«Փայտյա բարձրահարկ» արտահայտությունը շինարարության ոլորտում նոր իմաստ է ստանում այն բանից հետո, երբ ավստրալիական Մելբուրն քաղաքում ավարտին է մոտենում աշխարհի ամենաբարձր փայտյա աշտարակի շինարարությունը: Այս ամսվա սկզբին «Լենդ Լիզ» (Lend Lease) ընկերությունը ավստրալիական Մելբուրն քաղաքի Վիկտորիա նավահանգստում կառուցվող 10 հարկանի «Ֆորտե» (Forte) փայտյա աշտարակի վերջին խաչաձև սոսնձված փայտանյութե (CLT) կառուցվածքն է տեղադրել: Նշենք, որ 10 հարկանի փայտե շինություն կառուցելու նախագծի մասին ընկերությունը հայտարարել էր դեռևս 4 ամիս առաջ, իսկ այսօր շինարարությունն արդեն ավարտվում է: Շինարարության ավարտից հետո «Ֆորտե» փայտյա աշտարակը կդառնա առաջինն իր տեսակի մեջ Ավստրալիայում և ամենաբարձրն աշխարհում: 11 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ 32 մետր բարձրությամբ շինությունում կտեղակայվեն 23 բնակարան և 4 թաունհաուս, որոնց գինը կտատանվի 430-795 հազար ԱՄՆ դոլարի սահմաններում: Նշենք, որ շինարարության համար օգտագործվել է խաչաձև սոսնձված փայտանյութ, որն այնքան ամուր է, որքան բետոնն ու պողպատը: Ինչպես հայտարարել է ընկերության գործարքների կառավարման բաժնի տնօրեն Դերիլ Փեթթերսոնը (Daryl Patterson), ընկերությունը չի պատրաստվում ոչ մի բնակարան վաճառել, քանի դեռ չի ավարտվել շինարարությունը: Քանի որ այս շենքը նորություն է տեղաբնակների համար, ապա շատ կարևոր հանգամանք է, որ նրանք, նախքան գնելը, հնարավորություն ունենան մտնել բնակարաններ , շոշափել, զգալ կառույցի ամրությունը և հետո միայն գնման որոշում կայացնեն: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր փայտե երկնաքերը գտնվում է Լոնդոնում: 30 մետր բարձրությամբ «Սթադհաուս» (Stadthaus) փայտե շինությունը, որը նախագծել է ճարտարապետ Մյուրեյ Գրովը (Murray Grove), ունի 9 հարկ: Նշենք, որ այս շենքի անգամ սանդուխքները և վերելակահորը CLT փայտից են: Ի դեպ, դեռևս այս տարվա մարտին, կանադական ճարտարապետական «ՄաքՖարլեյն Գրին Բիգգար Արքիթեքչր + Դիզայն» (McFarlane Green Biggar Architecture + Design) ընկերության տնօրեններից Մայքլ Գրինը (Micheal Green) հայտարարել էր, որ պատրաստվում է Վանկուվեր քաղաքում կառուցել 30 հարկանի փայտյա երկնաքեր , սակայն երկնաքերի շինարարությունը դեռևս սկսված չէ:
«Լենդ Լիզ» (Lend Lease) ընկերությունը հայտարարել է, որ պատրաստվում է կառուցել Ավստրալիայի առաջին և աշխարհի ամենաբարձր փայտե բնակելի երկնաքերը՝ կառուցվածքների համար օգտագործելով խաչաձև սոսնձված փայտանյութ` CLT (Cross Laminated Timber), տեղեկացնում է Architecture Design պարբերականը: «Ֆորտե» (Forté) անվանումը ստացած փայտե բնակելի շենքը կկառուցվի Մելբուրն քաղաքի Վիկտորիա Նավահանգստում (Victoria Harbour): Նախատեսվում է, որ 10 հարկանի փայտե երկնաքերում կտեղակայվեն 23 բնակարան և 4 թաունհաուս: Մելբուրնի քաղաքային կերպարն արտացոլող երկնաքերը պատրաստ կլինի արդեն 2012 թ-ի հոկտեմբերին և կդառնա քաղաքի ամենաէներգաարդյունավետ կառույցը ջեռուցման և հովացման տեսանկյունից: Վերջին տասնամյակում Եվրոպայի շինհրապարակներում լայնորեն կիրառվում է խաչաձև սոսնձված փայտանյութը, սակայն Ավստրալիայում այն դեռ նորություն է: «Լենդ Լիզ» ընկերությունը վստահ է, որ այդ փայտանյութի օգտագործումը բետոնի և պողպատի համեմատությամբ մոտ 1400 տոննայով կկրճատի ածխաթթու գազի արտանետումը մթնոլորտ: Խաչաձև սոսնձված փայտանյութը բավականին տարբերվում է ավանդականից, այն ունի ամուր կառուցվածք և իր ամրությամբ համահավասար է բետոնին, իսկ որոշ դեպքերում գերազանցում է վերջինիս: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր փայտե երկնաքերը գտնվում է Լոնդոնում: 30 մետր բարձրությամբ «Սթադհաուս» (Stadthaus) փայտե շինությունը, որը նախագծել է ճարտարապետ Մյուրեյ Գրովը (Murray Grove), ունի 9 հարկ: Նշենք, որ այս շենքի անգամ սանդուխքները և վերելակահորը CLT փայտից են: Ի դեպ, դեռևս այս տարվա մարտին, կանադական ճարտարապետական «ՄաքՖարլեյն Գրին Բիգգար Արքիթեքչր և Դիզայն» (McFarlane Green Biggar Architecture + Design) ընկերության տնօրեններից Մայքլ Գրինը (Micheal Green) հայտարարել է, որ պատրաստվում է Վանկուվեր քաղաքում կառուցել 30 հարկանի փայտյա երկնաքեր, սակայն երկնաքերի շինարարությունը դեռևս սկսված չէ:
Այսօր, ամբողջ աշխարհում, շատ ճարտարապետներ նախատեսում են կառուցել փայտե երկնաքերեր: Կարող՞ է, արդյոք, էկոլոգիապես մաքուր փայտանյութը փոխարինել ցեմենտին ու պողպատին, կարող՞ են, արդյոք, բետոնե ջունգլիները վերափոխվել փայտե երկնաքերերով քաղաքային անտառների: Ինչպես տեղեկացնում է CNN-ը, կանադական ճարտարապետական «ՄաքՖարլեյն Գրին Բիգգար Արքիթեքչր և Դիզայն» (McFarlane Green Biggar Architecture + Design) ընկերության տնօրեններից Մայքլ Գրինը (Micheal Green) հայտարարել է, որ պատրաստվում է Վանկուվեր քաղաքում կառուցել 30 հարկանի փայտյա երկնաքեր: Նշենք, որ այսօր Նորվեգիայում և Ավստրիայում ևս նախատեսում են կառուցել համապատասխանաբար 17 և 20 հարկանի փայտե երկնաքերեր: Ժամանակակից փայտե շինանյութը մեզ շրջապատում է վերջին 20 տարվա ընթացքում, սակայն մինչ վերջերս դրանք օգտագործվել են միայն ցածրահարկ շենքերի շինարարության համար: Բանն այն է, որ վերջերս շատ է խոսվում կլիմայական փոփոխությունների մասին, և ճարտարապետները սկսել են հնարավորություններ փնտրել՝ ինչպես օգտագործել փայտանյութը երկնաքերերի շինարարության համար: Ցեմենտն ու պողպատը շատ ամուր շինանյութեր են, սակայն էկոլոգիապես այնքան էլ մաքուր չեն՝ դրանց արտադրության տեսակետից: Ի դեպ, Միջազգային էներգետիկ գործակալությունը հաշվարկել է, որ 10 կիլոգրամ ցեմենտի արտադրության ընթացքում արտանետվում է 6-9 կիլոգրամ ածխաթթու գազ: Միևնույն ժամանակ անտառների հատումն էլ էկոլոգիապես անվնաս չի հնչում, բայց խոսքը վերաբերում է Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի «կառավարվող» անտառներին: Գրինի փայտե երկնաքերը, որը ստացել է «Թոլվուդ» (Tallwood) անվանումը, ամբողջությամբ բաղկացած կլինի անտառանյութից: Երկնաքերն ամբողջությամբ կառուցվի նոր տեխնոլոգիաներով իրար ամուր սոսնձված փայտաշերտերից պատրաստված վահանակներից և հեծաններից, որոնք այնքան ամուր են, որ կարող են օգտագործվել պատերի, հատակների ու կրող կառուցվածքների համար: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր փայտե երկնաքերը գտնվում է Լոնդոնում: 30 մետր բարձրությամբ «Սթադհաուս» (Stadthaus) փայտե շինությունը, որը նախագծել է ճարտարապետ Մյուրեյ Գրովը (Murray Grove), ունի 9 հարկ: Նշենք, որ անգամ սանդուխքները փայտից են: Շինության համար փայտանյութ մշակած «ԿէյԷլԷյջ» (KLH) ընկերության կոմերցիոն տնօրեն Քրեյգ Լիդդելի (Craig Liddell) խոսքերով, կառույցը հնարավոր կլիներ կառուցել մինչև 15 հարկանի, որից հետո միայն կարիք կլիներ այլ նյութերի, ինչպիսին է պողպատը, օգտագործումը: Նշենք, որ այս փայտե կառույցը համարվում է Լոնդոնի ամենաէներգախնայող կառույցներից մեկը: Բացի այդ, «հավաքովի» կառույցները համարվում են համեմատաբար էժան և շինարարության համար քիչ ժամանակ են պահանջում:
