Յուրաքանչյուր ոք, ով այս կամ այն չափով բախվել է ծովի մակարդակի բարձրացմանը, ամենայն հավանականության մտածել է ձեռք բերել լողացող տուն: Շուտով Լոնդոնի բնակիչներին նման հնարավորություն կընձեռնվի: Անգլիայի առաջին լողացող ավանը կնախագծի «ԴիԱրԷմԷմ Արքիթեքթս» (DRMM Architects) ճարտարապետական ընկերությունը, որը հաղթել է «Ռոյալ Դոքս» (Royal Docks) նախագծի համար հայտարարված մրցույթում: Կառուցապատումը կիրականացվի «Էմիրեյթս Էյրլայն» (Emirates Airline) ճոպանուղուց արևելք, 60 հազար քառակուսի կիլոմետր ջրային մակերեսի վրա: Ինչպես հայտարարել է Լոնդոնի քաղաքապետ Բորիս Ջոնսոնը, նախագծի շինարարության համար ստեղծվել է կոնսորցիում, որի մեջ միավորվել են 3 ընկերություններ` «ԴիԱրԷմԷմ Արքիթեքթս» ճարտարապետական բյուրոն, «Կարիլլիոն-Իգլու Ջենեսիս» (Carillion Igloo Genesis) կառուցապատող ընկերությունը և «Բուրո Հափփոլդ» (Buro Happold) ճարտարագիտական ընկերությունը: Չնայած լողացող բնակավայրերը դեռևս նորություն են Անգլիայի համար, ամողջ Եվրոպայում, հատկապես Նիդեռլանդներում, դրանք լայն տարածում ունեն: Այս երկրում ճարտարապետները վաղուց արդեն կառուցում են լողացող շինություններ: ի դեպ, «Ռոյալ Դոքս» անվանումը ստացած նախագիծը կկառուցվի Ամստերդամի մոտակայքում կառուցված «Իժբուրգ» (Ijburg) լողացող կառուցապատման փորձի հիման վրա: Նմանատիպ 2 նախագիծ էլ պետք է իրականացվի Շոտլանդիայում: Դրանցից առաջինը, որը պետք է սնուցվի ամբողջությամբ արևային էներգիայով, նախատեսվում է կառուցել Էդինբուրգում, իսկ մյուս նախագիծը, 50 մլն ԱՄՆ դոլար բյուջեյով, պետք է իրականացվի Գլազգո քաղաքի «Գիտական կենտրոնի» մոտակայքում: Ըստ նախնական տվյալների` լողացող ավանում կլինեն 50 տուն, ինչպես նաև ռեստորաններ, բարեր, գրասենյակներ, մթերային շուկա, հանդիսությունների սրահ, լողավազան և սահադաշտ: Ինչպես պնդում են նախագծի հեղինակները, բնակավայրն ամբողջությամբ կլինի լողացող` իր քայլուղիներով, բնակելի և ոչ բնակելի կառույցներով: «Կարիլլիոն-Իգլու Ջենեսիս» ընկերության նախագահ Քրիս Բրաունի (Chris Brown) խոսքերով, այս լողացող տների ապագա սեփականատերերը կարող են անմիջական մասնակցություն ունենալ իրենց բնակարանների շինարարության ընթացքին և իրենք որոշեն վերջինիս դիզանը: Ի դեպ, այս տարվա Վենետիկյան բիեննալի ժամանակ «ԴիԱրԷմԷմ Արքիթեքթս» ճարտարապետական բյուրոյի անդամ Ալեքս դե Ռիյքի (Alex de Rijk) հրապարակած հետազոտությունը նվիրված էր լողացող կառույցներին: Այստեղ նա ներկայացնում է, որ Լոնդոնում կառուցվելիք հավաքովի լողացող տները կունենան այն նույն բետոնե հիմքերը, ինչ իրականացվել է հոլանդական «Իժբուրգ» նախագիծում: Նշենք նաև, որ ինչպես տների, այնպես էլ մյուս կառույցների պատրաստումը կիրականացվի այլ վայրում, որտեղից այնուհետև կտեղափոխվի շինհրապարակ վերջնաման մոնտաժման:
Չնայած այն փաստին, որ Դուբայն այսօր համարվում է աշխարհի խոշորագույն առևտրային կենտրոնի հայրենիքը (Dubai Mall), այնուամենայնիվ սա դեռ բավարար չէ: Դուբայի իշխանություններն օրերս ներկայացրել են նոր, ավելի խոշոր առևտրային կենտրոնի նախագիծ, որն իր չափսերով էականորեն կգերազանցի նախորդ տիտղոսակրին: Ըստ նախնական տվյալների` «Աշխարհի առևտրային կենտրոն» (Mall of the World) անվանումը ստացած նախագիծը կլինի ջերմակառավարվող յուրօրինակ «հետիոտնային քաղաք»: 4.5 մլն քառակուսի մետր մակերեսով մեգանախագիծը կկառուցվի «Համաշխարհային ցուցահանդես 2020»-ին (World Expo 2020) ընդառաջ և իր մեջ կներառի աշխարհի խոշորագույն առևտրային կենտրոնը, աշխարհի խոշորագույն ընտանեկան զվարճանքների փակ այգին, և 280 հազար քառակուսի մետր մակերեսով առողջարանային համալիր: Նշենք նաև, որ այս յուրօրինակ նախագծի բյուջեն գնահատվում է 6.8 մլրդ ԱՄՆ դոլար, իսկ ֆինանսավորումն ու շինարարությունն էլ նախատեսվում է իրականացնել մի քանի փուլերով: Նախագծի ներկայացման ժամանակ Դուբայի կառավարիչ շեյխ Մուհամեդ բին Ռաշիդ Ալ Մակթումը հայտարարել է, որ ինչպես և խոստացել էր, Դուբայը պետք է վերափոխի մշակութային, զբոսաշրջիկային և տնտեսական խոշորագուն կենտրոնի տարածաշրջանում բնակվող ավելի քան 2 մլրդ բնակչության համար: Այժմ շեյխ Մուհամեդն ամեն ինչ անում է իր առջև դրված նպատակի իրականացման համար: Ինչպես պնդում են նախագծի հեղինակները, այս նոր կենտրոնը տարեկան Դուբայ կբերի հավելյալ 180 մլն զբոսաշրջիկների, ինչպես նաև կնպաստի ընտանեկան զբոսաշրջության զարգացմանը: Ինչպես վերը նշվեց, այս յուօրինակ «բաց քաղաքում» կկառուցվի մոտ 743 հազար քառակուսի մակերեսով աշխարհի խոշորագույն առևտրային կենտրոնը, մոտ 100 հյուրանոց, որոնք զբոսաշրջիկներին կառաջարկեն 20 հազար սենյակ: Առևտրային կենտրոնը կլինի ջերմակառավարվող և իր մեջ կպարունակի 7 կիլոմետր երկարության առևտրային զբոսուղի: Այստեղ կտեղակայվի նաև աշխարհի խոշորագույն ընտանեկան զվարճանքների կենտրոնը` ծածկված հսկայական ապակե տանիքով, որը հնարավոր կլինի բացել ձմռանը: Կենտրոնում կգործի նաև մշակութային թաղամաս, որտեղ կկառուցվի Դուբայի խոշորագույն հանդիսությունների սրահը նախատեսված 15 հազար անձի համար:
Սինգապուրյան «ՍիԴիԷլ» (CDL) ընկերության «Թրի Հաուս» (Tree House) շենքը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում է` կառուցելով աշխարհի խոշորագույն ուղղահայաց այգին: Շինության կանաչ պատի մակերեսը կազմում է 2289 քառակուսի մետր, ինչը հնարավորություն է տալիս տարեկան խնայել մոտ 500 հազար ԱՄՆ դոլար էներգիայի և ջրի օգտագործման ոլորտում: Ի դեպ, «ՍիԴիԷլ» ընկերությունը այս նախագծի շինարարության տենդերը շահել է 2009 թ-ին, իսկ շինարարությունը ավարտվել է 2013 թ-ին: 24 հարկանի «Թրի Հաուս» բնակելի շենքը գտնվում է Սինգապուրի խաղաղ անկյունում` 23-րդ թաղամասում (District 23): Աշխարհի խոշորագույն ուղղահայաց պատով կոնդոմինիումում տեղադրված են այնպիսի «կանաչ» տեխնոլոգիաներ, ինչպիսիքն են ջերմապաշտպանիչ պատուհաններ, շարժման սենսորներ, որոնք ավտոմատ կերպով միացնում են լուսավորությունը: Բացի այդ, կառուցված ուղղահայաց այգին նվազեցնում է ածխաթթու գազի և վնասակար այլ արտանետումների ազդեցությունը բնական կլանման եղանակով, ինչպես նաև նվազեցնում է ջերմության կլանումը շենքի պատերից, ինչը հնարավորություն է տալիս 15-30 տոկոսով նվազեցնել էներգիայի օգտագործումը:
Բրիտանական «Չեթվուդ Արքիթեքթս» (Chetwood Architects) ընկերությունը հանրությանն է ներկայացրել Չինաստանի Ուհան քաղաքում կառուցվելիք զույգ երկնաքերերի նախագիծը, որոնք շինարարության ավարտից հետո կդառնան ամենաբարձր զույգ երկնաքերերը աշխարհում: Ինչպես նշվում է ընկերության կայքում, այս նորագույն երկնաքերերում կտեղադրվեն քամու տուրբիններ, արևային վահանակներ, բնական օդափոխության և անձրևաջրեր հավաքող համակարգեր: «Փյունիկ Աշտարակներ» (Phoenix Towers) նախագիծը ծնունդ է առել 2 ընկերությունների`«Չեթվուդ Արքիթեքթսի» և «ՀյուՅան Գրուփի» (HuaYan Group) համագործակցության արդյունքում: Ըստ նախնական տվյալների` այն կկառուցվի Ուհան քաղաքի լճում գտնվող կղզու 47 հեկտար մակերեսի վրա: Ինչպես ենթադրվում է, զույգ երկնաքերերի բարձրությունը կկազմի 1000 մետր և կմրցակցի ներկայումս կառուցվող «աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի» տիտղոսին հավակնով Kingdom Tower-ի հետ:: Ի դեպ, ճարտարապետական խումբը ոգեշնչվել է Փյունիկի չինական խորհրդանիշից, որն իր մեջ ներառում է կնոջ և տղամարդու էությունների հավասարությունը: Այսպես, ճարտարապետները նախագծել են 2 անկախ աշտարակներ, որոնք սակայն կապված են միմյանց` «տղամարդ» աշտարակը վերականգնվող էներգիայով սնուցում է «կին» աշտարակին:
14-րդ միջազգային Վենետիկյան ճարտարապետական Բիենալի ժյուրին ավարտել է քվեարկությունը և արդեն հայտնի են «Ոսկյա և Արծաթյա առյուծների» դափնեկիրները: Այսպես` Բիենալի գլխավոր մրցանակը` «Ոսկյա առյուծը» ստացել է Կորեայի “Crow’s Eye View: The Korean Peninsula” («Ագռավի թռիչքի բարձրությունից. Կորեական թերակղզի») անունը կրող տաղավարը: Ինչպես նշել է ժյուրին, կորեացի մասնագետներին հաջողվել է «սառը պատերազմով» տարանջատված Կորեական թերակղզում և փոփոխված քաղաքական մթնոլորտում ներկայացնել նոր և հարուստ գիտելիքներ ճարտարապետության զարգացման մասին: Ցուցահանդեսի երկրորդ մրցանակին` «Արծաթե առյուծին» արժանացել է Չիլիի տաղավարը, որը կրում է «Մոնոլիտ հակասություններ» (Monolith Controversies) անվանումը: Ժյուրին բացատրել է, որ ուշադրություն է դարձրել այս տաղավարին այն պարզ պատճառով, որ այստեղ հիմնական շեշտը դրված է հավաքովի պանելային պատի վրա, որը ժամանակակից ճարտարապետության կենտրոնական բաղկացուցիչներից է: Բացի այս 2 դափնեկիրներից ևս 3 ազգային տաղավար արժանացել են այսպես կոչված «Հատուկ ուշադրություն» (Special Mention) մրցանակին, որոնք են Ռուսաստանը, Կանադան և Ֆրանսիան: Նշենք, որ 14-րդ ճարտարապետական ցուցահանդեսին մասնակցում է նաև Հայաստանը: Մեր տաղավարը կոչվում է «Երազանքների մայրաքաղաք» (The Capital of Desires) և նվիրված է Երևանին: Վենետիկյան ցուցահանդեսին հայկական կողմի կորդինատոր Արև Սամուելյանը հայտնում է, որ Հայաստանն արդեն 6-րդ անգամ է մասնակցում այս ցուցահանդեսին: Այս տարի հայտնի 2 ղեկավար են հրավիրվել հայկական կողմի տաղավարի ներկայացման համար, ովքեր են Ռուբեն Արևշատյանը և Ավստրիայից Գեորգ Շելհամմերը: Ինչպես պնդում է Ռուբեն Արևշատյանը, մեր տաղավարում ներկայացված են հայկական 20-րդ դարի արդի ճարտարապետության 3 հիմնարար դպրոցները: Առաջինը, բնականաբար «Թամանյանական դպրոցն» է, որը ոճային տեսանկյունից սովորաբար չի դիտարկվում որպես արդիական ուղղություն կամ մտածողություն: Երկրորդ փուլը «Կառուցողական դպրոցն» է, որն ճարտարապետության մեջ առաջին տեղ է մղում սոցիալական ոլորտը, այդ իսկ պատճառով համարվում է «Թամանյանական դպրոցի» հակադիր ուղղություն: Իսկ երրորդ դպրոցը դա Երկրորդ Համաշխարհային Պատերզամից հետո Ռաֆայել Իսրաեյլյանի կողմից ստեղծված դպրոցն է: Այս 3 ուղղությունների արժեքն այն է, որ վերջիններս հիմնված են գլոբալ գաղափարների վրա` ինչպես պետք է զարգանա երկիրը, ազգը և հասարակությունը: Ցուցահանդեսի շրջանակներում հայկական կողմը ներկայացրել է ինչպես ավարտուն աշխատանքներ, այնպես էլ նախագծված և թղթին մնացած յուրօրինակ նախագծեր: Ներկայացված նախագծերի շարքում առանձնացնենք Ալեքսանդր Թամանյանի անվան Օպերայի և Բալետի թատրոնի շենքը, Իսրայելյանի Հյուսիսային պողոտային նախագիծը և Միքայել Մազմանյանի «Աշխատանքի Պալատ» նախագիծը: Ճարտարապետական 14-րդ Բիենալը այցելուների առջև բացվել է հունիսի 7-ին: Այն այս տարի անց է կացվում «Հիմքեր» (Fundamentals) նշանաբանով: Հատկանշական է, որ այս տարի Բիենալի ընթացքում չենք տեսնի ճարտարապետական նորագույն նախագծեր կամ լուծումներ, փոխարենը փորձագետները տարբեր երկրներից փորձել են ներկայացնել իրենց տեսակետը` ինչպես է նախորդ 100-ամյակում զարգացել ճարտարապետությունը, և ինչպես վարվենք այսօր: Նշենք, որ վենետիկյան Բիենալը անց է կացնում 2 տարին մեկ անգամ: Այս տարի Բիենալը հանրության առաջ բաց կլինի հունիսի 7-ից նոյեմբերի 23-ը: 14-րդ Բիենալի ղեկավարն այս տարի հոլանդացի ճարտարապետ «Պրիտցկերյան մրցանակի» դափնեկիր Ռեմ Կուլխասն է: Ցուցահանդեսի թեման` «Կլանող արդիականություն` 1914-2014թթ» (Absorbing Modernity 1914-2014), նա հայտարարել էր վաղուց` առաջարկելով ազգային տաղավարներին արտահայտվել մեկ ընդհանուր թեմայի շուրջ: Այս տարվա ցուցահանդեսի նորամուծությունն այն է, որ տաղավարների ղեկավարներին առաջարկվել է ուսումնասիրել ոչ թե ժամանակակից ճարտարապետությունը, այլ հետ գնալ անցյալ և գնահատել` ինչպես է 100 տարվա ընթացքում գլոբալ արդիականությունը կարողացել փոխարինել յուրօրինակ ազգային ոճերը:
