փայտե շինությունը, որը նախագծել է ճարտարապետ Մյուրեյ Գրովը (Murray Grove), ունի 9 հարկ: Նշենք, որ այս շենքի անգամ սանդուխքները և վերելակահորը CLT փայտից են: Ի դեպ, դեռևս այս տարվա մարտին, կանադական ճարտարապետական «ՄաքՖարլեյն Գրին Բիգգար Արքիթեքչր + Դիզայն» (McFarlane Green Biggar Architecture + Design) ընկերության տնօրեններից Մայքլ Գրինը (Micheal Green) հայտարարել էր, որ պատրաստվում է Վանկուվեր քաղաքում կառուցել 30 հարկանի փայտյա երկնաքեր , սակայն երկնաքերի շինարարությունը դեռևս սկսված չէ:

«Լենդ Լիզ» (Lend Lease) ընկերությունը հայտարարել է, որ պատրաստվում է կառուցել Ավստրալիայի առաջին և աշխարհի ամենաբարձր փայտե բնակելի երկնաքերը՝ կառուցվածքների համար օգտագործելով խաչաձև սոսնձված փայտանյութ` CLT (Cross Laminated Timber), տեղեկացնում է Architecture Design պարբերականը: «Ֆորտե» (Forté) անվանումը ստացած փայտե բնակելի շենքը կկառուցվի Մելբուրն քաղաքի Վիկտորիա Նավահանգստում (Victoria Harbour): Նախատեսվում է, որ 10 հարկանի փայտե երկնաքերում կտեղակայվեն 23 բնակարան և 4 թաունհաուս: Մելբուրնի քաղաքային կերպարն արտացոլող երկնաքերը պատրաստ կլինի արդեն 2012 թ-ի հոկտեմբերին և կդառնա քաղաքի ամենաէներգաարդյունավետ կառույցը ջեռուցման և հովացման տեսանկյունից: Վերջին տասնամյակում Եվրոպայի շինհրապարակներում լայնորեն կիրառվում է խաչաձև սոսնձված փայտանյութը, սակայն Ավստրալիայում այն դեռ նորություն է: «Լենդ Լիզ» ընկերությունը վստահ է, որ այդ փայտանյութի օգտագործումը բետոնի և պողպատի համեմատությամբ մոտ 1400 տոննայով կկրճատի ածխաթթու գազի արտանետումը մթնոլորտ: Խաչաձև սոսնձված փայտանյութը բավականին տարբերվում է ավանդականից, այն ունի ամուր կառուցվածք և իր ամրությամբ համահավասար է բետոնին, իսկ որոշ դեպքերում գերազանցում է վերջինիս: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր փայտե երկնաքերը գտնվում է Լոնդոնում: 30 մետր բարձրությամբ «Սթադհաուս» (Stadthaus) փայտե շինությունը, որը նախագծել է ճարտարապետ Մյուրեյ Գրովը (Murray Grove), ունի 9 հարկ: Նշենք, որ այս շենքի անգամ սանդուխքները և վերելակահորը CLT փայտից են: Ի դեպ, դեռևս այս տարվա մարտին, կանադական ճարտարապետական «ՄաքՖարլեյն Գրին Բիգգար Արքիթեքչր և Դիզայն» (McFarlane Green Biggar Architecture + Design) ընկերության տնօրեններից Մայքլ Գրինը (Micheal Green) հայտարարել է, որ պատրաստվում է Վանկուվեր քաղաքում կառուցել 30 հարկանի փայտյա երկնաքեր, սակայն երկնաքերի շինարարությունը դեռևս սկսված չէ: