Մեկ տանիքի տակ առևտրի ու ժամացի հարյուրավոր տաղավարներ ընդգրկող հսկայական կենտրոնները՝ մոլլերը, դարձել են մեծ քաղաքների կարևոր բաղկացուցիչներից մեկը: Երևանը ևս այս առումով չի զիջում մեծ քաղաքներին: Մոլլերի «բումը» մեր քաղաքում մեկնարկեց 2012 թ. (Դալմա Գարդեն Մոլլի բացումով) և շարունակվում է առ այսօր: Մեգա Մոլլ Արմենիա «Մեգա Մոլլ Արմենիա» առևտրաժամանցային կենտրոնը երևանյան մյուս մոլլերից տարբերվելու է իր մեծությամբ: Ներկայում այն ՀՀ ամենամեծ մակերես ունեցող շենքն է 105 000 քմ՝ արտաքին ավտոկայանատեղիներով ու հարակից տարածքներով, բուն շինությունը զբաղեցնում է 25 000 քմ տարածք: Մեգա մոլլը կառուցվել է բավական խիտ բնակեցված համայնքում: Մոլլին հարակից երեք համայնքների բնակչության թիվը կազմում է մոտ 350 հազար, իսկ մոլլից 15-20 րոպե հետիոտնի անցման շառավղով ապրում է մոտ 70.000 մարդ: Կենտրոնը գտնվում է Գայի, Սամվել Սաֆարյան և Բաղյան փողոցների հատման վայրում, և ունենալու է դեպի երեք փողոցներ բացվող մուտքեր: Պայմանավորված տեղանքի ռելիեֆային թեքությունով՝ շենքն ունի բարդ կառուցվածք. շենքի մի հատված կառուցապատվել է 4 հարկով, շարունակությունը՝ 5 հարկով: Չնայած շինության մեծությանն ու բարդ կառուցվածքին՝ ներսում այն կունենա բավականին պարզ կողմնորոշվելու սխեմա՝ հարկերի միջև հաղորդակցության միջոցների բազմազանության շնորհիվ: Մեգա Մոլլը կունենա մի քանի մուտք տարբեր մակարդակներից և տարբեր փողոցներից: Օրինակ՝ գյուղատնտեսական շուկայի հիմնական մուտքը կլինի Սաֆարյան փողոցից և փարքինգից, իսկ առևտրի կենտրոնի հիմնական այցելուների մուտքը կազմակերպվելու է Գայի պողոտայից: Այս մուտքի առաջ լինելու է թվայնացված ջրվեժ: Շենքի էքստերիերը և ինտերիերը լուծված են հայկական ժամանակակից ձևերով,կիրառվել են հիմնականում տեղական երեսպատման քարեր և նյութեր: Այժմ մոլլի շինարարությունը գտնվում է ներքին հարդարման փուլում: Ավտոմատացված Ստորգետնյա Ավտոկայանատեղիներ Մեծությունից բացի «Մեգա Մոլլ Արմենիան» առանձնանալու է ավտոկայանատեղիների քանակով: Մոլլի շրջակայքով տեղակայված վերգետնյա ավտոկայանատեղիներից զատ լինելու է նաև ներքին երկհարկանի ավտոկայանատեղի՝ 15 000 քմ տարածքով: Այն լինելու է ամբողջովին ավտոմատացված: Վարորդը մինչև շարք մտնելը վահանակի վրա տեսնելու է, թե քանի ազատ տեղ կա և որտեղ: Շարք մտնելուց հետո նրան ուղղորդելու է լուսային նավիգացիան. յուրաքանչյուր կայանված մեքենայի վերևում կարմիր լույս է վառվելու, ազատ տեղերում՝ կանաչ: Ժամանցային Բազմաբնույթ Տարածքներ և Խարիսխային Կետեր «Մեգա Մոլլ Արմենիայում» գործելու է երկհարկանի զվարճանքի և խաղերի զոնա (5800մ²), որտեղ կգործի ՀՀ-ում առաջին փակ ավտոքարթինգը: Զվարճանքի և խաղերի զոնայում տեղադրվելու են նաև ջրվեժ-ճոճանակներ: Կլինի նաև ֆուդկորտ, առանց որի չի կարելի պատկերացնել որևէ մոլլ: Ի դեպ ֆուդկորտում նախատեսվում է ընդգրկել մոտ 12 ռեստորան ու սրճարան: Լինելու է 4 կինոդահլիճ: Գործելու է նաև մեծ ֆիթնես ակումբ, որը զբաղեցնելու է 2000 մ² տարածք: «Մեգա Մոլլ Արմենիան» կունենա մի քանի խարիսխներ. էլեկտրատեխնիկայի սրահ (10000 մ²), հիպերմարկետ «Երևան Սիթի» (5600մ²) և գյուղատնտեսական մեծածախ շուկա (2000մ²):
ՀՀ բնապահպանության նախարար Արծվիկ Մինասյանը և ՀՀ ԳԱԱ Վիկտոր Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարանի տնօրեն Արեգ Միքայելյանը ստորագրել են համագործակցության համաձայնագիր, ըստ որի՝ Բյուրականի աստղադիտարանին պատկանող տարածքները, որոնք հարուստ բուսական ու կենդանական աշխարհ ունեն, ստացել են դենդրոպարկի կարգավիճակ: Շուրջ 35 հա այգիներում կան 150 ծառատեսակ և բուսատեսակ, սակայն այժմ նոր ուսումնասիրություն կատարելու և ծառատեսականերն ու բույսերը հաշվառելու, հազվագյուտ տեսակները պարզելու անհրաժեշտություն կա: Աստղադիտարանի տնօրեն Արեգ Միքայելյանը մեզ հետ զրույցում ասաց, որ Բյուրականի աստղադիտարանի արժեքը ոչ միայն գիտական նվաճումներն են, այլ նաև ճարտարապետական համալիրը և հարուստ բուսաբանական այգին. «Դենդրոպարկում կավելանան բույսերի նոր տեսակներ՝ նպաստելով շրջակա միջավայրի պաշտպանությանը, ինչպես նաև էկոտուրիզմի զարգացմանը, քանի որ ներկայում ևս աստղադիտարանը մեծ հետաքրքրություն է վայելում և տեղացի, և արտասահմանցի զբոսաշրջիկների շրջանում»: Առաջիկայում նախատեսված է այգիների տարածքների ընդլայնման, պարիսպների վերանորոգման աշխատանքներ, ինչի համար անհրաժեշտ կլինի մոտ մոտ 50 մլն դրամ: Աստղադիտարանի տնօրենի խոսքով՝ անհրաժեշտություն կա նաև առանձնացնել աստղադիտարանի ճանապարհը Բյուրական գյուղ տանող ճանապարհից, որպեսզի գյուղի մեքենաները երթևեկեն այլ ճանապարհով՝ չվնասելով դենդրոպարկի տարածքի բուսականությունն ու կենդանիներին: Այգիների տարածքի ընդլայնումից, նոր տեսակներով համալրելուց հետո կսկսվեն դենդրոպարկի գեղարվեստական ձևավորման աշխատանքները՝ ստեղծելով յուրօրինակ պահպանվող տարածք:
Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանն Աջափնյակին կապող զիփլայնն արդեն պատրաստ է, շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են և մի քանի օրից արկածային տուրիզմի սիրահարները կարող են փորձարկել տարածաշրջանի ամենաերկար զիփլայնը, որը կառուցվել է Արաբկիր զբոսայգում իրականացվող «Ալտերէգո» նախագծի շրջանակում: Զիփլայնն ունի երկու ուղղություն. Արաբկիրից դեպի Աջափնյակ՝ երկարությունը 870 մ է, իսկ Աջափնյակից Արաբկիր՝ 650մ: Զիփլայնի բարձրությունը 90 մ է, որի մի հատվածն անցնում է Դավթաշենի կամրջի տակով: Ընդ որում, աշխարհում միակ զիփլայնն է, որն անցնում է կամրջի տակով: «Սովորաբար նախագծողները և ներդրողները խուսափում են նման նախագիծ իրականացնելուց, քանի որ կամուրջների հատվածում քամիների տարբեր ուղղությամբ հոսքեր կան, վտանգ կա, որ մարդը կարող է բարեհաջող տեղ չհասնել: Մենք այնպիսի տեխնիկական հնարավորություններով ենք կառուցել, որը թույլ կտա ցանկացած պահի կարգավորել արագությունը: Քամիների վարքն ու ուղղությունները ուսումնասիրել ենք, հանգիստ ենք, որ այս կամուրջը մեզ չի խանգարելու: Զիփլայնի կառուցման բուն շինարարությունը տևել է երկու ամիս», - նշեց «Ալտերէգո» ընկերության համահիմնադիր Ժիրայր Մուշեղյանը: Զիփլայնով թռիչքի արժեքը ոչ աշխատանքային օրերին կազմելու է 16.000 դրամ, աշխատանքային օրերին՝ 14.000 դրամ: Ատրակցիոնն ամբողջությամբ հարմարեցված է հենաշարժողական խնդիրներ ունեցողների համար, որոնց համար այլ սակագներ են գործելու: Զիփլայնի կառուցման համար ներդումները կազմել են 80 մլն դրամ, ևս 45-50 մլն դրամի ներդում էլ կիրականացվի հաջորդ տարի՝ «Արաբկիր» զբոսայգին Հայաստանի գրավիչ և նորարարական վայրերից մեկը դարձնելու համար: Զիփլայնով թռիչքից բացի Էքստրիմի սիրահարներն այստեղ հնարավորություն են ունենալու փորձել իրենց ուժերը ժայռամագլցման, սառցամագլցման մեջ, ինչպես նաև գործելու է լեռնային հեծանվուղի: «Լեռնային հեծանիվների ուղին այգին միացնելու է Բարեկամություն մետրոյի թունելին, մենք պետք է հսկենք այդ տարածքը, համապատասխան ցուցանակներ տեղադրենք և հեծանվորդների անվտանգությունն ապահովող բոլոր միջոցառումներն իրականացնենք»,- պատմում է Ժիրայր Մուշեղյանը: Այգում կլինեն նաև անվճար բացօթյա կինոթատրոն և գրադարաններ: Իսկ երեխաների համար խաղահրապարակներ, նկարչության համար հատուկ վայրեր: Արաբկիր վարչական շրջանի ղեկավարի խորհրդական Արամ Գրիգորյանի խոսքով՝ «Ալտերէգո» նախագծի առաջնային նպատակը ոչ միայն Երևանում, այլև Հայաստանում զբոսաշրջության զարգացումն է. «Վերջին 25 տարում այս այգում լուրջ ներդրումներ չեն արվել, գտնվում է անմխիթար վիճակում, և կարծում եմ, արդյունավետ համագործակցություն է «Ալտերէգո» ընկերության հետ, որին վարձակալությամբ է տրվել այգին: Աշխատանքների առաջին փուլն ավարտվել է, այստեղ արկածային տուրիզմի սիրահարների համար բազմաթիվ հետաքրքրություններ կլինեն՝ նպաստելով տուրիզմի զարգացմանը, որը մեր տնտեսության գերակա ճյուղերից մեկն է»: 3 հա տարածքով զբոսայգում իրականացվելու են նաև լուսավորության, կանաչապատման, ոռոգման համակարգերի, թեքահարթակների կառուցման աշխատանքեր:
90 կմ երկարությամբ Մ6 Վանաձոր-Ալավերդի-Բագրատաշեն միջպետական ճանապարհի վերանորոգումը նախատեսված է իրականացնել երկու փուլով: Շինարարական տեխնիկան այս ճանապարհի տարբեր հատվածներում աշխատում է արդեն մեկ տարի: Առաջին փուլում վերանորոգվում է Վանաձոր-Ալավերդի ճանապարհի 38,5 կմ երկարությամբ հատվածը, որն ընդգրկում է նաև միջպետական ճանապարհի երեք թունելներն ու կամուրջները: Ձորագետ համայնքի ղեկավար Լյովա Գրիգորյանը պատմում է, որ վերջին անգամ թունելները վերանորոգվել են 1962 թվականին. «Դրանից հետո այս թունելներ շինարար չի մտել: Մեքենաները ջարդվում էին, իսկ հիմա մարդիկ հեշտ կգնան մարզկենտրոն, ավտոբուսները կաշխատեն: Թունելները մայթեր են ունենալու, լուսավորվելու են: Բացի դրանից, մեր համայնքը մայրուղուն կպած է, միգուցե խորտկարաններ, կրպակներ բացեն, մարդիկ աշխատեն»: «Կապավոր ՍՊԸ» -ն հիմնանորոգումն իրականացնող երեք կապալառու կազմակերպություններից մեկն է և այժմ վերանորոգման աշխատանքներն իրականացնում է Թումանյան քաղաքից Ձորագետ հատվածում՝շուրջ 9 կմ ճանապարհին: «Կապավոր ՍՊԸ»-ի տեղամասի պատասխանատու Բաղդասար Զարգարյանն ասում է, որ տեղանքը բարդ է: Արդեն իրականացվել են պայթեցման ու ժայռերից քարաթափման աշխատանքները, ճանապարհի երթևեկելի հատվածի հետ կապված խնդիրներ չկան: «Սկզբում կառուցել ենք հենապատերը, համարյա ավարտել ենք: Երկու թունելները վերանորոգվել են, մեկը կարելի է ասել՝ վերակառուցել: Մեքենաների համար լուրջ դժվարություն էր այս թունելներով անցնելը: Նախկինում լայնությունը եղել է 3,5-ից 4 մետր, տեղեր կային անանցանելի էին, հիմա արդեն երթևեկելի մասը 5 մ ապահովում է, այսինքն այժմ արդեն լայնությունն էլ, բարձրությունն էլ ապահովված է և երկու մեքենա իրար կողքով անցնում են»,- ասում է Բաղդասար Զարգարյանը: Այժմ իրականացվում են Ձորագետի երկու թունելների մուտքերը մոտ 25 մետրով երկարացնելու աշխատանքները, ինչի անհրաժեշտությունն առաջացել է այս տեղանքում առկա քարաթափումների վտանգից: Թումանյան քաղաքի հատվածում իրականացվել է ջրատարի տեղափոխում, կտեղափոխվի նաև գազատարը: Շինարարների խոսքով ՝ճանապարհների լայնացման աշխատանքները հատկապես Թումանյանից Ձորագետ հատվածում նկատելի կլինի: Նախկին ճանապարհը նեղ էր, իսկ վարորդների տեսադաշտը փակում էին ժայռերը: Ներկայիս ճանապարհը լայն է և անվտանգ: «Ճանապարհի 6 կմ-ը խճապատված է, պատրաստ է, 4 կմ-ն արդեն ասֆալտապատված է, մնում է վերևի շերտն անենք, բայց, երևի, ոչ այս տարի: Աշխատում ենք որակն ապահովենք, դրա համար էլ այս անձրևոտ եղանակներին ասֆալտապատումն արդարացված չէ», - պատմում է շինարարության այս տեղամասի պատասխանատու Բաղդասար Զարգարյանը: Իսկ Վանաձոր քաղաքի տարածքում 6,6 կմ ճանապարհն արդեն վերանորոգվել է և շահագործվում է: Վերանորոգվել են նաև երեք կամուրջներից երկուսը: Լոռու մարզպետարանի աշխատակազմի քաղաքաշինության վարչության տրանսպորտի և ճանապարհաշինության բաժնի պետ Վարդան Գևորգյանի խոսքով՝ Վանաձոր-Ալավերդի-Բագրատաշեն միջպետական ճանապարհի վերանորոգումը մեր երկրում իրականացվող ճանապարհաշինության ոլորտի կարևոր ծրագրերից մեկն է և կենսական նշանակություն ունի ամբողջ հանրապետության համար. «Հանրապետություն ներկրվող բեռների մեծ ծավալի տեղափոխումն իրականացվում է Բագրատաշեն-Ալավերդի-Երևան ճանապարհով, և այն կարևոր նշանակություն ունի և Լոռու մարզի, և հանրապետության համար: Զբոսաշրջության զարգացման առումով էլ հսկայական դեր ունի: Եթե թեթև մարդատար մեքենաները մի կերպ էին գնում այդ թունելներով, պատկերացրեք ծանրաքարշ բեռնատարները կամ բազմատեղանոց ավտոբուսներն ինչ դժվարություններ էին ունենում: Իսկ հիմա թունելները նորոգվել են հիմնովին, ճանապարհի շրջադարձերն ավելի թեթև են»: Զբոսաշրջիկներ տեղափոխող ավտոբուսի վարորդ Հրաչյա Ասլանյանը մեզ հետ զրույցում պատմեց, որ զբոսաշրջիկների հիմնական դժգոհությունների առիթը հենց ճանապարհներն էին. «Մի անգամ դեպք եղավ, որ ճանապարհների պատճառով ավտոբուսի մեջ դրամահավաք կազմակերպեցին, որ մեզ վճարեն և խնդրեցին, որ իրենց հետ տանենք Վրաստան: Թեև մեր երկրում զարգացած է սպասարկման ոլորտը, հյուրանոցները, մարդիկ հյուրընկալ են, բայց ճանապարհները ստվեր էին գցում այդ ամենի վրա»: Միջպետական ճանապարհի՝ Ալավերդուց մինչև Բագրատաշեն հատվածը կհիմնանորոգվի ծրագրի երկրորդ փուլում, աշխատանքները սկսվելու են 2018 թվականի գարնանը: Մ6 միջպետական ճանապարհի վերակառուցման ծրագիրն իրականացվում է Եվրոպական ներդրումային ու Ասիական բանկերի ֆինանսավորմամբ ու պետբյուջեի համաֆինանսավորմամբ: Առաջին փուլով նախատեսված հիմնանորոգման աշխատանքների արժեքը կազմում է 15 մլրդ դրամ: 33 համայնքների տարածքով անցնող ավտոմայրուղին ամբողջությամբ շահագործման կհանձնվի 2020 թվականի հունվարին:
ՌԻՈ Առևտրաժամանցային Կենտրոնը Երևանում Բացեց Իր Դռները: «Ռիո մոլը» տեղակայված է քաղաքի խիտ բնակեցված գոտիներից մեկում, Արաբկիր համայնքի Քոչար-Փափազյան-Սարալանջ խաչմերուկում: Ունի երեք մուտք, ինչը հասանելի է դարձնում մոլը տարբեր կողմերից: Շենքը կազմված է 3 հարկերից: Ի տարբերություն մյուս մոլերի, շենքի յուրաքանչյուր հարկն ունի մեկ երկար միջանցք, որտեղ տեղակայված են բոլոր խանութները: Այս կառուցվածքի շնորհիվ առևտրի կենտրոնում «մեռյալ» գոտիներ չեն առաջանում, և բոլոր տաղավարները տեսանելի ու հասանելի են այցելուներին: Դա թույլ է տալիս այցելուներին անցնել շրջանով և լինել մաքսիմալ քանակությամբ խանութներում: Սա ցանկացած մոլի հաջողության առաջին գրավականներից մեկն է: Հարկերն իրար հետ կապվում են շարժասանդուղքներով: Գործում են նաև 2 մարդատար և մեկ բեռնատար վերելակներ: Երկրորդ հարկում կա նաև շարժահարթակ: Յուրաքանչյուր հարկում տեղադրված տեղեկատվական վահանակները օգնում են ավելի հեշտ կողմնորոշվել համալիրում: «Ռիո մոլի» կառուցվածքային առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ առաստաղն ապակեպատ է: Նույնպիսի լուծում ունի նաև Մոսկվայում գործող նույնանուն համալիրը: Տաղավարների առաստաղի բարձրությունը 6 մետր է, ինչը մոլի դրական կողմերից է, քանի որ գնորդները ճնշող ազդեցություն չեն զգում: Կառույցի էքստերիերը իրականացվել է բնական քարերով և ապակիներով, ինտերիերում օգտագործվել են փայտային լուծումներ: Մոլի «խարիսխներից» մեկը առաջին հարկում տեղակայված սուպերմարկետն է՝ Երևան սիթին: Վերջին հարկում է գտնվում ֆուդ կորտը, որտեղից բացվող պատշգամբից կարելի է վայելել Երևանի գեղեցիկ տեսարանը: «Ռիո մոլում» գործում է նաև «Սինեմա սթար» կինոթատրոնը: Մոլն ունի վերգետնյա ավտոկայանատեղի նախատեսված 250 ավտոմեքենայի համար:
