Բրիտանացի հայտնի ճարտարապետ Դեյվիդ Չիպերֆիլդը կվերակառուցի Վենետիկի դատախազության պատմական շենքը, տեղեկացնում է The Dezeen ինտերնետային կայքը: Վերակառուցումից հետո 500 տարվա ընթացքում առաջին անգամ շինությունն իր դռները կբացի հանրության առաջ: Ըստ նախնական տվյալների՝ վերականգնման աշխատանքները նախատեսվում է ավարտել 2020 թվականին: Նախագծի բյուջեն չի բարձրաձայնվում, սակայն նշվում է, որ պատմական շինության սեփականատեր՝ ապահովագրական «Ջեներալի Գրուփ» (Generali Group) ընկերությունը բազմամիլիոնանոց ծրագիր է նախատեսել: Ուղիղ 5 դար շինությունը փակ է եղել հանրության համար և ծառայել է միայն քաղաքական գործիչներին ու արքայական ընտանիքի անդամներին: Սակայն վերականգնումից հետո այնտեղ անց կկացվեն արվեստի բնագավառի տարբեր ցուցահանդեսներ, սեմինարներ և միջոցառումներ: Ինչպես տեղեկացնում է The Dezeen պարբերականը, վերակառուցման նախագիծը ներառում է նաև Սուրբ Մարկոյի հրապարակի և Թագավորական այգիների միջև ընկած միջանցքի վերակառուցումը: Կվերականգնվի նաև Մեծ ջրանցքի ափին գտնվող այգին: Վերակառուցման աշխատանքները բավական բարդ են լինելու Վենետիկի յուրօրինակ դիրքի պատճառով: Բանն այն է, որ նախագծի համար անհրաժեշտ շինանյութը շինարարական ընկերությունը ստիպված է լինելու շինհրապարակ հասցնել միմիայն նավակներով: 12-րդ դարում կառուցված շինությունը գտնվում է Վենետիկի Կենտրոնական հրապարակի հյուսիսային կողմում: Սկզբնական երկհարկանի շինության այրվելուց հետո 1530-ական թվականներին վաղ Վերածննդի դասական ոճով նախագծվել ու կառուցվել է ներկայիս եռահարկ շինությունը:

14-րդ միջազգային Վենետիկյան ճարտարապետական Բիենալի ժյուրին ավարտել է քվեարկությունը և արդեն հայտնի են «Ոսկյա և Արծաթյա առյուծների» դափնեկիրները: Այսպես` Բիենալի գլխավոր մրցանակը` «Ոսկյա առյուծը» ստացել է Կորեայի “Crow’s Eye View: The Korean Peninsula” («Ագռավի թռիչքի բարձրությունից. Կորեական թերակղզի») անունը կրող տաղավարը: Ինչպես նշել է ժյուրին, կորեացի մասնագետներին հաջողվել է «սառը պատերազմով» տարանջատված Կորեական թերակղզում և փոփոխված քաղաքական մթնոլորտում ներկայացնել նոր և հարուստ գիտելիքներ ճարտարապետության զարգացման մասին: Ցուցահանդեսի երկրորդ մրցանակին` «Արծաթե առյուծին» արժանացել է Չիլիի տաղավարը, որը կրում է «Մոնոլիտ հակասություններ» (Monolith Controversies) անվանումը: Ժյուրին բացատրել է, որ ուշադրություն է դարձրել այս տաղավարին այն պարզ պատճառով, որ այստեղ հիմնական շեշտը դրված է հավաքովի պանելային պատի վրա, որը ժամանակակից ճարտարապետության կենտրոնական բաղկացուցիչներից է: Բացի այս 2 դափնեկիրներից ևս 3 ազգային տաղավար արժանացել են այսպես կոչված «Հատուկ ուշադրություն» (Special Mention) մրցանակին, որոնք են Ռուսաստանը, Կանադան և Ֆրանսիան: Նշենք, որ 14-րդ ճարտարապետական ցուցահանդեսին մասնակցում է նաև Հայաստանը: Մեր տաղավարը կոչվում է «Երազանքների մայրաքաղաք» (The Capital of Desires) և նվիրված է Երևանին: Վենետիկյան ցուցահանդեսին հայկական կողմի կորդինատոր Արև Սամուելյանը հայտնում է, որ Հայաստանն արդեն 6-րդ անգամ է մասնակցում այս ցուցահանդեսին: Այս տարի հայտնի 2 ղեկավար են հրավիրվել հայկական կողմի տաղավարի ներկայացման համար, ովքեր են Ռուբեն Արևշատյանը և Ավստրիայից Գեորգ Շելհամմերը: Ինչպես պնդում է Ռուբեն Արևշատյանը, մեր տաղավարում ներկայացված են հայկական 20-րդ դարի արդի ճարտարապետության 3 հիմնարար դպրոցները: Առաջինը, բնականաբար «Թամանյանական դպրոցն» է, որը ոճային տեսանկյունից սովորաբար չի դիտարկվում որպես արդիական ուղղություն կամ մտածողություն: Երկրորդ փուլը «Կառուցողական դպրոցն» է, որն ճարտարապետության մեջ առաջին տեղ է մղում սոցիալական ոլորտը, այդ իսկ պատճառով համարվում է «Թամանյանական դպրոցի» հակադիր ուղղություն: Իսկ երրորդ դպրոցը դա Երկրորդ Համաշխարհային Պատերզամից հետո Ռաֆայել Իսրաեյլյանի կողմից ստեղծված դպրոցն է: Այս 3 ուղղությունների արժեքն այն է, որ վերջիններս հիմնված են գլոբալ գաղափարների վրա` ինչպես պետք է զարգանա երկիրը, ազգը և հասարակությունը: Ցուցահանդեսի շրջանակներում հայկական կողմը ներկայացրել է ինչպես ավարտուն աշխատանքներ, այնպես էլ նախագծված և թղթին մնացած յուրօրինակ նախագծեր: Ներկայացված նախագծերի շարքում առանձնացնենք Ալեքսանդր Թամանյանի անվան Օպերայի և Բալետի թատրոնի շենքը, Իսրայելյանի Հյուսիսային պողոտային նախագիծը և Միքայել Մազմանյանի «Աշխատանքի Պալատ» նախագիծը: Ճարտարապետական 14-րդ Բիենալը այցելուների առջև բացվել է հունիսի 7-ին: Այն այս տարի անց է կացվում «Հիմքեր» (Fundamentals) նշանաբանով: Հատկանշական է, որ այս տարի Բիենալի ընթացքում չենք տեսնի ճարտարապետական նորագույն նախագծեր կամ լուծումներ, փոխարենը փորձագետները տարբեր երկրներից փորձել են ներկայացնել իրենց տեսակետը` ինչպես է նախորդ 100-ամյակում զարգացել ճարտարապետությունը, և ինչպես վարվենք այսօր: Նշենք, որ վենետիկյան Բիենալը անց է կացնում 2 տարին մեկ անգամ: Այս տարի Բիենալը հանրության առաջ բաց կլինի հունիսի 7-ից նոյեմբերի 23-ը: 14-րդ Բիենալի ղեկավարն այս տարի հոլանդացի ճարտարապետ «Պրիտցկերյան մրցանակի» դափնեկիր Ռեմ Կուլխասն է: Ցուցահանդեսի թեման` «Կլանող արդիականություն` 1914-2014թթ» (Absorbing Modernity 1914-2014), նա հայտարարել էր վաղուց` առաջարկելով ազգային տաղավարներին արտահայտվել մեկ ընդհանուր թեմայի շուրջ: Այս տարվա ցուցահանդեսի նորամուծությունն այն է, որ տաղավարների ղեկավարներին առաջարկվել է ուսումնասիրել ոչ թե ժամանակակից ճարտարապետությունը, այլ հետ գնալ անցյալ և գնահատել` ինչպես է 100 տարվա ընթացքում գլոբալ արդիականությունը կարողացել փոխարինել յուրօրինակ ազգային ոճերը:

245 մետր բարձրությամբ «Լույսի պալատ» (Palais Lumiere) երկնաքերը, որը պետք է կառուցվեր Վենետիկից 9.5 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Մարգերա շրջանում չի կառուցվելու: Հանրային և կառավարական ընդդիմությունը ստիպել է աշխարհահռչակ մոդելավորողին չեղյալ հայտարարել իր նախագիծը: Պիեռ Կարդենը և նախագծի ճարտարապետ Ռոդրիգո Բազիլիկատին (Rodrigo Basilicati) որոշել են չկառուցել 60 հարկանի «Լույսի պալատը»՝ առաջացած հսկայական բողոքի ալիքի ազդեցության տակ: 2012 թ-ի մարտին Վենետիկի կառավարությունը հաստատել էր 60 հարկանի երկնաքերի կառուցման նախագիծը: Ինչպես հայտարարել էր նախագծի գլխավոր ճարտարապետը, նախագծի չկայացման որոշումն անխուսափելի էր, քանի որ դրա պաշտոնական ներկայացումից հետո ավելի քան 2 տարի էր անցել, սակայն շինարարության պաշտոնական թույլտվություն դեռ չկար: Նախագծի շուրջ ընդդիմության գլխավոր ալիքը սկիզբ է առել 2012 թ-ին: Ընդիմադիրները գտնում են, որ ապակեպատ երկնաքերը համահունչ չէ վենետիկյան բնապատկերին: «Լույսի պալատ» երկնաքերը, որի շինարարությունը նախատեսվում էր ավարտել 2015 թ-ին, իրենից ներկայացնում էր բազմաֆունկցիոնալ համալիր, որտեղ առաջնահերթ կլինեին նորաձևության և դիզայնի քոլեջները, ցուցասրահները, ինչպես նաև տարածքներ սկսնակ գործարարների համար: Տարբեր հրապարակումների համաձայն՝ համալիրում կլինեին նաև բնակարաններ, գրասենյակներ, խանութ-սրահներ, ռեստորաններ, կինոդահլիճ, հյուրանոց, դիտահարթակներ, բաց և փակ լողավազաններ, անգամ հիվանդանոց:

Վենետիկի կառավարությունը հաստատել է «Լույսի պալատ» (Palais Lumiere)՝ 60 հարկանի երկնաքերի կառուցման նախագիծը, որի հեղինակը և հովանավորն է նորաձևության հայտնի ֆրանսիացի դիզայներ, ծագումով իտալացի Պիեռ Կարդենը: Այս մասին գրում է ճարտարապետության վերաբերյալ BDonline բրիտանական ինտերնետային պարբերականը: Նախատեսվում է, որ այս երկնաքերը կդառնա հսկայական նախագծի կենտրոնական լուծումը, որը պետք է իրականացվի պատմական քաղաքի հյուսիսային արվարձանում: Նշենք, որ Վենետիկի քաղաքապետ Լուկա Զայայի (Luca Zaia) խոսքերով, այս երկնաքերը Վենետիկի համար նույն արժեքը կունենա, ինչ «Էյֆելյան աշտարակը» Փարիզի համար: Աշտարակը նախատեսվում է կառուցել Վենետիկի Պորտո Մարգերա (Porto Marghera) կոչվող արդյունաբերական թաղամասում, 1.6 մլն քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով տարածքի կենտրոնական հատվածում: 244 մետր բարձրությամբ երկնաքերը կազմված կլինի 6 սկավառակներից, որոնք հավասար հեռավորությամբ տեղակայված կլինեն 3 տարբեր բարձրությունների հիմնասյուների վրա: Հայտնի է, որ շինությունն իրենից կներկայացնի բազմաֆունկցիոնալ համալիր, որտեղ առաջնահերթ կլինեն նորաձևության և դիզայնի քոլեջները, ցուցասրահները, ինչպես նաև տարածքներ սկսնակ գործարարների համար: Տարբեր հրապարակումների համաձայն՝ համալիրում կլինեն նաև բնակարաններ, գրասենյակներ, խանութ-սրահներ, ռեստորաններ, կինոդահլիճ, հյուրանոց, դիտահարթակներ, բաց և փակ լողավազաններ, անգամ հիվանդանոց: Ըստ նախնական տվյալների՝ բնակելի տարածքները կզբաղեցնեն 35 հազար, ռեստորաններն ու հյուրանոցը 25 հազար, իսկ գրասենյակային տարածքները 115 հազար քառակուսի մետր տարածք: Նշենք, որ ավտոկայանատեղին կզբաղեցնի 100 հազար քառակուսի մետր, իսկ ահա կանաչ տարածքները 600 հազար քառակուսի մետր տարածք:

Արդեն երկար տարիներ Վենետիկը դանդաղ ջրասույզ է լինում, սակայն նորագույն տեխնոլոգիաների օգնությամբ մասնագետները գտել են՝ ինչպես պահել քաղաքը Ադրեատիկ ծովի ալիքների վտանգից: Ինչպես տեղեկացնում է constructiondigital կայքը, Իտալիայի տրանսպորտի և ենթակառուցվածքների նախարարությունը, Վենետիկի ջրային խորհուրդը և տեղական շինարարական ընկերությունները համատեղ սկսել են իրականացնել MOSE ծրագիրը: Նշենք, որ այս ծրագրի մշակման հիմնական դրդապատճառներից են 1966 թ-ի հզոր ջրհեղեղը, ջրի մակարդակի անընդհատ բարձրացումը և հողի էրոզիայի հետևանքով առաջացող բազմաթիվ խնդիրները: Ծրագրի շրջանակներում արդեն սկսվել է 78 դարպասների շինարարությունը, որոնք տեղեկայվելու են քաղաքի՝ նախօրոք ցամաքեցված 3 ծոցերում: Ծրագիրը, որն իրականացնում է իտալական առաջատար շինարարական ընկերությունների Քոնսորզիո Վենեցիա Նուովա (Consorzio Venezia Nuova) խումբը, աշխատելու է հետևյալ կերպ: Տեղատվության ժամանակ դարպասները լինելու են ծովածոցի հատակին՝ ջրով լեցուն վիճակում: Երբ նախազգուշացվի հնարավոր ջրհեղեղի մասին, ջրի հատակին գտնվող դարպասները դատարկվելու են ջրից օդի ճնշման ազդեցության տակ և արդյունքում վեր են բարձրանալու և փակելու են ծովածոցի մուտքը: Տեղատվության ժամանակ այս արգելքները, կրկին լցվելով ջրով, իջնելու են հանգստանալու ջրի հատակը: Կայքի տվյալներով՝ այս նախագծի բյուջեն կազմում է 6.7 մլրդ ԱՄՆ դոլար, և կառավարությունը մտադիր է այն շահագործման հանձնել մինչև 2014 թ-ը: Նշենք, որ ծրագրի իրականացման հարցում իշխանությունների և բնապահպանների կարծիքները բաժանվել են: Առաջինները գտնում են, որ ծրագիրը կօգնի քաղաքացիներին պահպանել իրենց քաղաքն ու փողոցները ջրասույզ լինելուց, իսկ բնապահպանների կարծիքով արհեստական դարպասները կխախտեն ծովածոցի զգայուն էկոհամակարգը: