Հոկտեմբերին հանրությանը ներկայացվեց մերձմոսկովյան Բարվիխա շրջանում կառուցված նոր առանձնատուն, որը Նաոմի Քեմբելի համար կառուցել է ռուս գործարար Վլադիսլավ Դորոնինը: Շինության դիզայնի հեղինակը բրիտանական հայտնի ճարտարապետ Զահա Հադիդն է: Ֆուտուրիստական շինությունը հիշեցնում է տիեզերանավ, որի մի մասը ստորգետնյա է, իսկ մյուսը՝ գետնից 20 մետր վեր է բարձրանում: «Քափիթալ Հիլլ Ռեզիդենս» (Capital Hill Residence) առանձնատան ընդհանուր մակերեսը 8687 քառակուսի մետր է` ներառյալ երկու աշտարակները, որոնք հիշեցնում են ընձուղտի վիզ: Այդտեղ տեղակայված են սենյակներ, որոնք հիշեցնում են աստղադիտարան: Առանձնատան ստորգետնյա հատվածում տեղակայված են ֆիննական բաղնիքը, համամը (թուրքական բաղնիքը) և ռուսական բաղնիքը: Այստեղ է լինելու նաև ֆիթնեսի հսկայական սրահ և հյուրասենյակ: Տան առաջին հարկում կլինի հյուրասրահ, փակ լողավազան, ճաշասրահ և խոհանոց: Առանձնատանը նախատեսված է նաև մանկական երկու սենյակ: Տան դիզայնն արված է մոդեռն ոճով` միաձուլելով բնական նյութերը, սպիտակ գույնը և երկրաչափական դետալները: Բաց տարածքները, զոնային բացակայությունը, հատակից միչև առաստաղ պատուհանները, դինամիկ և լողացող ձևերը՝ այս բոլորը ճարտարապետ Զահա Հադիդի ոճի արդյունքներն են: Ըստ տարածված լուրերի՝ Վլադիսլավ Դորոնինը, ում հետ Նաոմին հանդիպում է 2008 թ-ից, պատրաստ է մատուցել թանկարժեք նվերը, երբ բրիտանացի մոդելը նրա օրինական կինը դառնա: Գործարարից Քեմբելն արդեն ստացել է նվեր՝ Բրազիլիայի Սան Պաուլոյից ոչ հեռու գտնվող 18.5 մլն դոլար արժողությամբ պենտհաուս: Իսկ 2011 թ-ին իր ծննդյան օրվա առիթով Քեմբելը գործարարից նվեր ստացավ առանձնատուն Թուրքիայում:
Ռուս գործարար Արաս Ագալարովի (Арас Агаларов) «Քրոքուս Գրուփ» (Crocus Group) ընկերությունն իր «Քրոքուս Սիթի» (Crocus City) նախագծի հարևանությամբ նախատեսում է իրականացնել նոր հավակնոտ ծրագիր, որը հաջողություն ունենալու դեպքում կդառնա Մոսկվայի երկրորդ երկնաքերերի թաղամասը «Մոսկվա Սիթի»-ից (Moscow City) հետո: Ինչպես գրում է RBK Daily պարբերականը, հղում անելով «Քրոքուս Գրուփ»-ի փոխնախագահ Էմին Ագալարովի խոսքերին, առաջին 3 երկնաքերերը նախատեսվում է կառուցել մինչև 2016 թ-ը: Ըստ նախնական տվյալների՝ գրասենյակային, բնակելի և հյուրանոցային երկնաքերերի ընդհանուր բյուջեն կկազմի մոտ 3 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Ինչպես գրում է պարբերականը՝ «Քրոքուս Գրուփ» ընկերությունն այս նախագծի մասին հայտարարել էր դեռևս 3 տարի առաջ՝ անվանելով այն «Քրոքուս Սիթի Մանհեթթան» (Crocus City Manhattan), սակայն այսօր ընկերությունը նախընտրում է ծրագրին առավել համեստ անվանում տալ՝ վերանվանելով այն «բազմաֆունկցիոնալ համալիր»: Բայց ինչպես նշում է ընկերության նախագահը, նախագծի անվանման փոփոխությունը չի փոխել վերջինիս բնույթը, և իրականացնելուց հետո այն անկասկած ոչնչով չի զիջի նյույորքյան Մանհեթենին: Երկնաքերերի շինարարությունը պետք է սկսվեր դեռ 2010 թ-ին, բայց որոշվեց այն տեղափոխել, քանի որ ընկերությունն իր ողջ ուժերը ներդրել էր Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (АТЭС-2012) գագաթնաժողովի համար իրականացվող շինարարության մեջ: Սակայն այս ամառ արդեն սկսվել է շինհրապարակի նախապատրաստական աշխատանքները և շատ հնարավոր է, որ մոտ ապագայում Մոսկովյան Օղակաձև փողոցից (МКАД) 66 կիլոմետր հեռավորության վրա կառուցվեն 1 մլն քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով 14 երկնաքերեր: Շինարարության առաջին փուլում նախատեսվում է կառուցել 3 երկնաքեր, որոնցից մեկը կլինի գրասենյակային աշտարակ՝ 137 հազար քառակուսի մետր մակերեսով, մյուսը՝ բնակելի երկնաքեր՝ 50 հազար քառակուսի մետր մակերեսով, իսկ երրորդը կլինի «Հոլիդեյ Ինն» (Holiday Inn) բրենդային հյուրանոցը 81 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով: Ի դեպ, 1000 հյուրանոցային համարներից բաղկացած հյուրանոցը կլինի խոշորագույնն Եվրոպայում: Նշենք, որ ծրագիրը նախագծել է «Քրոքուս Գրուփ» ընկերությանը պատկանող «Քրոքուս ինթերնեշնըլ» (Crocus International) ճարտարապետական ստուդիան ամերիկյան «Քլինգ Սթուբբինս» (Kling Stubbins) ճարտարապետական ընկերության հետ համատեղ: Նախատեսվում է, որ համալիրի բնակելի հատվածում կլինի 60-135 քառակուսի մետր մակերեսով 500 բնակարան, 900 ավտոմեքենայի համար նախատեսված կայանատեղի, ռեստորան, սպա-կենտրոն, ֆիթնես ակումբ և զվարճանքների կենտրոններ: Հիշեցնենք, որ «Քրոքուս Գրուփ»-ի փոխնախագահ և Արաս Ագալարովի տղա Էմին Ագալարովը, հանդիսանում է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի փեսան, մեծ աղջկա՝ Լեյլաի ամուսինը:
«Սավիլլս» (Savills) ընկերության կողմից պատրաստված «Աշխարհի քաղաքների ուսումնասիրություն» (World Cities Review) հաշվետվության համաձայն՝ 2012 թ-ի առաջին կիսամյակում Մոսկվան աշխարհի խոշորագույն 10 քաղաքների ցուցակում երկրորդ տեղն է զբաղեցրել անշարժ գույքի արժեքի աճի ցուցանիշով: Այս տարի այդ ցուցանիշով անվիճելի առաջատարը Հոնկոնգն է: Մասնագետների հաշվարկներով՝ տարվա առաջին կիսամյակի ընթացքում այս քաղաքում անշարժ գույքի գնի աճը կազմել է 7.4 տոկոս: Աճը բացատրվում է քաղաքում բնակարանների առուվաճառքի շուկայի կարգավորմամբ, տեղաբնակների կողմից պահանջարկի ավելացմամբ, ինչպես նաև հիփոթեքային վարկավորման պայմանների պարզեցմամբ: Հոնկոնգին հետևում են Մոսկվան և Սիդնեյը համապատասխանաբր 5.5 և 3.7 տոկոս գների ավելացմամբ: Ինչպես նշվում է ուսումնասիրության մեջ, այս տարի անշարժ գույքի շուկայում գործողությունների ակտիվությունը հիմնականում կախված է եղել տեղական պահանջարկի աճով և ամենամեծ աճ գրանցվել է այն քաղաքներում, որտեղ տեղական պահանջարկը եղել է խիստ բարձր: Միևնույն ժամանակ Լոնդոնի և Նյու Յորքի նման քաղաքները շարունակում են մնալ արտաքին ներդրումների ուշադրության կենտրոնում՝ գրանցելով գների կայուն աճ 2.8 և 1.7 տոկոս համապատասխանաբար: Հակառակ վերոնշյալին՝ ամենամեծ գնանկումը գրանցվել է Փարիզում՝ կազմելով 3.4 տոկոս: Նման իրավիճակը վերլուծաբանները բացատրում են եվրոգոտու ճգնաժամով, ինչպես նաև Ֆրանսիայի նորընտիր նախագահ Ֆրանսուա Օլլանդի կողմից առաջարկված «Շքեղության հարկի» վերաբերյալ նոր օրինագծով: Բացի այդ, ըստ մասնագետների, Փարիզում հետագա գնանկումն անխուսափելի է: Իսկ ահա Լոնդոնը, նրանց կարծիքով, հաղթող դիրքերում կլինի՝ միջազգային ներդրումների հաշվին: 2012 թ-ի առաջին կիսամյակում գների աճի բացասական դինամիկա գրանցվել է նաև Շանհայում (2.6 տոկոս) և Մումբայում (1.7 տոկոս), որոնք արդյունքում տուժել են ներդրողների փոփոխական տրամադրության արդյունքում:
Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ Սոբյանինը պաշտոնապես «Մոսկոմարխիտեկտուրայի» (Москомархитектура) ղեկավարման ժամանակավոր պաշտոնակատար է նշանակել նախկին գլխավոր ճարտարապետ Ալեքսանդր Կուզմինի տեղակալ, հայազգի ճարտարապետ, Ռուբեն Մուլկիջանյանին, տեղեկացնում են ռուսական ԶԼՄ-ները: «Մոսկոմարխիտեկտուրան» 1996 թ-ից ղեկավարում է Ալեքսանդր Կուզմինը, ով հուլիսի 12-ին հրաժարական է տվել, իսկ 16-ին մեկնել 1-ամսյա արձակուրդի, որից հետո պաշտոնապես կլքի պաշտոնը: Չէր հասցրել ռուսական ճարտարապետական հասարակությունը ուշքի գալ Կուզմինի պաշտոնալքման նորությունից, երբ հայտնի դարձավ, որ պաշտոնից հեռանում է նաև նրա տեղակալ Օլեգ Ռիբինը, ով էլ պետք է դառնար գլխավոր ճարտարապետի ժամանակավոր պաշտոնակատար: Եվ ահա այդ ժամանակ, Մոսկվայի քաղաքապետը վերոնշյալ պաշտոնում նորանուն ճարտարապետի նշանակեց, չնայած նրա անունը նոր է միայն անտեղյակ հասարակությունում, մինչդեռ մասնագիտական շրջանում նրան բոլորը ճանաչում և հարգում են: Մուլկիջանյանն իր մասնագիտական ուղին սկսել է ոչ ճարտարապետությամբ: Նա սկզբում աշխատել է «ԶԻԼ» մեքենաշինական, այնուհետև մարդատար մեքենաների գործարաններում: Հողային ինժեներների ինստիտուտն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել Մոսկվայի քաղաքաշինության և ճարտարապետության գլխավոր վարչության նախագծման և զարգացման բաժնում: Մինչ օրս, արդեն 40 տարի աշխատում է նույն մարմնում և զբաղվում մայրաքաղաքի տարածքների կազմակերպման, նախագծման և զարգացման հարցերով: Վերջին 5 տարիներին նա եղել է Մոսկվայի ճարտարապետության և քաղաքային նախագծման խորհրդի նախագահի տեղակալ և իր մասնակցությունն է ունեցել «Օլիմպիական», «Դինամո», «Լոկոմոտիվ» մարզադաշտերի, Գիտությունների ակադեմիական շենքի, Մեծ թատրոնի և այլ կառույցների վերականգնողական աշխատանքներին: Ոլորտի մասնագետների կարծքիները՝ կարող է արդյոք հայազգի ճարտարապետի համար ժամանակավոր պաշտոնը դառնալ հիմնական, տարբեր են: Որոշ ճարտարապետներ գտնում են, որ նա արժանի է նման պաշտոն զբաղեցնել իր բազմաթիվ տարիների փորձի շնորհիվ, մյուսներն էլ՝ հակառակը: Ճարտարապետ Միխայել Խազանովի խոսքերով, պաշտոնը ենթադրում է շատ տեխնիկական աշխատանք, որը ցանկացած հին պաշտոնյա կարող է իրականացնել, բայց հարցն ուրիշ է՝ չէ որ այդ անձնավորությունից է կախված մի ամբողջ քաղաքի ճարտարապետության ռազմավարություն և, ընդհանրապես, քաղաքի գլխավոր ճարտարապետը թիրախային պաշտոն է: Մուլկիջանյանի պաշտոնում վերջնականապես հաստատվելուն խանգարում է նաև նրա տարիքը՝ 64 տարեկան: Համեմատության համար նշենք, որ Կուզմինը պաշտոնը ստանձնելիս ընդամենը 45 տարեկան էր: Ընդհանուր առմամբ, այս հարցի պատասխանը երկար սպասեցնել չի տա, քանի որ օգոստոսի 14-ին կավարտվի նախկին գլխավոր ճարտարապետի արձակուրդը, իսկ նոր ընտրություններն էլ սարերի ետևում չեն:
Մոսկվայում կառուցվող առաջնորդանիստ եկեղեցու և հսկայական եկեղեցական համալիրի շինարարությունը մոտենում է ավարտին: Մարտի 10-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում տեղի ունեցած հանդիպման ժամանակ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ Գարեգին Բ-ն և Ռուսաստանի հայոց թեմի թեմական խորհրդի ատենապետ Արթուր Չիլինգարովը հայտարարել են, որ եկեղեցու բացման հանդիսավոր արարողությունը տեղի կունենա 2012 թ-ի վերջին, տեղեկացնում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի մամլո կենտրոնը: Հայկական եկեղեցու շինարարության համար նախատեսված հողակտորը, Օլիմպիական պողոտային հարող շրջանում, Ռուսաստանի իշխանությունների կողմից տրամադրվել է դեռևս 1996 թ-ին: Եկեղեցու շինարարությունը նախատեսվում էր ավարտել 2001 թ-ին, սակայն շինարարությունը որոշ պատճառներով սառեցվեց մինչև 2006 թ-ը, իսկ վերսկսվելուց հետո տևում է մինչ օրս: Եկեղեցական համալիրի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 13.2 հազար քառակուսի մետր: Տաճարի բարձրությունը 50 մետր է, իսկ գմբեթի տրամագիծը 21 մետր: Գլխավոր խաչի բարձրությունը կազմում է 7 մետր, իսկ մյուս 5 խաչերի բարձրությունը կազմում է 4 - ական մետր: Եկեղեցու պատերի վրա ընդհանուր առմամբ պատկերված է 72 խաչ: Եկեղեցական համալիրը ներառում է մայր տաճար, «Սուրբ Խաչ» փոքրիկ եկեղեցի, կրթամշակութային և ադմինիստրատիվ մասնաճյուղեր, հանդիսությունների սրահ և թանգարան: Ի դեպ, նմանատիպ համալիր, որը ներառում է մայր տաճար և կրթական կենտրոն, բացի Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնից, աշխարհի որև է այլ անկյունում չկա: Նշենք, որ եկեղեցու ճարտարապետն է Արտակ Ղուլյանը, իսկ համալիրը կառուցվում է բացառապես հայ և ռուս մեկենասների նվիրատվությունների շնորհիվ:
