Նորից քննարկվում է Կոնդի վերակառուցման ծրագիրը։ Այս ծրագիրն արդեն որերորդ անգամ հանում են արխիվից, որերորդ անգամ խոսում Կոնդում հին Երևանի կոլորիտի ու պատմական միջավայրի պահպանման կարևորության մասին։ Ընթացք կստանա՞ ծրագիրն այս անգամ։ Եվ ընդհանրապես իմաստ ունի՞ վերակառուցել հին ու իրար վրա լցված կիսաքանդ տների այդ բլուրը։ Ավելի հեշտ չէ՞ պարզապես մաքրել խարխուլ տների կուտակումները ու կոնդեցիներին ապահով ու բարեկարգ բնակարաններ շնորհել։ Երևանի հին թաղի հին խնդիրները Կոնդը 17-րդ դարից պահպանված Երևանի ամենահին թաղամասերից է: Ասիական հին քաղաքին բնորոշ նեղ՝ 3-4 ոտնաչափ լայնությամբ ծուռումուռ փողոցներ՝ երկու կողմերում ոռոգման առուներ, կավից ու մանր քարերից կառուցված պարսպապատ տնակներ։ Սա հին Կոնդն է։ Ու որքան հին է թաղը, այնքան էլ հին ու շատ են թաղի խնդիրները․ դրանք կուտակվել են տասնամյակներ շարունակ։ 21-րդ դարի հեշտ կյանքը շրջանցել է Կոնդի խարխուլ, իրար վրա լցված տնակները։ Դրանց մեծ մասը չունեն առանձին սանհանգույց, կոյուղի, մարդիկ ջուր են կրում դրսի ծորակներից, ապրում են տանիքի փլվելու կամ հրդեհի բռնկման վտանգի մեջ։ Ու այդպես էլ ապրում են արդեն քանի՜ տասնամյակ։ Այստեղ ժամանակը կանգ է առել, բայց այդ կանգառը ավերիչ է։ Միայն առաջին հայացքից այստեղ ոչինչ չի փոխվել, իրականում թաղը քանդվում է ներսից։ Միգուցե ավելի հեշտ լիներ քանդել հին տները և կառուցապատել բնակելի շենքերով՝ կոնդեցիներին հարմարավետ բնակարաններ հատկացնելով։ Բայց կյանքի առանձնահատուկ ռիթմով ապրող, մայրաքաղաքային փայլերից ու լույսերից վեր ծվարած այս բլուրը խտացրել է երևանյան մի յուրահատուկ շունչ, որն առանձնահատուկ ձգողական ուժ է հաղորդում Կոնդին։ Ու ինչպես հին, մաշված, բայց շատ սիրելի մի իր, Կոնդը պահել են Երևանի իր անկյունում ու չգիտեն՝ գցեն, թե չգցեն, քանդենք, թե չքանդեն․ ինչ անեն, ինչպես նոր կյանք հաղորդեն նրան, որ և՛ նոր լինի, և՛ մեր հին ու բարի Կոնդը մնա։ Կոնդի վերակառուցման նախագիծը Երևանի գլխավոր հատակագծերում Կոնդի կառուցապատումը, համակողմանի լուծում չի ստացել ու դարձել էր քաղաքի խնդրահարույց հանգույցներից մեկը։ Թամանյանն ընդհանրապես Կոնդի վերակառուցում չի նախատեսել, այնտեղ կանաչ գոտի է պատկերացրել, բայց բլուրը այդ թվականների հիմնական կառուցապաումից դուրս է մնացել դիրքի պատճառով։ Քաղաքի կենտրոնում քաղաքից կտրված թաղամասի կառուցապատման խնդրին լրջորեն անդրադարձան 1984-85թթ.-ին։ Հայտարարվեց Կոնդի վերակառուցման ճարտարապետական նախագծերի մրցույթ: ՀԿԿ Կենտկոմի առաջին քարտուղար Կարեն Դեմիրճյանն ուներ Կոնդի վերակառուցման իր մտապատկերը․ «Դուք եղե՞լ եք Փարիզում, տեսե՞լ եք Մոնմարտրը: Ես ուզում եմ, որ Կոնդը դառնա Երևանի Մոնմարտրը», -ասել էր նա ճարտարապետ Արշավիր Աղեկյանին, որի նախագիծն էլ հենց ընդունվել էր մրցույթի արդյունքում։ Ըստ Արշավիր Աղեկյանի նախագծի Սարյան, Լեո, Պարոնյան փողոցների երկայնքով նախատեսվում էր բնակելի զոնա՝ տերասաձև ներքին բակերի համակարգով, օգտագործվող կանաչապատ կտուրներով: Կոնդի բարձունքի միջնամասում՝ մոտ 5հա տարածքում, նախատեսվում էր հասարակական կենտրոն, որտեղ վերակառուցվող տները հնարավոր կլիներ օգտագործել որպես արվեստանոցներ, ժողովրդական վարպետների արհեստանոցներ, ցուցադրման և վաճառքի սրահներ։ Իսկ Դվին հյուրանոցի հյուսիսային հատվածի վերակառուցվող տներում, ըստ նախագծի լինելու էր տուրիստական կենտրոն՝ բակերի շուրջը համախմբված ծավալներով: Այն զբաղեցնում էր մոտ 3հա տարածք: Բայց նախագիծը կյանքի չկոչվեց վրա հասած երկրաշարժի և դրան հաջորդած դեպքերի պատճառով։ Արշավիր Աղեկյանը շատ է կարևորում այս թաղի վերակառուցումը․«Երևանում շատ թե քիչ պահպանված թաղամասերից, որն իր վրա կարող է վերցնել պատմամշակութային ֆունկցիա, դա Կոնդ բնակատեղին է: Մեզ հասած այդ թաղամասն ունի ուշ միջնադարյան կառուցապատման հենք: Կատարված նախագիծը նպատակ է հետապնդել, հենվելով Կոնդի տարերային կառուցապատման, մասշտաբի և տարածության կազմակերպման միջնադարյան ոգու վրա, ստեղծել ժողովրդական ճարտարապետության հավաքական կերպար: Պատմական հարուստ անցյալ ունեցող, բայց իրական ապացույցներից զուրկ քաղաքամայր Երևանում այս խնդիրն առավել հրատապ է»: Այդ հրատապությունը չի կորել նաև այսօր՝ նախագծի ընդունումից երեք տասնամյակ անց, որովհետև հնի պահպանությունն ու վերականգնումն այսօր ավելի է գնահատվում ու կարևորվում, այսօր նորակառույց երկնաքերերով այնքան չես կզարմացնես, որքան հնաոճ տներով պարփակված մի կարճ փողոցի վերականգնումով, որտեղ մարդն իրեն ավելի շատ է կապված զգում իր քաղաքի անցյալին ու արմատներին։ Նոր նախագծի սպասումով Կոնդն իր տեղադրությամբ ու պատմականությամբ զբոսաշրջության զարգացման լայն պոտենցիալ ունի և հետաքրքիր մտահղացումներ իրականացնելու լայն հնարավորություններ է ընձեռում։ Կոնդի վերակառուցման ու պահպանմանն ուղղված ուսումնասիրություններ 2011 թ․ նախաձեռնել էր նաև «ՈւրբանԼաբ Երևան» քաղաքաշինական ժողովրդավարացման ինստիտուտը, պատրաստել մի քանի էսքիզային տարբերակներ, ներկայացնելով նաև համեմատական, օրինակ՝ Վենետիկի նեղ փողոցներում գտնվող տների հետ: Այսօր Ուրբանլաբը զբոսաշրջային պտույտներ ու այցելություններ է կազմակերպում Կոնդում՝ նպատակ ունենալով անընդհատ հանրության ուշադրությունը սևեռել քաղաքի այս հատվածի վրա։ Եվրոպական շատ հայտնի քաղաքներ են իրենց հին պատմական հատվածները վերակառուցել ու դարձրել զբոսաշրջային կենտրոններ։ Նրանց օրինակով և հաշվի առնելով թաղի առանձնահատկություններն ու կոլորիտը, հնի ու նորի ներդաշնակ վերակառուցմամբ ու բնակիչների խնդիրների համալիր լուծմամբ Կոնդը պետք է կապել քաղաքի հետ, այն դարձնել մայրաքաղաքի ակտիվ առօրյայի մասնիկը։ Այժմ Կոնդի վերակառուցման հայեցակարգի մշակման շուրջ ընթանում են քննարկումներ, միայն դրանից հետո կսկսի նախագծային փուլը։ Ի՞նչ կորոշվի ու ինչպե՞ս կիրականացվի դեռ հայտնի չէ։ Բայց խնդիրը հրատապ է, և հազարավոր կոնդեցիներ սպասում են իրենց բնակության պայմանների բարելավմանը գոնե այս իշխանության օրոք։ Կոնդի մասին հաջորդ հրապարակումներում, հուսանք, կխոսենք արդեն իրականացման պատրաստ նախագծի մասին։

Մայրաքաղաքում արդեն տասնյակ տարիներ շարունակ օրեցօր կառուցվում են նոր բնակելի շենքեր, որոնք սակայն կենդանություն չեն ստանում, քանի որ շատերը ձեռք են բերում նորակառույց բնակարանները որպես կապիտալ։ Մինչդեռ կան բազում հայ ընտանիքներ, որոնք դեռևս ապրում են վթարային շենքերում։ Ինչքանո՞վ է դա արդարացի, թողնում ենք Ձեր դատին։ Ինչևէ։ Այսօր կխոսենք «Նոբբի» ՍՊ շինարարական ընկերության կողմից իրականացվող ծրագրի մասին, որով ընկերությունը վերը նշված խնդրին փորձում է լուծում տալ։ Խոսքը գնում է Աջափնյակ վարչական շրջանի Արզումանյան 8/1 հասցեում իրականացվող բնակելի շենքերի կառուցման մասին «Նոբբի» ՍՊ ընկերության կողմից։ Մեզ հայտնի է, որ վերը նշված հասցեի հարակից վթարային շենքի բնակիչները դիմել են «Նոբբի» ՍՊ ընկերությանը, նորակառույց շենքից բնակարան ստանալու խնդրանքով։ Ի՞նչ փուլում են այդ պայմանավորվածությունները և ի՞նչ պայմաններով են այդ բնակարանները նրանց հատկացվելու։ «Հարակից վթարային շենքի բնակիչների հետ ձեռք ենք բերել պայմանավորվածություն նրանց նոր կառուցվող շենքում բնակարաններ հատկացնելու վերաբերյալ: Նշված բնակարանները հատկացվելու են ամբողջությամբ վերանորոգված և հարմարեցված բնակիչների պահանջներին, իսկ վթարային շենքը ապամոնտաժվելու է, և տեղում կառուցվելու է պուրակ»,- մեզ հետ զրույցում պարզաբանեցին «Նոբբի» ՍՊ ընկերությունից։ Ինչ վերաբերվում է պուրակին, ապա ընկերությունից տեղեկացրեցին, որ տարածքը բավականին ընդարձակ և հարմարավետ է լինելու։ Ըստ էության կարելի է ասել, որ սա բնակարանաշինական եզակի այն ծրագրերից է, որտեղ նախատեսվում է նաև կանաչ տարածքի ստեղծում։ Ընդհանուր փաթեթն իր մեջ ներառում է թվով 5 շենքերի կառուցում, որոնցից առաջին շենքի շինարարական աշխատանքներն արդեն սկսված են և կավարտվեն 2020թ․-ի վերջին: Ըստ նախատեսվածի, կառուցվող շենքը բաղկացած է 12 հարկից և ունի 120 բնակարան՝ 39 մ2, 55 մ2, 58 մ2, 76.9 մ2 մակերեսներով, ստորգետնյա ավտոտնակ և մանկական խաղահրապարակ: Ծրագրով նախատեսված է կառուցել ևս չորս շենք, որոնցից երկուսը 16 հարկանի են, մյուս երկուսը՝ 18: Ընդհանուր 220 բնակարան և 100 մեքենայի համար նախատեսված կայանատեղի ունեցող շենքերում լինելու են 35 մ2- 120 մ2 մակերեսով բնակարաններ:

Վերջին տարիներին քրաֆթ գարեջրի արտադրությունը լայն տարածում է ստացել ամբողջ աշխարհում։ Քրաֆթ գարեջրի արտադրությունը հիմնականում կազմակերպվում է հենց գարեջրատան ներսում և փոքր ծավալով՝ շեշտադրումը դնելով ինքնատիպ համի և բարձր որակի վրա։ «Դառգետը» Հայաստանում արտադրվող քրաֆթ գարեջրի առաջին փորձն է։ Այն իր պատմությունը սկսել է 2016 թվականին նույնանուն գործարան-ռեստորանում։ Հաջողությունն ու մեծ պահանջարկը «Դառգետին» ստիպեցին ընդլայնել արտադրությունը և հիմնել ժամանակակից քրաֆթ գարեջրի գործարան Հայաստանում։ «Դառգետ» քրաֆթ գարեջրի գործարանի ճարտարապետական նախագիծը իրականացրել է «Ստորակետ» ճարտարապետական արվեստանոցը։ «Ստորակետի» համար այս առաջարկը հետաքրքիր մարտահրավեր էր, որովհետև պիտի ստեղծեին ու իրականացնեին Հայաստանում առաջին քրաֆթ գարեջրի գործարանի նախագիծը։ Նախագծի իրականացման համար «Ստորակետը» ուսումնասիրել է համաշխարհային նորագույն գարեջրի գործարանների բարձրակարգ շինությունները։ Պատվիրատուն հստակ խնդիր էր դրել արվեստանոցի առաջ գործարանը պետք է ներառեր ռեստորան և այգի։ Արդյունքում գործարանը նախագծվեց և կառուցվեց որպես երկու առանձին կից շինությունների՝ արտադրամասի և ռեստորանի համալիր, որը ներառում է նաև գարեջրի այգի։ Գործարանի կոնստրուկցիան մետաղական է։ Հավաքովի մետաղական շրջանակները կրում են սենդվիչ պանելային պատերը, տանիքը և երկհարկ հատվածներում երկաթբետոնե ծածկը։ Թե՛ արտադրամասը, թե՛ ռեստորանը ունեն մասնակի երկհարկ հատված։ Երկրորդ հարկերը անտրեսոլային են։ Արտադրամասի առանցքային չափերն են 21x80մ (2050քմ)։ Այն մեկ հարկանի կառույց է, որի բարձրությունը չի գերազանցում 9․5մ։ Արտադրամասում՝ 4-9 առանցքներում, 6մ լայնությամբ անտրեսոլային հարկն է՝ նախատեսված օֆիսային տարածքի համար։ Ռեստորանի շենքի առանցքային չափերն են՝ 17x32մ (760 քմ)։ Այն ևս մեկ հարկանի կառույց է՝ նույն բարձրությամբ և անտրեսոլային հարկով։ «Դառգետ» քրաֆթ գարեջրի գործարանը կառուցվել է Սևան տանող ճանապարհին՝ Մ4 մայրուղու վրա՝ Երևանից 9կմ հեռավորության վրա, և գրավում է 3․500 քմ տարածք։ Այն պարսպապատված չէ, ինչպես սովորական գործարանները․ մուտքը գործարանի տարածք ազատ է բոլոր ցանկացողների համար։ Սակայն սա այս գործարանի միակ առանձնահատկությունը չէ․ քրաֆթ գարեջրի գործարանի ֆասադը ապակեպատ է․ ապակիներից այն կողմ երևում է քրաֆթ գարեջրի արտադրության ամբողջ գործընթացը։ «Ստորակետի» մտահղացմամբ ապակեպատ դիզայնը, բնական լուսավորման հարցը լուծելուց բացի գործարանը դարձնում է ավելի գրավիչ ու ինքնատիպ, և ըստ էության փոխարինում է գովազդային վահանակին․«Ի՞նչ կարիք կա գովազդ տեղադրել վահանակի կամ արտաքին շինության վրա, եթե «վարագույրից այն կողմ» ծավալվող արտադրությունն ինքնին կարող է հիանալի գովազդ լինել։ Այսպես զարգացավ գարեջրի թափանցիկ, ցուցադրվող գործարան ստեղծելու գաղափարը, որն էլ դարձավ «Դառգետ» գարեջրի գործարանի վերջնական դիզայնի հիմնական առանձնահատկությունը։ Շինության դիմացի հատվածը, որտեղ ծավալվում է բուն արտադրությունը, մենք ամբողջովին պատեցինք ապակիով։ Այս կերպ մենք հասանելի դարձրեցինք գարեջրի արտադրման գործընթացը բոլոր նրանց համար, ովքեր պատրաստ էին ընդունել քրաֆթ գարեջրի արտադրությունը որպես արվեստի ցուցադրություն ներկայացնելու գաղափարը»։ Արտադրամասը և ռեստորանը անջատված են նեղ և երկար բացօթյա ապակեպատ միջանցքով, և այստեղից ևս ռեստորանում նստած այցելուն կարող է ապակե պատերի միջով հետևել իր սեղանին դրված գարեջրի արտադրման ամբողջ գործընթացին։ Ապակեպատ այս միջանցքը տանում է ետնամասում գտնվող գարեջրի այգի և բացօթյան սրճարան (685 քմ․)։ Գործարանի դիմաց և հետնամասում կան ավտոկայանատեղեր։

Վանաձորի Հայքի հրապարակի վերակառուցման գործընթացը տեղից շարժվեց։ Վերջերս տարածքային կառավարման կոմիտեի կողմից առաջին փուլով հաստատվել է Վանաձորի Հայքի հրապարակի վերակառուցման նախագիծ - առաջարկը։ Ըստ հայեցակարգի նախագիծը այժմ գտնվում է հաստատման երկրորդ փուլում, որից հետո կսկսվեն բուն նախագծային աշխատանքները։ Նախագծի հեղինակն է Վանաձորի գլխավոր ճարտարապետ Սուրեն Աբովյանը։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հրապարակում վերջին անգամ լայնածավալ բարեկարգման աշխատանքներ իրականացվել են դեռ նախորդ դարի 80-ականների վերջերին՝ հրապարակն ունի հիմնանորոգման և բարեկարգման կարիք։ Բացի այդ՝ ժամանակի ընթացքում առաջացել է հրապարակը ժամանակակից չափորոշիչներին համապատասխանեցնելու անհրաժեշտություն։ Սրանից ելնելով ծրագրի նպատակն է կառուցել ժամանակակից չափորոշիչներին համապատասխան հրապարակ և ապահովել բնակչության հանգստի կազմակերպումը։ Հրապարակը ունի 1 հա մակերես՝ նախատեսվում է իրականացնել ճարտարապետական փոքր կերտվածքների և ձևերի տեղադրման, լուսավորման, սալիկապատման և կանաչապատման աշխատանքներ: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հանրապետության երրորդ մայրաքաղարի գլխավոր հրապարակը իրենից ներկայացնում է հանրային նշանակության պատմամշակույթային վայր, այդ իսկ պատճառով այստեղ լուրջ ճարտարապետական փոփոխություններ չեն ակնկալվում։ Այսպիսով՝ նախագծի հեղինակ Սուրեն Աբովյանը՝ ներդաշնակելով ժամանակակից մոտեցումները պատմամշակութային արժեքների հետ, հնարավորություն է տալիս վանաձորցիներին չմոռանալ իրենց պատմությունը և օտարերկյա զբոսաշրջիկներին հաղորդ անել Վանաձորի պատմամշակութային անցուդարձին ճարտարապետության միջոցով։ Ողջունելի է այն հանգամանքը, որ ճարտարապետը ստեղծագործել է «պահպանելով հինը՝ կառուցել նորը» սկզբունքով: Վանաձորի գլխավոր ճարտարապետ Սուրեն Աբովյանի խոսքով․ «Ներկայացված նախագծով հրապարակը ամբողջությամբ ճարտարապետական խորքային և կոշտ փոփոխությունների չի ենթարկվելու։ Սակայն շատրվանային համակարգը ամբողջությամբ վերակառուցվելու է և համապատասխանելու է միջազգային չափանիշներին։ Այն լինելու է նոր ոճի և ավելի ճոխ լուսային և ձայնային էֆեկտներով։ Հրապարակի շրջանաձև երթևեկության միջնամասը զարդարելու է քարե գորգը։ Նախատեսվում է ամբողջությամբ փոխել հրապարակի սալիկները և բեմահարթակը, ինչպես նաև դեկորատիվ ծառերով և ծաղիկներով կանաչապատել Հայքի հրապարակը և Խորենացու պողոտան»։ Նշենք, որ հրապարակի ճարտարապետական անսամբլն ամբողջացնելու նպատակով, հանրապետությունում առաջին անգամ, Կիրովի արձանի տեղում նախատեսվում է կառուցել ժամային աշտարակ, որի բարձրությունը կկազմի 17 մ։ Ըստ նախագծի այն կծառայի նաև որպես դիտաշտարակ: Նշենք, որ նախագծի ֆինանսական հաշվարկները կատարվել են դեռևս 2008թ-ին, ըստ այդմ՝ հրապարակի արդիականացման համար կպահանջվի մոտ 452.0 մլն դրամ՝ կանաչապատմանը՝ 120 մլն, շատրվանների վերակառուցմանը՝ 300 մլն և ժամացույցի մեխանիզմի համար՝ 22-30 մլն դրամ։ Հիշեցնենք, որ Կիրովի անվան (այժմ՝ Հայքի) հրապարակը կառուցվել է 1950-ական թվականներին։ Հրապարակն իր ճարտարապետական հորինվածքով պահպանում է հայկական ճարտարապետության լավագույն ավանդույթները: Մարզպետարանի շենքը նախագծել է Զավեն Բախշինյանը, Գուգարք հյուրանոցը և քաղաքապետարանի շենքը Բաղդասար Արզումանյանի և Հովհաննես Մարգարյանի նախագիծն է, իսկ հրապարակի բնակելի շենքերը՝ Վանաձորի առաջին գլխավոր ճարտարապետ Իգնատ Բուռնազյանինը: Հետագայում հրապարակի ձևավորման աշխատանքները իրականացրել է աշխատանքային խումբը՝ Ռաֆիկ Բոշյանի ղեկավարությամբ։ Մասնավորապես, կառուցվել են Հայքի հրապարակի շատրվանները, Կիրովի արձանը և Խորենացու պողոտան ամբողջությամբ: Հարկ է նշել, որ Վանաձորում շինարարական աշխատանքները չեն սահմանափակվելու միայն Հայքի հարապարակի վերակառուցմամբ։ Այստեղ իսկական շինարարական բում է սպասվում, քանի որ բացի հրապարակի վերակառուցումից, ներկայացվել են «Արցախ» պուրակի, երիտասարդական այգու, կերպարվեստի թանգարանի և նրան հարող պուրակի բարեկարգման և արդիականացման մի շարք նախագիծ - առաջարկներ։ Վերը նշվածները նախատեսվող աշխատանքների ոչ ամբողջական ցուցակն է՝ կառուցվելու և վերակառուցվելու են մարզադպրոցներ, իրականացվելու են ճանապարհների հիմնանորոգման աշխատանքներ։

«Ստեփանակերտի կենտրոնում երկու նոր թաղամաս կկառուցվի»,- մեզ հետ հեռախոսազրույցում ասացին Ստեփանակերտի քաղաքապետարանից և նշեցին, որ աշխատանքները գտնվում են նախագծման փուլում։ «Շինությունները կառուցվելու են ժամանակակից բոլոր պահանջներին համապատասխան: Տիգրան Մեծ փողոցի վրա կառուցվող շենքերում նախատեսում ենք շինարարության համար օգտագործել սեյսմակայուն բարձիկներ, որոնք հուսալի են դարձնելու շենքի սեյսմակայունությունը: Նոր շենքերը լինելու են գազաֆիկացված: Բոլոր բնակարաններում տեղադրվելու են գազի ազդանշանային համակարգեր: Երկու նոր թաղամասերի տարածքների շինհարթակները արդեն պատրաստ են շինարարություն սկսելու համար: Ներկայումս աշխատանքները գտնվում են նախագծային փուլում: Շին աշխատանքները նախատեսված է ավարտին հասցնել 2020 թվականին», -մանրամասնել էր ԱՀ քաղաքաշինության նախարար Կարեն Շահրամանյանը՝ ընդգծելով, որ այդ բնակարանները քաղաքացիներին է տրամադրվելու հիփոթեքային նոր՝ ավելի մատչելի պայմաններով։ Թաղամասերից մեկը գտնվելու է փրկարարների ծառայության նախկին հասցեում։ Նախագծի հեղինակն է ռուսաստանաբնակ ճարտարապետ Մաքսիմ Աթայանցը։ Տիգրան Մեծ-Ալեք Մանուկյան խաչմերուկի հարևանությամբ գտնվող թաղամասի տարածքը կազմում է 3.5 hա: Այն կլինի ուրույն ոճով թաղամաս, հետաքրքիր լուծումներով: Ըստ նախագծի թաղամասը կառուցապատվելու է 7 և 9 հարկանի շենքերով։ Շենքերն ունենալու են սեյսմակայուն բարձիկներ և կառուցվելու են նորագույն տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։ ԱՀ քաղաքաշինության նախարարի խոսքերով․ «Նոր տեխնոլոգիաների օգտագործումը և կէժանացնի շինարարության արժեքը և մյուս կողմից ավելի հուսալի կլինի այդ շենքերի սեյսմիկ անվտանգությունը»։ Հարկ է նշել, որ կառուցվող թաղամասը չի խանգարի արդեն կանգուն բարձրահարկերին և ավելին, նույն սեյսմակայուն բարձիկներով կզինվեն նաև Տիգրան Մեծ փողոցի 9 հարկանի շենքերը։ Կարեն Շահրամանյանի խոսքերով առանց բնակիչներին տարհանելու արդեն իսկ կանգուն շենքերը հիմքերից ամրացվելու և տեղադրվելու են սեյսմակայուն բարձիկներ։ Այս քայլի արդյունքում մի քանի անգամ բարձրանալու է շենքերի սեյսմակայունությունը: Ահա այսպիսի մոտեցումներով է իրականացվում քաղաքաշինությունը Արցախում։ Հուսանք, որ նման տեխնոլոգիան կիրագործվի և մեզ մոտ, պատմագեղարվեստական արժեք ունեցող բնակելի շենքերի կյանքը երկարացնելու հարցում։ Կառուցվող շենքերում առկա բնակարանները ունենալու են հետևյալ մակերեսները՝ 2 սենյականոցները – մինչև 67 քմ, 3 սենյականոցները 80-96քմ և 4 սենյականոցները -110քմ: Հատակագծային լուծումներով, ընդհանուր առմամբ բնակարանները համալրված են լինելու առանձին խոհանոցներով և հյուրասենյակներով։ Երեք և չորս սենյականոց բնակարաններում նախատեսված են 2-ական սանհանգույցներ։ Երկրորդ բնակելի թաղամասը գտնվելու է շինանյութերի նախկին կոմբինատի տարածքում։ Թաղամասի նախագծմամբ է զբաղված «Պորտալ» ճարտարապետական արվեստանոցը։ Բնակելի թաղամասի տարածքը զբաղեցնում է մոտ 2.5 հա տարածք: Այն գտնվում է Թումանյան փողոցի հարակից տարածքում՝ սպայական թաղամասի հարևանությամբ: Նախատեսվում է հիմնականում ունենալ մինչև 5 հարկանի բնակելի շենքեր։ Արվեստանոցի ճարտարապետները կանաչ տարածքների կողմնակից են, ինչը և արտահայտվում է նախագծում։ Թաղամասը կառուցվելու է բակային համակարգով։ Ճարտարապետ Սևակ Ասրյանի խոսքով փորձել են կատարելագործել Թումանյան փողոցի սպայական թաղամասը․ «Երկկողմանի օրիենտացիայով կազմակերպված բնակարաններ են լինելու՝ այսինքն բնակարանների պատուհանները ուղղված են լինելու և՛ դեպի արտաքին փողոց և՛ դեպի բակային տարածք։ Նման մոտեցումը շատ կարևոր է և ինսոլյացիայի և բնակարանների օդափոխության համար»։ Այս մոտեցումը խորթ չէ մեր ճարտարապետությանը։ Ավելին, հիմնականում նման մոտեցմամբ են կառուցվել 19-20 դարերի բնակելի տները, ինչը ելնում էր մեր բնակլիմայական պայմաններից։ Կարևոր է նաև այն, որ Թումանյան փողոցի նոր թաղամասում կկառուցվեն անհրաժեշտ ենթակառուցվածքներ՝ դպրոց, մանկապարտեզ։ Ճարտարապետի խոսքերով ․«Դպրոցը նախատեսված է մոտ 450-500 աշակերտի համար, իսկ մանկապարտեզը նախատեսված է 3 խմբի համար։ Մանկապարտեզը ընդհամենը մի քանի մետր հեռավորության վրա գտնվելու ընդհանուր թաղամասից»։ Շատ կարևոր հանգամանք է, որ նախատեսվող թաղամասերում բնակարանները կլինեն բավականին մատչելի։ Կառուցվող բյուջետային բնակարանները կլինեն առանց ավելորդ ճոխության։ Չնայած այդ հանգամանքի ԱՀ պետնախարար Գրիգորի Մարտիրոսյանը վստահեցնում է, որ դա չի նշանակում թե նորակառույցները կզիջեն գործող չափանիշներին․ «Կան մի քանի գնային տարբերակներ, որոնցից կընտրվի համեմատաբար մատչելի, համեստ և որակին համապատասխան շինանյութը, բայց բնական է, որ պետական վերահսկողություն է լինելու բացի հիմնական տեխնիկական հսկողությունից։ Այդ շենքերի բնակարանները միանշանակ կապահովեն անհրաժեշտ որակը, թող մեր քաղաքացիները լինեն անհոգ այդ տեսակետից»։ Բնակարանային պայմանների բարելավման համար կառավարությունը կյանքի է կոչել մատչելի հիփոթեքի ծրագիրը։ Առկա բնակարանային ֆոնդը հին է, իսկ նոր բնակարանների պահանջարկը շատ։ Կառավարություններում վստահ են, որ հիփոթեքի նոր կարգից կօգտվեն ավելի շատ ընտանիքներ: «Շեշտը դրվում է այսպիսի ծրագրի վրա և մենք համապատասխան ֆինանսական միջոցները նույնպես նախատեսել ենք պետական բյուջեում և այդ ծրագրի իրականացնողը կլինի Արցախի ներդրումային հիմնադրամը, որին ուղղվող միջոցները այս տարվա պետական բյուջեում ավելացվել են շուրջ 1,5 մլրդ դրամով»,- նշել էր Գրիգորի Մարտիրոսյանը։ Ստեփանակերտի նոր թաղամասերում կբնակվեն նաև կարգավիճակ ունեցող ընտանիքներ՝ նրանք ում նկատմամբ պետությունը պարտավորություն ունի։ Անկախ բնակիչների սոցիալական վիճակից բնակարանները կլինեն նույնատիպ։