Bloomberg լրատվական գործակալությանը տրված հարցազրույցում, Մորի Թրասթ (Mori Trust Co) ընկերության նախագահ, միլիարդատեր Ակիրա Մորին հայտարարել է, որ մարտին Ճապոնիայում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժից հետո երկիրը պետք է հրաժարվի երկնաքերերի կառուցումից: Երկրի ամենահարուստ գործարարներից մեկը խորհուրդ է տվել ճապոնական կառավարությանը հաստատել կառույցների բարձրության նոր չափանիշներ` ոչ ավել քան 100 մետրը: Ըստ նրա, այս բարձրությունը, հաշվի առնելով հիմքերի սեյսմակայուն բարձիկների աշխատանքը, առավել բարենպաստ է երկրաշարժի ալիքների մարման համար: Նա նաև ավելացրել է, որ վարձակալների հետզհետե ավելացող հետաքրքրությունը շինությունների ավելի ցածր հարկերի նկատմամբ աստիճանաբար կնվազեցնի երկնաքերերի գրավչությունը: Այնպիսի շինարարական հսկաները, ինչպիսին է Ճապոնիայի ամենամեծ անշարժ գույքի Միցուի Ֆուդոսան (Mitsui Fudosan Co) ընկերությունը ետպատերազմյան տնտեսական բումից, 1960-ական թթ-ից ի վեր նախապատվությունը տալիս են բարձրահարկ աշտարակներին: Արդյունքում երկրում կառուցվում են այսպես կոչված «Մատիտ» կառույցներ, որոնց հիմքի մակերեսն անհամապատասխան է շինության բարձրությանը: Ակիրա Մորիի խոսքերով, կառուցապատողներն ուժերը համատեղելով, այսպես կոչված «Մատիտ» կառույցների փոխարեն կարող են կառուցել ոչ թե «Մատիտներ», այլ տարածական շինություններ: Ճապոնիայի 1-ին, իսկ աշխարհի 58-րդ ամենաբարձր երկնաքերը գտնվում է Տոկիոյից հարավ Յոկոհամա քաղաքում: 73 հարկանի, 296 մետր բարձրություն ունեցող Նշանաձող Աշտարակը (Landmark Tower) կառուցել է Միթսուբիշի Իսթեյթ (Mitsubishi Estate) ընկերությունը 1993 թ-ին: Տոկիոյի կենտրոնում է գտնվում մայրաքաղաքի ամենաբարձր Միդթաուն աշտարակը (Midtown Tower): 248 մետր բարձրությամբ երկնաքերը կառուցել է Միցուի Ֆուդոսան (Mitsui Fudosan Co) ընկերությունը: Իսկ այս տարվա դեկտեմբերին, շինարարության ավարտից հետո երկրի ամենաբարձր կառույցի տիտղոսը կպատկանի Տոկիոյի Երկնային Ծառ ( Tokyo Sky Tree) հեռուստաաշտարակին, որի բարձրությունը կկազմի 634 մետր: Ինչպես նշված է Ճապոնիայի ճարտարապետների ինստիտուտի ուսումնասիրության մեջ՝ երկրի 2568 շենքերի մոտ 30 տոկոսն ունի ավելի քան 20-25 հարկ և բարձր է 100 մետրից: Ի դեպ մարտի 11-ի ավերիչ՝ 9,0 մագնիտուդով եկրաշարժի արդյունքում Տոկիոյի շինությունները գրեթե չեն տուժել: Համաձայն Ճապոնիայի օդերևութաբանական ծառայության տվյալների՝ ամեն տարի Ճապոնիայում գրանցվում է ամենաքիչը 2 երկրաշարժ 6.8 և ավելի մագնիտուդով: Համեմատության համար նշենք, որ Սպիտակի 1988 թվականի երկրաշարժի մագնիտուդը եղել է մոտ 7,0:
Այս շաբաթ Փարիզի հյուսիս-արևմտյան շրջանի Դեֆանս գործարար թաղամասում կայացել է Ֆրանսիայի ամենաբարձր երկնաքերի՝ Առաջին աշտարակի (First Tower) բացման հանդիսավոր արարողությունը: 324 մետրանոց Էյֆելյան աշտարակի քաշը մոտ երկու անգամ գերազանցող (21000 տն) այս սպիրալաձև կառույցը Փարիզի Մոնպարնաս (Montparnasse) աշտարակին զրկել է Ֆրանսիայի ամենաբարձր շենքի տիտղոսից: Մոնպարնաս աշտարակի բարձրությունը 210 մետր է, այն դեպքում, երբ Առաջինինը հասնում է 231 մետրի: Չնայած երկնաքերի ճարտարապետական հաղթանակին` մինչ օրս աշտարակի միայն կեսն է վարձակալությամբ հանձնված: Դեռևս Առաջինի միայն 80 հազար քառակուսի մետր տարածք է վարձակալությամբ հանձնված: Աշտարակի շինարարական աշխատանքները սկսվել են 2008 թ-ին, իսկ բյուջեն կազմել է 300 մլն եվրո (440մլն դոլար): Աշտարակի առաջին վարձակալը Էռնստ Ընդ Յանգ (Ernst and Young) հաշվապահական ընկերությունն է: Այնուամենայնիվ, Առաջին աշտարակը երկար չի պահպանի Ֆրանսիայի ամենաբարձրի տիտղոսը, քանի որ արդեն շինթույլատվություն է տրվել մեկ այլ աշտարակի համար: Շուտով Դեֆանս թաղամասում կմեկնարկի Փարոս աշտարակի (Phare Tower) շինարարությունը, որի բարձրությունը կլինի 300 մետր: Աշտարակի շինարարության ավարտը նախատեսված է 2016թ-ին:
Աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոցը՝ Ritz-Carlton-ը, բացվել է Հոնկոնգում: Հյուրանոցը գտնվում է 484 մետր բարձրությամբ «Միջազգային առևտրային կենտրոն» երկնաքերի 102-118-րդ հարկերում: Այն բաղկացած է 312 սենյակից, որոնցից զարմանահրաշ տեսարան է բացվում է դեպի Վիկտորիա ծովածոցը և քաղաքը: Հյուրանոցում կա 6 ռեստորան, ընդ որում չինական և իտալական խոհանոցներով, ակումբային տարածք, սպա-կենտրոն և լողավազան՝ տեղադրված 116-րդ հարկում, որն այսօրվա դրությամբ ամենաբարձրն է աշխարհում: Լողավազանի առաստաղին տեղադրված 19 մետրանոց հսկայական հեռուստացույց: Ի դեպ հյուրանոցի ինտերիերում գերիշխում են սևը, շագանակագույնը և կաթնագույնը: Բացի ամենաբարձր հյուրանոցը լինելուց, Ritz-Carlton-ը նաև համարվում է աշխարհի ամենաթանկերից մեկը: Լյուքս սենյակների արժեքը սկսում է մեկ գիշերվա համար $770-ից: Նախագահական համարների արժեքը հասնում է մինչև $12.8 հազարի: Ըստ հյուրանոցի տնօրինության՝ նրանք փորձել են ճոխությունը տեղափոխել որակական նոր դաշտ: Ինչպես նշում են մասնագետները, չնայած, որ հաճախորդներն այնքան էլ չեն ցանկանում ապրել էքստրեմալ բարձրություններում, այնուամենայնիվ, հոնգկոնգյան հյուրանոցատերերն այլընտրանք չունեն: Հողի արժեքն այնտեղ այնքան բարձր է, որ ավելի շահավետ է բազմահարկ աշտարակներ կառուցել, քան ցածրահարկ ավանդական շինություններ: Մինչ օրս աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոցն էր համարվում Շանհայի «Համաշխարհային ֆինանսական կենտրոն»-ի 79-93-րդ հարկերում գտնվող Park Hyatt հյուրանոցը: Սակայն Հոնկոնգում բացված հյուրանոցն էլ երկար ժամանակ չի կրի «ամենաբարձրի» տիտղոսը: Արդեն 2014 թ-ին 632 մետրանոց «Շանհայի աշտարակ»-ի վերին հարկերում կբացվի J-Hotel հյուրանոցը և Ritz-Carlton-ը կդառնա երկրորդը: Նայել հյուրանոցի լուսանկարները
Ամերիկյան և բրիտանական կառուցապատող ընկերությունները փոխում են իրենց դիրքորոշումը: Համաշխարհային առաջատար կառուցապատողները հրաժարվում են մարդկային երևակայությունը ցնցող երկնաքերերի շինարարությունից հօգուտ ավելի ավանդական, բայց համեմատաբար եկամտաբերներ կառույցների: Bloomberg լրատվական գործակալությանը տրված հարցազրույցում բրիտանացի ճարտարապետ Քեն Շաթլուորթը (Նորման Ֆոսթերից) հայտարարել է, - «ցուցամոլության դարաշրջանն անցյալում է: Փողն է ամեն ինչ ղեկավարում, և եթե դու կարող ես կրկնակի մատչելի շինարարություն իրականացնել՝ դու դա կանես»: Ըստ տվյալների՝ Սիթիում կառուցվող որոշ երկնաքերեր, այնուամենայնիվ, կավարտվեն, սակայն դրանք, թերևս, կլինեն վերջինները: Օրինակ՝ մարտին Commercial Estates և Hammerson ընկերությունները, որ նախատեսում էին կառուցել 63 հարկանի աշտարակ, հայտարարեցին, թե փոխել են իրենց մտադրությունը, և շինությունը կունենա ընդամենը 32 հարկ: Hammerson ընկերության գործընկեր, փորձագետ Մարտին Ջեփսոնը նշել է, - «Բարձրահարկ շինությունը շատ ծախսատար կլիներ, դրա համար էլ մենք վերանայեցին նախագիծը»: Ինչպես հաղորդում է Bloomberg-ը նույն իրավիճակն է նաև Միացյալ Նահանգներում: Նյու Յորքում, որտեղ 2013 թվականին նախատեսվում է Համաշխարհային առևտրային կենտրոնի բացումը, մինչև այս տասնամյակի վերջ ընդամենը մի քանի երկնաքեր կկառուցվի: Ցածրահարկ և ավանդական շինությունների նկատմամբ հետաքրքրության աճը բացատրվում է երկնաքերերի ծախսատարությամբ: Այսպես՝ Լոնդոնում երկնաքեր աշտարակի 1 քառակուսի մետրի շինարարությունը 50-150 ֆունտ ստեռլինգով թանկ է, քան ավանդական շինությանը: Օրինակ՝ 46 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր տարածք ունեցող երկնաքերի կառուցումը կազմում է մոտ 150մլն ֆունտ ստեռլինգ, որը կրկնակի թանկ է, քան ավանդական շենքի կառուցումը: Նման տարբերությունը պայմանավորված է որոշ հանգամանքներով՝ բարձրահարկ շինությանն անհրաժեշտ է հատուկ ինժեներական լուծումներ, բավականին ամուր հիմքեր և ճարտարապետական անսովոր և զարմացնող նախագծեր: Բացի վերոնշյալը երկնաքերերը ներդրումային տեսանկյունից անհրապույր են: Բանն այն է, որ սեփականատերերը, չեն կարող օգտագործել իրենց անշարժ գույքը մինչև շինարարության ավարտը: Այսինքն՝ նրանց ներդրումները բավական երկար ժամանակ եկամուտ չեն բերի: Սակայն հրապուրիչ երկնաքերերը ոչ բոլոր երկրներում են զիջում իրենց դիրքերը: Առավել զարգացած երկրներում երկնաքերերի բումը անցյալ դարի 70-90-ական թվականներն էին, իսկ այժմ արդեն նրանց փոխարինում են առավել ֆունկցիոնալ, կանաչ նախագծերը: Սակայն Ասիայում, որտեղ գրանցվում է ՀՆԱ-ի բավականին աճ, առաջիկա 20 տարում կգերիշխեն այն գաղափարները, որ պետք է կառուցել բարձր և հրապուրիչ: Իսկ դա նշանակում է, որ երկնաքերեր նախագծող ճարտարապետները դեռևս պահանջարկ կունենան, բայց արդեն Չինաստանում, Հնդկաստանում կամ էլ արաբական երկրներում:
Դուբայի իշխանությունները որոշել են, որ երկրի բոլոր շինությունները, այդ թվում նաև աշխարհի ամենաբարձր «Բուրջ Խալիֆա» երկնաքերը, կստանան սեփական QR(Quick Response)-կոդ, որն իր մեջ կպարունակի շինության մասին ամբողջական տեղեկատվություն: Քաղաքի ղեկավարությունը համոզված է, որ այդ կոդը քաղաքի բոլոր բնակիչներին հնարավորություն կտա ցանկացած շինության մասին ստանալ անհրաժեշտ տեղեկատվություն, ինչպես նաև ավելի կհեշտացնի քաղաքացիներին ծառայությունների մատուցումը Դուբայի պետական և քաղաքային իշխանությունների կողմից: Բացի շինության մասին ընդհանուր տեղեկություններից, QR-կոդն իր մեջ կպարունակի տվյալներ կառույցի սեփականատերերի, վարձակալների, մակերեսների և այլնի մասին: Այս կոդը հնարավորություն կտա քաղաքի հատուկ ծառայություններին անմիջապես տեղեկանալ արտակարգ իրավիճակներին, օրինակ հստակ տեղայնացված հրդեհի մասին: Հեռախոսի տեսախցիկի միջոցով օգտագործողը կարող է տեղեկանալ շինությունում իրականացված վերջին ստուգումների, հնարավոր խախտումների և տուգանքների մասին: Նման նախագծի իրականացումը Դուբայի համար շատ կարևոր է, եթե հաշվի առնենք, որ այդ քաղաքում ընդհանրապես զարգացած չէ հասցեների համակարգը: Այնտեղ շինությունները չունեն համարներ, վերջիններս ներկայացվում են միայն փաստաթղթերում: Այս նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է իրականացնել նաև «զրո այցելություններ» ծրագիրը, երբ հասարակ քաղաքացին ստիպված չի լինի ամեն անգամ գնալ քաղաքապետարան և բնակարանների հետ կապված բոլոր գործողությունները կիրականացնի հեռախոսով QR-կոդի շնորհիվ: QR-կոդը երկնիշ շտրիխ կոդ է, որը նախագծել է ճապոնական Denso-Wave ընկերությունը: Այս շտրիխ կոդում կոդավորվում է բազմազան տեղեկատվություն: Այն բաղկացած է տարբերանշաններից՝ ներառյալ այբուբեն, թվեր, հատուկ տարբերանշաններ: Մեկ QR-կոդը կարող է պարունակել 7089 թիվ կամ 4296 տառ: Դուբայը կլինի երկրորդ քաղաքը Նյու 3որքից հետո, որը կօգտագործի այս հնարավորությունը շինությունների կառավարման գործում:
