ԱՄՆ-ի Նյու Յորքում գտնվող «Քարթեր» (Carter) հյուրանոցը, որը «Թրիփադվայզեր» (Tripadvisor) կողմից ճանաչվել է «Ամենակեղտոտ հյուրանոցը», վաճառվում է 180 մլն ԱՄՆ դոլարով: Ինչպես տեղեկացնում է CNBC հեռուստաընկերության կայքը, այս հյուրանոցը համարվում է ամենակեղտոտն ամբողջ ԱՄՆ-ում, սակայն միևնույն ժամանակ այն ունի բավականին հարմարավետ դիրք` տեղակայված է Նյու Յորքի «Թայմս Սքուեր»-ին (Times Square) մոտ: Պարզապես ինչպես փաստում է հյուրանոցի վաճառքով զբաղվող ընկերությունը հյուրանոցին ուղղակի լավ չեն հետևել, իսկ վերջին շրջանում այն ամբողջությամբ լքվել է: Նշենք, որ «Քարթեր» հյուրանոցը, որն ունի 600 սենյակ, 3 անգամ Tripadvisor-ի կողմից ճանաչվել է «Ամենակեղտոտ հյուրանոցը ԱՄՆ-ում»: Մասնավորապես, հյուրերը բողոքում եմ, որ չնայած մեկ գիշերվա վարձը հյուրանոցում կազմում է 200 ԱՄՆ դոլար, լոգարանում, օրինակ, կարող է չլինել տաք ջուր: Նախատեսվում է, որ հյուրանոցի վաճառքից հետո, այն ամբողջությամբ կվերանորոգվի, իսկ վերակառուցման բյուջեն գնահատվում է 100-125 մլն ԱՄՆ դոլար: Դեռևս որոշված չէ, արդյոք, վերանորոգման ընթացքում հյուրանոցը կփակվի ամբողջությամբ, թե աշխատանքները կիրականացվեն փուլ առ փուլ:
Արիզոնա նահանգում` Յումա և Ֆենիքս քաղաքաների միջնամասում, 9.7 մլն քառակուսի մետր ամայի մակերեսի վրա կառուցվել է աշխարհի խոշորագույն արևային էլեկտրակայանը, որը կազմված է բացառապես արևային վահանակներից: Aqua Caliente անվանումը ստացած էլեկտրակայանն իր ամբողջ հզորությամբ աշխատելու պարագայում կարող է արտադրել 290 մեգավատ էլեկտրաէներգիա, ինչը բավարար է 260 հազար տնտեսությունների կարիքները հոգալու համար: Արևային էլեկտրակայանի սեփականատերերն են «ԷնԱրՋի Էներջի» (NRG Energy) և «ՄիդԱմերիքան Սոլար» (MidAmerican Solar) ընկերությունները, իսկ որպես նախագծի գլխավոր կապալառու հանդես է եկել «Ֆըրսթ Սոլար» (First Solar) ընկերությունը իր գերբարակ արևային վահանակներով: Նշենք, որ էլեկտրակայանի արտադրած էներգիան տնօրինելու է «Փըսիֆիք Գազ և Իլեքթրիք Քո» (Pacific Gas and Electric Co) ընկերությունը Սան-Ֆրանցիսկոյից: Նախագծի ընդհանուր բյուջեն կազմել է 1.8 մլրդ ԱՄՆ դոլար, որից 967 մլն ԱՄՆ դոլարը տրամադրվել է պետության կողմից որպես դաշնային վարկ: Նախագծի շինարարությունը սկսվել է 2010 թ-ին և իրականացվել է 2 փուլով: Առաջին փուլի շինարարությունը սկսվել է 2010 թ-ի վերջին և ավարտվել 2012 թ-ի սկզբին, որի ընթացքում տեղադրվել են 100 մեգավատ հզորությամբ վահանակներ: Ի դեպ, առաջին արևային վահանակը տեղադրվել է 2011 թ-ի հունիսին: Երկրորդ փուլի շինարարությունն ավարտվել է 2014 թ-ի ապրիլին, որի ընթացքում տեղադրվել են մնացած վահանակները ընդհանուր 190 մեգավատ հզորությամբ: Նոր էլեկտրակայանում տեղադրված են մոտ 5 մլն ֆոտոէլեկտրական գերբարակ արևային վահանակներ: Ի դեպ, այս էլեկտրակայանը հնարավորություն կտա կրճատել մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի ծավալները տարեկան 324 հազար տոննայով: Նշենք, որ «ԷնԱրՋի Էներջի» ընկերությունը 3 նահանգներում ունի 9 էլեկտրակայան, որոնք աշխատում են վերականգնվող ռեսուրսներով: Այս ընկերությանն է պատկանում նաև աշխարհի խոշորագույն արևային «Իվանպահ» (Ivanpah Solar Electric Generating System) ջերմաէլեկտրակայանը:
Նյու Յորքի Մանհեթենում տեղի է ունեցել 2001 թ-ի սեպտեմբերի 11-ին «Համաշխարհային առևտրային կենտրոնի» «Երկվորյակ աշտարակների» փլուզման տեղում կառուցված առաջին երկնաքերի բացման հանդիսավոր արարողությունը, որը տևել է 2 օր: 72 հարկանի «Համաշխարհային առևտրային կենտրոն 4»-ի բարձրությունը կազմում է 298 մետր, իսկ ընդհանուր մակերեսը` 214 հազար քառակուսի մետր: «Պրիցկերյան մրցանակի» դափնեկիր Ֆումիհիկո Մակիի նախագծած երկնաքերի շինարարությունը սկսվել է դեռևս 2008 թ-ին: Նախագծի գլխավոր կառուցապատող «Սիլվերսթոուն Փրոփըրթիս» ընկերությունը մոտ 1.67 մլրդ ԱՄՆ դոլար է ներդրել ծրագրի իրականացման ընթացքում: Այսօր երկնաքերի 40 տոկոսը դեռևս ազատ է, իսկ 60 տոկոսը վարձակալվել է 2 պետական ընկերությունների կողմից: 7 երկնաքերերից բաղկացած «Համաշխարհային առևտրային կենտրոնի» մակերեսը կազմում է 6.5 հեկտար: Ահաբեկչության ժամանակ «Երկվորյակ աշտարակները» և «Համաշխարհային առևտրային կենտրոն 7»-ը ամբողջությամբ ավերվել էին, իսկ մնացած երկնաքերերն էլ վնասվել, այնպես որ վերջիններիս ապամոնտաժման անհրաժեշտությունն էլ առաջացավ: Այսօր «Համաշխարհային առևտրային կենտրոնի» վերականգնման նախագիծը, որը նաև ստացել է «Գրաունդ Զերո» անվանումը, բաղկացած է 6 երկնաքերերից, թանգարանից, հուշահամալիրից, որը բացվել է 2011 թ-ի սեպտեմբերի 11-ին, և ճանապարհային հանգույցից: Հարկ է նշել, որ «Համաշխարհային առևտրային կենտրոն 7»-ի շինարարությունն ավարտվել է դեռևս 2006 թ-ին, սակայն այն գտնվում է վերոնշյալ տարածքից դուրս: Վերականգնված կենտրոնի գլխավոր երկնաքերը լինելու է 541 հարկանի «Համաշխարհային առևտրային կենտրոն 1»-ը: Այս երկնաքերի հիմնական շինարարությունն արդեն ավարտված է, իսկ հանդիսավոր բացման արարողությունը նախատեսված է 2014 թ-ին: Նշենք նաև, որ համալիրի բոլոր շինությունները նախատեսվում է շահագործման հանձնել մինչև 2020 թ-ը:
Կուպերտինոյի քաղաքային նախագծման Խորհուրդը հաստատել է Apple ընկերության նոր գլխավոր գրասենյակի նախագիծը, չնայած այն փաստին, որ վերջնական որոշումը պետք է ընդունվի 2014 թ-ի մայիսից ոչ շուտ: Այս յուրօրինակ գրասենյակային կառույցը հասարակությանն է ներկայացվել 2011 թ-ի կեսերին ընկերության հիմնադիր տնօրեն Սթիվ Ջոբսի կողմից: «Ֆոսթեր+Փարթներս» հանրահայտ ճարտարապետական ընկերության կողմից նախագծված և ինչպես Սթիվ Ջոբսն էր անվանում՝ աշխարհի լավագույն գրասենյակային համալիրի շինարարությունը նախատեսվում է ավարտել 2016 թ-ին: 260 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով գրասենյակային համալիրը կկարողանա աշխատատեղով ապահովել 14 հազար աշխատակիցների: Համալիրում հիմնականում կլինեն գրասենյակային տարածքներ, ինչպես նաև մարզասրահ, լսարան, 3000 այցելուի համար նախատեսված սրճարան և 6000 ծառերով շրջապատված 600 այցելուի համար նախատեսված ռեստորան: Սթիվ Ջոբսի` առաջին անգամ նախագծի ներկայացումից հետո շատ բան է փոխվել, ինչպես գծագրերում, այնպես էլ բյուջեյում: Բանն այն է, որ նախագծի ընդհանուր բյուջեն 3 մլրդ ԱՄՆ դոլարից բարձրացել է 5 մլրդ-ի: Ենթադրվում է, որ շինարարության առաջին փուլում, որը նախատեսվում է սկսել 2014 թ-ի հունիսին, պետք է ապամոնտաժվի շինհրապարակում գտնվող 26 շինությունները և սկսվեն հողային աշխատանքները, իսկ ինքնաթափերը 6 ամիս և 24 ժամ շարունակ կիրականացնեն այս աշխատանքները:
Կալիֆորնիական Մոխավե անապատում շահագործման է հանձնվել աշխարհի խոշորագույն արևային «Իվանպահ» (Ivanpah Solar Electric Generating System) ջերմաէլեկտրակայանը: Արևային ջերմաէլեկտրակայանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 14 մլն քառակուսի մետր, իսկ հզորությունը` 392 մեգավատ, ինչը բավական է, որպեսզի էլեկտրաէներգիայով ապահովվեն 140 հազար բնակարաններ և տարեկան տնտեսվի 400 հազար տոննա ածխաթթու գազի արտանետում: Այսօր այս կառույցը խոշորագույնն է իր տեսակի մեջ, ինչպես չափսերի, այնպես էլ հզորության տեսանկյունից: Աշխարհի խոշորագույն արևային ՋԷԿ-ը կառուցվել է 4 ընկերությունների համագործակցության արդյունքում՝ «ԲրայթՍորս» (BrightSource), «Բեչթել» (Bechtel), «ԷնԱրՋի Էներջի» (NRG Energy) և Google ընկերությունների: «Իվանպահ» արևային ջերմաէլեկտրակայանը կազմված է 300 հազար արևային հայելիներից, այլ կերպ ասած հելիոստատներից, որոնց կենտրոնում վեր են խոյանում 140 մետր բարձրությամբ 3 աշտարակները: Արևային էներգիան, անդրադառնալով հայելիներից, ջերմացնում է աշտարակներում գտնվող ջուրը: Արդյունքում արտադրված գոլորշին աշխատեցնում է տուրբինները, որի արդյունքում արտադրվում է էլեկտրաէներգիա՝ ինչպես ջերմաէլեկտրակայաններում: Առաջին աշխատող աշտարակի արտադրած էներգիան կվաճառվի California’s Pacific Gas and Electric ընկերությանը: Այս ընկերությանը կմատակարարվի նաև 3-րդ աշտարակի արտադրած էլեկտրաէներգիան, որը կսկսի գործել արդեն մի քանի ամսից: Մոտ ապագայում շահագործման հանձնվելիք 2-րդ աշտարակի արտադրած էլեկտրաէներգիան կվաճառվի «Հյուսիսային Կալիֆորնիա Էդիսոն» (Southern California Edison) ընկերությանը: Աշխարհի խոշորագույն ՋԷԿ-ի շինարարությունը սկսվել է 2010 թ-ին: Անցած տարի մենք հաղորդել էինք, որ արդեն նշմարվում է նախագծի ավարտը: Այս տարվա մարտին առաջին անգամ ստուգվել է էլեկտրակայանի աշխատունակությունը: Իսկ արդեն սեպտեմբերի 24-ին առաջին անգամ արտադրված էներգիան մատակարարվել է դեպի էլեկտրացանց: Նշենք, որ այս նախագիծը ևս հանրության կողմից միաձայն չի ընդունվել, և եղել են բազմաթիվ քննադատողներ: Ոմանց հուզում է այն հարցը՝ ինչու օգտագործել ջուր, այլ ոչ թե՝ ֆոտոգալվանային բջիջներ: Ոմանց էլ անհանգստացնում է ջերմաէլեկտրակայանի ազդեցությունը բնության վրա, մասնավորապես՝ ինչպես կազդի այն անապատային կրիաների հետագա սերնդի վրա:
