Կառավարության կողմից ներկայացվեց և համապատասխան օրենսդրական փոփոխություններով հաստատվեց Սևանա լճից լրացուցիչ ջրի ծավալների բացթողումները գյուղատնտեսական նպատակների համար: Իսկ ինչքանով՞ է ճիշտ իրականացնել Սևանա լճի մակարդակի բարձրացումը այսօրվա իրավիճակում: Եթե մենք նպատակ ունենք բարձրացնել լճի ջրի մակարդակը, փրկելու այս բնական հրաշքը, ապա միանշանակ պետք է իրականացվեն ափերի մաքրման և վերակառուցման մասշտաբային աշխատանքներ` նոր ճանապարհներով և ժամանցային գոտիներով, որոնք նախատեսված էին դեռ խորհրդային ժամանակաշրջանից: Ցավոք Սևանի օղակաձև կոյուղու աշխատանքները այդպես էլ ավարտին չհասան խորհրդային ժամանակահատվածում, իսկ հետագայում, կոյուղու բոլոր խողովակները վաճառվեցին... Եթե այժմ չիրակացվեն այս աշխատանքները, ապա ջրի որակը չի լավանա և բոլոր ուղղված ջանքերն ապարդյուն կանցնեն: Աշխատանքների արժեքը բավականին թանկ է և ՀՀ կառավարությունը չունի համապատասխան ֆինանսական հնարավորություններ իրականացնելու այս ամենը և բացի այդ, այս գործընթացը շատ-շատ առափնյա զբոսաշրջային գործարարների այսօրվա շահերին դեմ է: Եվ նորից գալիս ենք բոլոր հարցերի լուծման միակ հնարավոր տարբերակին՝ տնտեսության զարգացման տեմպերի անհավանական աճին և կառավարման համակարգի օպտիմալացմանը: Կառավարությունը փորձում է ինչ-որ քայլերով իրավիճակը փրկել, սակայն հարցի լուծումը մտածելակերպի և մոտեցումների «հեղափոխական» փոփոխությունների հարթակում է՝ այսինքն կարիք կա համակարգային լուրջ փոփոխությունների: Լուսանկարներն իրականացվել է Սևանի թերակղզուց Գավառ ընկած հատվածում:
News.am կայքը, հղում կատարելով ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչության նորընտիր ղեկավար Արման Սահակյանի հայտարարությանը, գրում է, որ «Դվին» և «Սևան» հյուրանոցների ձգձգված վերանորոգման աշխատանքները կավարտվեն: Մամուլի ասուլիսի ժամանակ պրն. Սահակյանը հայտարարել է, որ 2014 թ-ին, գուցե և ավելի շուտ կավարտվի «Դվին» հյուրանոցի շինարարությունը: Բանն այն է, որ հյուրանոցի այժմյան սեփականատեր՝ «Կովկասյան կոմունիկացիոն խումբ» ընկերությունը, նոր պարտավորություններ է ստանձնել, ըստ որի՝ պայմանագրով սահմանված պարտավորությունները չկատարելու դեպքում, վերջինս Հայաստանի կառավարությանը պարտավոր է վճարել տույժեր չիրականացված ներդրումների 10 տոկոսի չափով: Նշենք, որ 2003 թ-ին հյուրանոցը 3 մլն ԱՄՆ դոլարով գնել էր «Կովկասյան կոմունիկացիոն խումբ» ընկերությունը: Գնորդը խոստացել էր 5 տարում նախկին հյուրանոցի շենքը վերակառուցել և վերածել 5 աստղանի հյուրանոցի՝ ներդնելով 30 մլն ԱՄՆ դոլար: Սակայն ընկերությունը մինչ օրս ոչ մի էական ներդրում չի իրականացրել և շենքը նույն վիճակում է: Ի դեպ, կառավարությունն իրեն իրավունք է վերապահել «Դվին» հյուրանոցը դատական կարգով բռնագանձել, եթե մինչև 2014 թ-ն այն պատրաստ չլինի: Նույն ասուլիսի ժամանակ պրն. Սահակյանը հույս է հայտնել, որ «Սևան» հյուրանոցի շինարարությունը ևս կավարտվի: 1996 թ-ին կիսաքանդ հյուրանոցը վաճառվել էր բրիտանահայ գործարար Վաչե Մանուկյանի «Կարուսել իշթեբլիշմենթ» ընկերությանը: Գնորդը պարտավորվել էր 5 տարվա ընթացքում ավարտել հյուրանոցի շինարարությունը, սակայն այս հյուրանոցն էլ դեռևս մնում է նույն կիսաքանդ վիճակում: Ըստ պրն. Սահակյանի՝ այս տարվա սեպտեմբերին Վաչե Մանուկյանը այցելել է Հայաստան, հանդիպում է ունեցել ՀՀ քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանի հետ, որի ժամանակ քննարկվել է հյուրանոցի ապագա ճակատագիրը: Բանն այն է, որ սեփականատերը ցանկանում է կառուցել ոչ թե հյուրանոց, այլ մշակութային կամ գործարար-կենտրոն, որի վերջնական նախագիծը դեռ համաձայնեցված չէ քաղաքային իշխանությունների հետ:
Մի քանի օր առաջ կառավարությունը հավանություն է տվել ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության կողմից առաջադրված հայեցակարգին՝ Սևանա լճի ափին, Ծովագյուղ գյուղի մոտ, հիմնել բարձրլեռնային մարզական համալիր, որը, ըստ նախարարության ենթադրության, համաշխարհային մասշտաբով եզակի կլինի և կհամալրվի գերժամանակակից մարզագույքով ու մարզասարքերով: Մարզահամալիրը, որը հիմնվելու է Սևանա լճի ավելի քան 3 կմ երկարությամբ լճափին, բաղկացած է լինելու ինչպես փակ այնպես էլ բացօթյա սպորտային կառույցներից, այդ թվում նաև ջրային սպորտաձևերի համար: Նախատեսվում է կառուցել գոլֆի դաշտ՝ 18 անցքերով, թենիսի 4 կորտ, փակ ֆուտբոլային դաշտ, բասկետբոլի և վոլեյբոլի դաշտեր, լողավազան: Ընդհանուր առմամբ, ցուցակն ընդգրկում է գրեթե բոլոր ամառային սպորտաձևերը, այդ թվում նաև գեոքեշինգ (Մարզական խաղի նպատակն է GPS (գլոբալ դիրքորոշման համակարգ) ընդունիչների օգնությամբ մեծ տարածության մեջ գտնել հակառակորդ խմբի թաքցրած “գանձը”): Համալիրի առանձնահատկություններից կլինի իր լուսագալվանական և արևային մարտկոցներով հագեցված եզակի երկրաջերմային էներգիաստեղծման համակարգը: Հայեցակարգում նշված է գերմանական 'Ersam & Gottwald GbR' ընկերության հետ նախնական պայմանավորվածության մասին՝ բիզնես պլանի կազման նպատակով, ինչի համար այս կազմակետպությունը 32.75 մլն դրամ է պահանջել, որից 19.2 մլն-ը պետք է վճարվի անմիջապես, անկախ ծրագրի ճակատագրից, իսկ մնացած՝ 13.47 մլն դրամը, կվճարվի նախագծի հաջորդ փուլի համար ներդրողներ գտնելուց հետո: Ծրագիրը կիրականացնի ազգային մրցունակության հիմնադրամը, որը վերջերս հաջող ավարտին է հասցրել Տաթևի վանքի վերականգնման ծրագիրը՝ ամենաերկար ճոպանուղու հետ համատեղ : Գուցե և գտնվեն ներդրողներ այս պատվամոլ նախագծի համար, սակայն շատ դժվար կլինի հասնել համաշխարհային մասշտաբով եզակիի կարգավիճակին: (կարդալ հատուկ կարծիք).
Ի ուրախություն բոլոր ափամերձ հանգստյան գոտիների, ռեստորանների և սրճարանների սեփականատերերի` Արփա-Սևան թունելը (անվանափոխվել է Հայաստանի Կոմկուսի 1960-1966թթ. 1-ին քարտուղար Հակոբ Զորաբյանի անվամբ) վերակառուցվելու է, և Սևանա լճի մակարդակը չի կարողանալու բարձրանալ մինչ աշխատանքների ավարտը, իսկ մինչև ձմեռ այն նույնիսկ կիջնի 20 սմ-ով: Աշխատանքների կատարման համար հայտարարված մրցույթում հաղթող է ճանաչվել Արփա-Սևան համանուն կազմակերպությունը, որը նախատեսված աշխատանքների կատարման համար ամենացածր գինն է առաջարկել՝ 11.8 միլիարդ դրամ (32 միլիոն ԱՄՆ դոլլար): Ծրագրի ֆինանսավորումը իրականացվելու է Հայաստանի կառավարության կողմից և Աբու Դաբիի (ՄԱԷ) զարգացման հիմնադրամի աջակցությամբ: 48.2 կմ երկարություն ունեցող Արփա-Սևան թունելի շինարարությունը սկսվել էր 1961 թ. և ավարտվել էր 1981թ.-ին: Գլխավոր կապալառուն եղել է «Արփասևանշին» տրեստը՝ Արփա-Սևան կազմակերպության իրավահաջորդը: Թունելի շահագործումից հետո որպես Սևանը փրկելու ծրագրի շարունակություն կառուցվեց 21.6 կմ երկարությամբ Որոտանի թունելը՝ Որոտան գետի ջուրը Արփա գետ փոխադրելու համար: Վերանորոգման աշխատանքները շատ տեղին են ոչ միայն ափամերձ ձեռնարկատերերի համար, այլ նաև կառավարության համար, քանի որ վերջինս ժամանակ կշահի նախկին սխալները ուղղելու համար: Լճի ջրի բարձրացումը ծովի մակարդակից մինչև 1901մ բացարձակ նիշի (նախատեսվում է մինչև 2032 թվականը այն բարձրացնել մինչև 1903.5մ+1.5մ ալիքների համար) լուրջ խնդիրների հանգեցրեց՝ հեղեղելով ափամերձ տարածքները: Անհասկանալի է, թե ինչպես ջրի տակ հայտնվեցին անտառներ, բազմաթիվ կառույցներ, ճանապարհ ու խողովակաշարեր, և ինչու՞ ժամանակին չէր կարգավորվել ջրի հոսքը Արփա-Սևան թունելի միջով կամ լճից բացթողումներով, որպեսզի կանխվեր այս ամենը: Պետությանը հսկայական վնաս է հասցվել, քանի որ հեղեղված տարածքների մաքրումը արդեն իսկ շատ ավելի թանկ կարժենա: Համալիր միջոցառումները, որոնք մշակվել էին դեռևս 80-ականների սկզբին, նախատեսում էին մինչև 1905մ բարձրության ջրի բարձրացմանը զուգահեռ աստիճանաբար մաքրել ափամերձ տարածքները բոլոր կառույցներից, ծառերից ու բուսականությունից՝ բերրի հողի շերտից ամբողջությամբ: Նախատեսվում էր նոր անտառների, ինչպես նաև ճանապարհների և կառույցների ստեղծումը ավելի բարձր նիշերի վրա: Նշենք, որ մինչ Սևանի ջրի պաշարների օգտագործումը լիճը աչքի էր ընկնում աշխարհում եզակի ձկնատեսակներով: Դեռևս 40-50 տարի առաջ արված կանխատեսումների համաձայն` Սևանի ջրի ցածր մակարդակը պետք է հանգեցներ լճի ճահճացմանը, ինչն այսօր տեղի է ունենում: Սևանը փրկելու համար ջրի մակարդակը պետք է բարձրացվի առնվազն մինչև 1903,5 մ` միաժամանակ կատարելով տարածքների մաքրման բոլոր նախատեսված գործողությունները, քանի որ առանց հատակի մաքրման լճի մակարդակի բարձրացումը կհանգեցնի հակառակ արդյունքի և ավելի կարագացնի լճի ճահճացումը:
