Այս ամիս Ստրասբուրգի կենտրոնում կսկսվի նոր ինովացիոն բնակելի թաղամասի շինարարությունը, որի հիմքում կներդրվի կայուն զարգացման գաղափարը: «Դանուբ» (Danube) անվանումը ստացած նոր էկո-շրջանը կկառուցվի նախկինում արտադրական նպատակներով օգտագործվող շրջանում: Հոլանդական «ՔեյՍիԷյՓի Արքիթեքթս Ենդ Փլեններս» (KCAP Architects&Planners) բյուրոյի ցյուրիխյան գրասենյակի կողմից նախագծված ծրագիրը կայուն զարգացման ոլորտում նոր փորձ է; Մի քանի հազար բնակչի համար կառուցվող թաղամասում կլինի 8 շենք, որտեղ բացի բնակարաններից կլինեն մթերային խանութներ, դեղատուն, գրադարան կոմերցիոն պատկերասրահներ և հասարակական կենտրոններ: Էկո-թաղամասի հիմնական առանձնահատկությունն այն է լինելու, որ բոլոր շենքերն ունենալու են «կանաչ» տանիքներ, տեղադրվելու են արևային մարտկոցներ, անձրևաջրերի հավաքման, վերամշակման և կրկնակի օգտագործման համակարգեր: Ամբողջ թաղամասը նախատեսվում է ջեռուցել արևային մարտկոցներով: Հատկանշական է, որ չնայած այն փաստին, որ էկո-թաղամասի շինարարությունը դեռ չի սկսվել, բազմաթիվ քաղաքացիներ արդեն գնել են իրենց բնակարանները նորարարական թաղամասում:

Լեհ շինարարները հավանաբար հիմար սխալի հետևանքով ապամոնտաժել են ռուս գործարարին պատկանող ֆրանսիական Բորդոյի արվարձանում գտնվող 18-րդ դարի դղյակը, տեղեկացնում է BBC-ն: Դղյակի սեփականատեր ռուս միլիարդատեր Դմիտրի Ստրոսկինը ցնցվել է նորությունը լսելուց հետո: Բանն այն է, որ իր կարգադրած փոքրիկ՝ դղյակին կից շինության փոխարեն շինարարները քանդել են պատմական մեծ արժեք ներկայացնող գեղեցկագույն դղյակը: Ցնցված են նաև Բորդոյի տարածքում գտվող Իվրակ (Yvrac) գյուղի բնակիչներն ու գյուղապետը, որի զարդն էր դղյակը: 13 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով, խաղողի այգիներով շրջապատված, պերճաշուք միջանցքից ու հանդիսությունների սրահից բաղկացած հոյակերտ դղյակը, նախկինում ծառայել է որպես հարսանիքների և այլ հանդիսությունների սրահ: Դղյակի նախկին սեփականատեր Ջուլիետ Մարմին (Juliette Marmie) նորությունը լսելուց հետո հայտարարել է, որ «Բելվյու» (Bellevue) դղյակը Իվրակի հպարտությունն էր, և նա չի հասկանում՝ ինչպես կարող էին շինարարները սխալմամբ քանդել այն: Մինչ ֆրանսիացի դատախազները փորձում են հասկանալ` ով է պատասխանատվություն կրում այս անհեթեթ սխալի համար, Ստրոսկինը հայտարարել է, որ հասկանում է տեղաբնակների զգացմունքները, և ինքն էլ է շատ վրդովված, այդ իսկ պատճառով բոլոր ուժերը կներդնի, որպեսզի իր նախկին հմայքով ամբողջությամբ վերականգնի դղյակը: The Telegraph պարբերականի տվյալներով, լեհ ճարտարապետներն արդեն զբաղվում են քանդված դղյակի վերականգնման նախագծով: Ըստ նախնական տվյալների` վերականգնման բյուջեն կազմելու է 1.5 մլրդ եվրո, իսկ տևողությունը 2 տարի:

Երբ ավելի քան 20 տարի առաջ Լուվրում բացվեց ճարտարապետ Այ. Էմ. Պեյի (I.M. Pei) նախագծած 21.3 մետր բարձրությամբ նոր ապակե բուրգը, շատերը շտապեցին հաստատել, որ վերջինս կաղավաղի աշխարհի մեծագույն թանգարանի ճարտարապետական դասական ամբողջականությունը: Սակայն այսօր, զբոսաշրջիկների ամբոխները բավականին երկար սպասում են վերոնշյալ բուրգի առաջ, որը հանդիսանում է թանգարանի գլխավոր մուտքը: Բացի այդ ապակե բուրգն այնպես է միաձուլվել քաղաքի բնապատկերին, ինչպես Էյֆելյան Աշտարակն ու Հաղթական Կամարը (Arc de Triomphe): Այսօր թանգարանը կրկին մեծ ռիսկի է դիմում դառնալ հասարակական բուռն ու տհաճ քննարկումների առարկա, քանի որ նոր իսլամական պատկերասրահն ավելի արմատական փոփոխություն է ներկայացնում թանգարանի ընդհանուր պատկերում, քան 1989 թ-ին կառուցված բուրգը: Նոր իսլամական պատկերասրահը բաղկացած է ստորգետնյա և վերգետնյա հարկերից և ծածկված է ոսկյա ալիքաձև տանիքով, որը նեո-դասական ոճով ծածանվում է Լուվրի կենտրոնում գտնվող Վիսկոնտի (Visconti) հրապարակում, թանգարանի ամենահայտնի պատկերասրահի հարևանությամբ, որտեղ կախված է Մոնա Լիզաի պատկերը: Նոր իսլամական պատկերասրահի հանդիսավոր բացման արարողությունը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 22-ին: 7 տարի տևած նախապատրաստական և շինարարական աշխատանքների վրա ծախսվել է ընդհանուր 125 մլն ԱՄՆ դոլար: Նոր պատկերասրահը 2 ճարտարապետների համատեղ աշխատանքի արդյունք է՝ իտալացի Մաիրո Բելլինիի (Mario Bellini) և Ֆրանսիացի Ռուդի Ռիչիոտիի (Rudy Ricciotti), ովքեր դեռևս 2005 թ-ին հաղթել էին հայտարարված միջազգային մրցույթում: Երբ ճարտարապետներն առաջին անգամ խոսեցին իրենց նախագծի մասին, ներկայացրեցին այն որպես «տարածության մեջ լողացող շարֆ» (a scarf floating within the space): Այսօր նոր պատկերասրահը, որն անվանուն են նաև «Փայլող վարագույրներ» (luminous veil) կամ «Գորգ ինքնաթիռ» (flying carpet), զբաղեցնում է 2790 քառակուսի մետր մակերես: Նոր պատկերասրահը 4 անգամ ավելի մեծ է, քան նախկինում իսլամական մշակույթը ներկայացնող սրահը: Այստեղ ներկայացված են մոտ 1200 տարվա պատմություն՝ VII-XIX դարերը ներկայացնող, որոնք ներառում են ապակե, կերամիկայի, մետաղե մշակութային արժեքներ, գրքեր, ձեռագրեր, տեքստիլ և գորգեր: Ալիքաձև տանիքը պատրաստված է մոտ 8 հազար պողպատե խողովակներից և ապակուց, որը ծածկված է ոսկեջրված մետաղով: Ալիքաձև գմբեթը ներառում է բացօթյա տարածություն, որտեղ մշակութային արժեքները ներկայացված են ապակե դարակներում, իսկ ստորգետնյա հարկում էլ կրկին գերիշխում է ցերեկային լույսը, որը ներթափանցում է կողային անցքերից:

Իտալական Մոնցա և Բրիանցա (Monza and Brianza) մարզերի առևտրաարդյունաբերական պալատների կատարած ուսումնասիրության արդյունքում Եվրոպայի ամենաթանկ պատմական հուշահամալիր է ճանաչվել փարիզյան «Էյֆելյան Աշտարակը», որը գնահատվել է 545 մլրդ ԱՄՆ դոլար: 1889 թ-ին կառուցված աշտարակը համարվում է աշխարհի ամենաշատ այցելվող զբոսաշրջության կենտրոնը. միայն անցած տարի այցելուների թիվը կազմել է 7.1 մլն: Նշենք, որ կառույցի շինարարությունը բազմաթիվ քննարկումների առիթ է դարձել: Ընդդիմադիրների մի խումբը կասկածել է դեռևս այն թվականներին նմանատիպ շինություն կառուցելու հավանականության վրա, իսկ մյուսներն էլ գեղարվեստական տեսանկյունից են դեմ արտահայտվել: Սակայն արդյունքում աշտարակը կառուցվել է, բայց որպես ժամանակավոր կառույց, 2 տասնամյակից ապամոնտաժելու պայմանով: Սակայն հետագայում այն երկրի զբոսաշրջության զարգացման համար դարձել այնպիսի խթանիչ հանգամանք, որ քաղաքի իշխանությունները որոշել են ժամանակավոր կառույցը դարձնել մշտական: Ի դեպ, «Էյֆելյան Աշտարակի» նախագծման առանձնահատկությունն այն է, որ վերջինս կառուցված է այնպես, որ ցանկացած պահի հնարավոր է ապամոնտաժել: Ուսումնասիրության երկրորդ հորիզոնականում հանգրվանել է Հռոմի Կոլիզեյը (Coliseum in Rome), որը չնայած իր հնագույն պատմությանը հինգ անգամ ավելի ցածր է գնահատվել, քան փարիզյան գեղեցկուհին: Գլադիատորների ամֆիթատրոնը, որի շինարարությունն ավարտվել է մ.թ.ա. 80 թվականին, գնահատվում է 114 մլրդ ԱՄՆ դոլար և տարեկան գրավում է 4 մլն զբոսաշրջիկի: 112 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ ցուցակի երրորդ տեղում է հանճարեղ Անտոնիո Գաուդիի նախագծած, բայց դեռևս անավարտ, Սուրբ Ընտանիքի Տաճարը (Sagrada Familia): Ուսումնասիրության մեջ ներգրավվել են նաև անգլիական 2 պատմամշակութային համալիրներ՝ մայրաքաղաքի «Լոնդոնյան Թաուերը» (Tower of London) և Ուիլթշիր (Wiltshire) նահանգի «Սթոունհենջը» (Stonehenge): «Լոնդոնյան Թաուերը», որ տարեկան գրավում է 2 մլն զբոսաշրջիկի, գնահատվել է 88.7 մլրդ. ԱՄՆ դոլար, իսկ աշխարհի ամենաճանաչվածներից մեկը՝ «Սթոունհենջը»՝ 13 մլրդ. ԱՄՆ դոլար: Ցուցակում ներգրավված են նաև «Դուոմո Տաճարը» (Duomo cathedral) Միլանում (102.9 մլրդ ԱՄՆ դոլար) և մադրիդյան «Պրադո» (Prado) թանգարանը (72.8 մլրդ ԱՄՆ դոլար): «Դուոմո Տաճարը», որի շինարարության համար անհրաժեշտ է եղել մոտ 6 դար, իր մեծությամբ աշխարհի չորրորդ, իսկ Իտալիայի առաջին տաճարն է համարվում: Բացի Եվրոպական պատմամշակութային համալիրներից, այս ուսումնասիրության մեջ ներգրավվել է նաև Սպիտակ տունը Վաշինգտոնում 101.4 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ: Այն նախագծվել է ծնունդով իռլանդացի ճարտարապետ Ջեյմս Հոբանի (James Hoban) կողմից և կառուցվել 1792-1800 թվականներին:

Ֆրասիական Պրովանս նահանգում գտնվող միջնադարյան Լաքոսթ (Lacoste) ամրոցում տեղադրվել է «Էն-Արքիթեքթս» (nARCHITECTS) ճարտարապետական գրասենյակի կողմից նախագծված կիսաթափանցիկ ու փայլուն «քամու տեսքով» (windshape) տաղավար, տեղեկացնում է The Inhabitat ինտերնետային պարբերականը: «Քամու տեսքով» տաղավարը, որը կարծես բարձրացել է հինավուրց ամրոցի գագաթին, կազմված է «սարդոստայնե պատերից», որոնք էլ իրենց հերթին կառուցված են բավականին հասարակ նյութերից՝ սպիտակ պլաստմասսե խողովակներ, ալյումինե սեղմակներ և ձգված պարաններ: Ընդ որում, տաղավարը կառուցված է այնպես, որ նա կարող է շարժվել քամու փչելուն զուգընթաց՝ տեղացի բնակիչների համար ստեղծելով յուրօրինակ և անկրկնելի տեսարան: Նշենք նաև, որ տաղավարը կարող է նաև ձայներ հանել ուժեղ քամու ժամանակ: Համակցված ցանցը կամարի տեսք է ստացել շնորհիվ կորերի, որոնք ստեղծվել են պողպատե ամրաններով, վերջիններս էլ ապահովում են կառույցի կայունությունը: Ինչպես նշվում է հոդվածում, «Քամու տեսքով» տաղավարի կառուցմանը հեղինակներից բացի մասնակցել են նաև տեղի ուսանող-ճարտարապետները, ում համար էլ սա յուրօրինակ աշխատանքային փորձ է հանդիսացել: Իսկ քաղաքային իշխանությունները, գնահատելով տաղավարի գրավչությունը, օգտագործում են այն տարբեր տեսակի միջոցառումների, համերգների և ցուցահանդեսների անցկացման համար: