Այս տարվա ապրիլից կմեկնարկեն Գորիսի ֆուտբոլի մարզադաշտի վերակառուցման աշխատանքները: Հիմնանորոգման աշխատանքներն ամբողջությամբ պլանավորված է ավարտել 8 ամսում: Այս տեղեկատվությունը մեզ փոխանցեցին Գորիսի համայնքապետարանից։ Հիշեցնենք, որ մարզադաշտի հիմնանորոգման աշխատանքները պետք է սկսվեին այս տարվա մարտից, սակայն տեղացող ձյան պատճառով դրանք հետաձգվեցին, թեև Գորիսի համայնքապետարանից մեզ վստահեցրին, որ վերականգման աշխատանքները պլանավորված էր սկսել ապրիլից, բայց եղանակային պայմանները դեռևս այնքան էլ նպաստավոր չեն շինարարական աշխատանքներ սկսելու համար, համենայն դեպս՝ ապրիլի առաջին շաբաթվա ընթացքում; Հուսանք, բնությունը բարեհաճ կգտնվի և մարզադաշտի վերակառուցման աշխատանքները գոնե ապրիլի կեսից կսկսվեն։ Հիշեցնենք, որ դեռ անցած տարվա դեկտեմբերին շվեյցարահայ բարերարի ֆինանսական օժանդակությամբ, ՀՖՖ և Գորիսի համայնքապետարանի հետ համատեղ իրակացվում են այս մարզադաշտի հիմնանորոգման աշխատանքները և համայնքում ֆուտբոլի զարգացմանն ուղղված ծրագրերը։ Ցավոք մեզ հայտնի չէ ֆինանսավորող կողմի անունը, քանզի ըստ Գորիսի համայնաքապետարանի, շվեյցարացի բարերարը չի ցանկացնում իր անունը հրապարակել։ Վերակառուցվող մարզադաշտը կառուցվել է 80-ականներին, և մինչ օրս որևէ նորոգման աշխատանք չի իրականացվել։ Իսկ սա նշանակում է, որ վերակառուցման աշխատանքները կլինեն շատ ավելի խորքային և ծախսատար։ Ներկայիս դաշտի մակերեսը կազմում է 6000քմ։ Վերակառուցման աշխատանքների արդյունքում կավելան՞ա դաշտի մակերեսը թե ոչ, համայնքապետարանից չտեղեկացրեցին, սակայն նշեցին, որ ըստ նախագծի մարզադաշտը նախատեսված է 3500 հանդիսականի համար։ Նախագծի իրականացման համար կներդրվի 1մլն ԱՄՆ դոլլար։ Նախագծով պլանավորված է ունենալ ֆուտբոլի 2 բաց դաշտ, հանդերձարաններ և փակ մարզասրահ։ Նախատեսված է նաև մարզադաշտի վերակառուցումից զատ կառուցել ֆուտբոլի ակադեմիաի շենքը մոտ 300 երեխայի համար։ Ակադեմիայի նախագծման և կառուցման վերաբերյալ որևէ տեղեկություն Գորիսի համայնքապետարանից մեզ չհայտնեցին, քանզի աշխատանքները դեռևս քննարկումների փուլում են։ Իհարկե այս ծրագիրը լավ խթան կարող է հանդիսանալ ֆուտբոլային լավագույն ավանդույթները պահպանելու և մարզում ֆուտբոլը զարգացնելու համար։ Ծրագրի շրջանակներում սերտ համագործակցություն է սկսվել նաև ՖԱ Արցախ ֆուտբոլային ակումբի հետ։ «Դաշտի հիմնանորոգումից հետո համատեղ համագործակցության արդյունքում, երկուստեք ջանքերն ուղղվելու են Գորիսում ֆուտբոլը պրոֆեսիոնալ մակարդակի հասցնելու համար։ Գորիսի համայնքապետարանը բարձր է գնահատում համագործակցող բոլոր կողմերի ջանքներն ու պատրաստակամությունը համայնքում սպորտային կյանքի զարգացումը խրախուսելու, խոշոր ներդրումների իրականացնելու և վստահության համար»,- ասված է Գորիսի համայնքապետարանի հաղորդագրության մեջ: «Արցախ» ֆուտբոլային ակումբի ղեկավար, Չեխիայում բնակվող գործարար Սևան Ասլանյանի խոսքով Գորիսի ֆուտբոլի մարզադաշտի հիմնանորոգման աշխատանքների ավարտից հետո, Արցախի թիմը 2019-2020թթ ֆուտբոլային նոր շրջանի տնային խաղերը անց է կացնելու ոչ թե Երևանում, այլ Գորիսում` հաշվի առնելով ֆուտբոլային ավանդույթները։ Նախատեսվում է նաև Եվրոպայից հրավիրել ակադեմիայի տեխնիկական տնօրեն, ով երեք տարի պայմանագրային ժամկետով կվերապատրաստի մարզիչներին և կկրթի երեխաներին։ Նկատենք, որ 2018թ-ի վերջին շվեյցարահայ բարերարի աջակցությամբ 90 երեխա ստացել է մարզական կոշիկներ, գնդակներ և ֆուտբոլային պարագաներ։ Տրվել է համագործակցության և համատեղ աշխատանքի մեկնարկը։ Գորիս համայնքի ղեկավարն իր հերթին ընդգծել էր, որ Գորիսում սպորտի զարգացմանն ուղղված նախաձեռնությունները պետք է շոշափելի արդյունք ունենան, և համայնքի կողմից ներդրվելու են հնարավոր ջանքեր մաքսիմալ առաջընթացի հասնելու համար։ Ինչ խոսք, մարզերում ֆուտբոլի զարգացումը կարևոր նշանակություն ունի և գուցե Գորիսում ծնվեն ապագա լավագույն ֆուտբոլիստներ, սակայն նկատենք, որ մարզադաշտի վերակառուցումը յուրօրինակ խթան է հանդիսանում նաև մարզում շինարարական աշխատանքների ակտիվացման համար, որը մասնակիորեն կարող է լուծել նաև բնակչության զբաղվածության խնդիրը։
Արաքս գետի վրա՝ հայ-իրանական համագործակցությամբ կկառուցվի երկու հիդրոէլեկտրոկայան՝ Մեղրու եւ Ղարաչիկարի ՀէԿ-երը։ Նոյեմբերի 8-ին, հայկական կողմում տեղի ունեցավ Մեղրու ՀէԿ-ի հիմնարկեքի արարողությունը, իսկ առաջիկայում կսկսվի շինարարությունը, հաղորդում է News.am տեղեկատվական կայքը: Նշենք, որ ՀէԿ-երի կառուցման վերաբերյալ համաձայնությունները ձեռք են բերվել ավելի վաղ՝ 2007 եւ 2008 թթ-ին միջկառավարական երկու համաձայնագիր էր ստորագրվել, որոնք վավերացրել են երկու երկրների խորհրդարանները։ Մեղրու ՀէԿ-ը ունենալու է 130 մեգավատ դրվածքային հզորություն եւ տարեկան արտադրելու է ժամում մոտ 800 մլն կիլովատ էլեկտրաէներգիա։ Կառուցվելու է նաև 18,2 հազար մետր երկարությամբ թունել՝ Ծիրանիձոր տեղամասից մինչեւ հայ-իրանական սահմանային տեղամաս, որը գտնվում է նախկին երկաթուղու թունելի մոտ։ Գլխադասային ձեռնարկության մոտակա բնակավայրն է Տարվանք գյուղը, մոտակայքում են նաեւ Շվանիձոր, Երասխավան գյուղերը։ ՀԷԿ-ի վայրում կառուցվելու է 65 մեգավատ հզորությամբ 2 հիդրոուդվիներ և տեղադրվելու են նոր սարքավորումներ: Սա կնպաստի մարզային տնտեսության զարգացմանը եւ երկու երկրների տնտեսությունների արդյունավետ համագործակցության: Իրանական կողմից ներդրող է հանդիսանում «Թավան Աբ Արազ» ընկերությունը, որի հետ կառուցված է թույլտվության պայմանագիր: Ըստ այդ պայամանագրի՝ իրանական ընկերությունը ինքնուրույն է լուծելու Մեղրի ՀէԿ-ի կառուցման եւ շահագործման հետ կապված բոլոր ֆինասական և կազմակերպչական հարցերը: Շինարարությունը պետք է իրականցվի 5 տարվա ընթացքում, որից 15 տարի անց ՀԷԿ-ը պետք է անհատույց փոխանցվի հայկական կողմին: Ընդ որում, համատեղ փորձարկումներով պետք է հիմնավորվի, որ փոխանցման պահին ՀԷԿ-ի էլեկտրամեխանիկական և հիդրոմեխանիկական սարքավորումները շահագործման 10 տարվա ռեսուրս ունեն, իսկ թունելը և ինժեներական կառույցները առնվազն 30 տարվա ռեսուրս: Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել նաեւ, որ ՀԷԿ-ի շինարարության դեպքում ներգրավվի տեղական աշխատուժ:
Հունիսի 15-ին Սյունիքի մարզում շահագործման են հանձնվել «Հազարամյակի մարտահրավերներ հիմնադրամ-Հայաստան» ծրագրի շրջանակներում վերականգնված Ախլաթյանի, Գորիսի 3-րդ կարգի ջրանցքները և Որոտան-2 պոմպակայանը, տեղեկացնում է ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարության մամուլի ծառայությունը: Ախլաթյանի և Գորիսի ջրանցքների վերականգնման համար ներդրվել է համապատասխանաբար 30 և 120 մլն դրամ: Նշենք, որ այս երկու ջրանցքները միասին կոռոգեն մոտ 160 հա հողատարածք: Խնձորեսկ համայնքի հարևանությամբ վերականգնված Որոտան-2 պոմպակայանի վերականգնման բյուջեն էլ կազմել 2 մլն 228 հազար ԱՄՆ դոլլար: Վերջինս ոռոգման ջուր կմատակարարի մարզի Քարաշեն, Խնածախ, Խնձորեսկ և Տեղ համայնքների ավելի քան 5797 շահառուների: Ինչպես տեղեկացնում է նախարարության մամուլի ծառայությունը, «Հազարամյակի մարտահրավերներ հիմնադրամ-Հայաստան» ծրագրի շրջանակներում Սյունիքի մարզում կատարվել է մոտ 1 մլրդ դրամի ներդրում, ինչի արդյունքում ակնկալվում է մարզում ոռոգման ջրի մատակարարման բարելավում և ոռոգելի հողատարածքների ավելացում:
Այսօր, հոկտեմբերի16-ին, ինչպես և նախատեսված էր շահագործման հանձնվեց Տաթևի վանական համալիր տանող 5,7 կմ երկարությամբ ռեվերսային ճոպանուղին, որն անցնում է Հալիձորի կիրճի վրայով: Ճոպանուղին ներկայումս աշխարհում ամենաերկարն է հանդիսանում. այն «Տաթևի Վերածնունդ» ծրագրի մասն է կազմում, որը նաև ընդգրկում է վանքի վերականգնման, հյուրանոցի շինարարության և ենթակառուցվածքների բարեկարգման աշխատանքները: Բացմանը ներկա էին գտնվում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, հանրապետության այլ բարձրաստիճան ղեկավարներ և հյուրեր: Ճանապարհի կառուցումն իրականացրեց ավստրո-շվեյցարական “Doppelmayr Garaventa Group” ընկերությունը, որն այս բնագավառում աշխարհի առաջատարն է հանդիսանում: Ճոպանուղիով ընդհանուր ճանապարհորդությունը դեպի Տաթևի վանք տևում է մոտ 11,5 րոպե, իսկ կիրճի վրայով անցնելիս ամենաբարձր կետը կազմում է 330մ: Յուրաքանչյուր ուղղությամբ շարժվելու է 25 մարդ տարողությամբ մեկ խցիկ : Նշենք, որ այս օդային տրամվայով «թռիչքը» ամենևին թույլ նյարդեր ունեցող մարդկանց համար չէ... «Տաթևի Վերածնունդ» ծրագրի նախնական արժեքը նախատեսված էր $ 20-25 միլիոն, սակայն աշխատանքների արժեքը հասել է մինչև $50 մլն: Ծրագիրը ֆինանսավորվել է մի քանի աղբյուրներից: Միջոցների կեսից ավելին ներդրել է Ռուբեն և Վերոնիկա Վարդանյաններ և ընկերներ Հիմնադրամը, իսկ Հայաստանի կառավարությունը հիմնականում ֆինանսավորել է ենթակառուցվածքների զարգացումը:
Հայաստանի կառավարության օգոստոսի 20-ի նիստում փոփոխություն է կատարվել «ՀՀ Ազգային Ժողովում ՀՀ վարչապետի ելույթից բխող միջոցառումների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության արձանագրային որոշման մեջ: Մասնավորապես, որոշման հավելվածի «Ռեգիոնալ նշանակություն ունեցող նոր էներգետիկ նախագծերի իրականացում» բաժինը շարադրվել է նոր խմբագրությամբ եւ նրանում ներառվել է Մեղրիի ՀԷԿ-ի կառուցումը, որ նախատեսվում է իրականացնել 2010-2015թթ.-ի ընթացքում: Ինչպես «ՆՈՅՅԱՆ ՏԱՊԱՆ»-ին հայտնեցին ՀՀ կառավարության Տեղեկատվության եւ հասարակայնության հետ կապերի վարչությունից, փոփոխության անհրաժեշտությունն առաջացել է ՀՀ նախագահի` Իրանի Իսլամական Հանրապետություն կատարած այցի ընթացքում երկու երկրների էներգետիկայի նախարարությունների միջեւ Մեղրի ՀԷԿ-ի կառուցման մասին Փոխըմբռնման հուշագրի ստորագրման կապակցությամբ: Հավանություն տալով ընդունված որոշմանը, ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանն անդրադարձել է հանրապետության էներգետիկ համակարգի ֆինանսական կայունության խնդիրներին: Նա առաջարկել է արձանագրային որոշում ընդունել նաեւ էներգետիկայի համակարգի ֆինանսական կայունությունն ապահովելու նպատակով: «Որպեսզի թույլ չտանք նաեւ վերջնական սպառողներին վաճառվող էլեկտրական էներգիայի սակագնի աճ, անհրաժեշտություն կա, որպեսզի էներգետիկ համակարգում առաջացող ֆինանսական ճեղքվածքները փակվեն այս ոլորտում աշխատող պետական ձեռնարկությունների հաշվին, մասնավորապես Որոտանի ՀԷԿ-ի, Երեւանի ՋԷԿ-ի առաքվող էլեկտրական էներգիայի հզորությունների եւ բարձրավոլտ էլեկտրացանցերի կողմից էլեկտրաէներգիայի հաղորդման ծառայության մատուցման սակագների հաշվարկներում ներառված շահույթի եւ մաշվածության, ինչպես նաեւ Հայկական ատոմակայանի առաքվող էլեկտրական էներգիայի սակագների հաշվարկում ներառված հատուկ ֆոնդերի եւ որոշ ծախսային հոդվածների նվազման հաշվին»,- ասել է Տ.Սարգսյանը:
