Այսօր Մյունխեն քաղաքը կարող է պարծենալ որպես աշխարհի ամենականաչ գրասենյակային շենքի հայրենիք: Եվրոպական «Դայրեքշն» (Direction) գիտահետազոտական նախագիծը և Ֆրաունհոֆերի ինստիտուտի (Fraunhofer Institute for Building Physics) գիտնականները համախմբվել են, որպեսզի նախագծեն այս «գեր-կանաչ» շինությունը՝ հուսալով այն դարձնել ապագա կանաչ շինարարության էտալոն ամբողջ աշխարհում: Կառույցը շատ արագ արժանացել է LEED Պլատինե հավաստագրման տիտղոսի: «Նոր Գրասենյակ» (NuOffice) անվանումը ստացած այս շենքում տեղադրված են բազմաթիվ այլընտրանքային էներգիայի աղբյուրներ: Նախ՝ շինության տանիքը պատված է բուսականությամբ, բացի այդ հենց նույն տանիքում տեղադրված են հզոր ֆոտոէլեկտրական արևային վահանակներ: Շինության ջեռուցման և սառեցման նպատակով ստորգետնյա հարկում տեղադրված է ջեռուցման բարդ համակարգ, որը ամռան ամիսներին շինության սառեցման համար օգտագործելու է ստորգետնյա ջուր: Շենքի ներքին բակում բուսականությունն այնպես է տնկված, որ արևի բնական լույսն ամբողջությամբ ներթափանցի ներս: Ի հավելումն վերոնշյալին, գերազանց ջերմամեկուսացված արտաքին պատերը և եռակի ապակեպատված պատուհանները կայուն են պահում ներքին տարածքների ջերմաստիճանը: Նշենք, որ ոչ վաղ անցյալում շահագործման հանձնված գրասենյակային շենքը նախագծող խումբը մանրամասնորեն հետևում է ծախսված էլեկտրաէներգիայի ծավալներին: Խումբը հուսով է, որ մինչև տարեվերջ էլեկտրաէներգիայի ծախսը 1 քառակուսի մետրի համար կարող է հասցնել 30 կիլովատ ժամի, մինչդեռ ավանդական գրասենյակային շենքերում քառակուսի մետրի համար ծախսվող էլեկտրաէներգիայի ծավալը կազմում է 100-150 կիլովատ ժամ:

Google կորպորացիան հայտարարել է, որ պատրաստվում է ընդլայնել Կալիֆորնիա նահանգի Մաունթին Վյույում (Mountain View) գտնվող իր գլխավոր գրասենյակը: Նոր նախագիծը, որը ենթադրում է հնի վերափոխում և ընդարձակում, պատրաստել է «Էն-Բի-Բի-Ջեյ» (NBBJ) ճարտարապետական ընկերությունը: Նոր գլխավոր գրասենյակի ընդլայնման համար ինտերնետային հսկան ձեռք է բերել 102 հազար քառակուսի մետր հողատարածք: Գրասենյակը, բաղկացած կլինի 9 կորացած ուղղանկյունաձև շենքերից, որոնք էլ իրար կմիանան կամուրջներով և բազմաթիվ կանաչ բակերով ու ճեմուղիներով: Կամուրջներից մեկը ընկերության աշխատակիցներին կտանի դեպի «կանաչ» տանիք, որտեղ կտեղակայվի սրճարան բաց երկնքի տակ: Նշենք, որ համալիրի կառույցները կունենան 4 հարկ բարձրություն, ընդ որում այն նախատեսում է առավելագույնս հարմար պայմաններ ստեղծել աշխատողների համար: Ընկերության այն բաժանմունքները, որոնց աշխատանքը կապված է միմյանց հետ, կլինեն կողք կողքի և նրանց կենցաղային ու սոցիալական կենտրոնները կլինեն ընդհանուր, որպեսզի էլ ավելի մեծացնեն համատեղ աշխատանքի արդյունավետությունը:

Երբ տարիներ առաջ իտալացի ճարտարապետ Ստեֆանո Բոերին (Stefano Boeri) հայտարարեց, որ ծրագրում է նախագծել աշխարհի առաջին «Ուղղահայաց Անտառը» (Bosco Verticale), ոչ ոք չէր հավատում, որ այն ավելին է քան ճարտարապետի երևակայությունը: Սակայն փաստն այն է, որ աշխարհի առաջին ուղղահայաց անտառի շինարարությունն արդեն մոտենում է ավարտին: Երկու աշտարակներն արդեն պատրաստ են, իսկ անցած տարվա ապրիլից հատուկ խմբերը սկսել են ծառերի և այլ բուսականության տեղադրումը: Նախատեսվում է, որ ծրագրի հանդիսավոր բացման արարողությունը կկայանա այս տարվա վերջին: Միլանն աշխարհի ամենաաղտոտված մթնոլորտ ունեցող քաղաքներից է, իսկ «Ուղղահայաց Անտառ» նախագիծն ուղղված է փոքր-ինչ մեղմելու քաղաքի էկո համակարգին հասցված վնասը: Նախագիծը բաղկացած է 2 աշտարակներից, որոնց դիմային հատվածներում պետք է տնկվեն բազմաթիվ ծառեր և թփեր: «Ուղղահայաց Անտառը» համակարգ է, որը կոչված է էներգիայի օպտիմալացմանը, վերականգնմանը և արտադրմանը, իսկ բուսականության բազմազանությունն էլ ապահովելու է խոնավություն, կլանելու է ածխաթթու գազ ու վնասակար նյութեր և արտադրելու է թթվածին: Ըստ նախնական տվյալների՝ յուրաքանչյուր բնակարան ունենալու է ծառերով ու բուսականությամբ հագեցած պատշգամբ, որոնք պետք է արձագանքեն եղանակային փոփոխություններին: Ամռանը ծառերի խիտ սաղարթները պահպանելու են բնակարաններն արևից, ինչպես նաև մաքրելու են աղտոտված մթնոլորտը, իսկ ձմռանը մերկ ծառերը հնարավորություն են տալու, որպեսզի ցերեկային բնական լույսը ներթափանցի բնակարաններ: Պատշգամբներում տնկված բուսականությունը ոռոգվելու է շենքի օգտագործած վերամշակված ջրով: 80 և 110 մետր բարձրությամբ աշտարակները ներառելու են մեծ և միջին մեծության 480 ծառ, 250 փոքր ծառ, 5 հազար թուփ և 11 հազար հատակային բույսեր: Աշտարակներում օգտագործվող ծառերի տեսակները մանրակրկտորեն են ընտրվել, բուսաբանների մի խումբ ավելի քան 2 տարի աշխատել է, որպեսզի քաղաքի կլիմային հարմար ծառեր ընտրի: Նախագծում օգտագործվող բույսերը նախօրոք աճեցվել են կլիմայական պայմաններին հեշտությամբ ընտելանալու համար: Միլանի շրջակա միջավայրը բիոբազմազանության հնարավորություն չի տալիս, իսկ նոր տնկիները կարող են որոշ չափով փոխել քաղաքի էկո համակարգը և հնարավորություն տալ տարբեր թռչունների և սողունների ապրելու այնտեղ: Իսկ ամենաուշագրավն այն է, որ «Ուղղահայաց Անտառ» նախագծի իրականացումն ընդամենը 5 տոկոսով է ավելի թանկ, քան ավանդական երկնաքերերի շինարարությունը:

Առաջին հայացքից Չինաստանը թվում է չափազանց խիտ բնակեցված երկիր՝ աղտոտված մթնոլորտով: Սակայն վերջերս ներկայացված բազմաթիվ նախագծերը գալիս են հետզհետե փոխելու ձևավորված կարծիքը: Վերջերս Չիկագոյում գտնվող ճանաչված «Էդրիան Սմիթ + Գորդոն Ջիլլ Արքիթեքըչր» (Adrian Smith + Gordon Gill Architecture) ճարտարապետական ընկերությունը ներկայացրել է նոր ինքնավար «Չենդու Թիանֆու Գրեյթ Սիթի» (Chengdu Tianfu District Great City) արբանյակ-քաղաքի նախագիծը, որտեղ լուծված են ծանրաբեռնված ենթակառուցվածքների և մթնոլորտի ախտոտվածության խնդիրները, որոնք բնորոշ են Չինաստանի մեգապոլիսներին: Ըստ նախնական տվյալների՝ «Գրեյթ Սիթին» կկառուցի Պեկինի Beijing Vantone Real Estate կառուցապատող ընկերությունը: Շինարարության ավարտից հետո, որը կտևի 8 տարի, քաղաքում կբնակվեն մոտ 30 հազար ընտանիքներ, իսկ ընդհանուր բնակչությունը կկազմի 80 հազար: Նոր ժամանակակից քաղաքը կկարողանա խուսափել ինչպես էներգիայի անխնա օգտագործումից, այնպես էլ մեծ քանակությամբ ածխաթթու գազի արտանետումից: Ճարտարապետների ներկայացրած նոր ժամանակակից քաղաքի հիմնական գաղափարը մթնոլորտ արտանետված վնասակար նյութերի քանակի կրճատումն է: Այս նպատակի համար էլ քաղաքը կկառուցվի շրջանային տարանցիկ հանգույցի շուրջը, ինչն էլ հնարավորություն կտա ամբողջապես բացառել անձնական ավտոմեքենաների օգտագործումը: Քաղաքի մի ծայրից մյուսը ոտքով հասնելու համար բնակիչներից կպահանջվի ընդամենը 15 րոպե: Բացի մթնոլորտ արտանետված վնասակար նյութերի քանակի կրճատումից, քաղաքը կլինի էկոլոգիապես մաքուր: Բանն այն է, որ նոր տեխնոլոգիաների արագ զարգացումը հնարավորություն է տալիս այսօր կառուցել «կանաչ» շենքեր, թաղամասեր, համայնքներ, անգամ քաղաքներ: «Գրեյթ Սիթի» նախագծի հեղինակների հավաստիացմամբ այս ժամանակակից քաղաքը կօգտագործի 48 տոկոս ավելի քիչ էներգիա, 58 տոկոս ավելի քիչ ջուր, կարտադրի 60 տոկոս ավելի քիչ ածխաթթու գազ և 89 տոկոսով ավելի քիչ աղբ, քան նույնչափ բնակչություն ունեցող ավանդական քաղաքները: Բայց ճարտարապետները հասկանում են, որ իսկապես «կանաչ» քաղաք կառուցելը չի ենթադրում միայն էկոլոգիապես մաքուր շինանյութի օգտագործում, արևային վահանակների տեղադրում, այլ նաև ճիշտ նախագծում: 1.3 մլն քառակուսի մետր մակերեսով կառուցապատվող տարածքը շրջապատված կլինի 2 մլն քառակուսի մետր մակերեսով բուֆերային գոտով, որը բաղկացած կլինի բլուրներից, հովիտներից, արհեստական լճերից: Քաղաքի ընդհանուր մակերեսի 15 տոկոսը կհատկացվի այգիներին և կանաչ գոտիներին, 60 տոկոսը կկառուցապատվի, իսկ մնացած 25 տոկոսը կկազմեն ենթակառուցվածքները, ճանապարհները և քայլուղիները: Ծրագրի հեղինակների կարծիքով, այս նախագիծը ժամանակակից քաղաքի փայլուն տարբերակ է, որը գալիս է ապացուցելու, որ նմանատիպ քաղաքներ կարող են կառուցվել առանց շրջակա միջավայրին վնաս հասցնելու: Սա իդեալական վայր է ապրելու, աշխատելու և երեխաներ մեծացնելու համար:

Դուբայի Շեյխ Զայեդ (Shaikh Zayed) փողոցում կառուցվում է քաղաքի առաջին «կանաչ» շինությունը, որը համապատասխանում է «կայուն շինության» բոլոր չափանիշներին: 31.6 հազար քառակուսի մետր մակերեսով շինույթունը պատկանում է Դուբայի Էլեկտրականության և ջրային հարցերով խորհրդին (Dubai Electricity and Water Authority (Dewa)): Ըստ նախնական տվյալների՝ շինությունը նախատեսվում է շահագործման հանձնել արդեն մի քանի ամիս անց: Նշենք, որ խորհրդի գործադիր տնօրեն Սայիդ Մուհամեդ Ալ Թայերի (Saeed Mohammed Al Tayer) խոսքերով, շինարարությունն իրականացվում է բոլոր ընդունված «կանաչ» չափանիշներին համաձայն: Նոր շենքը կառուցվում է Դուբայի «Առաջին Գալֆ Բենք» (First Gulf Bank) մետրոյի կայարանի հարևանությամբ և գտնվում է բանուկ տրանսպորտային հանգույցում: Նախագծողները շինությունում տեղադրել են «խելացի կառավարման համակարգ», որը պետք է ղեկավարի շինության էլեկտրականության հոսքը, կատարի ճիշտ բաշխումներ: «Խելացի կառավարման համակարգը» կաշխատի այնպես, որ բոլոր ենթահամակարգերը, այդ թվում՝ օդափոխությունը, ջեռուցումը, օդորակումը իրականացվեն առանց հավելյալ էլեկտրաէներգիայի կորստի: Բացի այդ, կառույցում տեղադրված են նաև արևային վահանակներ, որոնց շնորհիվ շինությունն ի վիճակի է ժամում արտադրել 600 կիլովատ էլեկտրաէներգիա: Նախագծի հեղինակները խնայողության նպատակով շինության լուսավորման համար սովորական լույսերի փոխարեն տեղադրել են լույսադիոդային լամպեր, որոնք 50 տոկոսով քիչ էներգիա են օգտագործում, քան իրենց ավանդական ընկերները: Բացի այդ, էկոլոգիապես մաքուր տրանսպորտային միջոցների օգտագործումը խրախուսելու նպատակով ավտոկայանատեղիի 5 տոկոսը հատկացված է հեծանիվներին: