ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի Մոխավե անապատում ավարտին է մոտենում 14.5 մլն քառակուսի մետր մակերեսով «Իվանպահ» (Ivanpah), արևային ջերմաէլեկտրակայանի (ՋԷԿ) շինարարությունը: Այս պահի դրությամբ աշխարհի խոշորագույն արևային ՋԷԿ-ը կառուցում է «ԲրայթՍորս» (BrightSource) ընկերությունը, իսկ որպես նախագծի տեխնիկական և շինարարության գլխավոր կապալառու հանդես է գալիս «Բեչթել» (Bechtel) ընկերությունը: 2.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ արևային ջերմաէլեկտրակայանի գլխավոր ներդրողներն են «ԷնԱրՋի Էներջի» (NRG Energy) և Google ընկերությունները: Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարության ավարտից հետո ՋԷԿ-ն արևային օրերին կկարողանա գեներացնել 377 մեգավատ էլեկտրաէներգիա: Նոր էլեկտրակայանը հնարավորություն կտա ԱՄՆ-ում արտադրվող արևային էլեկտրաէներգիան կրկնապատկել և ևս 140 հազար տներ ապահովել արևային էլեկտրաէներգիայով: Շինարարության թույլատվություն ստանալու համար «ԲրայթՍորս» ընկերությունը դիմել էր դեռևս 2007 թ-ին, սակայն վերջնական հաստատումը եղավ միայն 3 տարի անց: Պաշտոնապես շինարարությունը սկսվեց արդեն 2011 թ-ի հոկտեմբերին, իսկ արդեն այս տարվա փետրվարին տեղադրվեցին հարյուր հազարավոր հայելիներ: ՋԷԿ-ի շինարարությունը, որը նախատեսվում է ավարտել արդեն 2013 թ-ին, էականորեն դանդաղեց նաև անապատում հայտնաբերված բազմաթիվ կրիաների պատճառով: Ամեն ինչ արվեց, որպեսզի կրիաների այդ տարատեսակը չվերանա և անվնաս տեղափոխվի այլ վայր բնակության: «Իվանպահ» արևային ջերմաէլեկտրակայանը կաշխատի ինչպես ավանդական էլեկտրակայանները: Սակայն գոլորշի ստեղծելու համար այն կօգտագործի ոչ թե հանածո վառելիք կամ ատոմային էներգիա, այլ արևային էներգիա: Այս մեթոդը նաև հնարավորություն կտա տարեկան 400 հազար տոննայով նվազեցնել մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի ծավալները: Բացի այդ, ջրային ռեսուրսների պահպանման նպատակով, գոլորշու վերափոխումը ջրի կկատարվի օդային հովացման եղանակով: Վերջինս հնարավորություն է տալիս 90 տոկոսով ավելի քիչ ջրային ռեսուրսներ օգտագործել, քան թաց հովացման ժամանակ և շատ կարևոր հանգամանք է անապատի համար: Այնուամենայնիվ, նշենք, որ արևային ջերմաէլեկտրակայնների ապագան դեռևս անորոշ է: Վերջին տարիներին արևային վահանակների գինը, որոնք արևային էներգիան անմիջապես վերածում են էլեկտրաէներգիայի, բավականին նվազել են՝ ավելի արդյունավետ դարձնելով այդ տիպի արևային էլեկտրակայանները: Սակայն պատկերը կարող է փոխվել: Ինչպես տեղեկացնում է The CNNMoney-ին, անցած ամիս ԱՄՆ-ի Առևտրի Նախարարությունը հայտարարել է, որ կարող է մինչև 250 տոկոս տուգանային հարկեր կիրառել Չինաստանից ներկրվող արևային վահանակների համար: Նախարարության տվյալներով չինական արտադրողները օգտագործում են դեմպինգային գներ, վաճառելով վահանակները արտադրական ինքնարժեքից ավելի ցածր գներով: Ի դեպ, անցած տարվա մայիսին ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի նույն Մոխավե անապատում սկսվել էր մեկ այլ, աշխարհի խոշորագույն արևային էլեկտրակայանի շինարարությունը: Շինարարության ավարտից հետո շահագործման կհանձնվեն 4 արևային ջերմաէլեկտրակայան, որոնք միասին կկարողանան գեներացնել 1000 մեգավատ էլեկտրաէներգիա: Էներգիայի այսպիսի քանակն ի վիճակի է բավարարել մոտ 800 հազար ամերիկյան միջին տների պահանջարկը: Սակայն, ինչպես հայտնում է Forbes-ը, այս էլեկտրակայանի շինարարությունը բարդությունների է հանդիպել: Այսպես, կառուցապատող 2 ընկերությունները՝ Solar Trust of America-ն և Solar Millennium Group-ը, դիմել են դատարան իրենց սնանկ ճանաչելու հայտով:

Կալիֆորնիայի գիտնականները փորձեցին ավերել հինգհարկանի, նորակառույց, լրիվ համալրված ժամանակակից սարքավորանքով հիվանդանոցը, հաղորդում է BBC-ն: «Կեղծ» հիվանդանոցը կառուցված է մի մեծ փորձարկային հարթակի վրա, որը կարող է իմիտացնել երկրաշարժի ժամանակ առաջացող երկրակեղևի շարժումները: Կառույցի երկաթբետոնե հիմքերի տակ տեղադրվել են հատուկ ռետինե տակդիրներ, որոնց նպատակն է մեղմել տատանումերի ալիքները: Փորձարկումների ժամանակ գիտնականները «ստեղծեցին» երկրաշարժի ցնցումներ, որոնք կրկնօրինակում էին 1994 թվականի 6,7 մագնիտուդով Լոս Անջելեսի և 2010 թվականի 8,8 մագնիտուդով Չիլիի երկրաշարժերը: Կալիֆորնիայի համալսարանի պրոֆեսոր Հատչինսոնի խոսքերով, փորձարկումներից հետո շենքը միայն թեթև կոսմետիկ վնասվածքներ ունեցավ, իսկ սարքավորանքները բոլորը մնացել են աշխատանքային վիճակում, որը փորձարկման հիմնական պահանջներից էր: Մյուս փորձարկումը արդեն կիրականացվի առանց ռետինե տակդիրների՝ համեմատելու համար փափուկ տակդիրների արդյունավետությունը: Ճապոնիայում արդեն վաղուց է օգտագործվում այս եղանակը: Կալիֆորնիայում նույնպես կան կառուցված որոշ ադմինիստրատիվ շենքեր, սակայն դրանք «իրական երկրաշարժով» փորձարկում չեն անցել: Ամերիկացիները պատրաստվում են լայնորեն օգտագործել այս եղանակը հիվանդանոցների, տեղեկատվական կենտրոնների և այլ ստրատեգիկ նշանակության կառույցների շինարարության ժամանակ: Հայաստանում նույնպես կիրառվում է նմանատիպ մեթոդ, և մասնավոր կառուցապատողների կողմից անգամ մի քանի նորակառույցներ կան կանգնեցված ռետինե տակդիրների վրա: Նորարարության իրականացման հեղինակն է հանդիսացել տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, ՀԱՀ-ի պրոֆեսոր Մ.Մելքոնյանը: Սակայն շենքերի սեյսմիկ անվտանգության ծրագրերը պետք է ունենան պետական մոտեցում և, անվտանգության առաջնահերթությունը պետք է տրվի նոր՝ սեյսմակայուն հիվանդանոցներին, պետական կառավարման կառույցներին, կրթական հաստատություններին և այլ ստրատեգիկ և կենսական նշանակության կառույցներին: Ըստ Սեյսմիկ պաշտպանության ազգային ծառայության տվյալների, երկրակեղևում հավաքված լարվածությունը արդեն կարող է գեներացնել 5,5 մագնիտուդից ավել ցնցումներ Հայաստանում, իսկ հաշվի առնելով, որ Երևանը սեյսմիկ խոցելիությամբ զբաղեցնում է աշխարհում առաջին հորիզոնականները, ապա ինչին՞ ենք մենք դեռ սպասում, լրիվ անհասկանալի է...

Ինչպես տեղեկացնում է conastructiondigital կայքը, տեխնոլոգիական հսկա Facebook-ը հայտարարել է, որ պատրաստվում է իր գլխավոր գրասենյակը Պալո-Ալտոյից (Palo Alto) տեղափոխել Մենլո Պարկ (Menlo Park), Կալիֆորնիա: Ըստ նախնական տվյալների՝ նոր գրասենյակի շինարարությունը կարժենա 366 մլն ԱՄՆ դոլար: Բրիոն և Ասոշիեյթս (Brion & Associates) ընկերության հրապարակած վերլուծությունների համաձայն՝ Facebook-ի նոր գրասենյակի շինարարության նախնական բյուջեն կազմում է 250 մլն ԱՄՆ դոլար, սակայն 3-4 տարի տևող շինարարական աշխատանքների արդյունքում այն կարող է ավելանալ ևս 116 մլն ԱՄՆ դոլարով: Ենթադրվում է նաև, որ նոր գրասենյակը այս ժամանակահատվածում կստեղծի 2.5 հազար հավելյալ աշխատատեղ: Նոր գրասենյակի շինարարության պահանջարկն առաջացել է այն պատճառով, որ ընկերությունը պատրաստվում է հանդես գալ նոր առաջնային հանրային առաջարկով (IPO), որը կհասցնի նրա շահույթը 10 մլրդ ԱՄՆ դոլարից ավելի, իսկ կազմակերպության շուկայական արժեքը կանցնի 100 մլրդ ԱՄՆ դոլարը: Նշենք, որ Facebook-ի նոր գրասենյակում կաշխատեն 9.5 հազար ծառայող և, ըստ նախնական տվյալների, ընկերությունը տարեկան 30 մլն ԱՄՆ դոլար գումար կծախսի տարածաշրջանում բնակարանային և այլ ծառայությունների համար: Ի դեպ, ընկերությունը նաև նախատեսում է ընդլայնել իր գրասենյակները Նյու Յորքում և այլ քաղաքներում:

Անցած շաբաթ Կալիֆորնիայի Բլայթ քաղաքի մոտ, Մոխավե անապատի տարածքում, նահանգապետ Ջերի Բրաունի և ԱՄՆ-ի ներքին գործերի նախարար Քեն Սալազարի ներկայությամբ (այս դեպարտամենտը հիմնականում զբաղվում է բնական ռեսուրսների կառավարմամբ) սկսվեց աշխարհի խոշորագույն պարաբոլիկ տիպի արևային էլեկտրակայանի շինարարությունը, տեղեկացնում է constructiondigital.com կայքը: Շինարարության ավարտից հետո շահագործման կհանձնվեն 4 արևային էլեկտրակայան, որոնք միասին կկարողանան գեներացնել 1000 մեգավատ էլեկտրաէներգիա: Էներգիայի այսպիսի քանակն ի վիճակի է բավարարել մոտ 800 հազար ամերիկյան միջին տների պահանջարկը: Էլեկտրակայանը կզբաղեցնի մոտ 28,5 քռ. կիլոմետր տարածք: Էլեկտրակայանի շինարարության հիմնաքարի տեղադրման հանդիսավոր արարողության ժամանակ նահանգապետ Բրաունը հայտարարել է, որ այս արևային էլեկտրակայանի շինարարությունը կարևորագույն քայլ է Կալիֆորնիայի ապագա «կանաչ» տնտեսության ձևավորման գործում: Նա նաև ավելացրել է. «մենք պատրաստվում ենք դառնալ առաջատարն աշխարհում արևային էներգիայի արտադրման ոլորտում»: Շինարարության նախապատրաստական աշխատանքները սկսվել են դեռևս 2010 թ-ին, և նախատեսվում է, որ առաջին 2 էլեկտրակայանները կսկսեն աշխատել և կմիացվեն Կալիֆորնիայի էլեկտրացանցին արդեն 2014 թ-ին: Ապրիլին Բլայթ արևային նախագիծը 2.1 մլրդ ԱՄՆ դոլարի փոխառության երաշխիք է ստացել ԱՄՆ-ի Դաշնային ֆինանսավորման բանկից (US Federal Financing Bank), սակայն նախատեսվում է, որ ընդհանուր բյուջեն կհասնի 2.8 մլրդ ԱՄՆ դոլարի: Էլեկտրակայանի շինարարությունը կիրականացնեն աշխարհի արևային էներգիայի ոլորտի 2 առաջատար ընկերություններ՝ Սոլար Թրասթ օֆ Ամերիքան (Solar Trust of America) և Սոլար Միլլենիում Գրուփը (Solar Millennium Group): Ի դեպ Սոլար Միլլենիում Գրուփ ընկերությունը կառուցել է Եվրոպայի առաջին գործող պարաբոլիկ տիպի արևային էլեկտրակայանը: Այս տիպի էլեկտրակայանները տարբերվում են պանելային տիպի արևային կայաններից նրանով, որ այստեղ օգտագործվում է արևի ջերմությունը յուղի 400 աստիճան և ավելի տաքացման համար, որը հետագայում օգտագործվում է գոլորշի ստանալու և տուրբինների աշխատանքը ապահովելու համար, ինչպես սովորական էլեկտրակայաններում: Նշենք նաև, որ պարաբոլային տիպի արևային էլեկտրակայանները արևային էներգիայի օգտագործման միակ ձևն են այսօր, որը հնարավորություն է տալիս արտադրել էլեկտրաէներգիա արևտրային նպատակներով օգտագործելու համար:

Տասներեք տարվա գործունեությունից հետո Google-ը որոշել է ունենալ իր սեփական հասցեն: Համացանցում ամենամեծ որոնողական ցանցի ղեկավարները որոշել են նախագծել և կառուցել ընկերության գլխավոր գրասենյակի շենքը: Շենքի նախագծման աշխատանքներով զբաղվելու է գերմանական Ինգենհովեն ճարտարապետական (Ingenhoven Architects) ընկերությունը: 2011 թ-ին Google-ը մտադիր է աշխատակազմը համալրել ևս 6 հազար մասնագետով, և սա շարունակական բնույթ է կրելու, ուստի նոր և մեծ գրասենյակը նաև անհրաժեշտություն է: Ինչպես տեղեկացնում է Mercury News ինտերնետային կայքը, Google-ն իր գլխավոր գրասենյակը կկառուցի Կալիֆորնիա նահանգում գտնվող փոքրիկ Մաունթին-Վյու (Mountain View) քաղաքում` Պալո-Ալտո (Palo Alto) քաղաքից հարավ Մոֆեթ (Moffett) դաշնային օդանավակայանի հարևանությամբ: Այս տարվա մարտին Google-ը և Մաունթին-Վյուի (Mountain View) քաղաքապետարանը համաձայնագիր են կնքել՝ ընկերությանը 53 տարով վարձակալության հանձնել 9,4 ակր հողատարածք: Նույն համաձայնագրով Google-ը պարտավորվել է վճարել 30 մլն դոլար կանխավճար: Նշենք, որ դեռևս 2007 թ-ին Google-ը և Մաունթին-Վյուի (Mountain View) քաղաքապետարանը մեկ այլ հողի (9,2 ակր) վարձակալության համաձայնագիր էին կնքել: Այս գործարքները թույլ կտան ինտերնետային հսկային սկսել կառուցապատման աշխատանքները և ստանալ մոտ 55 300 քռ. մ. գրասենյակային և հետազոտական տարածքներ: Ինգենհովեն ճարտարապետական ընկերությունն աշխարհում հայտնի է «կանաչ ճարտարապետության» ոլորտում իրականացված հետաքրքիր նախագծերով: Վերջինս նախագծեր է իրականացրել Եվրոպայում, Ասիայում և Ավստրալիայում, որոնց թվում են՝ Եվրոպական ներդրումային բանկի գլխավոր գրասենյակի շենքը՝ խողովակի տեսքով՝ պատրաստված պողպատից և ապակուց, Շտուտգարտի «էկոլոգիապես մաքուր» երկաթուղային կայանը, որը չունի ոչ մի թունավոր արտանետում, ինչպես նաև ջեռուցման, սառեցման և օդափոխության արհեստական համակարգեր: Google-ի ներկայացուցիչը Mercury News ինտերնետային կայքին հայտնել է, - «Մենք խնդրել ենք նախագծել ամենականաչ և հնարավորինս էկոլոգիապես ամենաանվնաս շենքը»: Այս նախագծի մանրամասները դեռևս հայտնի չեն, սակայն Մաունթին-Վյուի (Mountain View) քաղաքապետարանի ներկայացուցիչներն ասում են, որ շինարարությունը կսկսվի 2012 թ-ին: