«Պենտոմինիում» (The Pentominium) նախագծի գլխավոր կապալառու «Տրիդենթ Միջազգային Հոլդինգը» (Trident International Holding) հայտարարել է 516 մետր բարձրությամբ աշտարակի շինարարական աշխատանքների հնարավոր վերսկսման մասին: Ի դեպ, շինարարության ավարտից հետո այս աշտարակը կդառնա աշխարհի ամենաբարձր բնակելի երկնաքերը` հետևում թողնելով նախկին տիտղոսակրին` Դուբայի «Փրինցես Թաուերին» (Princess Tower): Ինչպես պնդում է «Դուբայի հողային հարցերով դեպարտամենտը» (Dubai Land Department), ընկերությունը ակտիվորեն աշխատում է, որպեսզի հնարավոր լինի վերականգնել շինարարությունը ընթացիկ տարվա երրորդ եռամսյակում: 2009 թ-ին «Արաբական շինարարական ընկերությունը» (Arabian Construction Company) 400 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ պայմանագիր ստորագրեց աշտարակի շինարարության համար: Նույն տարվա հուլիսի 26-ին երկնաքերի շինարարությունը սկսվեց: Ըստ նախնական տվյալների` «Դուբայ Մարինա» (Dubai Marina) թաղամասում կառուցվող աշտարակի շինարարությունը պետք է ավարտվեր 2013 թ-ին, սակայն համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամից հետո, 2011 թ-ին, ընկերությունը դադարեցրեց շինարարությունը` կառուցելով միայն 30 հարկ: Շինարարության ավարտից հետո «Պենտոմինիում» աշտարակը կդառնա Դուբայում բարձրությամբ երկրորդը` զիջելով միայն 828 մետր բարձրությամբ աշխարհի համար 1 «Բուրջ Խալիֆային»: Աշտարակը պետք է ունենա 122 հարկ, որտեղ կտեղակայվեն 172 շքեղ փենթհաուսներ նախագծված Իտալացի դիզայներ Սալվատորե Ֆերրագամոյի կողմից: Ի դեպ, Դուբայը արդեն համարվում է աշխարհի 4 ամենաբարձր բնակելի երկնաքերերի տունը: Մասնավորապես, Դուբայում է գտնվում աշխարհի ներկայիս ամենաբարձր բնակելի աշտարակը` 414 մետր բարձրությամբ «Փրինցեսս Թաուերը», 395 մետր բարձրությամբ «23 Մարինան» (23 Marina), 381 մետր բարձրությամբ «Էլիտ Ռեզիդենսը» (Elite Residence) և 337 մետր բարձրությամբ «Դը Թորչ» (The Torch) աշտարակը: «Էմփորիս» (Emporis) կայքի կատարած հետազոտության համաձայն` այսօր Դուբայում կարելի է հաշվել 1882 երկնաքեր, որից 869-ի շինարարությունն ավարտված է, 625 –ը գտնվում է նախագծման փուլում, 341-ը կառուցվում է, 46 –ը մնում են անկառույց, իսկ 1-ն էլ ապամոնտաժվել է:

Կանադական Վանկուվեր քաղաքում հաստատվել է նոր երկնաքերի կառուցման նախագիծ, որը պետք է դառնա Կանադայի «ամենականաչ» երկնաքերերից մեկը: «Իքսչեյնջ» (Exchange) անվանումը կրող երկնաքերը նախագծել է ճարտարապետ Հարրի Գուգերը (Harry Gugger), ով ավելի վաղ աշխատել է Herzog & de Meuron ճարտարապետական ընկերությունում և մասնակցել է այնպիսի հանրահայտ կառույցների նախագծման, ինչպիսին են «Թռչունի Բույն» (Bird's Nest) մարզադաշտը Պեկինում և «Թեյթ Մոդերն» (Tate Modern) ժամանակակից արվեստների պատկերասրահը Լոնդոնում: Ի դեպ, այս յուրօրինակ 31-հարկանի երկնաքերը կառուցվելու է դեռևս 1929 թ-ին կառուցված 11 հարկանի շենքի տանիքին: Ամբողջ նախագիծը հավակնում է «կանաչ» շինությունների գնահատման ամենաբարձր պարգևին՝ LEED Պլատինե հավաստագրմանը: Նորակառույց երկնաքերի մի մասը կառուցվելու է արդեն գոյություն ունեցող շենքի տանիքին, իսկ մյուսը՝ անմիջապես վերջինիս հարևանությամբ: Հին շենքը նախատեսվում է ամբողջությամբ վերանորոգել և հագեցնել էներգախնայող տեխնոլոգիաներով: Շենքի ճակատներին նախատեսվում է տեղադրել կարգավորվող շերտավարագույրներ, որոնք պետք է պաշտպանեն արևի ուղիղ ճառագայթների ներթափանցումից՝ միևնույն ժամանակ նվազեցնելով օդորակիչների օգտագործման անհրաժեշտությունը: Երկնաքերում կտեղադրվեն նաև բարձր էֆեկտիվություն ունեցող ջեռուցման և հովացման համակարգեր: Տանիքին տեղադրված արևային վահանակները կապահովեն շենքը տաք ջրով, իսկ նորագույն ջրամատակարարման համակարգը կհավաքի օգտագործած ջուրը և կզտի այն կրկնակի օգտագործման նպատակով: Ընդհանուր առմամբ այս «կանաչ» տեխնոլոգիաները կնվազեցնեն էներգիայի օգտագործումը մոտ 50 տոկոսով: Ըստ նախնական տվյալների՝ 200 մլն ԱՄՆ դոլար բյուջեյով այս երկնաքերի շինարարությունը նախատեսվում է սկսել այս տարվա Հոկտեմբերին և ավարտել 2017 թ-ին:

Իսպանական Բենիդորմ (Benidorm) քաղաքում կառուցվող երկնաքերն ավելի հարմարավետ կլիներ, եթե այնտեղ վերելակ լիներ: Սակայն, կարծես թե շինարարներն ինչ-որ բան են բաց թողել, քանի որ որոշ բնակարանների սեփականատերեր ստիպված են 47-րդ հարկ բարձրանալ ոտքով: «ԻնԹեմպո» (In Tempo) անվանումը ստացած երկնաքերը վեր է խոյանում քաղաքի վրա որպես հույսի, բարգավաճման և ֆինանսական ճգնաժամի հաղթահարման խորհրդանիշ: Ցավոք, երկնաքերի կեսը չունի վերելակ: Ի դեպ, սա երկնաքերի շինարարական գործընթացի միակ թերությունը չէ: Հարկ է նշել, որ ամբողջ շինարարական ուղին անցել է մի շարք խնդիրներով: Ի սկզբանե նախագծի ֆինանսավորումն իրականացրել է Caixa Galicia բանկը, սակայն հետագայում ծրագրի ֆինանսավորումն իր վրա է վերցրել Իսպանիայում «վատ բանկի» համբավ ձեռք բերած Sareb բանկը: Սկզբում 3000 եվրո կապիտալ ունեցող կառուցապատող ընկերությանը բանկը տրամադրել է 93 մլն եվրո վարկ, սակայն համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի սկսելուց ի վեր ներդրողները դադարեցրել են նախագծում գումարներ ներդնել: Նշենք նաև, որ շինարարության սկզբում շինարարները ծառայողական վերելակի բացակայության պատճառով ստիպված էին մինչև 23-րդ հարկ ոտքով բարձրանալ: Այնուհետ, վերջապես կառուցված վերելակը վայր է ընկնում, որի հետևանքով վիրավորվում է 13 շինարար: Շտապ օգնությունը չի կարողանում մոտենալ տուժածներին շինհրապարակում կուտակված շինարարական աղբի պատճառով: Իսկ վերջին ժամանակներս շինարարներն ընդհանրապես հրաժարվում են աշխատել, քանի որ ամիսներով չեն վճարվում նրանց աշխատավարձերը: Ըստ նախնական տվյալների՝ երկնաքերը շահագործման պետք է հանձնվեր 2009 թ-ին, սակայն մինչ օրս պատրաստ է կառույցի միայն 94 տոկոսը՝ այն էլ 20-րդ հարկից վեր առանց վերելակի: Նախագծի ներկայիս կառուցապատողները խոստանում են շենքը շահագործման հանձնել այս տարվա դեկտեմբերին: Նշենք, որ նորակառույց շենքում վաճառված են բնակարանների միայն 35 տոկոսը: Սկզբում նախատեսվում էր, որ «ԻնԹեմպո» աշտարակն ունենալու է 20 հարկ, սակայն երևում է կառուցապատողը տարվել է շինարարությամբ և հասել է մինչև 47-րդ հարկ, որտեղ տեղակայված են 269 բնակարան: Հարկ է նշել, որ 20 հարկանի երկնաքերի նախագծում նախատեսված էր վերելակ՝ մինչև 20–րդ հարկ, վերջինիս համար կա հատկացված տարածք: Սակայն վերին հարկերի կառուցման ժամանակ ոչ ոք չի մտածել նման «մանրուքի» մասին և ոչ միայն չի տեղադրել վերելակ, այլև վերջինիս համար հատկացված տարածք էլ չկա: Զարմանալի չէ, որ նախագծի վրա աշխատող ճարտարապետները չարաբաստիկ տեղեկատվության բացահայտումից հետո հեռացել են աշխատանքից: Այժմ հայտնի չէ, ինչպես է պատրաստվում կառուցապատողը լուծել առաջացած խնդիրը, սակայն պարզ է, որ միայն աստիճաններով հնարավոր չէ բարձրանալ 47-րդ հարկ: Զավեշտալի է, սակայն կառույցը, որը պետք դառնար ամենաբարձր բնակելի երկնաքերը Եվրոմիությունում, դարձավ անգրագիտության, ագահության և անշարժ շուկայի ճգնաժամի խորհրդանիշ:

Մոտ ապագայում հնարավոր է Դուբայը դառնա նոր, յուրօրինակ աշտարակի հայրենիք, որը յուրաքանչյուր 90 րոպեյի ընթացքում կպտտվի 360 աստիճան: «Դայնամիք Արքիթեքչր Գրուփ» (Dynamic Architecture Group) ընկերության հիմնադիր և գլխավոր տնօրեն Դեյվիդ Ֆիշերն իր նախագծի մասին առաջին անգամ հայտարարել է դեռևս 2008 թ-ին, սակայն համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամը և Դուբայի անշարժ գույքի շուկայի անկումը ստիպեցին նրան սառեցնել նախագիծը: Այսօր այն կարող է վերակենդանանալ, եթե նախագծի համար վերջնական կանաչ լույս վառվի: Ըստ նախնական տվյալների՝ 80-հարկանի պտտվող աշտարակը կստանա «Դինամիկ Աշտարակ» (Dynamic Tower) անվանումը: Նոր աշտարակում կտեղադրվեն 79 գերհզոր քամու տուրբիններ, որոնք կարտադրեն աշտարակի պտույտների համար անհրաժեշտ էներգիան: Նախագծի ընդհանուր բյուջեն այս տարածաշրջանի համար գնահատվում է 541 մլն ԱՄՆ դոլար: Նախագծի վերաբերյալ այլ տվյալներ, մասնավորապես՝ հստակ տեղայնացումը, ֆինանսավորումը և շինարարության ժամկետները, չեն հայտնվում: Ինչպես նշում է նախագծի հեղինակ պրն. Ֆիշերը, նա երբևէ չի նախագծել երկնաքերեր, առավել ևս նման լուրջ և ամբիցիոզ նախագիծ: Սակայն այսօր ճարտարապետությունը կարող է նախագծել և կառուցել ամեն ինչ: Նա ցանկանում է նախագծի մանրամասները գաղտնի պահել, որպեսզի այն անակնկալ լինի: Նշենք, որ ընկերությունը նպատակ ունի նույնանման նախագծեր իրականացնել Մոսկվայում, Փարիզում, Լոնդոնում, Միլանում, Հռոմում, Նյու Յորքում և Մայամիում:

Օգոստոսի 3-ին Չինաստանում ավարտվել է երկրի ամենաբարձր «Շանհայյան Աշտարակի» (Shanghai Tower) կանգնեցման աշխատանքները: Այսօր «Գենսլեր» (Gensler) ճարտարապետական բյուրոյի նախագծած 632 մետր բարձրությամբ աշտարակը դարձել է աշխարհում բարձրությամբ երկրորդ աշտարակը՝ զիջելով միայն «Բուրջ Խալիֆային», որի բարձրությունը կազմում է 828 մետր: Շինության խելացի մշակված դիմային հատվածը հնարավորություն է տալիս ուժեղ թայֆունների ժամանակ 24 տոկոսով նվազեցնել քամու ուժի ազդեցությունը շինության վրա, իսկ շինության վերին հարկերի երկնային այգիները նմանվում են երկրին բնորոշ բաց բակերի: «Գենսլեր» ճարտարապետական բյուրոյի ճարտարագետները և նախագծող խումբը սպիտված են եղել մի քանի յուրօրինակ շինարարական բաղադրիչներ մշակել Շանհայի Պուդոն (Pudong) գործարար թաղամասում կառուցված 121 հարկանի երկնաքերի համար: Բանն այն է, որ շինհրապարակի կավե հողն ի վիճակի չէր լինի դիմանալ նման մեծածավալ շինության ճնշմանը, ուստի շինարարները ստիպված են եղել լցոնել 831 երկաթ-բետոնե մոնոլիտ հիմնասյուներից (ցցերից) բաղկացած համակարգը: Բացի այդ Չինաստանը համարվում է ուժեղագույն թայֆունների հայրենիք, որոնք կարող են ապակայունացնել նման բարձրության աշտարակը: Ուստի երկնաքերի նախագծման ընթացքում կարևորագույն պայման էր շինության վրա քամու ազդեցության նվազեցումը: Այդ իսկ պատճառով կառույցի դիմային հատվածի համար նախագծողները ընտրեցին ալիքավոր ձևավորում, որը թույլ տվեց 24 տոկոսով նվազեցնել քամու ազդեցությունը: Ի դեպ նման մոտեցումը հնարավորություն տվեց 58 մլն ԱՄՆ դոլարով կրճատել շինարարական ծախսերը: Նշենք, որ երկնաքերը բաժանված է 9 հորիզոնական գոտիների, ինչը հնարավորություն է տալիս ջեռուցման, հովացման և ջրամատակարարման համակարգերը ավելի ճիշտ բաշխել, քան ավանդական երկնաքերերում: Երկնաքերում տեղակայված կլինեն դիտահարթակներ, մշակութային, առևտրային և գրասենյակային տարածքներ: «Շանհայյան Աշտարակի» բացման հանդիսավոր արարողությունը նախատեսված է 2014 թվականին: