Լոռու մարզի տնտեսության զարգացմանը նպաստող գերակա ճյուղերից մեկը զբոսաշրջությունն է: Լոռու մարզպետարանի տվյալներով՝ 2017 թվականին մարզ այցելած զբոսաշրջիկները թիվը 2016 թվականի համեմատ կրկնապատկվել է՝ հասնելով 200.000 –ի: Լոռու մարզում այս տարի նախատեսված են իրականացնել մի քանի ծրագրեր, որոնք լուրջ ազդեցություն կունենան զբոսաշրջության զարգացման վրա: Մասնավորապես մարզի Շահումյան համայնքում՝ Մայմեխ լեռան ստորոտում կառուցվելու է ճոպանուղի, որը եզակի կլինի տարածաշրջանում. «Այդ հզորությամբ ճոպանուղի տարածաշրջանում չի լինելու, իր հզորությամբ լինելու է եզակի, բոլոր հնարավոր պայմանները ստեղծվելու են ենթակառուցվածքները զարգացնելու և տնտեսական շարժն ապահովելու համար», - ասել է Լոռու մարզպետ Արթուր Նալբանդյանը՝ այս տարվա առաջին մամուլի ասուլիսի ընթացքում: Նախագծի համաձայն՝ ճոպանուղին կունենա 4 ուղղություն, և միաժամանակ կկարողանա տեղափոխել 2000 մարդու: Ճոպանուղու միջին արագությունը մոտ երկու անգամ գերազանցելու է «Տաթևեր» ճոպանուղու արագությանը: «Կառուցվելու է նաև ձմեռային սահուղի, որն ամենաերկարն է լինելու տարածաշրջանում՝ 8 կմ: Սահուղին նախատեսված կլինի դահուկորդների, սնոուբորդիստների, ինչպես նաև սահնակով սահելու համար: Ընդ որում, Լոռվա ձմեռը վայեյելու հնարավորություն կունենան և սիրողական, և պրոֆեսիոնալ սահորդները», - մեզ հետ զրույցում նշեց Լոռու մարզպետարանի տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի պետ Վահե Դոխոյանը: Ճոպանուղին կառուցելու համար ընտրվել է հենց այդ տարածքը, քանի որ ըստ փորձագետների եզրակացության՝ Վանաձորի նախկին ճոպանուղու տարածքը անբարենպաստ է եղել ձմեռային հանգստի գոտի ստեղծելու համար, այնտեղ ձմեռը մեկուկես ամսով ավելի կարճ է, քան Շահումյանում: Ներկայում ընթանում են ճոպանուղու նախագծանախահաշվային աշխատանքներ, ինչպես նաև շարունակվում են տեղանքի ուսումնասիրությունները: Ճոպանուղու նախագիծը մշակում են կանադահայ մասնագետները: Ծրագրի իրականացման համար մասնավոր ներդրումները կկազմեն 50 մլն ԱՄՆ դոլար: Նախատեսված է կառուցել նաև հյուրանոցներ, սրճարաններ և սպասարկման ոլորտի այլ կառույցներ: «Ճոպանուղին կառուցելուց հետո, ծրագրի իրականացման միայն առաջին փուլում սպասվում է օրական միջինը 3500 այցելու, մինչդեռ Վանաձոր քաղաքի հյուրանոցներն ու հյուրատներն այս պահին հնարավորություն ունեն ընդունել օրական 1500 մարդ: Սա խթան կլինի հյուրանոցային բիզնեսը, ենթակառուցվածքները զարգացնելու համար՝ ներգրավելով նաև այլ ներդրողներ»,- ասաց Վահե Դոխոյանը: Ճոպանուղու կառուցման ծրագիրը նպաստելու է Վանաձորի զարգացմանը՝ դառնալով մարզկենտրոնի զարգացման ուղղություններից մեկը: «Վանաձորի քաղաքապետարանը անվճար երթուղի է տրամադրելու զբոսաշրջիկներին՝ ճոպանուղու տարածք գնալու և վերադառնալու համար»,- նշեց Վահե Դոխոյանը: Ճոպանուղու նախագիծը պատրաստ լինելուն պես կսկսվի շինարարությունը, առաջին փուլի աշխատանքները կտևեն 9-12 ամիս:
Մոտ մի տարի ճարտարապետների շրջանում եռուզեռ է: Պատճառը Երևանում նոր ճոպանուղու կառուցման ներդրումային ծրագիրն է: Ըստ լրատվամիջոցների, նախագիծ-առաջակը անցած տարվա ապրիլին ներկայացրել է IDeA Foundation-ի տնօրեն Էդգար Մանուկյանը, փոխքաղաքապետ Վահե Նիկոյանի հետ հանդիպման ժամանակ: Հունիսից «Երևաննախագիծ» ընկերությունը սկսել է աշխատել այդ ծրագրի վրա և արդեն հոկտեմբերին կայացավ հանդիպում - քննարկում «Doppelmayr Seilbahnen» ընկերության տնօրեն Վալերի Յաշինի և փոխքաղաքապետ Վահե Նիկոյանի միջև, որտեղ ևս մեկ անգամ վերահաստատվել է առաջիկայում աշխատանքային խումբ ձևավորելու մասին քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությունը: Այս ծրագրի նպատակն է քաղաքի կենտրոնը կապել ՝ Քանաքեռ-Զեյթուն, Նորք-Մարաշ, Նոր Նորք, Արաբկիր կամ Աջափնյակ վարչական շրջանների հետ: Նշենք, որ ծրագրում ընդգրկված չի 50 տարի առաջ բացված Հերացի-Նորք-Մարաշ երթուղիով հին ճոպանուղին վերականգնելու տարբերակը: «Երևաննախագիծ» ընկերության տնօրեն պարոն Օհանյանի խոսքով. «Այդ ճոպանուղու խնդիրը բավական հնացած է, որովհետև դա լուծում էր միայն Չարենցի փողոց-Նորք Մարաշի Արմենակյան փողոցները կապելը: Բացի այդ, այդ երթուղու տակ տները բարձրացել են և բարձրության նորմատիվային չափը խախտվել է: Անիմաստ է այն վերականգնելը»: Երևանի քաղաքապետարանից փորձեցինք ճշտել թե առաջինը՝ ին՞չ փուլում է ճոպանուղու կառուցման ծրագրի առաջարկը՝ նախագծային աշխատանքներն արդեն սկսվա՞ծ են, երկրորդ՝ ո՞վ է լինելու ներդրողը և հստակեցվա՞ծ է արդեն թե ո՞ր հատվածներում է կառուցվելու ճոպանուղին և քա՞նի ուղևոր կարող է փոխադրել. «Երևանում նոր ճոպանուղու կառուցման ծրագրի իրագործման հնարավորությունների և տարբերակների, ինչպես նաև ֆինանսական գնահատում իրականացնելու նպատակով աշխատանքներ են իրականացվում ոլորտի համաշխարհային առաջատար կազմակերպություններից ավստրիական «Դոպելմայեր Սեյլբահնեն» ընկերության հետ: Ճոպանուղին նախատեսվում է կառուցել մասնավոր ներդրումների ներգրավման միջոցով՝ համայնք-մասնավոր հատված համագործակցության շրջանակներում: Նոր կառուցվող ճոպանուղու ծրագրի, ուղևորների փոխադրման և սպասարկման հնարավորությունների վերաբերյալ հնարավոր կլինի հստակ պատկերացում կազմել միայն ուսումնասիրությունների ավարտից հետո, ֆինանսատնտեսական հաշվարկների և վերջնական արդյունքների տրամադրման պարագայում»,- տեղեկացրեցին քաղաքապետարանի աշխատակազմի զարգացման և ներդրումային ծրագրերի վարչությունից: Մինչ այս բոլոր հարցերը կհստակեցվեն ՝ փորձենք հասկանալ թե ին՞չ կտա նոր ճոպանուղու կառուցումը Երևանին: Հիշեցնենք, որ Երևանի ճոպանուղին , որը կառուցվել էր 1967թ-ին, դադարեցրեց իր աշխատանքը 2004-ին վթարի պատճառով: Գուցե և այն ժամանակ ճոպանուղու աշխատանքի դադարեցումը էական ազդեցություն չթողեց մայրաքաղաքի վրա, սակայն այսօր օրեցօր աճող տրանսպորտային հոսքի պատճառով, երբ քաղաքում գրեթե բոլոր փողոցներում, հատկապես պիկ ժամերին խցանումներ են, տվյալ նախագիծը անհրաժեշտություն է: Այս նախագծի իրականացումը էապես կբեռնաթափի քաղաքը, մասնավորապես փոքր կետրոնը: Բացի դա այն կարող է դառնալ մեկնարկային կետ քաղաքի վարչական շրջանների զարգացման համար, քանզի բոլորիս հայտնի է, որ ժամանցային ենթակառուցվածքները քաղաքում անհամաչափ են զարգացած և հիմնականում դրանք կենրոնացած են մայրաքաղաքի կենտրոնում: Այդ իսկ պատճառով ծանրաբեռնվածության զգալի մասը ընկած է փոքր կենտրոնի վրա: Նախագծի իրականացումը առաջին հերթին կխթանի վարչական շրջաների հավասար զարգացմանը, երկրորդ՝ հնարավորինս կկրճատի ժամանակի կորուստը կենտրոնից դեպի վարչական շրջաններ, երրորդ՝ ճոպանուղու ուղղությունների ճիշտ ընտրությունը կբաշխի զբոսաշրջիկների հոսքերը մայրաքաղաքում: Հաշվի առնելով մայրաքաղաքի ռելիեֆը, տվյալ տրանսպորտային միջոցը շատ արդյունավետ կլինի: Բացի դա հանրային հանգստի գոտիների փոքրացման, ծառահատման և մեքենաներից արտանետվող գազերի շատացման հետևանքով աղտոտված մթնոլորտը բացասական ազդեցություն է ունենում մարդկանց առողջության վրա: Այս խնդիրը հնարավորինս մեղմելու համար էկոլոգիապես մաքուր տրանսպորտային միջոցը խիստ անհրաժեշտ է: Այդ տեսանկյունից առավել կարևոր նշանակություն կունենա ճոպանուղու կառուցումը, որը կլինի ևս մեկ քայլ դեպի կանաչ քաղաք: Երևանում նոր ճոպանուղու կառուցումը ճարտարապետներին հնարավորություն է տալիս ստեղծել յուրահատուկ, չկրկնվող, ծավալատարածական լուծումներ, որոնք լիովին կարտահայտեն մեր ազգային ճարտարապետությունը, քաղաքի կոլորիտը և կարող են դառնալ մայրաքաղաքի այցեքարտը:
Այսօր, հոկտեմբերի16-ին, ինչպես և նախատեսված էր շահագործման հանձնվեց Տաթևի վանական համալիր տանող 5,7 կմ երկարությամբ ռեվերսային ճոպանուղին, որն անցնում է Հալիձորի կիրճի վրայով: Ճոպանուղին ներկայումս աշխարհում ամենաերկարն է հանդիսանում. այն «Տաթևի Վերածնունդ» ծրագրի մասն է կազմում, որը նաև ընդգրկում է վանքի վերականգնման, հյուրանոցի շինարարության և ենթակառուցվածքների բարեկարգման աշխատանքները: Բացմանը ներկա էին գտնվում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, հանրապետության այլ բարձրաստիճան ղեկավարներ և հյուրեր: Ճանապարհի կառուցումն իրականացրեց ավստրո-շվեյցարական “Doppelmayr Garaventa Group” ընկերությունը, որն այս բնագավառում աշխարհի առաջատարն է հանդիսանում: Ճոպանուղիով ընդհանուր ճանապարհորդությունը դեպի Տաթևի վանք տևում է մոտ 11,5 րոպե, իսկ կիրճի վրայով անցնելիս ամենաբարձր կետը կազմում է 330մ: Յուրաքանչյուր ուղղությամբ շարժվելու է 25 մարդ տարողությամբ մեկ խցիկ : Նշենք, որ այս օդային տրամվայով «թռիչքը» ամենևին թույլ նյարդեր ունեցող մարդկանց համար չէ... «Տաթևի Վերածնունդ» ծրագրի նախնական արժեքը նախատեսված էր $ 20-25 միլիոն, սակայն աշխատանքների արժեքը հասել է մինչև $50 մլն: Ծրագիրը ֆինանսավորվել է մի քանի աղբյուրներից: Միջոցների կեսից ավելին ներդրել է Ռուբեն և Վերոնիկա Վարդանյաններ և ընկերներ Հիմնադրամը, իսկ Հայաստանի կառավարությունը հիմնականում ֆինանսավորել է ենթակառուցվածքների զարգացումը:
