Այն, որ աշխարհի խոշորագույն նավթային պահուստներն ունեցող Մերձավոր Արևելքը սկսել է նախապատվություն տալ էներգիայի վերականգնվող աղբյուրներին, կարող է անիմաստ թվալ, սակայն փաստն այն է, որ անցած ամիս Արաբական Միացյալ Էմիրությունների նախագահ շեյխ Խալիֆա բեն Զայեդ ալ Նահայանը (Sheikh Khalifa bin Zayed Al Nahyan) պաշտոնապես բացել է աշխարհի խոշորագույն «Կենտրոնացված արևային էներգիայի էլեկտրակայանը» (concentrated solar power plant (CSP))` «Շամս 1»-ը (Shams 1): Նոր էլեկտրակայանը, որի բյուջեն կազմել է 600 մլն ԱՄՆ դոլար և որի կառուցման համար անհրաժեշտ է եղել 3 տարի, նախագծել է «Շամս» էներգետիկ ընկերությունը (Shams Power Company): «Շամս 1» էլեկտրակայանի մակերեսը կազմում է 2.5 մլն քառակուսի մետրը, ինչը համարժեք է 285 ֆուտբոլային դաշտերի համագումարին: Ինչպես պնդում է էլեկտրակայանի սեփականատեր «Մասդար» (Masdar) ընկերությունը, վերջինս այնքան էներգիա կարտադրի, որը կբավարարի 20 հազար տների էլեկտրականության պահանջները: Բացի այդ, ըստ նախնական տվյալների՝ այս էլեկտրակայանը կկասեցնի տարեկան 175 հազար տոննա ածխաթթու գազի արտանետումը, ինչը համարժեք է 1.5 մլն ծառ տնկելուն, կամ էլ 15 հազար ավտոմեքենա շահագործումից հանելուն: Չնայած Աբու-Դաբին հսկայական ներդրումներ է կատարել այս նախագծում, այնուամենայնիվ «Շամս» էներգետիկ ընկերության ղեկավարները համոզված են, որ երկրի վերականգնվող էներգիայի հիմնական չափաբաժինը կպատկանի արևային ֆոտոէլեկտրիկ համակարգերին, քանի որ դրանք ավելի մատչելի են և շինարարության համար ավելի կարճ ժամանակ է պահանջվում: Բացի այդ այն նաև լայն աշխարհագրական տեղակայման ընտրություն ունի, քանի որ կարելի է կառուցել տարբեր վայրերում: Բնապահպանության տեսանկյունից իհարկե շատ լավ է, որ նավթային պաշարներով այդքան հարուստ տարածաշրջանը ավելացնում է իր վերականգնվող էներգիայի պոտենցիալը: «Մասդար» ընկերության գործադիր տնօրեն Սուլթան Ահմեդ Ալ Ջաբերի (Sultan Ahmed Al Jaber) խոսքերով, Մերձավոր Արևելքը կանգնած է վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների ոլորտում խոշորագույն ներդրումներ կատարելու շեմին, իսկ «Շամս 1» նախագիծը ապացուցում է արևային էլեկտրակայանների տնտեսական և բնապահպանական առավելությունները:

Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգի պլանավորման նախարար Մեթյու Գայը (Matthew Guy) հաստատել է 388 մետր բարձրությամբ «Ավստրալիա 108» (Australia 108) բնակելի աշտարակի շինարարության նախագիծը Մելբուրնում, որը կառուցվելուց հետո կդառնա հարավային կիսագնդի ամենաբարձր աշտարակը: Մեթյու Գայը հաստատել է նախագիծը, ի հեճուկս Մելբուրնի քաղաքային խորհրդի հակադրումներին, ովքեր վախենում են, որ նոր աշտարակի շինարարությունը ստվեր կգցի քաղաքի խոշորագույն հուշահամալիրներից մեկի՝ «Հիշատակի սրբավայրի» (Shrine of Remembrance) վրա: «Ավստրալիա 108»-ը կներառի 600 բնակարան, քաղաքի ամենաբարձր հյուրանոցը և ռեստորաններ 84-րդ հարկում, որը տեսականորեն կլողա օդի մեջ: 108 հարկանի շենքը կդառնա աշխարհի 18-րդ ամենաբարձր աշտարակը: Նորագույն երկնաքերը նախագծել է հունական ծագումով ավստրալիացի ճարտարապետ Նոնդա Կաթսալիդիսը (Nonda Katsalidis): Նա բացատրել է, որ աշտարակը հնարավոր կլինի կառուցել արագ, ընդամենը 4 տարում, քանի որ շինարարության ժամանակ կօգտագործվի «հավաքովի կառուցվածքներ»: Այսօր հարավային կիսագնդի ամենաբարձր աշտարակը համարվում է «Քյու 1 Աշտարակ»-ը (Q1 Tower), որը նույնպես գտնվում է Ավստրալիայում: 323 մետր բարձրությամբ աշտարակը շահագործման է հանձնվել 2005 թ-ին: Իսկ ահա Մելբուրնում ռեկորդակիրը համարվում է 297 մետր բարձրությամբ «Էվրիկա Աշտարակը» (Eureka Tower):

Ամեն անգամ, երբ Դուբայը որոշում է ինչ-որ բան կառուցել, ապա սպասումներն այնպիսին են, որ նոր ծրագիրը կլինի ավելի մեծ և գեղեցիկ քան նախկինները: Եվ այսպես՝ Դուբայում կառուցված հերթական լայնածավալ նախագիծը՝ «Դուբայի հրաշքների այգին» (Dubai Miracle Park) բացել է իր դռները: Աշխարհի ծաղիկների ամենամեծ այգին ունի ավելի քան 70 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերես և շուրջ 4 կիլոմետր երկարությամբ ճեմուղիներ: Այգում հավաքված են ավելի քան 45 տեսակի 45 մլն ծաղիկներ, որոնցից շատերն առաջին անգամ են բերվել Պարսից ծոց: Նշենք, որ այգին արդեն ստացել է «բազմագույն օազիս» ոչ պաշտոնական անվանումը, քանի որ վերջինիս տարածքում կան մոտ 60 գուներանգների ծաղիկներ: Այգու ամենահայտնի ցուցանմուշը դարձել է կենդանի ծաղիկներից պատրաստված ԱՄԷ-ի հիմնադիր շեյխ Զայեդ բեն Սուլթան Ալ Նահյանի (Sheikh Zayed ben Sultan Al Nahyan) դիմանկարը՝ շրջապատված ծաղիկներից պատրաստված 7 հսկայական սրտերով, որոնք խորհրդանշում են երկրի 7 էմիրությունները: Այգին նպատակ ունի համաշխարհային հռչակ ստանալ իր 10 մետր բարձրությամբ ու 144 քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով ծաղկային բուրգի և 3 մետր բարձրությամբ ծաղկե պարսպի շնորհիվ: Ի դեպ, այս պարիսպը, որի երկարությունը հասնում է կիլոմետրի, շուտով կարող է հայտնվել Գինեսի ռեկորդների գրքում: Նշենք, որ նախագծի երկրորդ փուլի շինարարությունը, որը նախատեսում է առևտրային տարածքների, ռեստորանների, հուշանվերների խանութների, ավտոկայանատեղիի և այլնի կառուցում, կսկսվի այս տարվա կեսերին:

Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Ջեդդայում կառուցվելիք աշխարհի ամենաբարձր շենքի նախագծի իրականացումը կկառավարեն «Մեյս» (Mace) և «ԻՍի Հարրիս» (EC Harris) ընկերությունները համատեղ: Նշենք, որ հենց այս նույն խումբն է իրականացրել արևմտյան Եվրոպայի ամենաբարձր շենքի՝ 310 մետր բարձրությամբ լոնդոնյան «Բեկոր» աշտարակի շինարարությունը: Բացի վերոնշյալ 2 ընկերություններից «Թագավորության աշտարակ» (Kingdom Tower) անմիջական շինարարությամբ կզբաղվի Օսամա բեն Լադենի ընտանիքին պատկանող «Բեն Լադեն Գրուփ» (Bin Laden Group) ընկերությունը, իսկ ծրագրի նախագծման աշխատանքներն իրականացնում է ներկայիս ամենաբարձր «Բուրջ Խալիֆա» աշտարակի ճարտարապետ Էդրիան Սմիթի (Adrian Smith) գլխավորած Adrian Smith + Gordon Gill Architecture ընկերությունը: Ըստ նախնական տվյալների ծրագրի երկար սպասված շինարարական աշխատանքները կսկսվեն այս տարվա վերջին և կավարտվեն 5 տարի անց, իսկ որպես նախագծի անմիջական ներդրող հանդես կգա արքայազն Ալվալիդ բին Թալալին (Prince Alwaleed bin Talal) պատկանող «Ջեդդա Էքոնոմիք» (Jeddah Economic) ընկերությունը: «Թագավորության աշտարակ» նախագծի մասին հայտարարվել է դեռևս 18 ամիս առաջ , բայց շինարարության մեկնարկը անընդհատ հետաձգվում է: Համաձայն ծրագրի հեղինակների տարածած հաղորդագրությունների՝ աշտարակի բարձրությունը կկազմի ավելի քան 1000 մետր, իսկ ընդհանուր մակերեսը՝ 500 հազար քառակուսի մետր, որտեղ կլինեն էլիտար բնակարաններ, 5-աստղանի հյուրանոց, գրասենյակներ և դիտահարթակ: Նախագծի ընդհանուր բյուջեն գնահատվում է 1.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Ընդ որում, այս աշտարակը 80 հազար բնակչի համար նախատեսված «Թագավորության քաղաք» լայնամաշստաբ նախագծի միայն մի մասն է կազմում: Նշենք, որ այսօր բացի Kingdom Tower աշտարակից ևս 3 նախագիծ հավակնում են աշխարհի ամենաբարձր շենքը դառնալու տիտղոսին: Անցած տարվա սկզբին ադրբեջանական ԶԼՄ-ները հայտարարություն տարածեցին, որ իրենց երկիրն է դառնալու աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերի հայրենիքը: Համաձայն այդ տեղեկատվության՝ Ադրբեջանում իրականացվող «Կասպյան կղզի» (Caspian Island) նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է կառուցել 1050 մետր բարձրությամբ երկնաքեր: Իսկ մի քանի որ առաջ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների անշարժ գույքի ոլորտում խոշորագույն «Աբու Դաբի Գրուփ» (Abu Dhabi Group) ընկերությունը և Պակիստանի անշարժ գույքի մագնատ Մալիկ Ռիազը (Malik Riaz) 45 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ պայմանագիր են ստորագրել, որը ենթադրում է լայնածավալ շինարարական աշխատանքների իրականացում` այդ թվում աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի կառուցումը Պակիստանի Կարաչի քաղաքում : Բայց ամենասենսացիոն հայտարարությունը կրկին Չինաստանինն է: Արդեն այս տարվա օգոստոսին չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերությունը հայտարարեց, որ Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում նախատեսում է ընդամենը 7 ամսում կառուցել 220 հարկանի և 838 մետր բարձրությամբ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը:

Արաբական Միացյալ Էմիրությունների անշարժ գույքի ոլորտում խոշորագույն «Աբու Դաբի Գրուփ» (Abu Dhabi Group) ընկերությունը և Պակիստանի անշարժ գույքի մագնատ Մալիկ Ռիազը (Malik Riaz) 45 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ պայմանագիր են ստորագրել, որը ենթադրում է լայնածավալ շինարարական աշխատանքների իրականացում` այդ թվում աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի կառուցումը Պակիստանի Կարաչի քաղաքում: Ըստ նախնական տվյալների՝ Կարաչի քաղաքում կկառուցվի աշխարհի ամենաբարձր շենքը: Նախագծի մանրամասները չեն հայտարարվում, մասնավորապես՝ հայտնի չեն շինության բարձրությունը, դիզայնը և ժամկետները: Բացի այդ նոր նախագիծը ենթադրում է մի շարք ենթածրագրերի իրականացում՝ «Մարզական Քաղաք» (Sports city), «Ուսումնական Քաղաք» (Educational City), «Բժշկական Քաղաք» (Medical City), «Միջազգային Քաղաք» (International City) և «Տեղեկատվական քաղաք» (Media City): Ընդ որում, այստեղ կկառուցվի նաև աշխարհի 7 հրաշալիքների կրկնօրինակները: Նախագծի հեղինակների խոսքերով նոր ծրագիրը 2.5 մլն աշխատատեղ կստեղծի, ինչպես նաև կխթանի ավելի քան 55 ոլորտների զարգացումը՝ ցեմենտի, աղյուսի, երկաթի, պողպատի, ապակու և այլնի արտադրություն: Տվյալ նախագծի տարբերակիչ հատկանիշն այն է, որ նախատեսում է ծովի ջրի օգտագործումն էլեկտրաէներգիայի արտադրության նպատակով: Բացի այդ կկառուցվի նաև ջրի մշակման գործարան, որը ծովի ջուրը կվերածի խմելու ջրի: Նշենք, որ այսօր 3 նախագիծ հավակնում են աշխարհի ամենաբարձր շենքը դառնալու տիտղոսին: Անցած տարվա օգոստոսին Սաուդյան Արաբիայի արքայազն, միլիարդատեր Ալվալիդ իբն Թալալը (Alwaleed bin Talal) և երկրի խոշորագույն կառուցապատող Բեն Լադեն Գրուփ (Bin Laden Group – հիմնված է աշխարհի, արդեն հանգուցյալ, համար 1-ին ահաբեկչի հոր կողմից) ընկերությունը համաձայնագիր են ստորագրել՝ Կարմիր ծովի ափին գտնվող Ջեդդա քաղաքում կառուցել 1.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը: Անցած տարվա սկզբին ադրբեջանական ԶԼՄ-ները հայտարարություն տարածեցին, որ իրենց երկիրն է դառնալու աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերի հայրենիքը: Համաձայն այդ տեղեկատվության՝ Ադրբեջանում իրականացվող «Կասպյան կղզի» (Caspian Island) նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է կառուցել 1050 մետր բարձրությամբ երկնաքեր: Բայց ամենասենսացիոն հայտարարությունը կրկին Չինաստանինն է: Արդեն այս տարվա օգոստոսին չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերությունը հայտարարեց, որ Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում նախատեսում է ընդամենը 7 ամսում կառուցել 220 հարկանի և 838 մետր բարձրությամբ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը : Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարությունն արդեն կսկսվի այս տարվա նոյեմբերին: