Անգոլայի քաղաքացիները բարձր գների պատճառով չեն կարողանում բնակարաններ ձեռք բերել չինական ընկերության կողմից կառուցված Կիլամբա (Kilamba) քաղաքում: BBC-ի հաղորդմամբ, քաղաքը նման է ուրվականի, որտեղ ապրում են միայն մոտ 200 բնակիչ: Կիլամբա քաղաքը կառուցվել է Չինաստանի պետական «Չայնա ինթըրնեյշնլ թրասթ ընդ ինվեսթմենթ քորփորեյշն» (China International Trust and Investment Corporation) ընկերության կողմից քաղաք-արբանյակներ ծրագրի շրջանակներում: Նախագիծը ֆինանսավորվել է չինական բանկերից տրամադրված վարկերով, իսկ փոխարենը Անգոլան Չինական կառավարությանն է տրամադրել որոշ նավթահորեր: Նոր քաղաքի շինարարությունը կազմել է 3.5 մլրդ ԱՄՆ դոլար և տևել է 3 տարի: Արդյունքում Անգոլայի մայրաքաղաք Լուանդայից 30 կիլոմետր հեռավորության վրա 5000 հեկտար մակերեսով քաղաք է կառուցվել, որտեղ տեղակայված են 750 բնակելի տներ, տասնյակ դպրոցներ և ավելի քան 100 առևտրային կենտրոններ: Ենթադրվում էր, որ քաղաքում պետք է ապրի մոտ կես միլիոն բնակիչ: Սակայն վաճառքը սկսելուց հետո պարզվեց, որ Կիլամբայում բնակարանների գները չափազանց բարձր են՝ մոտ 120-200 հազար ԱՄՆ դոլար, ինչը շատ բարձր է տեղաբնակների համար: Հիփոթեքային վարկերից բնակիչները նույնպես չեն կարողանում օգտվել ցածր աշխատավարձերի և բարձր տոկոսադրույքների պատճառով: Ինչպես հաղորդում է «The London Venting Post» հրատարակչությունը, այս նախագծի ներկայացման ժամանակ Անգոլայի նախագահ դուշ Սանթուշը նոր քաղաքի բնակարաներն անվանեց «սոցիալական» և խոստացավ վաճառքի գին նշանակել 60 հազար ԱՄՆ դոլար մեկ բնակարանի համար: Սակայն հետագայում բնակարանները վաճառելու իրավունքը տրվեց Delta Imobiliária ընկերությանը, որում բաժնետերերի մեծ մասը նախագահի մտերիմներ են, որոնք և նշանակեցին բնակարանների այսպիսի «սոցիալական» գին: BBC-ի հաղորդմամբ, գնորդներ ներգրավելու նպատակով տեղական հեռուստատեսությամբ անընդհատ ցուցադրվել է գովազդ, թե ինչքան երջանիկ են ապրում մարդիկ նորակառույց քաղաքում, սակայն մեկ տարվա ընթացքում առաջարկված 2800 բնակարաններից հնարավոր եղավ վաճառել ընդամենը 220-ը: Այսօր Անգոլայի իշխանությունները նախատեսում են Կիլամբայի բնակարանները հանձնել երկարաժամկետ վարձակալության: Սակայն BBC-ի վերլուծաբանների կարծիքով սա էլ չի փրկի իրավիճակը, քանի որ Անգոլայի քաղաքացիների մեծամասնությունը շատ աղքատ է, իսկ հարուստներն էլ նախընտրում են էլիտար բնակարաններ:

Դեռևս 2008 թ-ին Շենսի (Shaanxi) նահանգի Յուլին (Yulin) քաղաքը Շենմու (Shenmu) շրջանին կապող արագընթաց ճանապարհի շինարարության ժամանակ աշխատողները հողում գտան 30 սանտիմետր բարձրությամբ ավերակներ: Ավելի ուշ հնագետներն ուսումնասիրեցին գտածոները և համոզվեցին, որ դրանք Չինական մեծ պարսպի մաս են կազմում: Պատմական հայտնագործությունները պահպանելու նպատակով տեղական կառավարման մարմինները որոշեցին տվյալ հատվածում արագընթաց ճանապարհը կառուցել գետնի տակ՝ թունելի միջոցով: (Հիշեցնեք, որ հենց Շենսի նահանգում 1556 թվականին տեղի ունեցավ Մեծ չինական երկրաշարժը, ամենակործանարարը աշխարհի «գրված« պատմության մեծ, որը տարավ 830 000-ից ավելի մարդկային կյանքեր:) Վերջերս երկրի Մշակութային ժառանգության պահպանման պետական վարչությունը հաշվետվություն է հրապարակել, համաձայն որի՝ Չինական մեծ պարսպի երկարությունը նախկին 8.851 հազար կիլոմետրի փոխարեն կազմում է 21.196 հազար կիլոմետր, ինչը 2.4 անգամ ավելի է նախկին ցուցանիշից, տեղեկացնում է The China Daily պարբերականը: Նշենք, որ այս եզրակացությունը կայացվել է Մշակութային ժառանգության պահպանման պետական վարչություն ու Գեոդեզիայի և քարտեզագրության ազգային վարչության համատեղ աշխատանքի արդյունքում: Անհամապատասխանությունը նրանում է, որ Չինական մեծ պատի նախկին երկարությունը ներառում էր միայն այն հատվածը, որը կառուցվել էր Մին դինաստիայի կառավարման ժամանակահատվածում (1368-1644), իսկ վերջին ուսումնասիրությունը ներառում է բոլոր դինաստիաների օրոք կառուցված Պատերի ողջ՝ գումարային երկարությունը: Հնագետները և փորձագետները ուսումնասիրություններ են կատարել 15 նահանգներում, քաղաքներում և ինքնավար մարզերում և գտել են Չինական պարսպի 43.721 հազար պատմական հատվածներ: Նշենք, որ այս ուսումնասիրությունը միայն առաջին քայլն է այն հսկա նախագծի, որն իրականացվում է Պարսպի պահպանման նպատակով: Այն սկսվել է 2006 թ-ին և նախատեսվում է ավարտել 2015-ին՝ 12-րդ հնգամյակի ավարտին (2011-2015): Չինական Մեծ Պարսպի շինարարությունը սկսվել է մ.թ.ա. 3-րդ դարում Ցին Շի Հուանգ Դի (Qin Shihuang) կայսեր օրոք՝ երկիրը բարբարոսների հարձակումներից պաշտպանելու նպատակով: Հետագայում Պարսպի շինարարությունը շարունակվել է: Մեր օրերում պահպանվել են Մեծ պարսպի այն հատվածները, որոնք կառուցվել է Մին դինաստիայի թագավորության օրոք աղյուսից և քարից: Անցած տարվա նոյեմբերին Չինաստանի հյուսիս-արևմտյան Գանսու (Gansu) նահանգում գտնվող Ցզյաուգուան (Jiayuguan) քաղաքի ղեկավարությունը արդեն սկսել է Չինական մեծ պարսպի արևմտյան հատվածի վերականգնողական աշխատանքները:

Ինչպես տեղեկացնում է The Morning Whistle պարբերականը, Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում նախատեսվում է 7 ամսում կառուցել աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը: Հրատարակչությունը հղում է կատարում տեղական The Sanxiangdushibao պարբերականին, սակայն տեղեկատվությունը ճշտված չէ: Եթե հավատանք տպագրված տեղեկատվությանը, «Յանվանգ Առանձնատուն» (Yuanwang Mansion) անվանումը ստացած երկնաքերը կունենա 838 մետր բարձրություն և բաղկացած կլինի 220 հարկից, ինչը 50 հարկով ավելի է, քան ներկայիս ամենաբարձր՝ 828 մ բարձրությամբ երկնաքերը՝ «Բուրջ Խալիֆան»: Աշտարակում կտեղեկայվեն բնակարաններ, գրասենյակային տարածքներ, հյուրանոցներ, դպրոցներ և հիվանդանոց: Ինչպես գրում է պարբերականը, նոր ռեկորդային նախագիծը, որի բյուջեն գնահատվում է ընդհամենը 600 մլն ԱՄՆ դոլար, կիրականացնի «Յունդա Քեջիան Թեքնոլոջի» (Yuanda Kejian Technology) ընկերությունը, որն արդեն նախնական համաձայնության է եկել Վանչենգ (Wangcheng) շրջանի տեղական կառավարման մարմինների հետ: Նախագծի հեղինակների խոսքերով շինությունն այդքան կարճ ժամանակահատվածում հնարավոր է կառուցել, քանի որ նրա պողպատե կառուցվածքն «հավաքովի» է, և երկնաքերի բոլոր մասերը մինչև շինարարության սկսվելը նախապես կկառուցվեն տարբեր գործարաններում: Կկարողանա արդյոք Չինաստանը սահմանել նոր համաշխարհային ռեկորդ: Նախագիծն անհավանական է թվում, քանի որ ներկայիս ամենաբարձր շինաթյունը՝ «Բուրջ Խալիֆան» կառուցելու համար անհրաժեշտ է եղել 6 տարի: Մոտավորապես նույնքան ժամանակ էլ անհրաժեշտ է Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Ջիդդայում կառուցվելքի մոտ 1 կիլոմետր բարձրությամբ «Քինգդոմ Թաուերի» շինարարության համար: Վերջերս, Չինաստանի նույն Հունան (Hunan) նահանգում ընդամենը 15 օրում, 170 քառակուսի մետր հողատարածքի վրա կառուցվել է 30-հարկանի հյուրանոց: Չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերության կառուցած շենքում տեղադրված են էներգախնայող տեխնոլոգիաներ, և այն ընդունակ է դիմակայել 9 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժի: Նույն ընկերությունը 2010 թ-ին 6 օրում կառուցել է «Տապան Հյուրանոց» (Ark Hotel) 15 հարկանի շենքը: Նախապես կառուցվել էր միայն շենքի հիմքը, իսկ կարկասը և հարդարումը բոլոր հաղորդակցություններով ավարտին էին հասցվել ռեկորդային 6 օրում: Եթե հաշվի առնենք չինացիների բավականին փորձը այս գործում և հիանալի կազմակերպչական հնարավորությունները, ապա այս ֆանտաստիկ նորությունը շատ հավանական է որ շուտով իրականություն դառնա: P.S. Նախնական աղբյուրը՝ - Morning Whistle (China Business Watch) խմբագրությունն է, որը պատկանում է անգլալեզու 21st Century Media Group չինական առաջատար ֆինանսական մեդիա խմբին:

Չինաստանի Դատուն (Datong) քաղաքում կառուցվող մշակութային քաղաք-կենտրոնում սկսվել է «Ֆոսթեր և գործընկերներ» (Foster+Partners) ճարտարապետական բյուրոյի կողմից նախագծված նոր գեղարվեստական թանգարանի շինարարությունը, տեղեկացնում է The Inhabitat կայքը: 32 հազար քառակուսի մետր մակերեսով թանգարանի շենքը կազմված է իրար միացված 4 պողպատե բուրգերից, որոնք մխրճված են գետնի մեջ: Նշենք, որ կառույցի անսովոր կառուցվածքը հնարավորություն կտա խնայել էլեկտրաէներգիա, իսկ շինության հյուսիսային և հյուսիս-արևմտյան մասերում տեղադրված տանիքային լուսամուտները կնպաստեն ցերեկային լույսի առավելագույն ներթափանցմանը, և արևի տաքության նվազագույն ազդեցությանը: Այս «լուսարձակները» թանգարանի համար կծառայեն նաև որպես փարոս՝ լուսավորելով երկինքը գիշերային ժամերին: Ըստ նախնական տվյալների՝ թանգարանի տանիքը կունենա կրկնակի մեկուսացում, որն էլ ավելի կնվազեցնի էներգիայի օգտագործումը, միևնույն ժամանակ պահպանելով կառույցի ներսում անհրաժեշտ ջերմաստիճան: Թանգարանում կլինի «Մեծ պատկերասրահ», մանկական պատկերասրահ, իսկ բակում՝ սրճարաններ և ռեստորաններ: Թանգարանի բացման հանդիսավոր արարողությունը նախատեսված է հաջորդ տարի: Դրանից հետո «Գեղարվեստական թանգարանի» շենքը կդառնա Դատուն քաղաքում կառուցվող նոր մշակութային կենտրոնի չորրորդ նորաբաց շինությունը:

Չինաստանի Չանչժոու քաղաքում մոտ ապագայում նախատեսվում է կառուցել հսկա մշակութային կենտրոն, որտեղ կլինեն գրադարան և տարբեր նշանակության թանգարաններ՝ գեղարվեստական, գիտական և տեխնոլոգիական, տեղեկացնում է The Inhabitat կայքը: Նոր մշակութային կենտրոնը կնախագծի համբուրգյան «ՋիԷմՓի Արքիթեքթն» (GMP Architekten) ճարտարապետական գրասենյակը, իսկ դիզայնի հիմնական ուղղությունը կլինի բնական լույսի առավելագույն օգտագործումը: Ճարտարապետների կարծիքով՝ տանիքային ապակեպատումը, թափանցիկ դիմային հատվածները (ֆասադները) և պատերի վառ սպիտակ մակերեսները կնպաստեն, որ արևի բնական լույսը հեշտությամբ ներթափանցի համալիրի բոլոր անկյունները: «ՋիԷմՓի Արքիթեքթն» ճարտարապետական գրասենյակը վերջերս է ստացել համալիրը նախագծելու իրավունքը՝ հաղթելով միջազգային մրցույթում: Նշենք, որ 350 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով կենտրոնը 6 անգամ ավելի մեծ կլինի, քան Փարիզի Լուվրը: Բացի թանգարաններից կենտրոնում կլինեն նաև առևտրային սրահներ, ռեստորաններ և ստորգետնյա ավտոկայանատեղի: Ըստ նախնական տվյալների՝ համալիրը բաղկացած կլինի 6 շինություններից, որոնք կունենան նմանատիպ արտաքին տեսք և կտեղակայվեն միևնույն հարթ տանիքի տակ, իսկ կենտրոնում կլինեն բաց տաղավարներ: Համալիրի ամբողջ դիմային հատվածը պատված կլինի շախմատաձև դասավորված թափանցիկ և մոխրագույն ապակիներով այնպես, որ արևի բնական լույսը առավելագույնս ներթափանցի համալիրի մեջ: Եվ վերջապես, կառույցում նախատեսված կանաչ տարածքները և անկյունագծով հատող ջրային ավազանը, մշակութային կենտրոնը կդարձնեն քաղաքի բնակիչների հանդիպումների և հանգստի սիրված վայրը: