Դուբայում կկառուցվեն աշխարհում ամենաբարձր երկվորյակ-աշտարակները, որոնց բարձրությունը կլինի 600 մետրից ավելի, գրում է արաբական Arabian Business գործարար պարբերականը։ «Դուբայի երկվորյակ աշտարակներ» (Dubai Twin Towers) անվանումը ստացած երկնաքերները կդառնան անշարժ գույքի ոլորտում նոր մեգանախագծի մի մասը, որի մասին նոյեմբերի 1-ին կհայտարարեն Դուբայի կառուցապատող Emaar Properties և ներդրումային Dubai Holding ընկերությունները։ Երկնաքերի ստույգ բարձրությունը դեռ չի նշվում։ Հարկ է նշել, որ այսօր աշխարհի ամենաբարձր երկվորյակ-աշտարակները համարվում են 452 մետր բարձրությամբ «Պետրոնաս» երկվորյակ աշտարակները (Petronas Twin Towers), որոնք գտնվում են Մալայզիայի մայրաքաղաք Կուալա Լումպուրում։ Ըստ նախնական տվյալների` Դուբայի երկվորյակ-աշտարակները կդառնան բնակելի և կոմերցիոն անշարժ գույքի խոշոր համալիրի մի մասը։ Այս նոր թաղամասը, որը հեղինակներն անվանել են «Ապագայի քաղաք» (Dubai Creek Harbour at The Lagoons), Դուբայի հետ, բացի ավտոճանապարհներից, կկապվի էկոլոգիապես մաքուր տրանսպորտային միջոցներով՝ թեթև մետրոյով, արագընթաց տրամվայով և ջրային տաքսիներով։ Նախագիծը ենթադրում է 6 երկնաքերի կառուցում, ինչը կիրականացվի մի քանի փուլերով: Շինարարության առաջին փուլում նախատեսվում է կառուցել 40 հարկանի 2 երկնաքեր, որոնցում կլինեն 1, 2 և 3 սենյականոց բնակարանները 75-200 քառակուսի մետր մակերեսներով: Արաբական Միացյալ Էմիրությունների ֆինանսական մայրաքաղաքը հայտնի է շինարարության ոլորտում իր ռեկորդներով: Այստեղ են գտնվում աշխարհի ամենաբարձր աշտարակը «Բուրջ Խալիֆան»՝828 մետր, աշխարհի ամենաբարձր բնակելի աշտարակը՝ «Փրինցես Թաուերը»՝ 414 մետր, աշխ արհի ամենաբարձր հյուրանոցը՝ «JW Մարիոթ Մարքուեսը»՝ 355 մետր և աշխարհի ամենաբարձր ոլորված աշտարակը` «Ինֆինիթի Թաուերը»` 307 մետր:
5 տարի տևած շինարարական աշխատանքների արդյունքում ճարտարապետ Ստեֆանո Բոերիի (Stefano Boeri) յուրօրինակ «Ուղղահայաց Անտառ» (Bosco Verticale) նախագիծը վերջապես բացել է իր դռները: Աշխարհի առաջին ուղղահայաց անտառը կազմված է 2 շքեղ երկնաքերերից, որոնք մոտ 10.2 հազար քառակուսի մետր ծածկույթով բուսականություն են ավելացնում Միլանում, որն այսօր համարվում է ամենաաղտոտված մթնոլորտ ունեցող քաղաքներից մեկն աշխարհում: Նորագույն նախագիծը, որի անգլերեն թարգմանությունը նշանակում է «ուղղահայաց անտառ», քաղաքի համար կդառնա 2 «կանաչ թոք», քանի որ մոտ 21 հազար բույսերով պատված երկնաքերերը կկլանեն մթնոլորտի ածխաթթու գազն ու պինդ մասնիկները, կնվազեցնեն քաղաքի ջերմային ֆոնը, կիջեցնեն աղմուկի մակարդակը, մթնոլորտը կհագեցնեն թթվածնով և կստեղծեն նպաստավոր միկրոկլիմա: «Ուղղահայաց Անտառ» բազմաֆունկցիոնալ նախագիծը, որի ընդհանուր բյուջեն կազմել է 2.5 մլրդ ԱՄՆ դոլար, կառուցվել է մասնավոր ներդրումների հաշվին Միլանի «Պորտա Նուովա» թաղամասի վերակառուցման շրջանակներում: 80 և 110 մետր բարձրությամբ երկնաքերերում տնկված են 3-9 մետր բարձրությամբ 800 ծառ, 4 հազար թուփ, 15 հազար հատակային բույս, այդ թվում խաղողի վազեր և բազմամյա բույսեր: Ի դեպ, բացի այն, որ երկնաքերերն ունեն խիտ կանաչ բուսականություն, վերջիններս հագեցած են նաև «կանաչ տեխնոլոգիաներով»: Երկնաքերերում տեղադրված են կեղտաջրերի վերամշակման և ոռոգման համակարգեր, ինչպես նաև ֆոտոգալվանային արևային վահանակներ: Բազմաֆունկցիոնալ «Ուղղահայաց Անտառ» երկնաքերերում տեղակայված են 22000 մ² շքեղ բնակարաններ, 6400 մ² գրասենյակային և 650 կոմերցիոն տարածքներ: Սակայն ինչպես պնդում է նախագծի գլխավոր ճարտարապետ և հեղինակ Ստեֆանո Բոերին, այս նախագծի հիմնական բանալին կենսաբազմազանությունն է: Նախագիծն իր առաջին բնակիչների դիմավորել է արդեն անցած ամիս, սակայն պետք է նշել, որ այս ընտանիքները երկնաքերերի միակ բնակիչները չեն: Նրանց զուգահեռ, աշտարակների կանաչ հատվածներում արդեն սկսել են իրենց բույները հյուսել տարբեր թռչուններ: Յուրօրինակ նախագիծը, որպես աշխարհում վերջերս շահագործման հանձնված 5 ամենագեղեցիկ և նորարար նախագծերից մեկը, արդեն ներկայացված է «Միջազգային բարձրահարկ շենքերի մրցանակաբաշխություն 2014» մրցույթում: Այս մրցույթն անց է կացվում 2004 թ-ից ի վեր Ֆրանկֆուրտում յուրաքանչյուր 2 տարին 1 անգամ: Մրցույթում հաղթող են ճանաչվում միայն այն նախագծերը, որոնք իրենց մեջ միաձուլում են կայուն զարգացումը, յուրօրինակ արտաքին տեսքը, ներքին ազատ տարածությունը և այլն: 50 հազար եվրո արժողությամբ մրցանակը հանձնվում է համատեղ նախագծողին և կառուցապատողին: Հարկ է նշել, որ ճարտարապետ Ստեֆանո Բոերին այժմ գտնվում է Չինաստանում: Այստեղ նա մտադիր է կառուցել իր գլուխգործոցի նմանակը:
Թաիլանդում մինչև 2019 թ-ը կհայտնվի աշխարհի ամենաբարձր շենքերից մեկը, ինչպես նաև հարավ-արևելյան Ասիայի ամենաբարձր աշտարակը: Այդ մասին հայտարարել է տեղական կառուցապատող ընկերություններից մեկը` «Գրենդ Քընա'լ Լենդը» (Grand Canal Land), որը պատրաստվում է 615 մետր բարձրությամբ երկնաքեր կառուցել մայրաքաղաք Բանգկոգում: «Արքիթեքթս 49» (Architects 49) ճարտարապետական ընկերության կոմից նախագծված նորագույն երկնաքերը կկառուցվի քաղաքի կենտրոնական շրջաններից մեկում՝ արքա Ռամ 9-րդի անվան փողոցի վրա: Նորագույն նախագիծն այժմ ստացել է «Սուպեր Աշտարակ» (Super Tower) անվանումը, սակայն կառուցապատողները հայտարարել են, որ մինչև շինարարության ավարտը երկնաքերի անվանումը կարող է փոխվել: Աշտարակի կառուցման ընդհանուր բյուջեն գնահատվում է 3.1 մլրդ ԱՄՆ դոլար: 320 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսի վրա կտեղակայվեն գրասենյակներ, 6-աստղանի հյուրանոց (հինգ աստղ - դելյուքս) 260 համարներով, դիտահարթակ և զբոսայգի: «Քաղաքաշինության և բարձրահարկ շենքերի խորհուրդի» (Council on Tall Buildings and Urban Habitat) տվյալներով շինարարության ավարտից հետո 2019 թ-ին «Սուպեր Աշտարակը» կդառնա աշխարհում թվով 9-րդ ամենաբարձր երկնաքերը, իսկ եթե շինարարությունն ավարտվեր այս տարի, ապա այն կլիներ 3-րդն աշխարհում: Այսօր Թաիլանդի ամենաբարձր երկնաքերը համարվում է «Բայյոկ 2» (Baiyoke 2 tower) աշտարակը 304 մետր բարձրությամբ (328 մետր մինչև ծայրաձողի գագաթը), որը մոտ 2 անգամ ցածր է նորահայտ նախագծից: Հարավ-արևելյան Ասիայի ամենաբարձր երկնաքերն այսօր համարվում է 452 մետր բարձրությամբ «Պետրոնաս» երկվորյակ աշտարակները (Petronas Twin Towers) Մալազիայի մայրաքաղաքում՝ Կուալա-Լամպուրում:
Ամբողջ աշխարհից միլիոնավոր զբոսաշրջիկներ, որ գալիս են Փարիզ «Էյֆելյան Աշտարակը» դիտելու, այսուհետ կարող են զբոսնել ապակե հատակի վրա, որը կառուցվել է 38 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ աշտարակի վերականգնման նախագծի շրջանակներում: Նոր ապակե հատակը, որը տեղակայված է 57 մետր բարձրության վրա, այսօր իրենից կրկնակի զվարճանք է ներկայացնում` այցելուներին առաջարկելով հիասքանչ տեսարան դեպի քաղաքը և միևնույն ժամանակ յուրօրինակ տեսարան դեպի աշտարակը: Նշենք, որ մինչ օրս աշտարակի առաջին հարկն այնքան էլ հանրաճանաչ չէր: Զբոսաշրջիկներն այն դիտարկում էին որպես միջանկյալ հատված, որտեղով պետք է արագ անցնել, որպեսզի հասնեն 115 մետր բարձրությամբ երկրորդ հարկ և, իհարկե, ամենաբարձր` 279 մետր բարձրության վրա գտնվող դիտահարթակ, որտեղից բացվում է ֆրանսիական մայրաքաղաքի տպավորիչ տեսարանը: Այսուհետ ապակե հատակի շնորհիվ առաջին հարկը իր յուրօրինակությամբ կհավասարվի իր 2 «գործընկերներին»: «Սեն Գոբեն» ընկերությունը, որը զբաղվել է ապակե հատակի կառուցմամբ, հաշվի է առել այն փաստը, որ հատակի թափանցիկությունը պետք հասցնել առավելագույնի, իսկ սահելու հավանականությունը` նվազագույնի: Այդ է պատճառը, որ ամբողջ ապակու մակերեսին իրականացվել է տրաֆարետային տպագրություն բազմաթիվ կետերից (էմալ և հղկող մասնիկներ): Ավելի քան 18 ամիս են տևել այն հետազոտությունները, որոնց արդյունքում հնարավոր է եղել ստեղծել այնպիսի տեխնոլոգիա, որը ապահովի մեխանիկական հատվածներին գերազանց դիմակայություն` միևնույն ժամանակ պահպանելով արտադրանքի գրավչությունն օգտագործման ընթացքում: Հատակի համար նախատեսված ապակե թիթեղները պատրաստվել են լամինացված եռաշերտ ապակուց և գերդիմացկուն երկշերտ թաղանթից: Կառուցվածքի հաստությունը կազմել է 32 միլիմետր, իսկ բեռնատարողությունը` 500 կիլոգրամ 1 քառակուսի մետրի վրա: 1889 թ-ին կառուցված Գուստավ Էյֆելի ստեղծագործության վերակառուցումը, որի 125 ամյակը լրացել է այս տարի, տևել է 2 տարի` սկսած 2012 թ-ի մայիսից մինչ այս տարվա հոկտեմբեր: Բացի ապակե հատակի տեղադրումից առաջին հարկը հագեցել է էներգիա խնայող տեխնոլոգիաներով: Այստեղ տեղադրվել են 4 արևային մարտկոցներ, որոնց արտադրած էներգիան հնարավորություն է տալիս տաք ջրով ապահովել աշտարակի կարիքների կեսը: Բացի այդ տեղադրվել է անձրևաջրերի հավաքման տեխնոլոգիաներ, որոնց հավաքած ջուրը կօգտագործվի զուգարաններում: Նշենք, որ «Երկաթյա տիկնոջը» տարեկան այցելում է մոտ 7 մլն զբոսաշրջիկ, որոնց 85 տոկոսը օտարերկրացիներ են: Վերակառուցման նախագծի հեղինակները կարծում են, որ նմանատիպ նախագծից հետո աշխարհի ամենաայցելված զբոսաշրջիկային գեղատեսիլ վայրն ավելի շատ փարիզցիների կգրավի:
Աշխարհում ամենահայտնի ճապոնական շինություններից մեկը` «Նակագին պարկուճներից աշտարակը» (Nakagin Capsule Tower), կանգնած է քանդման վտանգի առաջ: Աշտարակը կառուցվել է 1972 թ-ին ճարտարապետ Կիսյո Կուրոկավայի (Kisho Kurokawa) նախագծով և միանգամից դարձել հայտնի ամբողջ աշխարհում իր կառուցվածքի և չափազանց փոքր բնակելի տարածքների շնորհիվ: Սակայն երբեմնի հանրահայտ շինության մի մասը կիսավեր և անբնակելի է: Այսօր 140 բնակելի տարածքները օգտագործվում են որպես գրասենյակներ, արվեստանոցներ, երկրորդական բնակարաններ, և միայն քսանն են ծառայում իրենց սկզբնական նպատակին: Նշենք, որ յուրաքանչյուր բնակարանի մակերեսը կազմում է 10 քառակուսի մետր, որտեղ տեղակայված է մահճակալ, հավաքովի սեղան և չափազանց փոքրիկ լոգարան: Բացի այդ յուրաքանչյուր սենյակ ունի շրջանաձև պատուհան, ռետրո ժամացույց և ձայնային համակարգեր: Նշենք, որ այս փոքրիկ բնակարանի տարեկան վարձը կազմում է 540 ԱՄՆ դոլար: Այսօր աշտարակը գտնվում է կիսավեր վիճակում: Շենքի ասբեստե ճակատային մեկուսացումը քայքայվում է, ինչի արդյունքում ձմեռները ցուրտ է լինում, իսկ ամառները՝ շոգ: Խողովակների քայքայումը և աղտոտված ջուրը սեփականատերերից շատերին ստիպել են լքել իրենց բնակարանները: Նախագծի հեղինակների մտահղացմամբ աշտարակի «պարկուճները» պետք է փոխարինվեին շինարարության ավարտից 25 տարի հետո, սակայն դա տեղի չունեցավ: Նշենք, որ սա «Նակագին աշտարակի» ապամոնտաժման առաջին փորձը չէ: Դեռևս 2007 թ-ին շինության կառավարման ղեկավարությունը որոշել էր այն ապամոնտաժել, սակայն ինչ-ինչ պատճառներով ծրագիրը չիրականացվեց: Նշենք, որ փոքրիկ բնակարանների սեփականատերերի մի մասը կողմ է շենքի վերականգնմանը, իսկ մյուսը կարծում է, որ ստեղծված իրավիճակից լավագույն ելքը շենքի քանդումն է: Այս բոլոր իրադարձությունների արդյունքում Ճապոնիայում ստեղծվել է «Պահպանել Նակագին աշտարակը» (Save The Nakagin Capsule Tower Campaign) շարժումը: Վերջինիս մասնակիցները գտնում են, որ աշտարակը ճապոնական ճարտարապետության պատմության մի մասն է կազմում և անթույլատրելի է այն քանդելը: Շարժման ղեկավարները ցանկանում են աշխարհով մեկ նվիրատվություններ հավաքել աշտարակի վերականգնման նպատակով: Սակայն ինչպես պնդում է Տոկիոյի համալսարանի քաղաքագրության պրոֆեսոր Կրիստիան Դիմմերը, Ճապոնիան, ինչպես և մյուս ասիական երկները, նախընտրում է նորը հնին:
