Բրազիլացի ճարտարապետ Օսկար Նիմեյերը (Oscar Niemeyer), ով համարվում է 20-րդ դարի բազմաթիվ հայտնի ճարտարապետական գլուխգործոցների հեղինակ, մահացել է իր 105-ամյա տարեդարձից մի քանի օր առաջ: Նշենք, որ անցած տարի դեկտեմբերի 15-ին Ռիո դե Ժանեյրոյի Կոպակաբանա (Copacabana) ծովափին նայող իր արվեստանոցում աշխարհահռչակ ճարտարապետ Օսկար Նիմեյերը նշեց իր ծննդյան 104-րդ տարեդարձը: Ճարտարապետը 1960-ական թթ-ներից համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել որպես Բրազիլիայի կառավարական կառույցների նախագծերի հեղինակ: Իր երկարամյա աշխատանքային ուղու ընթացքում տաղանդավոր ճարտարապետը ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ, ներառյալ 1988 թ-ին ստացած «Պրիցկերյան Մրցանակը», որը ճարտարապետության մեջ համարժեք է «Նոբելյան» մրցանակին: Նիմեյերի աշխարհահռչակ աշխատանքների շարքում պետք առանձնացնել ՄԱԿ-ի գլխավոր գրասենյակի շենքը Նյու Յորքում, որը նա նախագծել է հայտնի ճարտարապետ Լե Կարբյուզեյի (Le Corbusier) հետ: Բրազիլական ռազմական իշխանությունների կողմից արտաքսված տարիների՝ որպես կոմունիստական կուսակցության հետևորդ, նախագծել է վերջինիս գլխավոր գրասենյակի շենքը Փարիզում: Նիմեյերը շարունակում էր աշխատել մինչև այս տարվա սկիզբը: Նշենք, որ անցած տարի սեփական նախագծով Ավիլեսում (քաղաք Իսպանիայի հյուսիսում) տեղի ունեցավ Նիմեյերի մշակութային կենտրոնի (Centro Niemeyer) բացման արարողությունը: Իր ճարտարապետական ոճի շնորհիվ Օսկար Նիմեյերը հանդես էր գալիս ընդդեմ «ուղղափառ ֆունկցիոնալիզմի»: Բրազիլացի ծովափնյա կնոջ մարմնի ջատագով ճարտարապետն իր նախագծերում անպայման օգտագործում էր վերջինիս կառուցվածքը: Երկաթ-բետոնի և պողպատի համակցությամբ նա ստեղծում էր հարթ զառիվայրեր, որոնք բարձրանում էին դեպի վեր լայն զբոսուղիներով, նախագծում էր թռչող ափսեների և ծաղկամանների նմանվող կառույցներ: Այնուամենայնիվ ոչ բոլորն էին ընդունում ճարտարապետական նրա ոճը: Շատերը պնդում էին, որ լինելով կոմունիստ, նա մարդասիրությամբ չէր փայլում և շինություններ նախագծելիս հիմնականում կենտրոնանում էր վերջինիս ճարտարապետական ձևի, այլ ոչ թե օգտագործողների հարմարավետության վրա: Օսկար Նիմեյերն իր կյանքի ընթացքում նախագծել է ավելի քան 600 կառույց, որոնց մեջ մտնում են թանգարաններ, հուշահամալիրներ, դպրոցներ, եկեղեցիներ, ինչպես Բրազիլիայում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս:

Դեկտեմբերի 15-ին Ռիո դե Ժանեյրոյի Կոպակաբանա (Copacabana) ծովափին նայող իր արվեստանոցում աշխարհահռչակ ճարտարապետ Օսկար Նիմեյերը նշեց իր ծննդյան 104-րդ տարեդարձը, գրում է Yahoo News-ը: Այս ճարտարապետը, բրազիլացի կնոջ մարմնի գեղեցկությամբ ներշնչված իր զգայուն կորերի ստեղծագործություններով, հեղափոխություն մտցրեց ժամանակակից ճարտարապետության պատմության մեջ: Իր 70 տարվա գործունեության արդյունքում ճարտարապետն ամբողջ աշխարհում նախագծել է ավելի քան 600 շինություն: Նիմեյերը եղել է Լե Կորբյուզեի (Le Corbusier) աշակերտը և 1943 թ-ին նախագծել է իր առաջին շենքը՝ Ռիո դե Ժանեյրոյի կրթության և առողջապահության նախարարությունը (Ministry of Education and Public Health): Նա նաև այնպիսի հռչակավոր շինությունների հեղինակ է, ինչպիսիք են՝ Բրազիլիայի ազգային կոնգրեսի շենքը (National Congress of Brazil), Բրազիլիայի Տաճարը (Cathedral of Brasilia), Նիտերոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանը (Niteroi Contemporary Art museum): Վերջերս նա նաև նախագծել է Մեյն (Maine) նահանգում գտնվող Շուգարլոֆ Մաունթին (Sugarloaf Mountain) թանգարանը: 1988 թ-ին Օսկար Նիմեյերը արժանացել է Պրիտցկերի հեղինակավոր մրցանակի (Pritzker Prize)՝ իր նախագծած առաջին շինության համար: Ի դեպ սա ճարտարապետության բնագավառի համար նախատեսված մրցանակ է, որը համարժեք է Նոբելյան մրցանակին: Անցած տարի օգոստոսին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ Նիմեյերը հայտարարել է, որ դեռ որոշ բաներ կան, որ ինքը կցանկանար անել իր կյանքի ընթացքում, օրինակ՝ մի գեղեցիկ նախագիծ նվիրել Կոպակաբանային: Իսկ այն հարցին, թե ինչ է նրա համար կյանքը, աշխարհահռչակ ճարտարապետը պատասխանել է՝ եթե իմ սիրած կինը կողքիս է, թող լինի՝ ինչ լինում է:

Այս շաբաթ Ավիլեսում (քաղաք Իսպանիայի հյուսիսում) տեղի ունեցավ Նիմեյերի մշակութային կենտրոնի(Centro Niemeyer) բացման արարողությունը: Այս հավակնոտ նախագիծը կյանքի է կոչել հռչակավոր և փայլուն բրազիլացի ճարտարապետ Օսկար Նիմեյերը (ծնվել է 15.12.1907թ): Մշակութային կենտրոնի շինարարությունը սկսվել է 2007 թվականի ապրիլին: Պարուրաձև աստիճաններով այս արտասովոր կառույցը բաղկացած է եռահարկ գմբեթավոր թանգարանից, 1000 հանդիսատեսի համար նախատեսված դահլիճից, մոտ 4.000 քառակուսի մետր ցուցասրահից և դիտահարթակից, որից հիանալի տեսարան է բացվում դեպի քաղաքը և գետը: Ի հավելումն ցուցասրահների և դահլիճի, Centro Niemeyer-ում նախատեսված է կինոթատրոն, փորձերի համար նախատեսված սենյակներ, կոնֆերանս դահլիճներ և բաց տարածքեր տարաբնույթ մշակույթային ու հասարակական միջոցառումներ անցկացնելու համար: Centro Niemeyer-ը 103 տարեկան ճարտարապետի միակ ստեղծագործությունն է Իսպանիայում: Նախնական, սև հաստ մարկերով կատարված էսքիզները, այս մշակութային կենտրոնի ստեղծման հիմք են հանդիսացել, իսկ Օսկար Նիմեյերի խոսքերով, Centro Niemeyer-ը Բրազիլիայից դուրս եղած իր ստեղծագործություններից ամենասիրվածն է: «Ես առաջին անգամ եմ այսպիսի եզակի աշխատանք կատարում, և այն իմ ջանքերի ամենաբարձր կետերից է հանդիսանում՝ որպես ճարտարապետության փոխակերպումը դեպի արվեստ», - ասում է ճարտարապետը: Ըստ հեղինակի մտահաղացման, կենտրոնն իր դռներն է բացում դեպի արվեստը իր բոլոր ուղղվածություններով, ոճերով և ավանդույթներով՝ երաժշտություն, թատրոն, կինո, կոնֆերանսներ, կրթական ծրագրեր, ցուցահանդեսներ բաց երկնքի տակ և փակ սրահներում: Օսկար Նիմեյերը ժամանակակից բրազիլական ճարտարապետական դպրոցի հիմնադիրներից մեկն է, իսկ երկաթբետոնե ճարտարապետության առաջին նախաձեռնողներից ու փորձարկողներից է հանդիսանում: Նիմեյերի ճարտարապետությունը տարբերվում է ճկունությամբ, արտահայտչությամբ և ջերմությամբ: Ինչպես ճարտարապետն ինքն է նշում, - « Ինձ գրավում են ոչ՞ թե մարդու ձեռքով ստեղծված ուղիղ և անծռելի գծերն ու անկյունները: Այն ինչն ինձ գերում է, ազատ և զգայական գծերն են, որոնք ես գտնում եմ իմ երկրի սարերում, գետերի ոլորապտույտ հոսքում, սիրելի կնոջ մարմնում: »