Իտալական Մոնցա և Բրիանցա (Monza and Brianza) մարզերի առևտրաարդյունաբերական պալատների կատարած ուսումնասիրության արդյունքում Եվրոպայի ամենաթանկ պատմական հուշահամալիր է ճանաչվել փարիզյան «Էյֆելյան Աշտարակը», որը գնահատվել է 545 մլրդ ԱՄՆ դոլար: 1889 թ-ին կառուցված աշտարակը համարվում է աշխարհի ամենաշատ այցելվող զբոսաշրջության կենտրոնը. միայն անցած տարի այցելուների թիվը կազմել է 7.1 մլն: Նշենք, որ կառույցի շինարարությունը բազմաթիվ քննարկումների առիթ է դարձել: Ընդդիմադիրների մի խումբը կասկածել է դեռևս այն թվականներին նմանատիպ շինություն կառուցելու հավանականության վրա, իսկ մյուսներն էլ գեղարվեստական տեսանկյունից են դեմ արտահայտվել: Սակայն արդյունքում աշտարակը կառուցվել է, բայց որպես ժամանակավոր կառույց, 2 տասնամյակից ապամոնտաժելու պայմանով: Սակայն հետագայում այն երկրի զբոսաշրջության զարգացման համար դարձել այնպիսի խթանիչ հանգամանք, որ քաղաքի իշխանությունները որոշել են ժամանակավոր կառույցը դարձնել մշտական: Ի դեպ, «Էյֆելյան Աշտարակի» նախագծման առանձնահատկությունն այն է, որ վերջինս կառուցված է այնպես, որ ցանկացած պահի հնարավոր է ապամոնտաժել: Ուսումնասիրության երկրորդ հորիզոնականում հանգրվանել է Հռոմի Կոլիզեյը (Coliseum in Rome), որը չնայած իր հնագույն պատմությանը հինգ անգամ ավելի ցածր է գնահատվել, քան փարիզյան գեղեցկուհին: Գլադիատորների ամֆիթատրոնը, որի շինարարությունն ավարտվել է մ.թ.ա. 80 թվականին, գնահատվում է 114 մլրդ ԱՄՆ դոլար և տարեկան գրավում է 4 մլն զբոսաշրջիկի: 112 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ ցուցակի երրորդ տեղում է հանճարեղ Անտոնիո Գաուդիի նախագծած, բայց դեռևս անավարտ, Սուրբ Ընտանիքի Տաճարը (Sagrada Familia): Ուսումնասիրության մեջ ներգրավվել են նաև անգլիական 2 պատմամշակութային համալիրներ՝ մայրաքաղաքի «Լոնդոնյան Թաուերը» (Tower of London) և Ուիլթշիր (Wiltshire) նահանգի «Սթոունհենջը» (Stonehenge): «Լոնդոնյան Թաուերը», որ տարեկան գրավում է 2 մլն զբոսաշրջիկի, գնահատվել է 88.7 մլրդ. ԱՄՆ դոլար, իսկ աշխարհի ամենաճանաչվածներից մեկը՝ «Սթոունհենջը»՝ 13 մլրդ. ԱՄՆ դոլար: Ցուցակում ներգրավված են նաև «Դուոմո Տաճարը» (Duomo cathedral) Միլանում (102.9 մլրդ ԱՄՆ դոլար) և մադրիդյան «Պրադո» (Prado) թանգարանը (72.8 մլրդ ԱՄՆ դոլար): «Դուոմո Տաճարը», որի շինարարության համար անհրաժեշտ է եղել մոտ 6 դար, իր մեծությամբ աշխարհի չորրորդ, իսկ Իտալիայի առաջին տաճարն է համարվում: Բացի Եվրոպական պատմամշակութային համալիրներից, այս ուսումնասիրության մեջ ներգրավվել է նաև Սպիտակ տունը Վաշինգտոնում 101.4 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ: Այն նախագծվել է ծնունդով իռլանդացի ճարտարապետ Ջեյմս Հոբանի (James Hoban) կողմից և կառուցվել 1792-1800 թվականներին:

2 ամիս առաջ The Morning Whistle պարբերականը համացանցում հրապարակեց ցնցող նորություն, որի ճշգրտությանը հանրությունը թերահավատորեն վերաբերեց: Պարբերականը հայտարարեց, որ չինական «Բրոուդ Սըսթեյնըբլ բիլդինգ» (Broad Sustainable Building) ընկերությունը Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում պատրաստվում է ընդամենը 7 ամսում կառուցել 838 մետր բարձրությամբ 220-հարկանի աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը: Տեղեկատվությունն իսկապես անհավատալի էր. ինչպիսի բարձրունքների պետք է հասնեին չինացիների տեխնոլոգիաները, նմանատիպ հայտարարություն անելու համար: Համեմատության համար նշենք, որ ներկայիս ամենաբարձր շինությունը՝ «Բուրջ Խալիֆան», կառուցելու համար անհրաժեշտ է եղել շուրջ 6 տարի: Սակայն այս հայտարարությանը հետևեցին այնպիսի հեղինակավոր ինտերնետային կայքերի հրապարակումներ, ինչպիսին են DailyMail-ը, CNN և Reuters լրատվական գործակալությունները, որոնք ևս գրեցին այս խելահեղ նախագծի մասին: Ավելին՝ ըստ նրանց ներկայացրած տվյալների վերոնշյալ շինությունը կառուցվելու էր ոչ թե 7, այլ 3 ամսում: DailyMail պարբերականը գրեց, որ նախագիծը կանաչ լույս է ստացել Չանշայում և մնում է միայն, որ տեղական ինքնակառավարման մարմինները ստորագրեն շինարարության թույլտվությունը: Ըստ պարբերականի՝ եթե վերոնշյալ ստորագրությունը լինի, ապա «Բրոուդ Սըսթեյնըբլ բիլդինգ» ընկերության տնօրեն և հիմնադիր Զեն Յուն (Zhang Yue) շինության նախապատրաստական աշխատանքները կսկսի այս տարվա նոյեմբերին, իսկ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը շահագործման կհանձնի արդեն 2013 թ-ի հունվարին: Reuters լրատվական գործակալության ամսագրի հրապարակած հարցազրույցը «Բրոուդ Սըսթեյնըբլ Բիլդինգ» ընկերության տնօրենի հետ ավելի է բարձրացնում այս խելահեղ նախագծի իրականություն դառնալու հավանականությունը: Ինչպես նշում է ընկերության տնօրենը, այսօր շինարարության համար հողատարածք գտնելն արդեն իսկ մեծ խնդիր է, իսկ նա ցանկանում է շինարարությունը նոր հարթության վրա տեղափոխել: Պրն. Յույի առաջարկած շինարարական նոր տեխնոլոգիան, որը ենթադրում է կառույցի տարբեր մասերի պատրաստում գործարաններում, այնուհետև շինության հավաքում շինհրապարակում, հնարավորություն կտա կարճ ժամանակահատվածում և հնարավորինս մատչելի բյուջեյով կառուցել հսկա երկնաքերեր: Հարցազրույցի ժամանակ չինացին հայտարարել է, որ 220 հարկանի աշխարհի ամենաբարձր շինությունը, որն ինքն անվանել է Երկնային Քաղաք անկասկած կառուցվելու է: Ավելին՝ նա հանրությանն է ներկայացրել ևս մի ամբիցիոզ նախագիծ, որի մանրամասները դեռևս հայտնի չեն: Զեն Յուն ցուցադրել է իր նոր նախագծի գծագրերը և հայտարարել, որ ինքը 100 տոկոսով կառուցելու է 2 կիլոմետր բարձրությամբ նոր շինությունը՝ շինարարության ոլորտում աննախադեպ ռեկորդ սահմանելով: Ի դեպ վերոնշյալ ընկերությունն արդեն իրականացրել է մի քանի զարմանալի նախագծեր: Վերջերս, Չինաստանի Հունան (Hunan) նահանգում ընդամենը 15 օրում, 170 քառակուսի մետր հողատարածքի վրա կառուցվել է : 30-հարկանի հյուրանոց Չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերության կառուցած շենքում տեղադրված են էներգախնայող տեխնոլոգիաներ, և այն ընդունակ է դիմակայել 9 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժի: Նույն ընկերությունը 2010 թ-ին 6 օրում կառուցել է «Տապան Հյուրանոց» (Ark Hotel) 15 հարկանի շենքը: Նախապես կառուցվել էր միայն շենքի հիմքը, իսկ կարկասը և հարդարումը բոլոր հաղորդակցություններով ավարտին էին հասցվել ռեկորդային 6 օրում:

Ինչպես տեղեկացնում է The Morning Whistle պարբերականը, Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում նախատեսվում է 7 ամսում կառուցել աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը: Հրատարակչությունը հղում է կատարում տեղական The Sanxiangdushibao պարբերականին, սակայն տեղեկատվությունը ճշտված չէ: Եթե հավատանք տպագրված տեղեկատվությանը, «Յանվանգ Առանձնատուն» (Yuanwang Mansion) անվանումը ստացած երկնաքերը կունենա 838 մետր բարձրություն և բաղկացած կլինի 220 հարկից, ինչը 50 հարկով ավելի է, քան ներկայիս ամենաբարձր՝ 828 մ բարձրությամբ երկնաքերը՝ «Բուրջ Խալիֆան»: Աշտարակում կտեղեկայվեն բնակարաններ, գրասենյակային տարածքներ, հյուրանոցներ, դպրոցներ և հիվանդանոց: Ինչպես գրում է պարբերականը, նոր ռեկորդային նախագիծը, որի բյուջեն գնահատվում է ընդհամենը 600 մլն ԱՄՆ դոլար, կիրականացնի «Յունդա Քեջիան Թեքնոլոջի» (Yuanda Kejian Technology) ընկերությունը, որն արդեն նախնական համաձայնության է եկել Վանչենգ (Wangcheng) շրջանի տեղական կառավարման մարմինների հետ: Նախագծի հեղինակների խոսքերով շինությունն այդքան կարճ ժամանակահատվածում հնարավոր է կառուցել, քանի որ նրա պողպատե կառուցվածքն «հավաքովի» է, և երկնաքերի բոլոր մասերը մինչև շինարարության սկսվելը նախապես կկառուցվեն տարբեր գործարաններում: Կկարողանա արդյոք Չինաստանը սահմանել նոր համաշխարհային ռեկորդ: Նախագիծն անհավանական է թվում, քանի որ ներկայիս ամենաբարձր շինաթյունը՝ «Բուրջ Խալիֆան» կառուցելու համար անհրաժեշտ է եղել 6 տարի: Մոտավորապես նույնքան ժամանակ էլ անհրաժեշտ է Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Ջիդդայում կառուցվելքի մոտ 1 կիլոմետր բարձրությամբ «Քինգդոմ Թաուերի» շինարարության համար: Վերջերս, Չինաստանի նույն Հունան (Hunan) նահանգում ընդամենը 15 օրում, 170 քառակուսի մետր հողատարածքի վրա կառուցվել է 30-հարկանի հյուրանոց: Չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերության կառուցած շենքում տեղադրված են էներգախնայող տեխնոլոգիաներ, և այն ընդունակ է դիմակայել 9 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժի: Նույն ընկերությունը 2010 թ-ին 6 օրում կառուցել է «Տապան Հյուրանոց» (Ark Hotel) 15 հարկանի շենքը: Նախապես կառուցվել էր միայն շենքի հիմքը, իսկ կարկասը և հարդարումը բոլոր հաղորդակցություններով ավարտին էին հասցվել ռեկորդային 6 օրում: Եթե հաշվի առնենք չինացիների բավականին փորձը այս գործում և հիանալի կազմակերպչական հնարավորությունները, ապա այս ֆանտաստիկ նորությունը շատ հավանական է որ շուտով իրականություն դառնա: P.S. Նախնական աղբյուրը՝ - Morning Whistle (China Business Watch) խմբագրությունն է, որը պատկանում է անգլալեզու 21st Century Media Group չինական առաջատար ֆինանսական մեդիա խմբին:

Նյու Յորքում պաշտոնապես սկսվել է քաղաքի ամենաբարձր բնակելի աշտարակի բուն շինարարությունը, որը ստացել է «432 Փարք» (432 Park) անվանումը, տեղեկացնում է The New York YIMBY պարբերականը: Շինհրապարակում արդեն մի քանի ամիս է իրականացվում են հողային աշխատանքները, իսկ կառույցի հիմքում առաջին ամրանների տեղադրումն արդեն տեղի է ունեցել մայիսի 14-ին՝ պաշտոնապես ազդարարելով շինարարության սկիզբը: Քանի որ բուն շինարարական աշխատանքներն արդեն սկսվել են, ըստ նախնական տվյալների, արդեն մի քանի ամիս անց շինությունը կհասնի փողոցի մակարդակին: Ներկայումս Նյու Յորքում կառուցվում է նմանատիպ ևս մի աշտարակ՝ «Ուան57»-ը (One57), որը, չնայած ֆինանսական դժվարություններին, շատ արագ վեր է խոյանում: Այնուամենայնիվ, «432 Փարք»-ի հեղինակները համոզված են, որ աշտարակի նախագծի պարզությունը հնարավորություն կտա այն ավելի արագ կառուցել, քան «Ուան57»-ը: Նոր բնակելի աշտարակը կառուցվում է Փարք-Ավենյու (Park Avenue) փողոցում՝ նախկին «Դրեյք Հոթել» (Drake Hotel) հյուրանոցի տեղում: Ինչպես տեղեկացնում է The Wall Street Journal պարբերականը, այս նոր երկնաքերի սեփականատերը «ՍիԱյԷմ Գրուփ» (CIM Group) անշարժ գույքի ընկերությունն է Լոս Անջելեսից, որը հիմնադրել են իսրայելացի երկու նախկին դեսանտավորներ: 425 մետր բարձրությամբ աշտարակը, որը նախագծել են Ռաֆայել Վինոլի բյուրոն (Rafael Viñoly) և կառուցում է անշարժ գույքի մագնատ Հարի Մաքլոուի ընկերությունը (Harry MAcklowe), կարժենա 1.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Այն բաղկացած կլինի 128 բնակարանից՝ 130-740 քառակուսի մետր առաջարկվող մակերեսներով, 25 ստուդիա-բնակարաններից՝ նախատեսված ծառայողական աշխատակազմի համար, և առևտրային գոտուց, որ 30 մետր երկարությամբ ճակատային հատվածով կտեղակայվի 57-րդ փողոցի վրա: Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարությունը կավարտվի 2015 թ-ի ապրիլին: Ինչպես տեղեկացնում է պարբերականը, նոր բնակելի աշտարակում 1 քառակուսի մետրի միջին գինը կլինի 48.500 ԱՄՆ դոլար: Ի դեպ, սա էականորեն ցածր է «Ուան57»-ի վերջին առաջարկներից: Ինչպես ավելի վաղ ներկայացրել էր մեր կայքը՝ Նյու Յորքի անշարժ գույքի շուկայում նոր գնային ռեկորդ էր սահմանվել: Անհայտ գնորդը 90 մլն ԱՄՆ դոլար գումար էր վճարել դեռ կիսակառույց «Ուան57» աշտարակի 89-90–րդ հարկերում տեղակայված 1015 քառակուսի մետր մակերեսով փենթհաուսի համար:

Ինչպես տեղեկացնում է inhabitat.com ինտերնետային կայքը, Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք Լոնդոնում ավարտվեց ԱրսելորՄիտտալ Օրբիթ դիտահարթակ-աշտարակի կառուցումը: Մնացել է միայն իրականացնել որոշ հարդարման աշխատանքներ, որոնք կավարտվեն մինչ ամառային Օլիմպիադայի սկիզբը: 114,5մ բարձրությամբ աշտարակ-արձանը, ամենաբարձր կետում կունենա դիտահարթակ Օլիմպիական քաղաքի և Լոնդոնի հիասքանչ տեսարաններով: Վերելակով բարձրանալուց հետո այցելուները կարող են ներքև իջնել նաև ոտքով՝ 455 աստիճանից բաղկացած ոլորապտույտ աստիճանավանդակով: Աշտարակը նախագծել է հնդկական ծագումով բրիտանացի ճարտարապետ Անիշ Կապուրը, իսկ մետաղական կառուցվածքների նախագծումը և հաշվարկը կատարել է Սեսիլ Բալմոնդը: Միանշանակ դժվար է գնահատել կառույցի ճարտարապետական արժեքը, բայց այն լրիվ համապատասխանում է հայտնի քանդակագործ-ճարտարապետի վառ և ֆուտուրիստական ոճին: Ինչպես գտնում է Սեսիլ Բալմոնդը, աշտարակը կդառնա Լոնդոնի պատվավոր տեսարժան վայրերից մեկը և նրանք արել են այն ամենը, որպեսզի իրենց նպատակին հասնեն: Կառույցի նպատակներից է, բացի դիտահարթակ ծառայելը, գովազդել լոնդոնյան Օլիմպիական խաղերի հիմնական հովանավորներից մեկին՝ պողպատի արտադրության հսկա, ԱրսելորՄիտտալ ընկերությանը: Այս տեսանկյունից կարելի է ասել, որ աշտարակը իր տեսքով լիովին հասել է իր նպատակին: Այս երկաթյա հսկայի կարևոր առավելություններից է այն, որ մետաղական կառուցվածքների 60% պատրաստված են վերամշակված պողպատից, ինչը և կառույցը դարձնում է մասնակի «կանաչ»: