Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Ջեդդայում կառուցվելիք աշխարհի ամենաբարձր շենքի նախագծի իրականացումը կկառավարեն «Մեյս» (Mace) և «ԻՍի Հարրիս» (EC Harris) ընկերությունները համատեղ: Նշենք, որ հենց այս նույն խումբն է իրականացրել արևմտյան Եվրոպայի ամենաբարձր շենքի՝ 310 մետր բարձրությամբ լոնդոնյան «Բեկոր» աշտարակի շինարարությունը: Բացի վերոնշյալ 2 ընկերություններից «Թագավորության աշտարակ» (Kingdom Tower) անմիջական շինարարությամբ կզբաղվի Օսամա բեն Լադենի ընտանիքին պատկանող «Բեն Լադեն Գրուփ» (Bin Laden Group) ընկերությունը, իսկ ծրագրի նախագծման աշխատանքներն իրականացնում է ներկայիս ամենաբարձր «Բուրջ Խալիֆա» աշտարակի ճարտարապետ Էդրիան Սմիթի (Adrian Smith) գլխավորած Adrian Smith + Gordon Gill Architecture ընկերությունը: Ըստ նախնական տվյալների ծրագրի երկար սպասված շինարարական աշխատանքները կսկսվեն այս տարվա վերջին և կավարտվեն 5 տարի անց, իսկ որպես նախագծի անմիջական ներդրող հանդես կգա արքայազն Ալվալիդ բին Թալալին (Prince Alwaleed bin Talal) պատկանող «Ջեդդա Էքոնոմիք» (Jeddah Economic) ընկերությունը: «Թագավորության աշտարակ» նախագծի մասին հայտարարվել է դեռևս 18 ամիս առաջ , բայց շինարարության մեկնարկը անընդհատ հետաձգվում է: Համաձայն ծրագրի հեղինակների տարածած հաղորդագրությունների՝ աշտարակի բարձրությունը կկազմի ավելի քան 1000 մետր, իսկ ընդհանուր մակերեսը՝ 500 հազար քառակուսի մետր, որտեղ կլինեն էլիտար բնակարաններ, 5-աստղանի հյուրանոց, գրասենյակներ և դիտահարթակ: Նախագծի ընդհանուր բյուջեն գնահատվում է 1.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Ընդ որում, այս աշտարակը 80 հազար բնակչի համար նախատեսված «Թագավորության քաղաք» լայնամաշստաբ նախագծի միայն մի մասն է կազմում: Նշենք, որ այսօր բացի Kingdom Tower աշտարակից ևս 3 նախագիծ հավակնում են աշխարհի ամենաբարձր շենքը դառնալու տիտղոսին: Անցած տարվա սկզբին ադրբեջանական ԶԼՄ-ները հայտարարություն տարածեցին, որ իրենց երկիրն է դառնալու աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերի հայրենիքը: Համաձայն այդ տեղեկատվության՝ Ադրբեջանում իրականացվող «Կասպյան կղզի» (Caspian Island) նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է կառուցել 1050 մետր բարձրությամբ երկնաքեր: Իսկ մի քանի որ առաջ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների անշարժ գույքի ոլորտում խոշորագույն «Աբու Դաբի Գրուփ» (Abu Dhabi Group) ընկերությունը և Պակիստանի անշարժ գույքի մագնատ Մալիկ Ռիազը (Malik Riaz) 45 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ պայմանագիր են ստորագրել, որը ենթադրում է լայնածավալ շինարարական աշխատանքների իրականացում` այդ թվում աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի կառուցումը Պակիստանի Կարաչի քաղաքում : Բայց ամենասենսացիոն հայտարարությունը կրկին Չինաստանինն է: Արդեն այս տարվա օգոստոսին չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերությունը հայտարարեց, որ Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում նախատեսում է ընդամենը 7 ամսում կառուցել 220 հարկանի և 838 մետր բարձրությամբ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը:
«Քինգդոմ Թաուեր» (Kingdom Tower - անգլ.թարգմ. «Թագավորության Աշտարակ») նախագիծը կենդանության նշաններ է ցուցաբերում, չնայած այն փաստին, որ շինարարական աշխատանքների սկիզբը դեռ ազդարարված չէ: Շինարարական Bauer ընկերությունը հայտարարել է, որ Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Ջեդդայում կառուցվելիք աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի հիմքային աշխատանքները սկսելու վերաբերյալ պայմանագիրն արդեն ստորագրված է: Ինչպես նշվում է ընկերության տարածած հաղորդագրության մեջ, երկնաքերի հիմքային աշխատանքները նախատեսվում է սկսել մինչև այս տարվա դեկտեմբերի վերջ: 32 մլն ԱՄՆ դոլար արժողության հիմքային աշխատանքերը կտևեն մոտ 10 ամիս: Ըստ ընկերության մասնագետների՝ շինության ամրության նպատակով նախատեսվում է մոտ 110 մետր խորության վրա հորատման եղանակով տեղադրել 1.5-1.8 մետր տրամագծով հիմնասյուներ (ցիցեր): Նշենք, որ Bauer ընկերությունը իրականացրել է նաև աշխարհի ներկայիս ամենաբարձր աշտարակի «Բուրջ Խալիֆայի» հիմքային աշխատանքները: «Քինգդոմ Թաուերի» շինարարության մասին հայտնի դարձավ անցած տարվա օգոստոսին, երբ Սաուդյան Արաբիայի արքայազն, միլիարդատեր Ալվալիդ իբն Թալալը (Alwaleed bin Talal) և երկրի խոշորագույն կառուցապատող Բեն Լադեն Գրուփ (Bin Laden Group – հիմնված է աշխարհի, արդեն հանգուցյալ, համար 1-ին ահաբեկչի հոր կողմից) ընկերությունը համաձայնագիր ստորագրեցին՝ Կարմիր ծովի ափին գտնվող Ջեդդա մայրաքաղաքում կառուցել 1.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը: Բացի այդ այս տարվա սկզբին ադրբեջանական ԶԼՄ-ները հայտարարություն տարածեցին, որ իրենց երկիրն է դառնալու աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերի հայրենիքը: Համաձայն այդ տեղեկատվության՝ Ադրբեջանում իրականացվող «Կասպյան կղզի» (Caspian Island) նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է կառուցել 1050 մետր բարձրությամբ երկնաքեր: Բայց ամենասենսացիոն հայտարարությունը կրկին Չինաստանինն է: Արդեն այս տարվա օգոստոսին չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերությունը հայտարարեց, որ Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում նախատեսում է ընդամենը 7 ամսում կառուցել 220 հարկանի և 838 մետր բարձրությամբ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը: Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարությունն արդեն կսկսվի այս տարվա նոյեմբերին:
Աշխարհի խոշորագույն արևային ջերմային համակարգը, տաք ջրամատակարարման նպատակով, կառուցվել է Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Էր-Ռիյադում: Նոր կառուցված համակարգը երկու անգամ մեծ է, քան նախորդ տիտղոսակիրը, որը գտնվում է Դանիայում: Ըստ նախնական տվյալների՝ այս համակարգը կապահովի տաք ջրով 40 հազար ուսանողուհի ունեցող, մայրաքաղաքային «Արքայադուստր Նորա բին Աբդուլ Րահման» (Princess Nora bint Abdul Rahman University) կանացի համալսարանը: Արևային համակարգի նախագծման և շինարարական աշխատանքներն իրականացրել է «Միլլենիում Էներջի» (Millennium Energy) ընկերությունը, իսկ արևային վահանակները տրամադրել է ավստրիական «ԳրինԹեքՈւան» (GREENTechONE) ընկերությունը: 36 հազար քառակուսի մետր վահանակների մակերես ունեցող արևային ջերմային համակարգի շինարարության բյուջեն կազմել է 14 մլն ԱՄՆ դոլար: Ի դեպ, տանիքին տեղադրված արևային վահանակներից յուրաքանչյուրն ունի 10 քառակուսի մետր մակերես և 170 կիլոգրամ կշիռ: Ավելի արդյունավետ աշխատելու նպատակով այս վահանակները թափանցիկ պաշտպանիչ ծածկ ունեն, իսկ Էր-Ռիյադի սաստիկ քամիներից պաշտպանվելու նպատակով դրանք հատուկ կառուցվածքներով ամրացված են հիմքին: Էներգետիկայի ոլորտի մասնագետների կարծիքով՝ մոտ ապագայում, արդեն 2020 թ-ին Սաուդյան Արաբիայում կսկսեն իրականացվել բազմաթիվ նախագծեր, որոնք կօգտագործեն արևի էներգիան, և երկիրը կարող է դառնալ աշխարհի արևային էներգետիկայի առաջատարներից: Բանն այն է, որ սև ոսկին տարեց տարի թանկանում է, հետևաբար երկրի համար ավելի նպատակահարմար է այդ թանկ վառելիքն արտահանել, իսկ սեփական կարիքները հոգալու համար օգտագործել անապատի անվճար կիզիչ արևի էներգիան, հատկապես, որ այսօր ողջ աշխարհը ձգտում է էներգիայի այլընտրանքային և էկոլոգիապես առավել մաքուր աղբյուրների օգտագործմանը:
Սաուդյան Արաբիան և Եգիպտոսը վերամշակել են Կարմիր ծովի վրա կառուցվելիք կամուրջի շինարարության պայմանագիրը, տեղեկացնում է Arab News լրատվական գործակալությունը՝ հղում կատարելով Սաուդյան Արաբիայի տրանսպորտի նախարարության տարածած հայտարարությանը: 3 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ կամուրջը որոշվել է անվանել «Թագավոր Աբդուլլահ իբն Աբդել Ազիզի կամուրջ»: Մոտ ապագայում Եգիպտոսի տրանսպորտի նախարարությունում կսկսվեն նախագծի իրականացման նախնական աշխատանքերը, իսկ շինարարական աշխատանքների սկիզբը նախատեսվում է 2013 թ-ի կեսին: 50 կիլոմետր երկարությամբ կամուրջը իրար կկապի Պարսից ծոցի երկու պետությունները: Կարմիր ծովի վրա կառուցվելիք կամուրջը օգուտ կբերի ոչ միայն Եգիպտոսին և Սաուդյան Արաբիային, այլև Հյուսիսային Աֆրիկայի Պարսից ծոցում տեղակայված բոլոր արաբական պետություններին: Բացի այդ այս կամուրջն էականորեն կկրճատի ցամաքով անցնող ճանապարհի ժամանակի տևողությունը՝ այն հասցնելով 20 րոպեյի: Էականորեն կհեշտանա նաև բեռնափոխադրումները, ինչպես նաև ուղևորափոխադրումները, հատկապես այս նախագիծը շատ կարևոր կլինի 100 հազարավոր ուխտավորների համար, ովքեր շտապում են մուսուլմանների սրբավայր Մեքքա: Ինչպես ավելի վաղ տեղեկացրել էր մեր կայքը, այս նախագիծը 1988 թ-ից քննարկվելուց հետո 2011 թ-ի հուլիսին վերջապես հաստատվեց Եգիպտոսի կառավարության կողմից: Հսկայական կամուրջն առաջին անգամ ցամաքով իրար կմիացնի Աֆրիկայի հյուսիսն ու Մերձավոր Արևելքը, բայց միևնույն ժամանակ կարող է բարձրացնել լարվածությունը տարածաշրջանում: Բանն այն է, որ նախագծին դեմ են հանդես գալիս Իսրայելն ու Հորդանանը, քանի որ երկու պետությունների համար էլ Պարսից ծոցի այս հատվածը ապահովում է ելք դեպի Հնդկական օվկիանոս:
Սաուդյան Արաբիայի արքայազն Ալվալիդ իբն Թալալի (Alwaleed bin Talal) «Թագավորության Աշտարակ» (Kingdom Tower) նախագծի՝ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերի գլխավոր ճարտարապետն է ընտրվել Էդրիան Սմիթը (AS+GG ընկերություն - Adrian Smith + Gordon Gill Architecture): Նշենք, որ ամերիկացի ճարտարապետը բոլոր իրավունքներն ուներ դառնալու տվյալ նախագծի ճարտարապետը: Դեռևս 2008 թ-ին նա առնչվել էր այնպիսի երևույթների հետ, ինչպիսիքն են՝ քամու հորիզոնական դիվերգենցիան և բացասական ճնշումը, երբ նախագծում էր աշխարհի ներկայիս ամենաբարձր աշտարակը «Բուրջ Խալիֆան» (Burj Khalifa): Ինչպես մանրամասնել է Էդրիան Սմիթը Bloomberg լրատվական գործակալությանը տրված հարցազրույցի ժամանակ, կառույցը վեր կխոյանա տարբեր հիմքերով՝ 3 թեքված աշտարակների տեսքով, որոնք կավարտվեն տարբեր բարձրությունների վրա: Նման կառուցվածքը հնարավորություն կտա հավասարակշռել աշտարակի քաշը և դարձնել այն առավել ամուր, դիմացկուն այնպիսի քամիների նկատմամբ, որոնք ամենաբարձր հարկերում կարող են հասնել մինչև 190 կիլոմետր ժամ արագության: Երկնաքերը նախագծված է այնպես, որ 500 մետր բարձրության հատվածում կարող է տատանվել մոտ մետր մեծությամբ ուժեղ քամիների ժամանակ , որոնք լինում են միայն 50 տարին մեկ անգամ: Այդ տատանումն ավելի աննկատ կլինի եղանակային սովորական պայմաններում: Աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի նախագծումը քամու դեմ պայքարից բացի նաև այլ խնդիրներ է պարունակում: Ինչպես նշում է գլխավոր ճարտարապետը, բավականին երկար ժամանակ պահանջվեց, որպեսզի օդաչուների և ճարտարապետների ընդհանուր քննարկումների արդյունքում ուղղաթիռային վայրէջքի հրապարակի փոխարեն նախագծվի դիտահարթակ, քանի որ ուղղաթիռային վայրեջքը այստեղ բավականին վտանգավոր էր: Գլխավոր խնդիրներից էր նաև աշտարակը ջրով ապահովելը: Ինչպես բացատրել է գլխավոր ճարտարապետը, ջուրը 163-րդ հարկ կմղվի փուլային տարբերակով, տարբեր հարկերում հավաքվելով նախապես տեղադրված կուտակային բաքերի մեջ, որպեսզի նվազեցվի խողովակների պատերին ճնշումը: Աշխարհի ամենաբարձր աշտարակը յուրաքանչյուր 20 հարկը մեկ կունենա բուժկետ, որտեղ մարդիկ կստանան բժշկական օգնություն և ջուր: Վերջիններս կծառայեն որպես անվտանգության կենտրոններ արտակարգ իրավիճակների ժամանակ: Ի դեպ, Սմիթը ցանկանում է որպես արտակարգ իրավիճակների ժամանակ այընտրանքային տարբերակ մշակել վերելակային համակարգից օգտվելը՝ հակառակ աշխարհում ընդունված այն կանոնի, որ վերելակներն արտակարգ իրավիճակների ժամանակ պետք է չաշխատեն: «Թագավորության Աշտարակի» արտաքին պատերը կլինեն ապակուց և ինչպես նշում է Սմիթը. «մենք կօգտագործենք ապակին, քանի որ այն քիչ խնամք է պահանջում և երկարակյաց է, բացի այդ այն արտացոլում է երկինքը և աշտարակին ավելի թեթև և էլեգանտ տեսք է հաղորդում»: Ըստ նախնական տվյալների՝ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերում էլիտար բնակարանների գները կմրցակցեն Դուբայի էլիտար բնակարանների գների հետ, և երկու ննջասենյակից բաղկացած բնակարանը կարժենա մոտ 800 հազար ԱՄՆ դոլար:
