Google կորպորացիան հայտարարել է, որ պատրաստվում է ընդլայնել Կալիֆորնիա նահանգի Մաունթին Վյույում (Mountain View) գտնվող իր գլխավոր գրասենյակը: Նոր նախագիծը, որը ենթադրում է հնի վերափոխում և ընդարձակում, պատրաստել է «Էն-Բի-Բի-Ջեյ» (NBBJ) ճարտարապետական ընկերությունը: Նոր գլխավոր գրասենյակի ընդլայնման համար ինտերնետային հսկան ձեռք է բերել 102 հազար քառակուսի մետր հողատարածք: Գրասենյակը, բաղկացած կլինի 9 կորացած ուղղանկյունաձև շենքերից, որոնք էլ իրար կմիանան կամուրջներով և բազմաթիվ կանաչ բակերով ու ճեմուղիներով: Կամուրջներից մեկը ընկերության աշխատակիցներին կտանի դեպի «կանաչ» տանիք, որտեղ կտեղակայվի սրճարան բաց երկնքի տակ: Նշենք, որ համալիրի կառույցները կունենան 4 հարկ բարձրություն, ընդ որում այն նախատեսում է առավելագույնս հարմար պայմաններ ստեղծել աշխատողների համար: Ընկերության այն բաժանմունքները, որոնց աշխատանքը կապված է միմյանց հետ, կլինեն կողք կողքի և նրանց կենցաղային ու սոցիալական կենտրոնները կլինեն ընդհանուր, որպեսզի էլ ավելի մեծացնեն համատեղ աշխատանքի արդյունավետությունը:

Այս ամիս Ստրասբուրգի կենտրոնում կսկսվի նոր ինովացիոն բնակելի թաղամասի շինարարությունը, որի հիմքում կներդրվի կայուն զարգացման գաղափարը: «Դանուբ» (Danube) անվանումը ստացած նոր էկո-շրջանը կկառուցվի նախկինում արտադրական նպատակներով օգտագործվող շրջանում: Հոլանդական «ՔեյՍիԷյՓի Արքիթեքթս Ենդ Փլեններս» (KCAP Architects&Planners) բյուրոյի ցյուրիխյան գրասենյակի կողմից նախագծված ծրագիրը կայուն զարգացման ոլորտում նոր փորձ է; Մի քանի հազար բնակչի համար կառուցվող թաղամասում կլինի 8 շենք, որտեղ բացի բնակարաններից կլինեն մթերային խանութներ, դեղատուն, գրադարան կոմերցիոն պատկերասրահներ և հասարակական կենտրոններ: Էկո-թաղամասի հիմնական առանձնահատկությունն այն է լինելու, որ բոլոր շենքերն ունենալու են «կանաչ» տանիքներ, տեղադրվելու են արևային մարտկոցներ, անձրևաջրերի հավաքման, վերամշակման և կրկնակի օգտագործման համակարգեր: Ամբողջ թաղամասը նախատեսվում է ջեռուցել արևային մարտկոցներով: Հատկանշական է, որ չնայած այն փաստին, որ էկո-թաղամասի շինարարությունը դեռ չի սկսվել, բազմաթիվ քաղաքացիներ արդեն գնել են իրենց բնակարանները նորարարական թաղամասում:

Առաջին հայացքից Չինաստանը թվում է չափազանց խիտ բնակեցված երկիր՝ աղտոտված մթնոլորտով: Սակայն վերջերս ներկայացված բազմաթիվ նախագծերը գալիս են հետզհետե փոխելու ձևավորված կարծիքը: Վերջերս Չիկագոյում գտնվող ճանաչված «Էդրիան Սմիթ + Գորդոն Ջիլլ Արքիթեքըչր» (Adrian Smith + Gordon Gill Architecture) ճարտարապետական ընկերությունը ներկայացրել է նոր ինքնավար «Չենդու Թիանֆու Գրեյթ Սիթի» (Chengdu Tianfu District Great City) արբանյակ-քաղաքի նախագիծը, որտեղ լուծված են ծանրաբեռնված ենթակառուցվածքների և մթնոլորտի ախտոտվածության խնդիրները, որոնք բնորոշ են Չինաստանի մեգապոլիսներին: Ըստ նախնական տվյալների՝ «Գրեյթ Սիթին» կկառուցի Պեկինի Beijing Vantone Real Estate կառուցապատող ընկերությունը: Շինարարության ավարտից հետո, որը կտևի 8 տարի, քաղաքում կբնակվեն մոտ 30 հազար ընտանիքներ, իսկ ընդհանուր բնակչությունը կկազմի 80 հազար: Նոր ժամանակակից քաղաքը կկարողանա խուսափել ինչպես էներգիայի անխնա օգտագործումից, այնպես էլ մեծ քանակությամբ ածխաթթու գազի արտանետումից: Ճարտարապետների ներկայացրած նոր ժամանակակից քաղաքի հիմնական գաղափարը մթնոլորտ արտանետված վնասակար նյութերի քանակի կրճատումն է: Այս նպատակի համար էլ քաղաքը կկառուցվի շրջանային տարանցիկ հանգույցի շուրջը, ինչն էլ հնարավորություն կտա ամբողջապես բացառել անձնական ավտոմեքենաների օգտագործումը: Քաղաքի մի ծայրից մյուսը ոտքով հասնելու համար բնակիչներից կպահանջվի ընդամենը 15 րոպե: Բացի մթնոլորտ արտանետված վնասակար նյութերի քանակի կրճատումից, քաղաքը կլինի էկոլոգիապես մաքուր: Բանն այն է, որ նոր տեխնոլոգիաների արագ զարգացումը հնարավորություն է տալիս այսօր կառուցել «կանաչ» շենքեր, թաղամասեր, համայնքներ, անգամ քաղաքներ: «Գրեյթ Սիթի» նախագծի հեղինակների հավաստիացմամբ այս ժամանակակից քաղաքը կօգտագործի 48 տոկոս ավելի քիչ էներգիա, 58 տոկոս ավելի քիչ ջուր, կարտադրի 60 տոկոս ավելի քիչ ածխաթթու գազ և 89 տոկոսով ավելի քիչ աղբ, քան նույնչափ բնակչություն ունեցող ավանդական քաղաքները: Բայց ճարտարապետները հասկանում են, որ իսկապես «կանաչ» քաղաք կառուցելը չի ենթադրում միայն էկոլոգիապես մաքուր շինանյութի օգտագործում, արևային վահանակների տեղադրում, այլ նաև ճիշտ նախագծում: 1.3 մլն քառակուսի մետր մակերեսով կառուցապատվող տարածքը շրջապատված կլինի 2 մլն քառակուսի մետր մակերեսով բուֆերային գոտով, որը բաղկացած կլինի բլուրներից, հովիտներից, արհեստական լճերից: Քաղաքի ընդհանուր մակերեսի 15 տոկոսը կհատկացվի այգիներին և կանաչ գոտիներին, 60 տոկոսը կկառուցապատվի, իսկ մնացած 25 տոկոսը կկազմեն ենթակառուցվածքները, ճանապարհները և քայլուղիները: Ծրագրի հեղինակների կարծիքով, այս նախագիծը ժամանակակից քաղաքի փայլուն տարբերակ է, որը գալիս է ապացուցելու, որ նմանատիպ քաղաքներ կարող են կառուցվել առանց շրջակա միջավայրին վնաս հասցնելու: Սա իդեալական վայր է ապրելու, աշխատելու և երեխաներ մեծացնելու համար:

Դուբայի Շեյխ Զայեդ (Shaikh Zayed) փողոցում կառուցվում է քաղաքի առաջին «կանաչ» շինությունը, որը համապատասխանում է «կայուն շինության» բոլոր չափանիշներին: 31.6 հազար քառակուսի մետր մակերեսով շինույթունը պատկանում է Դուբայի Էլեկտրականության և ջրային հարցերով խորհրդին (Dubai Electricity and Water Authority (Dewa)): Ըստ նախնական տվյալների՝ շինությունը նախատեսվում է շահագործման հանձնել արդեն մի քանի ամիս անց: Նշենք, որ խորհրդի գործադիր տնօրեն Սայիդ Մուհամեդ Ալ Թայերի (Saeed Mohammed Al Tayer) խոսքերով, շինարարությունն իրականացվում է բոլոր ընդունված «կանաչ» չափանիշներին համաձայն: Նոր շենքը կառուցվում է Դուբայի «Առաջին Գալֆ Բենք» (First Gulf Bank) մետրոյի կայարանի հարևանությամբ և գտնվում է բանուկ տրանսպորտային հանգույցում: Նախագծողները շինությունում տեղադրել են «խելացի կառավարման համակարգ», որը պետք է ղեկավարի շինության էլեկտրականության հոսքը, կատարի ճիշտ բաշխումներ: «Խելացի կառավարման համակարգը» կաշխատի այնպես, որ բոլոր ենթահամակարգերը, այդ թվում՝ օդափոխությունը, ջեռուցումը, օդորակումը իրականացվեն առանց հավելյալ էլեկտրաէներգիայի կորստի: Բացի այդ, կառույցում տեղադրված են նաև արևային վահանակներ, որոնց շնորհիվ շինությունն ի վիճակի է ժամում արտադրել 600 կիլովատ էլեկտրաէներգիա: Նախագծի հեղինակները խնայողության նպատակով շինության լուսավորման համար սովորական լույսերի փոխարեն տեղադրել են լույսադիոդային լամպեր, որոնք 50 տոկոսով քիչ էներգիա են օգտագործում, քան իրենց ավանդական ընկերները: Բացի այդ, էկոլոգիապես մաքուր տրանսպորտային միջոցների օգտագործումը խրախուսելու նպատակով ավտոկայանատեղիի 5 տոկոսը հատկացված է հեծանիվներին:

Ավստրալիական Պերտ քաղաքի Մերդոկի համալսարանի գիտնականները ստեղծել են նոր նատրիում-իոնային հիմքով մարտկոցներ, որոնք կարող են վերականգնվող էներգիայի աղբյուրները դարձնել առավել հասանելի: Նատրիում-իոնային հիմքով մարտկոցները հնարավոր կլինի օգտագործել լիտիում-իոնային հիմքով մարտկոցների փոխարեն արևային և քամու էներգիան պահպանելու նպատակով, բացի այդ ապահովելով անընդմեջ սնուցում անգամ ամպամած և հանդարտ օրերին: Ծրագրի հեղինակներ Մենիկամ Մինակշիի և Դանիել Մեյրիկի խոսքերով, նոր մարտկոցները լայնամաշստաբ օգտագործման հիանալի պոտենցիալ ունեն: Նոր վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների օգտագործմամբ, ի հայտ եկան վերջիններիս թերությունները: Այսօր արևային մարտկոցները և քամու տուրբինները կախված են եղանակային պայմաններից: Քամու տուրբինները չեն աշխատում հանդարտ օրերին, իսկ արևային մարտկոցները հնարավոր չէ օգտագործել ամպոտ օրերին և գիշերները: Արդյունքում ավելցուկային էներգիան պետք է այնպես բաշխել, որ էներգիայի առաջարկի անհավասարություն չլինի: Իսկ նատրիում-իոնային հիմքով մարտկոցներն առավել հասանելի են և ավելի հեշտ է պահպանել ցածր ջերմաստիճան ունեցող էներգիան: Այսօր լայն տարածում ունեցող մարտկոցները սահմանափակ քանակությամբ են օգտագործում, քանի որ նրանց հիմքում ընկած հալած ծծումբի և ծանր մետաղների միացությունները շատ թանկ են, արդյունքում թանկ են նաև մարտկոցները: Իսկ գիտնականների առաջարկած նոր մարտկոցները, որոնք ունեն լայն տարածում ունեցող նատրիումային հիմք առավել մատչելի են: Ծրագրի հեղինակ Մենիկամ Մինակշին պնդում է, որ վերականգնվող էներգիայի ոլորտում նոր առաջարկը կարող է նպաստել վերջինիս տարածմանը զարգացող երկրներում, քանի որ այն առավել մատչելի է: Բացի այդ գիտնականները հասել են այն փուլի, որ կարող են դուրս գալ լաբորատոր պայմաններից և անցնել լայնամաշտաբ արտադրության: