Վերջին 40 տարվա ընթացքում առաջին անգամ Փարիզի հարավային թաղամասում նախատեսվում է նորագույն երկնաքեր կառուցել: Շինարարության ավարտից հետո 2018 թվականին 42 հարկանի եռանկյունաձև «Տուր Տրայանգլ» (Tour Triangle) երկնաքերը կդառնա Փարիզի բարձրությամբ երրորդ երկնաքերը՝ զիջելով միայն 324 մետր բարձրությամբ «Էյֆելյան Աշտարակին» և 210 մետր բարձրությամբ «Մոնպառնանս» երկնաքերին: Այս յուրօրինակ բրգաձև աշտարակի շուրջ հավաքվել է բավականին հեղինակավոր շինարարական թիմ: Երկնաքերի նախագծման աշխատանքներով զբաղվում է շվեյցարական «Հերցոգ և դե Մյուրեոն» (Herzog & de Meuron's) ճարտարապետական ընկերությունը, իսկ հիմնական կառուցապատողը կլինի եվրոպական ամենահայտնի ընկերություններից մեկը՝ «Յունիբեյլ Ռոդամքոն» (Unibail Rodamco), որը պատրաստվում է ավելի քան 555 մլն ԱՄՆ դոլար գումար ներդնել այս նախագծի իրականացման նպատակով: Ըստ նախնական տվյալների՝ նորագույն բրգաձև աշտարակում կտեղակայվեն 70 հազար քառակուսի մետր մակերեսով գրասենյակներ, ռեստորաններ, մշակութային կենտրոններ, ինչպես նաև նախատեսվում է բացել մոտ 120 սենյակներից բաղկացած 4-աստղանի հյուրանոց: Այս նախագիծն առաջին անգամ հանրային քննարկման ներկայացվել է դեռևս 2008 թվականին, սակայն այն ժամանակ երկնաքերի կառուցումն անհնարին էր: Բանն այն է, որ 7 տարի առաջ երկրի օրենքները արգելում էին նման բարձրության շինություն կառուցել: Այսօր որոշ օրենքներ փոխվել են: Փոփոխություններ են կատարվել նաև նախագծում, մասնավորապես՝ սկզբում նախատեսվում էր գրասենյակային տարածքներին հատկացնել 80 հազար քառակուսի մետր մակերես, այսօր այն նվազել է: Ինչպես տեղեկացնում է France 24 լրատվական գործակալությունը, երկրորդ քվերակությամբ մայրաքաղաքի Քաղաքային խորհուրդը հաստատել է նախագիծը 87 կողմ և 74 դեմ ձայներով: Առաջին քվերակությունը տեղի էր ունեցել 2014 թվականի նոյեմբերին: Նախորդ անգամ պատգամավորների մեծամասնությունը դեմ էին արտահայտվել: Սակայն Փարիզի քաղաքապետ Էնն Իդալգոն կարողացել է բոյկոտել առաջին քվերակությունը՝ պատճառաբանելով, որ անմիջապես նիստից հետո որոշ տվյալներ դարձել են հանրությանը հասանելի: Այս անգամ տեղի է ունեցել բացառապես գաղտնի քվեարկություն: Շինարարության ավարտից հետո «Տուր Տրայանգլ» երկնաքերը կդառնա առաջին և միակ երկնաքերը Պորտ դե Վերսալ թաղամասում, քանի որ երկնաքերերի նախագծերը հիմնականում առաջարկվում են Փարիզի գործարար Լա Դեֆենս թաղամասում կառուցվելու նպատակով: Վերջին տարիների ընթացքում թաղամասի բնակիչները, հասարակական կազմակերպությունները և «Կանաչների քաղաքական կուսակցությունը» հիմնականում բողոքարկում էին երկնաքերի կառուցման բոլոր փորձերը: Ակտիվիստներին դուր չէր գալիս նախատեսված երկնաքերի էներգետիկ անարդյունավետությունը, շրջակա միջավայրին հասցվելիք հնարավոր վնասը և ճարտարապետական արդիական լուծումներով նախագծված կառույցի առկայությունը: Նշենք, որ մայրաքաղաքում կառուցված առաջին և վերջին երկնաքերը «Մոնպառնաս աշտարակ»-ն է, որի շինարարությունը ավարտվել է դեռևս 1973 թվականին:

Բարձրահարկ շենքերի և քաղաքային միջավայրի միջազգային Խորհուրդը (The Council on Tall Buildings and Urban Habitat- CTBUH) ամեն տարի անցկացնում է աշխարհի «Լավագույն բարձրահարկ շենք» մրցույթը: Նախապես ընտրվում են 4 աշխարհագրական տարածաշրջաններից լավագույնները, իսկ հետագայում նրանցից ամենալավը արժանանում է տարվա լավագույնի տիտղոսին: Այս տարվա աշխարհի «լավագույն բարձրահարկ շինություն» անվանակարգի հաղթողի անունը կհայտարարվի նոյեմբերի 12-ին Չիկագոյում կայանալիք հանդիսավոր արարողության ժամանակ, իսկ այժմ հայտնի են դարձել տարածաշրջանային 4 հաղթողները, որոնք էլ հավակնում են տարվա «լավագույն բարձրահարկ շենք» տիտղոսին: Այս մասին հաղորդում է խորհրդի պաշտոնական կայք ctbuh.org-ը: Այս տարի ամենամյա մրցանակաբաշխության մասնակցության հայտ ներկայացրել են 123 շինություններ 33 երկրներից, ինչը 40 տոկոսով ավել է նախորդ տարվա համեմատությամբ: Այս տարվա եզրափակիչ փուլ անցածները և հաղթողները իրենց նախորդներից տարբերվում են այնքանով, որ նախագծված և կառուցված են բացառապես «կանաչ» տեխնոլոգիաների օգտագործմամբ, առավել կայուն են և հնարավորինս քիչ ազդեցություն ունեն շրջակա միջավայրի վրա: Ինչպես ներկայացված է խորհրդի պաշտոնական կայքում, տարվա «լավագույն բարձրահարկ շինություն» տիտղոսի հավակնորդներն են, իրենց տարածաշրջաններում արդեն լավագույնը ճանաչված «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն 1» (One World Trade Center) երկնաքերը Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկա տարածաշրջանից, «Բուրջ Մուհամեդ բին Ռաշիդ Աշտարակը» (The Burj Mohammed Bin Rashid Tower) աշտարակը Մերձավոր Արևելք և Աֆրիկա տարածաշրջանից, Ասիա և Ավստրալիա տարածաշրջանից «ՔափիթաԳրին» երկնաքերը (CapitaGreen) և Եվրոպայից «Ուղղահայաց Անտառ» (Bosco Verticale) աշտարակը: «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն 1» երկնաքերը, որն ամբողջ աշխարհում հայտնի է նաև որպես «Անկախության աշտարակ» գտնվում է Ներքին Մանհեթենում, որտեղ նախկինում կանգնած էին «Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի» երկվորյակ աշտարակները: Նշենք, որ նախկին երկնաքերերin հիշեցնում է այս աշտարակի ոչ միայն անվանումը, այլև ձևը: Այն ութանկյան տեսք ունի, ինչն իր մեջ ամփոփում է նախորդ 2 աշտարակների պատերի քանակը: «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն 1» երկնաքերը ամենաբարձրն է ոչ միայն ԱՄՆ-ում, այլև ամբողջ արևմտյան կիսագնդում: Երկնաքերի ընդհանուր բարձրությունը կազմում է 546.2 մետր: Այստեղ աշխատում են 73 վերելակ, որոնք այցելուներին հասցնում են ստորգետնյա 5 և վերգետնյա 94 հարկեր: Երկնաքերի հարկերի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 325 հազար քառակուսի մետր: 40 հարկանի և 242 մետր բարձրությամբ «ՔափիթաԳրին» երկնաքերը չունի ոչ մի ռեկորդ և ոչինչ չի խորհրդանշում: Ավելին՝ այն իր բարձրությամբ ընդամենը 11-րդ տեղն է զբաղեցնում Սինգապուրում և 175–րդ տեղն ամբողջ աշխարհում: Սակայն Տոյո Իտոյի նախագծած երկնաքերում կարևոր է ոչ թե բարձրությունը, այլ այն, որ երկնաքերը դարձել է մի փոքրիկ կանաչ կղզի Սինգապուրի կենտրոնում: Շենքն ամբողջությամբ շրջապատված է խիտ ծառերով, ներսում գտնվում են մի քանի այգիներ, իսկ երկնաքերի տանիքին գործում է յուրօրինակ ռեստորան, որտեղ սեղանները տեղադրված են ծառերի մեջ: Այս երկնաքերի կառուցման ժամանակ շինարարներն առաջին անգամ օգտագործել են գերկայուն «սուպերքրիթ» (Supercrete) շինանյութը, որը հնարավորություն է տալիս էականորեն նվազեցնել բետոնի օգտագործումը և հեշտացնել աշխատողների գործը: Շինության դիմային հատվածի կրկնակի ապակեպատումը հնարավորություն է տալիս 26 տոկոսով նվազեցնել ներքին տարածքների ջերմությունը, իսկ տանիքին տեղադրված «կարմիր տերևը» ոչ միայն նախագծի մի մասնիկ է, այլև այն կլանում է քամին և հատուկ համակարգի միջոցով հովացնում ամբողջ շենքը: Աշխարհի առաջին «Ուղղահայաց Անտառ» երկնաքերը կազմված է 2 շքեղ աշտարակներից, որոնք մոտ 10.2 հազար քառակուսի մետր ծածկույթով բուսականություն են ավելացնում Միլանում, որն այսօր համարվում է ամենաաղտոտված մթնոլորտ ունեցող քաղաքներից մեկն աշխարհում: Նորագույն նախագիծը, որի անգլերեն թարգմանությունը նշանակում է «ուղղահայաց անտառ», քաղաքի համար կդառնա 2 «կանաչ թոք», քանի որ մոտ 21 հազար բույսերով պատված երկնաքերերը կկլանեն մթնոլորտի ածխաթթու գազն ու պինդ մասնիկները, կնվազեցնեն քաղաքի ջերմային ֆոնը, կիջեցնեն աղմուկի մակարդակը, մթնոլորտը կհագեցնեն թթվածնով և կստեղծեն նպաստավոր միկրոկլիմա: «Ուղղահայաց Անտառ» բազմաֆունկցիոնալ նախագիծը, որի ընդհանուր բյուջեն կազմել է 2.5 մլրդ ԱՄՆ դոլար, կառուցվել է մասնավոր ներդրումների հաշվին Միլանի «Պորտա Նուովա» թաղամասի վերակառուցման շրջանակներում: 80 և 110 մետր բարձրությամբ երկնաքերերում տնկված են 3-9 մետր բարձրությամբ 800 ծառ, 4 հազար թուփ, 15 հազար հատակային բույս, այդ թվում խաղողի վազեր և բազմամյա բույսեր: Ի դեպ, բացի այն, որ երկնաքերերն ունեն խիտ կանաչ բուսականություն, վերջիններս հագեցած են նաև «կանաչ տեխնոլոգիաներով»: Երկնաքերերում տեղադրված են կեղտաջրերի վերամշակման և ոռոգման համակարգեր, ինչպես նաև ֆոտոգալվանային արևային վահանակներ: Աբու Դաբիի ամենաբարձր երկնաքերը «Բուրջ Մուհամեդ բին Ռաշիդ Աշտարակը» կառուցել է «Ալդար Փրոփերթիս» ընկերությունը: 93 հարկանի երկնաքերի բարձրությունը կազմում է 381 մետր: Այս երկնաքերի տարբերակիչ հատկանիշն այն է, որ վերջինս կարծես միաձուլվել է տեղական շուկային, որը սփռված է ինչպես աշտարակի ներսում, այնպես էլ շրջապատում է այն: Արաբական հին շուկան տևական ժամանակ գտնվել է հենց այն տարածքում, որտեղ կառուցվել է երկնաքերը: Կառուցապատողները հաջողությամբ կարողացել են միաձուլել հնագույնն ու արդիականը:

Փարիզում քաղաքի վերակառուցման նոր նախագիծ է ներկայացվել, որն առաջին հայացքից նման է աշխարհի մնացած բոլոր քաղաքներում ժամանակ առ ժամանակ իրականացվող ծրագրերին: Սակայն դա այդքան էլ այդպես չէ: Նախագիծը յուրօրինակ է այնքանով, որ առաջարված բարձրահարկերի գյուղ-թաղամասը կառուցվելու է բացառապես փայտանյութից, և վերջինիս կենտրոնում տեղակայվելու է աշխարհի խոշորագույն և ամենաբարձր փայտյա երկնաքերը: Նորագույն փայտյա երկնաքերը ստացել է «Բաոբաբ» անվանումը և նախատեսվում է, որ ներկայացված ժամկետներում շինարարությունն իրականացնելու պարագայում այն իր տեսակի մեջ կդառնա ամենաբարձրն աշխարհում: Նորագույն երկնաքերի նախագիծը հանրությանն է ներկայացվել 3 ընկերությունների համատեղ աշխատանքի արդյունքում: Նախագծման աշխատանքներին մասնակցել են փայտյա շինարարության առաջատարներից մեկը՝ Մայքլ Գրինի ճարտարապետական ընկերությունը, ֆրանսիական REI կառուցապատող ընկերությունը և DVVD ճարտարապետական ընկերությունը: Վերջին տասնամյակների ընթացքում փայտյա շինարարության ոլորտում արագընթաց զարգացման և էական ձեռքբերումների արդյունքում ստացվել է այնպես, որ այսօր փայտյա կառուցվածքները համարվում են ավելի ամուր, ապահով և խնայող, քան պողպատը: Այս ամենը կարելի է բացատրել այնպես, որ ներկայումս ավանդական փայտյա հեծանները փոխարինվել են իրար ամուր սոսնձված փայտաշերտերից պատրաստված վահանակներով, որն էլ համարվում է գերամուր շինանյութ: Բացի վերոնշյալից, փայտանյութի արտադրությունն ավելի խնայող է, պահանջում է ավելի քիչ էներգիա և նվազեցնում է մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի քանակը: Վստահորեն կարելի է պնդել նաև, որ փայտանյութն ավելի ապահով է հրդեհների ժամանակ, քանի որ ինչպես ծառերն անտառային հրդեհների ժամանակ, այնպես փայտանյութը հրդեհի ընթացքում ստեղծում է իրեն պաշտպանող յուրօրինակ մեկուսիչ շերտ: Փայտյա թաղամասի շինարարությունը ֆրանսիական մայրաքաղաքի վերակառուցման՝ «Փարիզի վերակառուցում» (Reinventer Paris) նախագծի շրջանակներում է ներկայացված: Ըստ նախնական տվյալների՝ Փարիզում նախատեսվում է վերակառուցել և ավելի նորարական դարձնել 23 թաղամաս: Հեղինակները համոզված են, որ այս վերակառուցման նախագծի իրականացումը հավասարազոր է 2207 ավտոմեքենաների դուրս բերման Փարիզի ճանապարհներից: 35 հարկանի «Բաոբաբը» բազմաֆունկցիոնալ համալիր է լինելու: Այնտեղ տեղակայվելու են սոցիալական բնակարաններ, ուսանողների համար նախատեսված հյուրանոց և քաղաքային գյուղատնտեսության համար նախատեսված տարածքներ: Հարյուրամյակներ առաջ, երբ Փարիզում կառուցվեց երկաթյա թագուհի «Էյֆելյան աշտարակը», քաղաքի բնակիչները փոխեցին գեղեցիկի իրենց պատկերացումները: Վերոնշյալ նախագծի հեղինակները համոզված են, որ այսօր փարիզեցիները պատրաստ են նույն կերպ ընդունելու այս նորարարությունը: Նախորդ 4 տարիներին ևս 3 փայտյա երկնաքերի նախագիծ է ներկայացվել հանրությանը: Այսպես՝ 2012 թ-ին ճարտարապետ Մայքլ Գրինը հայտարարեց Վանկուվերում 30 հարկանի փայտյա երկնաքեր կառուցելու պլանների մասին: 2 տարի անց նորվեգական «Բերգեն և Օմեգն բիլդինք սըսայեթի» (Bergen и Omegn Building Society) ընկերությունը նույնպես ներկայացրեց փայտյա երկնաքերի նախագիծ, որն անվանակոչեց «Դը Թրի» (The Tree) : Ընթացիկ տարվա սկզբին «Ռյուդիգեր Լայներ և Փարթներս» (Rüdiger Lainer and Partner) ճարտարապետական ընկերությունը հանրությանը ներկայացրեց նոր փայտյա երկնաքերի նախագիծ: 84 մետր բարձրությամբ «ՀոՀո» (HoHo) երկնաքերը նախատեսվում է կառուցել Վիեննայի «Սիսթադ էսփըրն» (Seestadt Aspern) շրջանում:

Սկզբում 6 օր՝ 15 հարկ, հետո 15 օր և 30 հարկ, այսօր ընդամենը 19 օր և 57 հարկ... Չինական «Բրոուդ Սըսթեյնեբլ Բիլդինգ» (Broad Sustainable Building) ընկերությունը նորից սահմանել է հերթական ռեկորդը: «ԲիԷսԲի» (BSB) ընկերության ճարտարապետներից Սիան Մին Չժանը (Xian Min Zhang) ընկերության կայքում հրապարակել է նոր հոլովակ, որտեղ ներկայացված է հերթական «հավաքովի» աշտարակի շինարարությունը: «J57» երկնաքերն ունի 57 հարկ, և շինության ընդհանուր մակերեսը կազմում է 80 հազար քառակուսի մետր: Երկնաքերի կառուցման ժամանակ ընկերությունն օգտագործել է շինարարության իր ավանդական մեթոդը: Երկնաքերի բոլոր հիմնական հատվածները նախապես կառուցվել են ընկերության գործարաններում և միայն շինհրապարակում հավաքվել հանրահայտ «լեգո» խաղի սկզբունքով: Ինչպես պնդում են ընկերությունում՝ «ԲիԷսԲին» այսօր իր երկնաքերերը կառուցում է ռեկորդային ժամկետներում՝ 3 հարկ ընդամենը 1 օրում: Ընկերության կողմից ներկայացված նորագույն երկնաքերը բաղկացած է 19 ատրիումներից՝ 10 մետր բարձրությամբ առաստաղներով, 800 բնակարաններից և ընդհանուր 4000 աշխատակցի համար նախատեսված գրասենյակային տարածքներից: Նախապես գործարանում կառուցված էլեմենտները էականորեն նվազեցրել են ապրանքային բետոնի օգտագործումը, որի առաքման համար անհրաժեշտ կլիներ առնվազն 15 հազար բեռնափոխադրում: Արդյունքում բավականին նվազել է նաև շինհրապարակի շրջակայքում մթնոլորտ արտանետվող վնասակար նյութերի ծավալները: Բացի վերոնշյալից, շինության ներսում ապահովվում է 99,9 տոկոս մաքուր օդ՝ կառուցվածքների հերմետիկության և ներկառուցված օդորակման համակարգի շնորհիվ: Ընկերությունը նմանատիպ շինությունների կառուցման առաջին փորձը կատարել է դեռևս 2010 թ-ին, երբ ընդամենը 6 օրում կառուցեց 15 հարկանի «Արք հոթելը»: Ընդամենը 2 տարի անց «ԲիԷսԲին» գերազանցեց ինքն իրեն և կառուցեց արդեն 30 հարկանի հյուրանոց ընդամենը 15 օրում: Այնուհետև 2013 թ-ին ընկերությունը հանրությանը ներկայացրեց իր բավականին ամբիցիոզ նախագիծը՝ 838 հարկանի «Երկնային քաղաքը», որը շինարարության համար նախատեսված 90 օր ավարտից հետո, պետք է դառնար ամենաբարձրն աշխարհում: Սակայն շինարարությունը կանխվեց հենց նախնական փուլում՝ պետության կողմից լրացուցիչ հաշվարկների իրականացման նպատակով: Ընկերությունը հակադարձում է՝ պատճառը լոկ քաղաքական էր: Նշենք, որ «J57» երկնաքերի շինարարության ընթացքում ևս պետության միջամտությունն է զգացվել: Բանն այն է, որ ըստ նախնական նախագծի՝ երկնաքերը պետք է ունենար 97 հարկ, սակայն հարկերի քանակը կրճատվել է մոտակայքում տեղակայված օդանավակայանի պատճառով:

Երբ դեռևս 1884 թ-ին ամերիկացի ճարտարագետ Վիլիամ Լե Բարոն Ջեննին (William Le Baron Jenney) նախագծեց առաջին երկնաքերը, ոչ ոք չէր հավատում, որ կգա մի ժամանակ, երբ ճարտարապետները իրենց հայացքը շինարարական ավանդական եղանակներից կշեղեն դեպի ոչ ավանդականը: Բայց արի ու տես, որ այսօր շատ ճարտարապետներ նախատեսում են շինարարության ընթացքում օգտագործել այլընտրանքային շինանյութ և ամբողջ աշխարհում կառուցել փայտյա երկնաքերեր: Վերջիններս համոզված են, որ փայտը կարող է փոխարինել ցեմենտին ու պողպատին՝ դառնալով մասսայական օգտագործման շինանյութ: Օրերս «Ռյուդիգեր Լայներ և Փարթներս» (Rüdiger Lainer and Partner) ճարտարապետական ընկերությունը հանրությանն է ներկայացրել նոր փայտյա երկնաքերի նախագիծ, որը շինարարության ավատից հետո հավակնում է դառնալ ամենաբարձրն աշխարհում: Նոր հայտարարված 84 մետր բարձրությամբ «ՀոՀո» (HoHo) երկնաքերը կկառուցվի Վիեննայի «Սիսթադ Էսփըրն» (Seestadt Aspern) շրջանում: 24 հարկանի երկնաքերում կտեղակայվեն հյուրանոց, բնակարաններ, ռեստորան, առողջարանային համալիր և գրասենյակներ: Ըստ նախնական տվյալների՝ երկնաքերի կառուցվածքի 76 տոկոսը կկառուցվի փայտից, ինչը հնարավորություն կտա կրճատել մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի հսկայական ծավալներ: Կոլումբիական Համալսարանի հետազոտության տվյալներով, բետոնի արտադրության ժամանակ մթնոլորտ է արտանետվում հսկայական քանակությամբ ածխաթթու գազ: Ինչպես ապացուցում է հետազոտությունը, այս շինանյութի արտադրության ընթացքում մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի ծավալները կազմում են ընդհանուր արտանետումների 5 տոկոսը: Պողպատից ու բետոնից կառուցված նույնանման շինության համեմատությամբ փայտյա շինությունը հնարավորություն կտա կրճատել մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի քանակը 2800 տոննայով: Ինչպես գրում է The Guardian պարբերականը, նախագծի հեղինակներից Քերոլայն Պալֆին (Caroline Palfy) բացատրել է, որ այսօր շատ կարևոր է ոչ ավանդական մտածելակերպը: Փայտը որպես շինանյութ օգտագործվել է դարեր շարունակ, և այսօր էլ այն կարող է ծառայել իբրև իդեալական շինանյութ: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր փայտյա երկնաքերը «ֆորտեն» (Forte) գտնվում է Մելբուրնում: 32 մետր բարձրությամբ երկնաքերի շինարարությունն ավարտվել է 2012 թ-ին: Մյուս հանրությանը քաջ ծանոթ փայտյա երկնաքերը գտնվում է Լոնդոնում: 9 հարկանի «Ստադաուս» (Stadthaus) բնակելի շենքը կառուցել է ճարտարապետ Մյուրեյ Գրովը (Murray Grove): 30 մետր բարձրությամբ շինությունը կառուցված է բացառապես փայտից՝ փայտից են անգամ սանդուղքները: Նախորդ 4 տարիներին ևս 2 փայտյա երկնաքերի նախագիծ է ներկայացվել հանրության: Այսպես՝ 2012 թ-ին ճարտարապետ Մայքլ Գրինը հայտարարեց Վանկուվերում 30 հարկանի փայտյա երկնաքեր կառուցելու պլանների մասին: 2 տարի անց նորվեգական «Բերգեն և Օմեգն բիլդինք սըսայեթի» (Bergen и Omegn Building Society) ընկերությունը նույնպես ներկայացրեց փայտյա երկնաքերի նախագիծ, որն անվանակոչեց «Դը Թրի» (The Tree) :