Ամբողջ աշխարհից միլիոնավոր զբոսաշրջիկներ, որ գալիս են Փարիզ «Էյֆելյան Աշտարակը» դիտելու, այսուհետ կարող են զբոսնել ապակե հատակի վրա, որը կառուցվել է 38 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ աշտարակի վերականգնման նախագծի շրջանակներում: Նոր ապակե հատակը, որը տեղակայված է 57 մետր բարձրության վրա, այսօր իրենից կրկնակի զվարճանք է ներկայացնում` այցելուներին առաջարկելով հիասքանչ տեսարան դեպի քաղաքը և միևնույն ժամանակ յուրօրինակ տեսարան դեպի աշտարակը: Նշենք, որ մինչ օրս աշտարակի առաջին հարկն այնքան էլ հանրաճանաչ չէր: Զբոսաշրջիկներն այն դիտարկում էին որպես միջանկյալ հատված, որտեղով պետք է արագ անցնել, որպեսզի հասնեն 115 մետր բարձրությամբ երկրորդ հարկ և, իհարկե, ամենաբարձր` 279 մետր բարձրության վրա գտնվող դիտահարթակ, որտեղից բացվում է ֆրանսիական մայրաքաղաքի տպավորիչ տեսարանը: Այսուհետ ապակե հատակի շնորհիվ առաջին հարկը իր յուրօրինակությամբ կհավասարվի իր 2 «գործընկերներին»: «Սեն Գոբեն» ընկերությունը, որը զբաղվել է ապակե հատակի կառուցմամբ, հաշվի է առել այն փաստը, որ հատակի թափանցիկությունը պետք հասցնել առավելագույնի, իսկ սահելու հավանականությունը` նվազագույնի: Այդ է պատճառը, որ ամբողջ ապակու մակերեսին իրականացվել է տրաֆարետային տպագրություն բազմաթիվ կետերից (էմալ և հղկող մասնիկներ): Ավելի քան 18 ամիս են տևել այն հետազոտությունները, որոնց արդյունքում հնարավոր է եղել ստեղծել այնպիսի տեխնոլոգիա, որը ապահովի մեխանիկական հատվածներին գերազանց դիմակայություն` միևնույն ժամանակ պահպանելով արտադրանքի գրավչությունն օգտագործման ընթացքում: Հատակի համար նախատեսված ապակե թիթեղները պատրաստվել են լամինացված եռաշերտ ապակուց և գերդիմացկուն երկշերտ թաղանթից: Կառուցվածքի հաստությունը կազմել է 32 միլիմետր, իսկ բեռնատարողությունը` 500 կիլոգրամ 1 քառակուսի մետրի վրա: 1889 թ-ին կառուցված Գուստավ Էյֆելի ստեղծագործության վերակառուցումը, որի 125 ամյակը լրացել է այս տարի, տևել է 2 տարի` սկսած 2012 թ-ի մայիսից մինչ այս տարվա հոկտեմբեր: Բացի ապակե հատակի տեղադրումից առաջին հարկը հագեցել է էներգիա խնայող տեխնոլոգիաներով: Այստեղ տեղադրվել են 4 արևային մարտկոցներ, որոնց արտադրած էներգիան հնարավորություն է տալիս տաք ջրով ապահովել աշտարակի կարիքների կեսը: Բացի այդ տեղադրվել է անձրևաջրերի հավաքման տեխնոլոգիաներ, որոնց հավաքած ջուրը կօգտագործվի զուգարաններում: Նշենք, որ «Երկաթյա տիկնոջը» տարեկան այցելում է մոտ 7 մլն զբոսաշրջիկ, որոնց 85 տոկոսը օտարերկրացիներ են: Վերակառուցման նախագծի հեղինակները կարծում են, որ նմանատիպ նախագծից հետո աշխարհի ամենաայցելված զբոսաշրջիկային գեղատեսիլ վայրն ավելի շատ փարիզցիների կգրավի:

Փարիզի գործարար և բնակելի Լա դեֆանս (La Défense) թաղամասի կենտրոնական ճարտարապետական գլուխգործոցը`«Մեծ կամարը» (La Grande Arche), կառուցվել է 25 տարի առաջ, սակայն վերջինիս ճակատային մարմարե երեսպատումը արդեն վերանորոգման կարիք ունի, քանի որ քարերը կարող են ընկնել անցորդների վրա: Որոշակի ուսումնասիրություններից հետո Ֆրանսիայի կառավարությունը որոշել է մոտ 267.5 մլն ԱՄՆ դոլար գումար հատկացնել վերանորոգման աշխատանքների համար: «Մեծ կամարի» վերականգնումը նախատեսվում է սկսել արդեն այս տարվա հոկտեմբերին: «Մեծ կամարի» բարձրությունն ու լայնությունը կազմում է 110 մետր, և այն իր չափերով գերազանցում է «Փարիզի Աստվածամոր Տաճարը», բացի այդ վերջինիս ընդարձակ դիտահրապարակներն ու առևտրային կենտրոնները տարեկան գրավում են մոտ 250 հազար զբոսաշրջիկների: Փարիզի կարևորագույն գեղատեսիլ վայրերից մեկը նախագծել է դանիացի ճարտարապետ Իոհան Օտտո ֆոն Սպրեկելսենը (Johann Otto von Spreckelsen), սակայն հանկարծակի հիվանդության պատճառով շինարարության պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել ճարտրապետ Փոլ Անդրյոն (Paul Andreu): Որպես Փարիզի ծաղկման և տնտեսապես հզորացման խորհրդանիշ «Մեծ կամարը» հանդիսավոր կերպով բացվել է 1989 թ-ին: Վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ այս հիանալի կառույցն անվտանգ չէ արտաքին միջավայրի համար: Բացի այդ եղանակային պայմաններն ու օդի աղտոտվածությունն էլ իրենց հերթին են դրոշմ թողել կառույցի վրա, ինչի արդյունքում հյուսիսային կողմից «Մեծ կամարն» արդեն իսկ փակվել է այցելուների համար: Ի հավելումն այս ամենի` շինության հարավային հատվածում տեղակայված գրասենյակների աշխատակիցները բողոքում են վատ աշխատանքային պայմաններից, հատկապես, որ բնական լուսավորությունը գրասենյակներում գրեթե բացակայում է: Ըստ վերջնական եզրակացության` հիմնական վերականգնողական աշխատանքները կիրականացվեն հարավային հատվածում և կտևեն 2 տարի:

Երբ ավելի քան 20 տարի առաջ Լուվրում բացվեց ճարտարապետ Այ. Էմ. Պեյի (I.M. Pei) նախագծած 21.3 մետր բարձրությամբ նոր ապակե բուրգը, շատերը շտապեցին հաստատել, որ վերջինս կաղավաղի աշխարհի մեծագույն թանգարանի ճարտարապետական դասական ամբողջականությունը: Սակայն այսօր, զբոսաշրջիկների ամբոխները բավականին երկար սպասում են վերոնշյալ բուրգի առաջ, որը հանդիսանում է թանգարանի գլխավոր մուտքը: Բացի այդ ապակե բուրգն այնպես է միաձուլվել քաղաքի բնապատկերին, ինչպես Էյֆելյան Աշտարակն ու Հաղթական Կամարը (Arc de Triomphe): Այսօր թանգարանը կրկին մեծ ռիսկի է դիմում դառնալ հասարակական բուռն ու տհաճ քննարկումների առարկա, քանի որ նոր իսլամական պատկերասրահն ավելի արմատական փոփոխություն է ներկայացնում թանգարանի ընդհանուր պատկերում, քան 1989 թ-ին կառուցված բուրգը: Նոր իսլամական պատկերասրահը բաղկացած է ստորգետնյա և վերգետնյա հարկերից և ծածկված է ոսկյա ալիքաձև տանիքով, որը նեո-դասական ոճով ծածանվում է Լուվրի կենտրոնում գտնվող Վիսկոնտի (Visconti) հրապարակում, թանգարանի ամենահայտնի պատկերասրահի հարևանությամբ, որտեղ կախված է Մոնա Լիզաի պատկերը: Նոր իսլամական պատկերասրահի հանդիսավոր բացման արարողությունը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 22-ին: 7 տարի տևած նախապատրաստական և շինարարական աշխատանքների վրա ծախսվել է ընդհանուր 125 մլն ԱՄՆ դոլար: Նոր պատկերասրահը 2 ճարտարապետների համատեղ աշխատանքի արդյունք է՝ իտալացի Մաիրո Բելլինիի (Mario Bellini) և Ֆրանսիացի Ռուդի Ռիչիոտիի (Rudy Ricciotti), ովքեր դեռևս 2005 թ-ին հաղթել էին հայտարարված միջազգային մրցույթում: Երբ ճարտարապետներն առաջին անգամ խոսեցին իրենց նախագծի մասին, ներկայացրեցին այն որպես «տարածության մեջ լողացող շարֆ» (a scarf floating within the space): Այսօր նոր պատկերասրահը, որն անվանուն են նաև «Փայլող վարագույրներ» (luminous veil) կամ «Գորգ ինքնաթիռ» (flying carpet), զբաղեցնում է 2790 քառակուսի մետր մակերես: Նոր պատկերասրահը 4 անգամ ավելի մեծ է, քան նախկինում իսլամական մշակույթը ներկայացնող սրահը: Այստեղ ներկայացված են մոտ 1200 տարվա պատմություն՝ VII-XIX դարերը ներկայացնող, որոնք ներառում են ապակե, կերամիկայի, մետաղե մշակութային արժեքներ, գրքեր, ձեռագրեր, տեքստիլ և գորգեր: Ալիքաձև տանիքը պատրաստված է մոտ 8 հազար պողպատե խողովակներից և ապակուց, որը ծածկված է ոսկեջրված մետաղով: Ալիքաձև գմբեթը ներառում է բացօթյա տարածություն, որտեղ մշակութային արժեքները ներկայացված են ապակե դարակներում, իսկ ստորգետնյա հարկում էլ կրկին գերիշխում է ցերեկային լույսը, որը ներթափանցում է կողային անցքերից:

Իտալական Մոնցա և Բրիանցա (Monza and Brianza) մարզերի առևտրաարդյունաբերական պալատների կատարած ուսումնասիրության արդյունքում Եվրոպայի ամենաթանկ պատմական հուշահամալիր է ճանաչվել փարիզյան «Էյֆելյան Աշտարակը», որը գնահատվել է 545 մլրդ ԱՄՆ դոլար: 1889 թ-ին կառուցված աշտարակը համարվում է աշխարհի ամենաշատ այցելվող զբոսաշրջության կենտրոնը. միայն անցած տարի այցելուների թիվը կազմել է 7.1 մլն: Նշենք, որ կառույցի շինարարությունը բազմաթիվ քննարկումների առիթ է դարձել: Ընդդիմադիրների մի խումբը կասկածել է դեռևս այն թվականներին նմանատիպ շինություն կառուցելու հավանականության վրա, իսկ մյուսներն էլ գեղարվեստական տեսանկյունից են դեմ արտահայտվել: Սակայն արդյունքում աշտարակը կառուցվել է, բայց որպես ժամանակավոր կառույց, 2 տասնամյակից ապամոնտաժելու պայմանով: Սակայն հետագայում այն երկրի զբոսաշրջության զարգացման համար դարձել այնպիսի խթանիչ հանգամանք, որ քաղաքի իշխանությունները որոշել են ժամանակավոր կառույցը դարձնել մշտական: Ի դեպ, «Էյֆելյան Աշտարակի» նախագծման առանձնահատկությունն այն է, որ վերջինս կառուցված է այնպես, որ ցանկացած պահի հնարավոր է ապամոնտաժել: Ուսումնասիրության երկրորդ հորիզոնականում հանգրվանել է Հռոմի Կոլիզեյը (Coliseum in Rome), որը չնայած իր հնագույն պատմությանը հինգ անգամ ավելի ցածր է գնահատվել, քան փարիզյան գեղեցկուհին: Գլադիատորների ամֆիթատրոնը, որի շինարարությունն ավարտվել է մ.թ.ա. 80 թվականին, գնահատվում է 114 մլրդ ԱՄՆ դոլար և տարեկան գրավում է 4 մլն զբոսաշրջիկի: 112 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ ցուցակի երրորդ տեղում է հանճարեղ Անտոնիո Գաուդիի նախագծած, բայց դեռևս անավարտ, Սուրբ Ընտանիքի Տաճարը (Sagrada Familia): Ուսումնասիրության մեջ ներգրավվել են նաև անգլիական 2 պատմամշակութային համալիրներ՝ մայրաքաղաքի «Լոնդոնյան Թաուերը» (Tower of London) և Ուիլթշիր (Wiltshire) նահանգի «Սթոունհենջը» (Stonehenge): «Լոնդոնյան Թաուերը», որ տարեկան գրավում է 2 մլն զբոսաշրջիկի, գնահատվել է 88.7 մլրդ. ԱՄՆ դոլար, իսկ աշխարհի ամենաճանաչվածներից մեկը՝ «Սթոունհենջը»՝ 13 մլրդ. ԱՄՆ դոլար: Ցուցակում ներգրավված են նաև «Դուոմո Տաճարը» (Duomo cathedral) Միլանում (102.9 մլրդ ԱՄՆ դոլար) և մադրիդյան «Պրադո» (Prado) թանգարանը (72.8 մլրդ ԱՄՆ դոլար): «Դուոմո Տաճարը», որի շինարարության համար անհրաժեշտ է եղել մոտ 6 դար, իր մեծությամբ աշխարհի չորրորդ, իսկ Իտալիայի առաջին տաճարն է համարվում: Բացի Եվրոպական պատմամշակութային համալիրներից, այս ուսումնասիրության մեջ ներգրավվել է նաև Սպիտակ տունը Վաշինգտոնում 101.4 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ: Այն նախագծվել է ծնունդով իռլանդացի ճարտարապետ Ջեյմս Հոբանի (James Hoban) կողմից և կառուցվել 1792-1800 թվականներին:

Մարտի 9-ին «Էրմիտաժ Գրուփ» (Hermitage Group) շինարարական ընկերության գլխավոր տնօրեն Էմին Իսկենդերովը The Wall Street Journal պարբերականին տրված հարցազրույցի ժամանակ հայտարարել է, որ ընկերությունը ստացել է Փարիզի Լա Դեֆանս (La Defense) գործարար թաղամասում «Էրմիտաժ Պլազա Թաուերս» (Hermitage Plaza Towers) նախագծի կառուցման շինթույլտվությունը: Ըստ պարբերականի տարածած տեղեկատվության՝ տարածքի նախապատրաստական աշխատանքները կսկսվեն այս ամիս, իսկ բուն շինարարությունը 2012 թ-ի վերջին կամ 2013 թ-ի սկզբին: 320 մետր բարձրությամբ երկվորյակ աշտարակները 2017 թ-ին՝ շինարարության ավարտից հետո, կդառնան ոչ միայն Ֆրանսիայի, այլև Եվրոպայի ամենաբարձր շինությունները, եթե իհարկե, մինչ այդ որևէ նոր նախագիծ չիրականացվի: Նախագծի ընդհանուր բյուջեն գնահատվում է 2.61 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Նշենք, որ այս գումարից 916 մլն. ԱՄՆ դոլարը կտրամադրեն 4 բանկեր՝ 6.5 տոկոս տարեկան տոկոսադրույքով, իսկ 394 մլն ԱՄՆ դոլարը կներդնի հենց կառուցապատող ընկերությունը՝ «Էրմիտաժ Գրուփ»-ը: Մնացած 1.3 մլն ԱՄՆ դոլար գումարը կհավաքվի նախագծի բնակարանների և գրասենյակային տարածքների վաճառքից: Բնակարանների վաճառքը կիրականացվի շինարարությունը սկսվելուց 1 տարի անց, իսկ նվազագույն գումարը կկազմի 15.7 հազար ԱՄՆ դոլար քառակուսի մետրի համար: «Էրմիտաժ Պլազա Թաուերս» երկվորյակ աշտարակների նախագիծն իրականացրել է հանրաճանաչ Նորման Ֆոսթերի «Ֆոսթեր ընդ Փարթներս» (Foster and Partners) ճարտարապետական բյուրոն: Այն կազմված է 280 հազար քառակուսի մետր բազմաֆունկցիոնալ ընդհանուր տարածքից, որտեղ կլինեն 5-աստղանի հյուրանոց, 543 շքեղ բնակարան, 35 հազար քառակուսի մետր գրասենյակային և 50 հազար քառակուսի մետր առևտրային տարածքներ, ռեստորաններ, ինչպես նաև 20 հազար քառակուսի մետր մակերեսով հանրային գոտի: