Չինաստանը վերսկսել է 42 մլրդ ԱՄՆ դոլար ընդհանուր բյուջեյով աշխարհի ամենաերկար ստորջրյա թունելի շինարարության նախագիծի իրականացումը: 123 կմ երկարությամբ թունելը կձգվի Բոհայի ծովածոցի (Bohai Strait) տակով և իրար կմիացնի երկրի արևելյան և հյուսիսարևելյան շրջանները: Մոտ ապագայում չինացի ճարտարագետները Բոհայի ծովի հատակին կսկսեն հորատման աշխատանքները: Շինարարության ավարտից հետո «Բոհայի Թունելի» երկարությունը ավելի քան 2 անգամ կգերազանցի Ճապոնիայում գտնվող ներկայիս ամենաերկար ստորջրյա թունելի երկարությունը: Նորակառույց թունելը իրար կմիացնի Դալյան (Dalian) քաղաքը (հյուսիսարևելյան Լյաոնին (Liaoning) նահանգ) և Յանտայը (Yantai) (արևելյան Շանդուն (Shandong) նահանգ): Այսօր այս երկու քաղաքների միջև երթևեկությունը տևում է 7-8 ժամ, իսկ «Բոհայի Թունելի» շահագործումից հետո ճանապարհորդությունը կտևի 1 ժամ: Առաջին անգամ այս թունելի կառուցման ծրագրի մասին հայտարարվել է 1994 թվականին: Այն ժամանակ շինարարության բյուջեն գնահատվում էր 10 մլրդ ԱՄՆ դոլար, իսկ ավարտը նախատեսվում էր 2010 թվականին, սակայն այդ ժամկետներում ծրագիրը իրականացնել չհաջողվեց, և մոտ 20 տարի է ինչ այն մնում է թղթի վրա: Այսօր աշխարհի ամենաերկար ստորջրյա թունելը՝ «Սեյկանը» (Seikan), գտնվում է Ճապոնիայում: Թունելի երկարությունը կազմում է 54 կիլոմետր և այն իրար է միացնում Հոնսյու (Honshu) և Հոկայդո (Hokkaido) կղզիները: Վերոնշյալ թունելի շինարարությունը տևել է մոտ 2 տասնամյակ և շահագործման է հանձնվել 1988 թվականին: Նրան հետևում է Անգլիան Ֆրանսիային կապող «Լա-Մանշի» թունելը 51 կիլոմետր երկարությամբ:

Վերջին տարիներին Չինաստանն աչքի է ընկնում իր յուրօրինակ շինարարական նախագծերով: Անցած տարվա վերջին Չինաստանում առաջին անգամ փորձարկվել է աշխարհի ամենաերկար արագընթաց երկաթուղին: Նոր արագընթաց երկաթուղու երկարությունը, որն իրար է միացնում մայրաքաղաք Պեկինը հյուսիսում ու Գուանչժոու (Guangzhou) ֆինանսական կենտրոնը հարավում, կազմում է 2298 կիլոմետր: Աշխարհի ամենաբարձր և ամենաերկար «թունելից-թունել» կամուրջը , շահագործման է հանձնվել 2012 թ-ի ապրիլին Կենտրոնական Չինաստանում: «Այժայ» (Aizhai) գերերկար կամուրջը, որն անհավանական անդունդի վրայով իրար է միացնում 2 թունելներ, գտնվում է Չինաստանի կենտրոնական Հունան (Hunan) նահանգում Դեհանգ (Dehang) անդունդի վրա: Կամուրջի երկարությունը կազմում է 1176, իսկ անդունդի խորությունը 355 մետր: Իսկ ահա անցած տարվա հոկտեմբերին «Բրոուդ Սըսթեյնըբլ բիլդինգ» (Broad Sustainable Building) ընկերության կողմից արված հայտարարությունը ցնցեց ամբողջ աշխարհը, երբ հայտարարվեց, որ ընկերությունը Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում պատրաստվում է ընդամենը 7 ամսում կառուցել 838 մետր բարձրությամբ 220-հարկանի աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը : Օրերս էլ Չինաստանում բացվել է աշխարհի խոշորագույն շենքը՝ «Նոր Դարաշրջանի Համաշխարհային Կենտրոնը» (New Century Global Centre): «Ինչքան մեծ, այնքան լավ» քաղաքականության արդյունքում հունիսի 28-ին Չինաստանի հարավ-արևմտյան Սիչուան շրջանի մայրաքաղաք Չանշայում բացվեց աշխարհի խոշորագույն շենքը՝ «Նոր Դարաշրջանի Գլոբալ Կենտրոնը»: 1.7 մլն քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով շենքի երկարությունը կազմում է 500, լայնությունը 400, իսկ բարձրությունը 100 մետր: Համեմատության համար նշենք, որ աշխարհի այս խոշորագույն շենքում կարող են տեղավորվել մոտ 20 «Սիդնեյյան Օպերայի» շենք, ինչպես նաև այն իր մակերեսով 3 անգամ գերազանցում է աշխարհի ամենամեծ գրասենյակային շենք համարվող Պենտագոնի ընդհանուր մակերեսը: Նորաբաց շենքում տեղակայված են գրասենյակներ, հյուրանոցներ, կինոդահլիճներ, առևտրային կենտրոններ, միջերկրական արհեստական գյուղ և ընտանեկան ատրակցիոններ:

Մոտ ապագայում, արդեն 2014 թ-ին «Բուրջ Խալիֆան» կարող է զիջել իր դիրքերը որպես աշխարհի ամենաբարձր աշտարակ: Անցած տարվա օգոստոսին Չինաստանի Չանշա քաղաքում ներկայացված 220 հարկանի «Երկնային քաղաք» (Sky City) երկնաքերը կարող է գրավել նրա տեղը: Ինչպես տեղեկացնում է Treehugger պարբերականը ի դեմս Լլոյդ Ալթերի, նոր աշտարակի կառուցապատող «Բրոուդ Սըսթեյնեբլ Բիլդինգ» (Broad Sustainable Building) ընկերությունը նախագծի շինարարությունը կսկսի արդեն այս տարվա հունիսին: Շինարարության ավարտից հետո «Երկնային քաղաք» աշտարակը հավակնում է դառնալ ապագա կայուն զարգացման մոդելը: Ըստ նախնական տվյալների՝ 220-հարկանի և 838 մետր բարձրությամբ երկնաքերը կարող է տեղավորել մինչև 100 հազար մարդ, իսկ մշտական կբանկվեն 4450 ընտանիք, սակայն շենքը կզբաղեցնի ընդամենը 10 տոկոսն այն տարածքի, որն անհրաժեշտ է ավանդական քաղաքին այդքան մարդ բնակեցնելու համար: Նոր բնակելի ուղղահայաց քաղաքն իր բնակիչներին կառաջարկի բնակելի, գրասենյակային և առևտրային տարածքներ, դպրոցներ, հիվանդանոցներ, օրգանական ագարակներ և այլն: Ի տարբերություն ժամանակակից և ավանդական քաղաքների, այս յուրօրինակ ուղղահայաց քաղաքն իր բնակիչներին կապահովի բացօթյա և կանաչ հսկայական տարածությամբ, քանի որ երկնաքերը շրջապատված կլինի հսկայական այգիներով: Նոր քաղաքի բնակիչները կկարողանան շնչել մաքուր օդ, խնայել ինչպես ժամանակ, այնպես էլ գումար իրենց անհրաժեշտ ծառայություններից օգտվելու համար, քանի որ այս քաղաքում չեն լինի ավտոմեքենաներ, իսկ բնակիչներն ասենք դպրոց կամ հիվանդանոց կկարողանան հասնել էներգախնայող 92 վերելակների միջոցով: Իսկ եթե նրանք ցանկանան քայլել, կկարողանան օգտվել շենքի առաջինից 170-րդ հարկ ձգվող 9650 մետր երկարությամբ քայլուղուց: Բացի վեորնշյալ առավելություններից, կառուցապատող ընկերության պնդմամբ նոր երկնաքերը կկարողանա դիմակայել 9 մագնիտուտ հզորությամբ երկրաշարժի և 3 ժամ տևողությամբ հրդեհի: Հավաքովի նախագծով կառուցվելիք շենքը կպարունակի նաև այնպիսի էներգիախնայող տարրեր, ինչպիսիքն են՝ 20 սանտիմետր հաստությամբ մեկուսիչ պատերը, եռակի ապակեպատումը և այլն: Treehugger պարբերականի պնդմամբ այս ամբիցիող նախագծի շինարարությունը կսկսվի արդեն մյուս ամիս և կտևի 7 ամիս (210 օր): Այսօր շինարարության նմանօրինակ տեմպն ու դիզայնը միայն երևակայություն են թվում, սակայն եթե «Բրոուդ Սըսթեյնեբլ Բիլդինգ» ընկերությունը կարողանա իրականացնել իր առջև դրված խնդիրը, ապա նոր ուղի կբացի էներգախնայող և կայուն զարգացման ոլորտում: Հիշեցնենք, որ հենց այս ընկերությունն իրականացրեց ապշեցուցիչ տեմպերով, ընդամենը 15 օրում, 30 հարկանի բարձրահարկի շինարարությունը , իսկ վերը նշված Չանշա քաղաքում ՝ 6 օրում կառուցեց 15 հարկանի «Տապան Հյուրանոցը» (The Ark Hotel): Այնպես որ, հավաքովի կառուցվածքներից այս ահռելի նախագծի իրականացման հավանականությունը բավականին բարձր է, և Broad Sustainable Building-ը, ամենայն հավանականությամբ, նորից կփայլի իր աշխատանքների կազմակերպման անգերազանցելի հնարավորություններով:

Երբ մի քանի տարի առաջ ճարտարապետները սկսեցին խոսել «ուղղահայաց անտառների» մասին, ոչ ոք չէր հավատում, որ երբևէ դրանք կարող են երևակայությունից իրականություն դառնալ: Սակայն ճարտարապետները հասան իրենց նպատակին և արդեն այս տարի Միլանում շահագործման կհանձնվի աշխարհի առաջին «ուղղահայաց անտառ» աշտարակը: Բացի այդ օրերս Թայբեյում սկսվել է մեկ այլ նմանատիպ նախագծի՝ «Ագորա Գարդենի» (Agora Garden) շինարարությունը: Նախագծման մրցույթում դեռևս 2010 թ-ին հաղթել էր «Վինսենթ Քալլեբաութ Արքիթեքչր» (Vincent Callebaut Architectures) ընկերությունը: 2016 թ-ին շինարարության ավարտից հետո, 42.335 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով էլիտար շենքը կդառնա աշխարհի էկոլոգիապես ամենամաքուր շենքերից մեկը: Նախագծի արտաքին տեսքի տարբերակիչ հատկանիշներից մեկն այն է, որ բացի ուղղահայաց բուսականությունից, շենքը կազմված կլինի 2 մասերից, որոնք 90 աստիճանով կպտտվեն: Արդյունքում տարբեր դիտանկյուններից և ժամերի նայելիս, շենքը տարբեր տեսք կունենա: Եթե նայում ես շենքին արևմուտք/արևելք ուղղությամբ, ապա այն ադամանդանման բուրգի տեսք կունենա, եթե նայես հյուսիս/հարավ ուղղությամբ, շենքը կունենա շրջված բուրգի տեսք: 540 քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով բնակարանների պատուհաններից գեղեցիկ տեսարան կբացվի դեպի քաղաքի գործարար թաղամասը և աշխարհի ամենաբարձր «կանաչ» «Թայբեյ 101» աշտարակը: Շենքի ընդհանուր ուղղահայաց պատշգամբները նախատեսված են բոլոր բնակիչների համար: Այս պատշգամբներում տնկված կլինեն հսկայական օրգանական այգիներ, բուրումնավետ բույսեր, դեղաբույսեր և դեկորատիվ ծառեր, որոնց վրա ամրացված կլինեն թռչնաբներ: Պատշգամբներում տեղադրված կլինի նաև հարմարավետ կահույք՝ մաքուր օդն ու բուսականությունը վայելելու համար:

Չինաստանի Սիչուան (Sichuan) արվարձանի Չենդու (Chengdu) ադմինիստրատիվ կենտրոնում կառուցվում է «Նոր Դարաշրջանի Գլոբալ Կենտրոն» (New Century Global Centre) անվանումը ստացած աշխարհի խոշորագույն շենքը: 1.7 մլն քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով շենքի երկարությունը կազմում է 500, լայնությունը 400, իսկ բարձրությունը 100 մետր: Համեմատության համար նշենք, որ նոր կառուցվող աշխարհի խոշորագույն շենքում կարող են տեղավորվել մոտ 20 «Սիդնեյյան Օպերայի» շենք, ինչպես նաև այն իր մակերեսով 3 անգամ գերազանցում է աշխարհի ամենամեծ գրասենյակային շենք համարվող Պենտագոնի ընդհանուր մակերեսը: «Նոր Դարաշրջանի Գլոբալ Կենտրոն»-ում կլինեն համալսարանային համալիր, մի քանի խորհրդակցությունների սրահ, 2 կոմերցիոն կենտրոն, 2 հինգաստղանի հյուրանոց 1000 սենյակով, ինչպես նաև զվարճանքի համալիրներ և կինոդահլիճ: Նշենք, որ կենտրոնում նախատեսվում է 400 հազար քառակուսի մետր մակերեսով առևտրային տարածքներ: Ի դեպ, այս նորակառույց նախագծի համար հատկանշական է այն, որ վերջինս կառուցվում է օվկիանոսային թեմատիկայով: Իրական ծովից 1000 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող կենտրոնում կկառուցվի 5000 քառակուսի մետր մակերեսով արհեստական լողափ, հսկայական ջրային համալիր, բազմաթիվ շատրվաններ: Ի դեպ հյուրանոցային 1000 սենյակներն էլ կունենան գեղեցիկ տեսարան դեպի արհեստական ծովն ու լողափը: Իսկ պատկերն ամբողջացնելու համար կօգտագործվեն Ճապոնիայից բերված հատուկ լուսամփոփներ, որոնք իրական արևի էֆեկտ են ստեղծում 24 ժամվա ընթացքում: Բացի այդ կտեղադրվի նաև հսկայական էկրան, որտեղ կցուցադրվեն արևածագն ու արևամուտն իրենց ամբողջ հմայքով: Նշենք, որ այս յուրօրինակ շենքի շինարարությունը սկսվել է 2010 թ-ին, իսկ բացման հանդիսավոր արարողությունն էլ նախատեսված է այս տարվա ապրիլին: Ի դեպ վերջին տարիներին Չինաստանն աչքի է ընկնում իր յուրօրինակ շինարարական նախագծերով: Անցած տարվա վերջին Չինաստանում առաջին անգամ փորձարկվել է աշխարհի ամենաերկար արագընթաց երկաթուղին : Նոր արագընթաց երկաթուղու երկարությունը, որն իրար է միացնում մայրաքաղաք Պեկինը հյուսիսում ու Գուանչժոու (Guangzhou) ֆինանսական կենտրոնը հարավում, կազմում է 2298 կիլոմետր: Աշխարհի ամենաբարձր և ամենաերկար «թունելից-թունել» կամուրջը , շահագործման է հանձնվել 2012 թ-ի ապրիլին Կենտրոնական Չինաստանում: «Այժայ» (Aizhai) գերերկար կամուրջը, որն անհավանական անդունդի վրայով իրար է միացնում 2 թունելներ, գտնվում է Չինաստանի կենտրոնական Հունան (Hunan) նահանգում Դեհանգ (Dehang) անդունդի վրա: Կամուրջի երկարությունը կազմում է 1176, իսկ անդունդի խորությունը 355 մետր: Իսկ ահա անցած տարվա հոկտեմբերին «Բրոուդ Սըսթեյնըբլ բիլդինգ» (Broad Sustainable Building) ընկերության կողմից արված հայտարարությունը ցնցեց ամբողջ աշխարհը, երբ հայտարարվեց, որ ընկերությունը Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում պատրաստվում է ընդամենը 7 ամսում կառուցել 838 մետր բարձրությամբ 220-հարկանի աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը :