Նոյեմբերի 24-ին Վատիկանի սուրբ Պետրոս հրապարակում գտնվող Բերնինիի սյունաշարքի ցուցասրահում բացվել է աշխարհահռչակ ճարտարապետ Անտոնիո Գաուդիին և նրա սքանչելի Սուրբ ընտանիքի Տաճարին նվիրված ցուցահանդես, հաղորդում է The Vatican Today պարբերականը: Ցուցահանդեսն այցելուների առաջ բաց կլինի մինչև 2012 թ-ի հունվարի 15-ը: Ցուցահանդեսը զբաղեցնում է մոտ 800 քառակուսի մետր տարածք: Այցելուները ներկայացված աշխատությունների միջոցով հնարավորություն ունեն ծանոթանալ «Սուրբ ընտանիքի» բազիլիկի պատմությանը, իմանալ դրա կառուցման բոլոր փուլերի մասին և պատկերացնել վերջնական տեսքը շինարարության ավարտից հետո: Ցուցահանդեսում ներկայացված են Գաուդիի աշխատանքների լուսանկարները, մակետները, տեսաձայնային նյութեըը: Նշենք, որ ներկայացվող բոլոր նյութերը բերված են Բարսելոնայից՝ Սուրբ ընտանիքի տաճարի ցուցասրահից: Վատիկանում ներկայացված ցուցահանդեսին, բացի սուրբ տաճարից, ներկայացված են նաև Գաուդիի այլ աշխատանքներ: Սուրբ ընտանիքի տաճարի շինարարությունը սկսվել է դեռևս 1882 թ-ին, իսկ շինարարության ավարտը դեռևս հայտնի չէ: Գաուդին շինարարության վրա աշխատել է իր կյանքի 43 տարիների ընթացքում, սակայն այդ ժամանակահատվածում տաճարի միայն մի փոքր մասն է կառուցվել: Գաուդիի մահից հետո, բազում ճարտարապետներ են շարունակվել նրա աշխատանքը, և բոլորն էլ հայտարարել են, որ կպահպանեն Գաուդիի ոճը: Այսօր տաճարի մակերեսն արդեն 3 անգամ գերազանցում է նախագծի նախնական չափերը: Նախատեսված 18 աշտարակներից ավարտված են միայն 8-ը: Փորձագետները կանխատեսում են, որ տաճարի շինարարությունը կավարտվի մոտ 20 տարուց:

Նոյեմբերի 18-ին Չինաստանի հյուսիս-արևմտյան Գանսու (Gansu) նահանգում գտնվող Ցզյաուգուան (Jiayuguan) քաղաքի ղեկավարությունը սկսել է Չինական Մեծ Պարսպի արևմտյան հատվածի վերականգնողական աշխատանքները, տեղեկացնում է Xinhua լրատվական գործակալությունը: Վերականգնողական աշխատանքները նախատեսվում է սկսել Ցզյաույ ուղեկալի (Jiayu Pass) շրջանից, որտեղից էլ սկսվում է Մին դինաստիայի (Ming Dynasty) (1368-1644թթ) ժամանակ կառուցված Չինական մեծ Պարսպի հատվածը: Բացի այդ, նախատեսվում է նաև կառուցել թեմատիկ այգի և կենտրոն, որը կզբաղվի Պարսպի վիճակի ուսումնասիրությամբ: 317 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ նախագծի ֆինանսավորումը կիրականացվի բացառապես պետական բյուջեի միջոցներով: Ցզյաույ ուղեկալը, որը 1987 թ-ին ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՈ-Ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում, կառուցվել է 1372 թ-ին և համարվում է միջնադարյան Մետաքսե ճանապարհի (Silk Road) կարևորագույն հատվածը: Չինական Մեծ Պարսպի այդ հատվածում վերջին անգամ նման լայնածավալ վերականգնողական աշխատանքներ իրականացվել են 1984 թ-ին: 2008թ-ին իրականացված համազգային ուսումնասիրությունների արդյունքում հաշվարկվել է, որ Չինական Մեծ Պարսպի երկարությունը կազմում է 8.851 հազար կիլոմետր: Մեծ Պարիսպը ձգվում է երկրի 10 նահանգներով: Պարսպի շինարարությունը սկսվել է մ.թ.ա. 3-րդ դարում Ցին Շիհուանդին (Qin Shihuang) կայսեր օրոք՝ երկիրը բարբարոսների հարձակումներից պաշտպանելու նպատակով: Հետագայում Պարսպի շինարարությունը շարունակվել է: Մեր օրերում պահպանվել են Մեծ Պարսպի այն հատվածը, որը կառուցվել է Մին դինաստաիայի թագավորության օրոք աղյուսից և քարե բլոկներից:

Ինչպես տեղեկացնում է Yahoo.com կայքը, նոյեմբերի 1-ին Ալժիրի նախագահ Աբդել-ազիզ Բութեֆլիքի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել «Մեծ մզկիթի» հիմնարկեքի արարողությունը: 1.3 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ համալիրը կառուցումից հետո կդառնա աշխարհի մեծությամբ երրորդ մզկիթը: Մզկիթը կկառուցի չինական պետական «Չայնա սթեյթ քոնսթրաքշն էնջինիերինգ» (China State Construction Engineering) ընկերությունը, որն անցած ամիս հաղթել է ներկայացված մրցույթում: Նախնական տվյալներով շինարարությունը կավարտվի 4 տարուց: Ալժիրի «Մեծ մզկիթը» կկառուցվի մայրաքաղաքի Մուհամադիա կոչվող հատվածում, Ալժիրյան ծովածոցի ափին: Նախագծի համաձայն՝ մզկիթի մինարեթի բարձրությունը կկազմի 270 մետր, իսկ աղոթքի գլխավոր սրահը կկարողանա տեղավորել 120 հազար ուխտավորների: Մզկիթում կլինի նաև հսկա լսարան և 2000 հոգու համար նախատեսված գրադարան: Այսօր Ալժիրի մայրաքաղաքում գոյություն ունի 3 մեծ մզկիթ՝ «Ջամմա Էլ-Ջադիդը», որի շինարարությունը սկսվել է 1660 թ-ին, «Ջամմա Էլ-Քեբիրը», որը կառուցվել է 11-րդ դարում և «Քեթչաուա» մզկիթը՝ կառուցված 17-րդ դարում Օսմանյան կայսրության օրոք:

Ինչպես տեղեկացնում է PanARMENIAN.net կայքը, Գառնու միջնադարյան կամուրջը կվերականգնվի ԱՄՆ դեսպանների մշակութային արժեքների պահպանության հիմնադրամի աջակցությամբ: Վերականգնողական աշխատանքները կսկսվեն 2012 թ-ին, իսկ մինչ այդ կհայտարարվի մրցույթ շինաշխատանքներն իրականացնելու նպատակով: Ըստ ՀՀ մշակույթի նախարարի տեղակալ Արև Սամուելյանի, դժվար է ստույգ ասել՝ ինչքան կտևեն ամրակայման աշխատանքները, սակայն, ըստ նախնական հաշվարկների, 1-1.5 տարին բավական կլինի: Միջնադարյան կամուրջի ամրակայման աշխատանքների նպատակով հիմնադրամը ՀՀ մշակույթի նախարարությանն է հատկացրել 110 հազար ԱՄՆ դոլար: Գառնու միջնադարյան կամուրջը կառուցված է Ազատ գետի վրա: Հայաստանի միջնադարյան ճարտարապետության ինժեներական նշանակություն ունեցող այս կամուրջը կառուցվել է 11-րդ դարում: ՀՀ պետական բյուջեի միջոցների հաշվին մշակույթի նախարարության պատվերով արդեն իսկ կազմվել է հուշարձանի վերականգնման, ամրակայման նախագծանախահաշվային փաթեթը և 2010 թ-ին կատարվել են ամրակայման ու վերականգնման որոշակի աշխատանքներ: Կամուրջը կիսաշրջանաձև միաթռիչք թաղով կառույց է, որի աջափնյա խելը հենված է 4-5 մետր բարձրություն ունեցող բնական ժայռին: Խելերը կառուցված են կրաշաղախով կապակցված ճեղքված բազալտե, իսկ թաղը և ճակատային որմնակամարները կարմիր և սև հարթատաշ տուֆե շարվածքով: Երթևեկելի հատվածն աջ ափից թեքությամբ իջնում է ձախ ափ: ԱՄՆ դեսպանների մշակութային արժեքների պահպանության հիմնադրամը ստեղծման գաղափարը հաստատվել է ԱՄՆ կոնգրեսի կողմից 2000թ-ի աշնանը և այդ ժամանակվանից ի վեր հիմնադրամի ներքո իրականացվել են մշակութային արժեքների պահպանության 640 ծրագրեր աշխարհի 100 երկրներում, որոնց իրականացմանն ուղղվել է շուրջ 26 միլիոն ԱՄՆ դոլար:

Բարսելոնյան «Սագրադա Ֆամիլիա» տաճարի (Sagrada Familia), կամ էլ «Սուրբ Ընտանիքի քավության մայր տաճարի» շինարարությունը կարող է ավարտվել 2026 թ-ին, կառուցումը սկսելուց 140 տարի անց, տաճարի ճարտարապետ Անտոնիո Գաուդիի (Antoni Gaudí) մահվան 100 ամյա տարելիցին, տեղեկացնում է The Guardian կայքը, վկայակոչելով տաճարի կառուցման խորհրդի ղեկավար Խուան Ռիգոլի (Joan Rigol) խոսքերը: Տաճարի շինարարությունը սկսվել է 1882 թ-ին և շարունակվում է մինչ այսօր, քանի որ այն իրականացվում է բարեգործությունների շնորհիվ: Շատերն են կարծիք հայտնել, որ շինարարությունը ձգձգվում է, սակայն մի անգամ, նկատի ունենալով աստծուն, Գաուդին հայտարարել է. «իմ հաճախորդը չի շտապում»: Նախկինում տաճարը ստացել է նաև «Աղքատների տաճար» (the cathedral of the poor) անվանումը, քանի որ Գաուդին ինքը դիմում էր բազմաթիվ մարմինների՝ խնդրելով ֆինանսավորել տաճարի շինարարությունը: Այսօր, The Guardian-ի տվյալներով, տաճարի շինարարությամբ զբաղվող խորհուրդը տարեկան ստանում է միջինը 500 հազար եվրո: Անցած տարի Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս XVI –ի այցի ժամանակ տաճարի տանիքն արդեն պատրաստ էր, և նա կարողացավ օծել տաճարը: Սակայն ապրիլին չարագործի կողմից հրդեհված տաճարը մեծ վնասներ է կրում, իսկ հրդեհի հետևանքները մինչ օրս ամբողջությամբ վերացված չեն: Տաճարի ներկայիս ճարտարապետ Ջորդի Բոնետի (Jordi Bonet) խոսքերով, հրդեհի հասցրած վնասը սպասվածից շատ ավելին էր: «Մեր նպատակն է ավարտել 6 կենտրոնական աշտարակների շինարարությունը, որոնցից 5-ն արդեն կառուցման փուլում են», - հայտարարել է Ռիգոլը, ավելացնելով՝ եթե հնարավոր չլինի տաճարն ավարտել Գաուդիի մահվան 100 ամյա տարելիցին, ապա 2 տարի անց այն պատրաստ կլինի: 6-րդ աշտարակը կունենա 170 մետր բարձրություն և այնտեղ կտեղադրվի վերելակ, որպեսզի զբոսաշրջինկերը կարողանան տանիք բարձրանալ: «Սագրադա Ֆամիլիան»՝ Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցուն պատկանող մայր տաճարը, գտնվում է Կատալոնիայի մայրաքաղաք Բարսելոնայում: Տաճարի նախագծի հեղինակն է աշխարհի ամենատաղանդավոր ճարտարապետներից մեկը՝ Անտոնիո Գաուդին (1852–1926թթ): Չնայած նրան, որ տաճարի շինարարությունը դեռ ավարտված չէ, Բարսելոնայի Սուրբ Ընտանիքի եկեղեցին Անտոնիո Գաուդիի 6 այլ ստեղծագործությունների հետ միասին գրանցված է UNESCO-ի համաշխարհային մշակույթային ժառանգության ցանկում: (https://www.building.am/arm/page.php?id=100) Ճարտարապետ Գաուդին տաճարի շինարարությանն է նվիրել իր կյանքի վերջին տարիները, և նրա մահվան ժամանակ նախագծի մեկ չորրոդն Էր միայն ավարտված: 1926 թ-ին նա մահացել է՝ վրաերթի ենթարկվելով № 30 տրամվայի կողմից, տաճար գնալու ճանապարհին: Բժիշկները միայն մի քանի ժամ անց են կարողացել պարզել աշխարհահռչակ ճարտարապետի ինքնությունը, իսկ տրամվայի վարորդին թվացել է, որ նա ինչ-որ հարբած թափառականի է վրաերթի ենթարկել: