Ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար, Հայաստանի Ազգային սոցիալական բնակարանային ասոցիացիայի (ԱՍԲԱ) խորհրդի նախագահ Արթուր Բաղդասարյանը Նիդերլանդներ կատարած այցի շրջանակներում հանդիպել է Հոլանդիայի մի շարք սոցիալական բնակարանային հիմնադրամների և կազմակերպությունների ղեկավարների հետ, հաղորդում է Ազգային անվտանգության խորհրդի մամուլի գրասենյակը: Համաձայն գրասենյակի ներկայացրած տվյալների՝ այցի շրջանակներում պայմանագիր է ստորագրվել Հայաստանի Ազգային սոցիալական բնակարանային ասոցիացիայի խորհրդի նախագահ Արթուր Բաղդասարյանի և Հոլանդական միջազգային բնակարանային երաշխիքներ (Dutch international guarantees for housing) հիմնադրամի նախագահ Էրիկ Բերժենի միջև՝ Հայաստանում սոցիալական բնակարանային ոլորտում ներդրումային ծրագրերի պորտֆելի ձևավորման համար: Ըստ պայմանագրի՝ համագործակցության առաջին փուլում շուրջ 3 մլն եվրո կտրամադրվի Հայաստանում ցածր և միջին եկամուտներ ունեցող ընտանիքների բնակարանային խնդիրների լուծմանը: Առաջին սոցիալական բնակարանները կսկսվեն կառուցվել արդեն այս տարվա աշնանը: Ծրագրի առաջին փուլում ընդգրկված են Դիլիջան, Աշտարակ, Ապարան, Հրազդան և Վեդի քաղաքները, որտեղ նախատեսվում է առաջին երեք տարում կառուցել մինչև 1000 բնակարան ցածր եկամուտներ ունեցող անձանց համար: Այս ծրագրերի կենսագործման համատեքստում Գրին Ուեստ (Green West) սոցիալական բնակարանային կազմակերպության հետ քննարկվել և հաստատվել է ԱՍԲԱ-ի ներդրումային ծրագրերին երաշխիքներ տրամադրելու հարցը, իսկ Նորհուստ (Norhust) շինարարական կոնցեռնի հետ քննարկվել է Հայաստանում նորագույն տեխնոլոգիաներով բնակարանային շինարարության հարցը, ինչը կնպաստի սոցիալական բնակարանների մատչելիության բարձրացմանը:
Հայաստանի պետական բյուջեից Շիրակի մարզին հատկացված 1.32 մլրդ դրամի շրջանակներում շինարարական մրցույթներն իրականացվել են, և արդեն սկսվել են շինարարական աշխատանքները: Այդ գումարի շրջանակներում մարզում իրականացվում են ճանապարհաշինության, դպրոցների, մարզադահլիճների, տանիքների վերանորոգման աշխատանքներ ինչպես Գյումրիում, այնպես էլ մարզի այլ բնակավայրերում, հաղորդում է news.am կայքը: Ըստ ծրագրի՝ Գյումրիում հիմնանորոգվում են Սեվյան եւ Լիսինյան փողոցները, որոնք վերջին ժամանակներում չեն հիմնանորոգվել: Ծրագրով նախատեսվում է նաև բազմաբնակարան շենքերի հարթ տանիքների հիմնանորոգման աշխատանքներ Անի և Բուլվարային թաղամասերում: Գյումրիի գեղարվեստի երրորդ արհեստագործական ուսումնարանում նույն ծրագրի շրջանակներում կիրականացվի տանիքի ու սանհանգույցի վերանորոգման աշխատանքներ: Պետական այս ծրագրով աշխատանքներ տարվում են նաև մարզի մի շարք դպրոցներում ու կրթական հաստատություններում: Գյումրիից ընդգրկվել են երկու դպրոց: Աշխատանքներն արդեն սկսված են Գյումրիի թիվ 15 դպրոցում, որի վերանորոգման համար նախատեսված է 50 միլիոն դրամ: Աշխատանքներն ավարտելու են մինչև սեպտեմբերի 1-ը:
Երևանի «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանում կառուցվող նոր համալիրը նախատեսվում է շահագործման հանձնել մինչ տարվա վերջ, իսկ հանրային գոտու մասի շինարարությունը կավարտվի աշնան սկզբին: Համալիրը շահագործման հանձնելուց հետո «Զվարթնոցը» կդասվի միջազգային «B» դասի օդանավակայանների շարքին։ Նշենք, որ օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի (IATA) ստանդարտներով՝ օդանավակայանները բաժանվում են չորս դասի՝ A, B, C, D։ Ամենաբարձրը A դասն է: Ըստ «Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ» ընկերության տնօրենի տեղակալ Անդրանիկ Շխյանի՝ օդանավակայանի հանրային գոտու նոր տերմինալի շինարարությունը կամբողջացնի նոր համալիրը: 34 հազար քառակուսի մետր տարածք զբաղեցնող շինությունն ամբողջովին կփոխարինի նախկին համալիրին: Հաշվառման սրահը կունենա ընդհանուր առմամբ 46 հաշվառման սեղան: Նոր համալիրի երրորդ փուլի շենքում կտեղակայվեն բարձրակարգ ուղևորների սպասարկման և դիվանագիտական սրահները: Հանրային սրահի մուտքի առջև կկառուցվի նոր կայանատեղի 600 ավտոմեքենայի համար: Նոր կայանատեղը ուղղակի կերպով կմիանա համալիրի յուրաքանչյուր շահագործվող մակարդակի հետ: Ա. Շխյանը լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ տեղեկացրեց նաև, որ նոր օդանավակայանի ընդհանուր բյուջեն կազմում է 224 մլն դոլար, որից մինչ այժմ կատարվել է 160 մլն դոլարի ներդրում: Եթե ներկայումս օդանավակայանը սպասարկում է 1.6 մլն ուղևոր, ապա շինարարության ավարտից հետո կկարողանա սպասարկել մոտ 3 մլն: Նոր օդանավակայանի կառուցումն անհրաժեշտություն էր, եթե հաշվի առնենք այն փաստը, որ Ա. Շխյանի խոսքերով վերջին 4 տարիների ընթացքում ուղևորահոսքերը տարեկան ավելանում են մոտ 10-12 տոկոսով: Նշենք, որ օդանավակայանի նոր համալիրի շինարարությունը սկսվել է դեռևս 2008 թ-ին: Օդանավակայանի հիմնական շինարարական աշխատանքներն իրականացնում է արգենտինական «Քուրթիլ Քորփորեյշն» (Courthil Corporation) ընկերությունը: Ավտոկանգառի շինարարական աշխատանքները իրականացնում է հայկական «ՍահակյանՇին» կազմակերպությունը: Վերջինս պատասխանատու է նաև թունելների, հենապատերի և բարեկարգման աշխատանքների համար: Կոյուղային և ներքին հարդարման աշխատանքներն իրականացնում է մեկ այլ հայկական կազմակերպություն՝ «ՄԼԼ Ինդասթրիս»-ը (MLL Industries): Կան նաև այլ կազմակերպություններ, որոնք իրականացնում են այլ շինարարական աշխատանքներ:
Հայաստանի բնակարանաշինության ոլորտում այս տարվա առաջին եռամսյակում նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ գրանցվել է 198.4 տոկոս աճ: Այս մասին ներկայացված է Ազգային վիճակագրական ծառայության զեկույցում: Ոլորտում կատարվել է ընդհանուր 14 մլրդ 655.7 մլն դրամի աշխատանքներ: Վերոնշյալ աճը պայմանավորված է կազմակերպությունների կողմից կատարված ներդրումների ավելացումով: Ի դեպ նախորդ տարվա առաջին եռամսյակի համեմատ, այս տարի հունվար-մարտ ամիսներին վերջիններիս միջոցների հաշվին կատարված աշխատանքների ծավալը աճել է 3.1 անգամ և կազմել 5 մլրդ 996.2 մլն դրամ: 15.5 տոկոսով ավելացել է նաև բնակչության միջոցներով կատարված բնակարանաշինության ծավալները՝ համապատասխանաբար կազմելով 5 մլրդ 629 մլն դրամ: Ինչպես ներկայացված է ուսումնասիրության մեջ, նախորդ տարվա համեմատ պետական ֆինանսավորմամբ իրականացվող բնակարանաշինության ծավալներում ոչ մի փոփոխություն չի եղել՝ 3 մլրդ 30.5 մլն դրամ: Բնականաբար բնակարանաշինության ծավալներով առաջատարը Երևանն է: Այստեղ նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ բնակարանաշինության ծավալներն աճել են 2.4 անգամ՝ կազմելով 7 մլրդ 391.4 մլն դրամ: Երևանում բնակիչների միջոցներով կատարված բնակարանաշինությունն աճել է 82.6 տոկոսով՝ կազմելով 1 մլրդ 382.5 մլն դրամ: Պետական ֆինանսավորման ծավալը մնացել է նույնը՝ 95.6 մլն դրամ: Երևանում կազմակերպությունների կողմից իրականացված բնակարանաշինության ծավալները կազմել են 5 մլրդ 913.3 մլն դրամ: Պետք է նշել, որ կազմակերպությունները բնակարանաշինական աշխատանքներ կատարել են հիմնականում Երևանում: Թերևս մարզերը բիզնեսի տեսանկյունից հրապուրիչ չեն: Վերջիններիս միջոցներով շինարարական աշխատանքներ են կատարվել միայն Տավուշի մարզում՝ 82.9 մլն դրամի: Բնակարանաշինության ծավալներով երկրորդ և երրորդ տեղերում են Շիրակի և Լոռվա մարզերը՝ համապատասխանաբար 1 մլրդ 854.3 մլն և 1 մլրդ 547.8 մլն դրամով: Ի դեպ մարզերում իրականացված բնակարանաշինության առյուծի բաժինը պատկանում է բնակիչներին: Պետական ֆինանսավորմամբ բնակարանաշինություն իրականացվել է միայն Շիրակի և Լոռվա մարզերում՝ համապատասխանաբար 1 մլրդ 776.3 մլն և 1 մլրդ 158.6 մլն դրամ ծավալներով: Հայաստանում 2011թ-ի հունվար-մարտ ամիսներին գործարկվել է 59.304 հազար քառակուսի մետր մակերեսով բնակելի տարածք, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի 29.888 հազար քառակուսի մետրի փոխարեն:
Համաձայն Ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների՝ այս տարի հունվար-մարտ ամիսներին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, Հայաստանում շինարարության ծավալները նվազել են 8 տոկոսով: Ի դեպ, իրականացված շինարարության ծավալների անկման հիմնական պատճառը միջազգային վարկերի կտրուկ նվազումն է՝ 84.5 տոկոսով: Նախորդ տարվա համեմատ նվազում է գրանցվել նաև պետական բյուջեի և համայնքների միջոցներով իրականացված շինարարական աշխատանքների կտրվածքով՝ համապատասխանաբար կազմելով 14.5 և 81.6 տոկոս: Դրա փոխարեն ավելացել են մարդասիրական օգնության, կազմակերպությունների և բնակչության միջոցներով իրականացված շինարարության ծավալները: Նախորդ տարվա առաջին եռամսյակի համեմատ կազմակերպությունները կատարել են 41, իսկ բնակչությունը 21.8 տոկոսով ավելի ներդրումներ: Ինչպես նշում է Ազգային վիճակագրական ծառայությունը, այս տարվա առաջին եռամսյակում շինարարության ոլորտում կատարվել է ընդամենը 44 մլրդ 592.1 մլն դրամի աշխատանքներ, որից պետական բյուջեի հաշվին՝ 5 մլրդ 609.3 մլն դրամի, համայնքների՝ 35.5 մլն դրամի, միջազգային վարկերի՝ 2 մլրդ 944.8 մլն դրամի աշխատանքներ: Եռամսյակի ընթացքում կատարված ներդրումների առյուծի բաժինը կազմակերպություններինն է՝ 22 մլրդ 722.4 մլն դրամ: Մարդասիրական կազմակերպությունների հաշվին կատարվել են 6 մլրդ 523.5 մլն, իսկ բնակչության հաշվին՝ 6 մլրդ 756.6 մլն դրամի շինարարական աշխատանքներ: Կատարված ուսումնասիրության համաձայն՝ եռամսյակի ընթացքում իրականացված շինարարության ծավալներով առաջատարը Երևանն է՝ 23 մլրդ 87.2 մլն դրամ (62 մլն դոլար): Երկրորդ և երրորդ տեղերում են Կոտայքի և Արարատի մարզերը՝ համապատասխանաբար 3 մլրդ 961.6 մլն և 3 մլրդ 371.2 մլն դրամ ծավալներով: Այս ցուցանիշով վերջին տեղում է Վայոց Ձորը, որտեղ կատարվել է ընդամենը՝ 238.8 մլն դրամի շինարարական աշխատանքներ:
